Question

Difficulty: MediumKarar Verme Süreci ve Karar Modelleri

Bir büyükşehir belediyesinin çevre planlama dairesi, atık yönetimi için yeni bir geri dönüşüm tesisi kurma kararı alacaktır. Daire başkanı, dünyadaki tüm teknolojik alternatifleri incelemenin, her birinin gelecekteki çevresel etkilerini kusursuz bir şekilde hesaplamanın ve tüm maliyetleri net olarak öngörmenin zaman ve bütçe yetersizliğinden dolayı imkânsız olduğunu komisyona iletmiştir. Bu kısıtlar altında komisyon, optimum seçeneği bulmak için sınırsız bir arama yapmak yerine, önceden belirlenmiş asgari kapasite ve bütçe kriterlerini sağlayan ilk tesis projesini onaylayarak karar sürecini tamamlamıştır.

Buna göre, çevre planlama dairesinin karar alma süreci aşağıdaki modellerden ve kavramlardan hangisiyle açıklanır?

  1. Kısıtlı rasyonellik modeli – Tatminkâr kararAnswer
  2. B
    Klasik rasyonel model – Optimum karar
  3. C
    Klasik rasyonel model – Tatminkâr karar
  4. D
    Kısıtlı rasyonellik modeli – Maksimizasyon
  5. E
    Çöp kutusu modeli – Tesadüfi eşleşme

Answer

Doğru eşleştirme, karar vericinin sınırlılıklarını kabul eden ve asgari kriterleri sağlayan ilk seçeneğin kabulünü ifade eden 'Kısıtlı rasyonellik modeli – Tatminkâr karar' seçeneğidir.
Vaka metninde, yöneticilerin karar alırken zaman, maliyet ve eksik bilgi gibi kısıtlamalarla yüzleştiği açıkça ifade edilmiştir. Bu durum, Herbert Simon tarafından geliştirilen ve karar vericinin sınırsız bilgiye sahip olmadığını savunan 'Kısıtlı Rasyonellik Modeli'ni tanımlar. Komisyonun en iyi (optimum) projeyi aramak yerine önceden belirlenen asgari şartları taşıyan ilk projeyi kabul etmesi ise bu modelin temel hedefi olan 'Tatminkâr (Yeterli) Karar' kavramının doğrudan uygulamasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Vaka metnindeki yöneticinin karşılaştığı kısıtları analiz et
Yöneticinin zaman, bütçe ve bilgi eksikliği (geleceği kusursuz öngörememe) nedeniyle tüm alternatifleri inceleyemediği tespit edildi.
Karar vericinin tam bilgiye sahip olmaması ve bilişsel/çevresel sınırları, Klasik (Rasyonel) modelden uzaklaşıldığını gösterir.
2
Komisyonun çözüm bulma yaklaşımını (nihai kararı) değerlendir
Komisyonun 'optimum' (en iyi) seçeneği aramak yerine 'asgari kriterleri sağlayan ilk projeyi' onayladığı görüldü.
Herbert Simon'ın modeline göre, mükemmeli aramak yerine kabul edilebilir ilk seçenekte durmak 'tatminkâr (yeterli) karar' ilkesidir.
3
Bulguları yönetim teorisiyle eşleştir
Süreç 'Kısıtlı Rasyonellik', ulaşılan sonuç ise 'Tatminkâr Karar' kavramlarıyla tam bir uyum içindedir.
Seçenekler arasında model ve kavram uyumunun doğru verildiği tek ikili belirlenmelidir.

Key Concept

Kısıtlı Rasyonellik (Bounded Rationality) ve Tatminkâr Karar (Satisficing)
Rate this question