Question

Difficulty: MediumÖrgütsel Güç ve Politika

Bir kamu iktisadi teşebbüsünde (KİT) Ar-Ge mühendisi olarak görev yapan Cemil Bey'in, kurumun organizasyon şemasında herhangi bir yönetsel unvanı veya çalışanlar üzerinde resmi bir emir verme yetkisi bulunmamaktadır. Buna rağmen, kurumda karşılaşılan karmaşık teknik arızaların çözümünde ve yeni projelerin planlanmasında diğer mühendisler ve teknisyenler sürekli olarak Cemil Bey'in görüşlerine başvurmaktadır. Çalışanlar, onun yıllara dayanan teknik birikimine ve problem çözme becerisine duydukları güven nedeniyle onun yönlendirmelerini itirazsız uygulamaktadır. Ayrıca, kurum müdürü de kritik kararlar almadan önce Cemil Bey'in onayını alma ihtiyacı hissetmektedir.

Buna göre, Cemil Bey'in kurum içindeki konumu ve diğer çalışanlar üzerindeki etkisi örgütsel davranış kuramları bağlamında aşağıdakilerden hangisiyle en doğru şekilde açıklanabilir?

  1. Organizasyon şemasında resmi bir otoritesi olmamasına rağmen, derin bilgi birikimi ve tecrübesinden kaynaklanan uzmanlık gücüne sahiptir.Answer
  2. B
    Hiyerarşik yapıdaki konumunun kendisine sağladığı yasal (meşru) güç sayesinde diğer çalışanlar üzerinde mutlak bir etki yaratmaktadır.
  3. C
    Çalışanların davranışlarını yönlendirebilmesi, tamamen kişisel özelliklerine ve sevecen yapısına dayanan benzeşim (karizmatik) gücünün bir sonucudur.
  4. D
    Üst yönetimin kararlarını etkileyebilmesi, onun kurum içinde emir-komuta yetkisinden ziyade yapısal bir kurmay yetkiye sahip olduğunu kanıtlamaktadır.
  5. E
    Çalışanları cezalandırma veya ödüllendirme kapasitesine sahip olduğu için zorlayıcı güç ve ödüllendirme gücünü bir arada kullanmaktadır.

Answer

Organizasyon şemasında resmi bir otoritesi olmamasına rağmen, derin bilgi birikimi ve tecrübesinden kaynaklanan uzmanlık gücüne sahiptir.
French ve Raven'ın örgütsel güç sınıflandırmasına göre 'uzmanlık gücü', kişinin sahip olduğu özel bilgi, eğitim, beceri veya tecrübe sayesinde başkaları üzerinde yarattığı etkidir. Metinde Cemil Bey'in resmi bir otoritesi (yasal yetkisi) olmadığı özellikle belirtilmiş, buna karşın 'teknik birikimi ve problem çözme becerisi' sayesinde hem astlar hem de üstler (kurum müdürü) üzerinde etkili olduğu vurgulanmıştır. Bu durum, biçimsel yetki (otorite) ile biçimsel olmayan güç arasındaki temel farkı gösterir ve sahip olunan etkinin uzmanlık gücü olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Vakadaki yöneticinin resmi yetki durumunu analiz etme
Cemil Bey'in herhangi bir yönetsel unvanı veya emir verme yetkisi yoktur.
Otorite (yetki) ile güç arasındaki ayrımı yapabilmek için kişinin hiyerarşik konumu belirlenmelidir.
2
Çalışanların etkilenme nedenini belirleme
Çalışanlar, Cemil Bey'in 'yıllara dayanan teknik birikimi ve problem çözme becerisine' güvenmektedir.
Kullanılan spesifik güç kaynağını (French ve Raven sınıflandırması) tespit etmek.
3
Bulguları güç teorileriyle eşleştirme
Resmi pozisyondan bağımsız olarak bilgi ve yeteneğe dayalı etki, 'uzmanlık gücü' kavramına karşılık gelir.
Doğru seçeneği teoriye dayanarak kesinleştirmek.

Key Concept

Örgütsel Güç Türleri (Uzmanlık Gücü) ve Otorite-Güç Ayrımı
Rate this question