Birleşik (Toplam) Kaldıraç (DCL) Practice Questions — KPSS İşletme

Marmara İmalat A.Ş.'nin belirli bir döneme ait özet finansal verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	1.000.000
Değişken Maliyetler	400.000
Sabit Faaliyet Giderleri	300.000
Faiz Giderleri	200.000

İşletme yönetimi, gelecek faaliyet döneminde satış hacmini $\%10$ oranında artırmayı hedeflemektedir.

Buna göre, işletmenin birleşik (toplam) kaldıraç derecesi ( $DCL$ ) kaçtır ve hedeflenen bu satış artışının hisse başına kazanca ( $HBK$ ) etkisi ne yönde olur?

DCL

değeri

6

'dır,

HBK

ise

\%60

oranında artar.

DCL

değeri

5

'tir,

HBK

ise

\%50

oranında artar.

DCL

değeri

2

'dir,

HBK

ise

\%20

oranında artar.

DCL

değeri

3

'tür,

HBK

ise

\%30

oranında artar.

DCL

değeri

10

'dur,

HBK

ise

\%100

oranında artar.

Show answer & explanation

Answer: $DCL$ değeri $6$ 'dır, $HBK$ ise $\%60$ oranında artar.

Answer

İşletmenin birleşik kaldıraç derecesi 6 olarak hesaplanır ve satışlardaki artış hisse başına kazancı %60 oranında artırır.

Birleşik kaldıraç derecesi (

DCL

), katkı payının vergi öncesi kâra (

V\ddot{O}K

) bölünmesiyle (veya

DOL \times DFL

ile) bulunur. Verilen tablodan katkı payı

600.000

TL, Vergi Öncesi Kâr ise

100.000

TL olarak bulunur. Buradan

DCL = 600.000 / 100.000 = 6

olarak hesaplanır. Satışlardaki

\%10

'luk artış, hisse başına kazancı (

HBK

) kaldıraç derecesi oranında (

6 \times \%10 = \%60

) artırır.

Step-by-Step Solution

1

Katkı Payının (CM) Hesaplanması

Net Satışlar - Değişken Maliyetler =

1.000.000 - 400.000 = 600.000

TL

Kaldıraç hesaplamalarının temelini oluşturan faaliyet marjını bulmak için.

2

Vergi Öncesi Kârın (VÖK) Hesaplanması

Katkı Payı - Sabit Giderler - Faiz =

600.000 - 300.000 - 200.000 = 100.000

TL

Birleşik kaldıraç oranının paydasına ulaşmak için.

3

Birleşik Kaldıraç Derecesinin (DCL) Hesaplanması

Katkı Payı / VÖK =

600.000 / 100.000 = 6

Satışlardaki değişimin nihai kârlılığa olan toplam etkisini (çarpanını) belirlemek için.

4

Hisse Başına Kazançtaki (HBK) Artışın Bulunması

Satışlardaki Artış Oranı

\times DCL = \%10 \times 6 = \%60

Kaldıraç derecesini kullanarak planlanan satış artışının net etkisini ölçmek için.

Key Concept

Birleşik Kaldıraç (DCL), hem faaliyet hem de finansal kaldıracın ortak etkisini ölçer ve satışlardaki belirli bir oransal değişimin Hisse Başına Kazanç (HBK) üzerindeki etkisini gösterir.

Question 2Question →

Zeta Üretim A.Ş.'nin belirli bir faaliyet dönemine ait bazı finansal bilgileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	1.200.000
Değişken Maliyetler	720.000
Sabit Faaliyet Maliyetleri	240.000
Faiz Giderleri	160.000

İşletme yönetimi, makroekonomik koşullardaki iyileşmeye bağlı olarak önümüzdeki faaliyet döneminde satış hacminde $\%10$ 'luk bir artış beklemektedir.

Buna göre, beklenen bu satış artışının işletmenin hisse başına kârında (HBK) yaratacağı oransal artış aşağıdakilerden hangisidir?

\%20

\%30

\%50

\%60

\%120

Show answer & explanation

Answer: $\%60$

Answer

Beklenen satış artışının hisse başına kârda yaratacağı oransal artış

\%60

'tır.

Doğru yanıt, birleşik kaldıraç derecesinin (DCL) formüle uygun şekilde doğru hesaplanıp satışlardaki artış oranıyla çarpılmasını içerir. DCL, toplam Katkı Payının Vergi Öncesi Kâra (VÖK) bölünmesiyle bulunur. İşletmenin Katkı Payı

1.200.000 - 720.000 = 480.000

TL; VÖK ise

480.000 - 240.000 - 160.000 = 80.000

TL'dir. Buradan

DCL = 480.000 / 80.000 = 6

çıkar. Satışlarda

\%10

artış beklendiğine göre, HBK'daki artış

6 \times \%10 = \%60

olacaktır.

Step-by-Step Solution

1

İşletmenin Katkı Payını hesaplayınız.

Katkı Payı = Net Satışlar - Değişken Maliyetler =

1.200.000 - 720.000 = 480.000

TL

Kaldıraç oranlarının bulunabilmesi için öncelikle satışlardan değişken maliyetlerin düşülmesiyle elde edilen katkı payının bilinmesi gerekir.

2

İşletmenin Vergi Öncesi Kârını (VÖK) hesaplayınız.

VÖK = Katkı Payı - Sabit Faaliyet Maliyetleri - Faiz Giderleri =

480.000 - 240.000 - 160.000 = 80.000

TL

Birleşik (toplam) kaldıracın temel bileşenlerinden olan net finansal sonuç (vergi öncesi kâr) bulunmalıdır.

3

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesini (DCL) hesaplayınız.

DCL = \frac{\text{Katkı Payı}}{\text{VÖK}} = \frac{480.000}{80.000} = 6

DCL, satışlardaki yüzde değişimin hisse başına kâra ne oranda yansıyacağını gösteren katsayıdır.

4

Satışlardaki

\%10

'luk artışın Hisse Başına Kâra (HBK) etkisini hesaplayınız.

\Delta HBK (\%) = DCL \times \Delta \text{Satışlar} (\%) = 6 \times \%10 = \%60

Birleşik kaldıraç derecesi, satışlardaki oransal değişimin HBK üzerindeki kaldıraçlı etkisini (çarpanını) verir.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç (DCL), işletmenin hem sabit faaliyet hem de sabit finansman giderlerine sahip olmasından dolayı, satış hacmindeki belirli bir değişimin hisse başına kârda (HBK) yaratacağı toplam etkiyi ölçer.

Question 3Question →

Lidya Teknoloji A.Ş.'nin belirli bir döneme ait özet faaliyet ve finansman verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Finansal Kalem	Tutar / Miktar
Üretim ve Satış Miktarı	20.000 adet
Birim Satış Fiyatı	40 TL
Birim Değişken Gider	25 TL
Toplam Sabit Giderler	150.000 TL
Faiz Giderleri	50.000 TL
Kurumlar Vergisi Oranı	%20

Şirket yönetimi, pazar payını genişletme stratejisi doğrultusunda önümüzdeki dönemde satış miktarını $\%15$ artırmayı planlamaktadır.

Buna göre, şirketin mevcut birleşik (toplam) kaldıraç derecesi (DCL) ile hedeflenen satış artışının hisse başına kârda (HBK) yaratacağı beklenen oransal artış aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

DCL: 3 / HBK Artışı: %45

DCL: 3,5 / HBK Artışı: %52,5

DCL: 2 / HBK Artışı: %30

DCL: 1,5 / HBK Artışı: %22,5

DCL: 2,5 / HBK Artışı: %37,5

Show answer & explanation

Answer: DCL: 3 / HBK Artışı: %45

Answer

Şirketin birleşik kaldıraç derecesi 3 olup, %15'lik satış artışı hisse başına kârda %45'lik bir artış yaratacaktır.

Verilen bilgilerle toplam katkı payı 300.000 TL, FVÖK 150.000 TL ve VÖK 100.000 TL olarak hesaplanır. Birleşik kaldıraç (DCL), Katkı Payı / VÖK formülünden 3 çıkar. DCL'nin 3 olması, satışlardaki %1'lik değişimin Hisse Başına Kârda (HBK) %3'lük değişime yol açacağı anlamına gelir. Satışlar %15 artacağından, HBK = 3 × %15 = %45 artacaktır.

Step-by-Step Solution

1

Toplam Katkı Payı değerini hesapla.

Katkı Payı = Q \times (P - V) = 20.000 \times (40 - 25) = 20.000 \times 15 = 300.000

TL.

Kaldıraç formüllerinin temel bileşeni olan faaliyet kârını bulmadan önceki ilk aşamadır.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) hesapla.

FVÖK = Katkı Payı - Sabit Giderler = 300.000 - 150.000 = 150.000

TL.

Faaliyet kaldıracını ve şirketin operasyonel kârlılığını belirlemek içindir.

3

Vergi Öncesi Kârı (VÖK) hesapla.

VÖK = FVÖK - Faiz Giderleri = 150.000 - 50.000 = 100.000

TL.

Finansal kaldıraç etkisini yansıtacak net kâr matrahını bulmak içindir.

4

Birleşik Kaldıraç Derecesini (DCL) hesapla.

DCL = \frac{Katkı Payı}{VÖK} = \frac{300.000}{100.000} = 3

.

Satışlardaki değişimin net kâra yansıma katsayısını belirler. (Alternatif:

DOL = \frac{300.000}{150.000} = 2

;

DFL = \frac{150.000}{100.000} = 1,5

;

DCL = 2 \times 1,5 = 3

)

5

Hisse Başına Kârda (HBK) beklenen artış oranını hesapla.

\% \Delta HBK = DCL \times \% \Delta Satışlar = 3 \times \%15 = \%45

.

Birleşik kaldıraç katsayısı, satış hacmindeki oransal değişimin kâr üzerindeki ivmeleyici (çarpan) etkisini ifade eder.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç hesaplaması ve hisse başına kâra etkisi

Question 4Question →

Omega Endüstriyel Ürünler A.Ş.'nin ürettiği tek tip mamulün birim satış fiyatı $120$ TL, birim değişken maliyeti ise $70$ TL'dir. İşletmenin yıllık toplam sabit faaliyet giderleri $150.000$ TL olup, dış kaynak kullanımından doğan yıllık faiz giderleri toplamı $50.000$ TL'dir.

İşletmenin mevcut satış hacmi yıllık $5.000$ adet olduğuna göre, işletmenin satış miktarında yaşanacak $\%10$ 'luk bir artışın, Hisse Başına Kâr (HBK) seviyesinde yaratacağı artış oranı aşağıdakilerden hangisidir?

%20

%25

%45

%50

%90

Show answer & explanation

Answer: %50

Answer

İşletmenin satış miktarındaki %10'luk artış, Hisse Başına Kâr (HBK) seviyesinde %50 oranında bir artış sağlayacaktır.

Doğru yanıt olan %50 oranı, işletmenin toplam risk yapısını yansıtan Birleşik Kaldıraç Derecesi (DCL) üzerinden elde edilir. DCL formülü gereği Toplam Katkı Payı (

250.000

TL), Vergi Öncesi Kâra (

50.000

TL) oranlandığında katsayı

5

olarak bulunur. DCL = 5 değeri, satış hacmindeki her %1'lik değişimin Hisse Başına Kâr'da (HBK) %5'lik bir değişim yaratacağı anlamına gelir. Bu nedenle %10'luk satış artışı, HBK'da

\%10 \times 5 = \%50

'lik bir artış sağlar.

Step-by-Step Solution

1

Toplam katkı payını hesaplayınız.

Birim Katkı Payı =

120 - 70 = 50

TL. Toplam Katkı Payı =

5.000 \times 50 = 250.000

TL.

Kaldıraç oranlarının bulunabilmesi için öncelikle satışlardan değişken maliyetlerin çıkarılmasıyla elde edilen toplam katkı payına ulaşılmalıdır.

2

Faaliyet Kârını (FVÖK) hesaplayınız.

FVÖK = Toplam Katkı Payı - Sabit Faaliyet Giderleri =

250.000 - 150.000 = 100.000

TL.

Faaliyet kaldıracının ve nihayetinde birleşik kaldıracın formülünde işletmenin faiz ve vergi öncesi kârı (FVÖK) payda olarak kullanılır.

3

Vergi Öncesi Kârı (VÖK) hesaplayınız.

VÖK = FVÖK - Faiz Giderleri =

100.000 - 50.000 = 50.000

TL.

Finansal kaldıraç etkisini yansıtan net kâr matrahına (VÖK) ulaşmak için faiz giderleri düşülmelidir.

4

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesini (DCL) bulunuz.

DCL = Toplam Katkı Payı / VÖK =

250.000 / 50.000 = 5

.

Birleşik kaldıraç derecesi, katkı payının vergi öncesi kâra oranlanmasıyla tek adımda bulunabilir.

5

Satışlardaki artışın Hisse Başına Kâr (HBK) üzerindeki etkisini hesaplayınız.

HBK Artış Oranı = DCL

\times

Satışlardaki Artış Oranı =

5 \times \%10 = \%50

.

DCL katsayısı, satışlarda meydana gelen %1'lik bir değişimin HBK üzerinde kaç yüzdelik bir değişim yaratacağını gösterir.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesinin (DCL) hesaplanması ve satışlardaki değişimin Hisse Başına Kâra (HBK) yansıma etkisinin analiz edilmesi.

Alternative Method

Ayrı ayrı kaldıraç hesaplayarak da sonuca ulaşabilirsiniz: İlk olarak faaliyet kaldıracı bulunur: DOL = Katkı Payı / FVÖK = 250.000 / 100.000 = 2,5. Ardından finansal kaldıraç bulunur: DFL = FVÖK / VÖK = 100.000 / 50.000 = 2. Son olarak iki değer çarpılır: DCL = 2,5 x 2 = 5.

Estimated Time:1m 30s

Question 5Question →

Endüstriyel makine üretimi yapan Alfa Teknoloji A.Ş., önümüzdeki faaliyet döneminde satış hacminde $\%20$ 'lik bir büyüme öngörmektedir. Şirket yönetimi, bu büyümenin pay senetlerinin hisse başına kârında (HBK) $\%150$ oranında bir artış yaratmasını stratejik bir hedef olarak belirlemiştir.

İşletmenin mevcut faaliyet kaldıracı derecesi (DOL) $3$ 'tür ve yıllık faiz ve vergi öncesi kârı (FVÖK) $3.000.000$ TL'dir. Kurumlar vergisi oranı $\%20$ 'dir.

Buna göre, şirketin hedeflenen hisse başına kâr artışına ulaşabilmesi için mevcut sermaye yapısında katlanması gereken yıllık sabit finansman gideri (faiz ödemesi) kaç TL olmalıdır?

1.200.000

1.440.000

1.800.000

2.250.000

2.600.000

Show answer & explanation

Answer: $1.800.000$

Answer

Şirketin hedefine ulaşması için gereken yıllık sabit finansman gideri (faiz) 1.800.000 TL olmalıdır.

Verilen hedeflere göre satışlardaki %20'lik artışın HBK'yı %150 artırması beklenmektedir. Bu durum, işletmenin Birleşik Kaldıraç Derecesinin (DCL) 7,5 olması gerektiği anlamına gelir (150 / 20). DCL, Faaliyet Kaldıracı (DOL) ile Finansal Kaldıracın (DFL) çarpımıdır. DOL 3 olarak verildiğine göre DFL = 7,5 / 3 = 2,5 olmalıdır. Finansal Kaldıraç Derecesi DFL = FVÖK / (FVÖK - Faiz) formülüyle bulunur. 2,5 = 3.000.000 / (3.000.000 - Faiz) eşitliği çözüldüğünde Faiz (Sabit Finansman Gideri) 1.800.000 TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Hedeflenen Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesini (DCL) hesaplayın.

DCL = \frac{\% \Delta HBK}{\% \Delta Sat\imath\text{s}lar} = \frac{\%150}{\%20} = 7,5

Birleşik kaldıraç, satışlardaki belirli bir oransal değişimin hisse başına kârda (HBK) yaratacağı oransal değişimi ifade eder.

2

Gerekli Finansal Kaldıraç Derecesini (DFL) bulun.

DCL = DOL \times DFL \Rightarrow 7,5 = 3 \times DFL \Rightarrow DFL = 2,5

Birleşik kaldıraç, faaliyet kaldıracı (DOL) ile finansal kaldıracın (DFL) çarpımına eşittir.

3

Finansal Kaldıraç formülünü kullanarak faiz giderini (I) hesaplayın.

DFL = \frac{FV\ddot{O}K}{FV\ddot{O}K - I} \Rightarrow 2,5 = \frac{3.000.000}{3.000.000 - I} \Rightarrow 7.500.000 - 2,5I = 3.000.000 \Rightarrow 2,5I = 4.500.000 \Rightarrow I = 1.800.000 \text{ TL}

Finansal kaldıraç derecesi vergi öncesi tutarlar üzerinden hesaplanır; vergi oranı (1-t) pay ve paydada birbirini sadeleştirdiği için formülde dikkate alınmaz.

Key Concept

Birleşik Kaldıraç, satış hacmindeki değişimin HBK üzerindeki net etkisini ölçer ve Faaliyet Kaldıracı (DOL) ile Finansal Kaldıracın (DFL) çarpımıyla bulunur. Finansal kaldıraç hesaplamalarında vergi oranı etkisizdir.

Estimated Time:2m 0s

Question 6Question →

Marmara Tekstil A.Ş. 2025 yılı faaliyet dönemini $1.500.000$ TL net satış hasılatı ile tamamlamıştır. Bu dönemde işletmenin üretim ve satış sürecine ait toplam değişken maliyetleri $900.000$ TL, amortisman ve idari giderler gibi kalemlerden oluşan sabit işletme maliyetleri ise $300.000$ TL olarak gerçekleşmiştir. İşletme aynı dönemde kullandığı yabancı kaynaklar için $100.000$ TL finansman gideri (faiz) ödemiştir.

Şirketin finans departmanı, önümüzdeki faaliyet yılı için pazar payı beklentileri doğrultusunda satış hacminde $\%20$ 'lik bir büyüme öngörmektedir.

Vergi oranının ve dolaşımdaki hisse senedi sayısının sabit kalacağı varsayımı altında; işletmenin birleşik (toplam) kaldıraç derecesi (DCL) ile hisse başına kârında (HBK) beklenen oransal artış aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

DCL:

3,0

| HBK Artışı:

\%60

DCL:

3,5

| HBK Artışı:

\%70

DCL:

2,0

| HBK Artışı:

\%40

DCL:

1,5

| HBK Artışı:

\%30

DCL:

5,0

| HBK Artışı:

\%100

Show answer & explanation

Answer: DCL: $3,0$ | HBK Artışı: $\%60$

Answer

DCL değerinin 3,0 ve HBK artışının %60 olduğu seçenektir.

Birleşik kaldıraç derecesi (DCL), işletmenin tüm sabit yükümlülüklerinin (faaliyet + finansman) satışlardaki değişime oranla net kârı nasıl etkilediğini ölçer. DCL = Katkı Payı / Vergi Öncesi Kâr formülü ile bulunur. Katkı Payı (1.500.000 - 900.000 = 600.000 TL) değerinin VÖK'e (600.000 - 300.000 - 100.000 = 200.000 TL) bölünmesiyle DCL 3,0 olarak bulunur. Satışlardaki %20'lik artış, 3,0 çarpan etkisiyle hisse başına kârı %60 oranında artıracaktır.

Step-by-Step Solution

1

Toplam Katkı Payı tutarını hesaplayın.

1.500.000 - 900.000 = 600.000

TL

Kaldıraç analizinde faaliyet kârını bulmadan önce satışlardan değişken maliyetlerin düşülmesi gerekir.

2

Faaliyet Kârını (FVÖK) hesaplayın.

600.000 - 300.000 = 300.000

TL

Katkı payından sabit işletme maliyetleri çıkarılarak faiz ve vergi öncesi kâr bulunur.

3

Vergi Öncesi Kârı (VÖK) hesaplayın.

300.000 - 100.000 = 200.000

TL

Birleşik kaldıraç için faiz giderlerinin de düşüldüğü kâr tutarına ihtiyaç vardır.

4

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesini (DCL) hesaplayın.

DCL = \frac{\text{Katkı Payı}}{\text{VÖK}} = \frac{600.000}{200.000} = 3,0

DCL, işletmenin hem sabit işletme maliyetlerini hem de sabit finansman giderlerini ne ölçüde kullandığını gösteren temel orandır.

5

Hisse Başına Kârdaki (HBK) beklenen artışı hesaplayın.

\%20 \times 3,0 = \%60

DCL katsayısı, satış hacmindeki yüzde değişimin HBK üzerinde yaratacağı net yüzde etkiyi ifade eder.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi (DCL) ve Hisse Başına Kâr (HBK) İlişkisi

Alternative Method

DCL hesaplaması için alternatif bir yöntem olarak; Faaliyet Kaldıracı (DOL = Katkı Payı / FVÖK = 600.000 / 300.000 = 2,0) ve Finansal Kaldıraç (DFL = FVÖK / VÖK = 300.000 / 200.000 = 1,5) ayrı ayrı hesaplanıp birbirleriyle çarpılarak da (2,0 x 1,5 = 3,0) aynı sonuca ulaşılabilir.

Estimated Time:1m 30s

Question 7Question →

Kuvars Altyapı Yatırımları A.Ş.'nin mevcut faaliyet dönemine ilişkin temel finansal verileri aşağıda verilmiştir:

• Yıllık Toplam Satış Hasılatı: $8.000.000$ TL
• Değişken Maliyetlerin Satışlara Oranı: $\%40$
• Yıllık Sabit Faaliyet Giderleri: $2.800.000$ TL
• Yıllık Faiz Giderleri: $1.200.000$ TL

Şirket yönetimi, önümüzdeki dönemde makroekonomik canlanma beklentisiyle satış hacminde $\%15$ 'lik bir artış hedeflemektedir.

Buna göre, Kuvars Altyapı Yatırımları A.Ş.'nin Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi (DCL) ve hedeflenen satış artışının Hisse Başına Kâr (HBK) üzerinde yaratacağı beklenen oransal değişim aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

DCL:

4,9

| HBK Artışı:

\%73,5

DCL:

2,5

| HBK Artışı:

\%37,5

DCL:

6,0

| HBK Artışı:

\%90

DCL:

6,5

| HBK Artışı:

\%97,5

DCL:

2,4

| HBK Artışı:

\%36

Show answer & explanation

Answer: DCL: $6,0$ | HBK Artışı: $\%90$

Answer

Şirketin Birleşik Kaldıraç Derecesi (DCL)

6,0

ve buna bağlı olarak Hisse Başına Kâr'daki (HBK) beklenen artış

\%90

olacaktır.

Şirketin katkı payı

4.800.000

TL (

8M - 3.2M

) ve vergi öncesi kârı

800.000

TL (

4.8M - 2.8M - 1.2M

) olarak hesaplanır. Birleşik Kaldıraç Derecesi (DCL), Katkı Payının Vergi Öncesi Kâra oranıdır (

4.800.000 / 800.000 = 6,0

). Bu oran, satışlardaki her

\%1

'lik artışın HBK'da

\%6

'lık bir artış yaratacağı anlamına gelir. Satışlarda öngörülen

\%15

'lik artış, HBK'da

\%90

(

6,0 \times 15

) artış sağlayacaktır.

Step-by-Step Solution

1

Toplam Değişken Maliyetleri ve Katkı Payını hesaplayın.

Değişken Maliyet =

8.000.000 \times 0,40 = 3.200.000

TL. Katkı Payı =

8.000.000 - 3.200.000 = 4.800.000

TL.

Kaldıraç analizinde şirketin satışlarından değişken maliyetler çıkarılarak sabit giderleri karşılayacak marj (katkı payı) bulunmalıdır.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) hesaplayın.

FVÖK = Katkı Payı - Sabit Giderler =

4.800.000 - 2.800.000 = 2.000.000

TL.

İşletmenin faaliyet karlılığını belirlemek için katkı payından sabit faaliyet giderleri düşülür.

3

Vergi Öncesi Kârı (VÖK) hesaplayın.

VÖK = FVÖK - Faiz Giderleri =

2.000.000 - 1.200.000 = 800.000

TL.

Finansal giderler düşülerek net kâra veya hisse başına kâra temel teşkil eden vergi öncesi rakama ulaşılır.

4

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesini (DCL) hesaplayın.

DCL = \frac{Katkı Payı}{VÖK} = \frac{4.800.000}{800.000} = 6,0

.

DCL, katkı payının vergi öncesi kâra (veya FVÖK - Faiz) bölünmesiyle işletmenin toplam riskini gösterir.

5

Satış artışının Hisse Başına Kâr (HBK) üzerindeki etkisini bulun.

\Delta HBK = DCL \times \Delta Satışlar = 6,0 \times \%15 = \%90

.

Birleşik kaldıraç derecesi, satışlardaki yüzde birlik değişimin HBK üzerinde yaratacağı yüzde değişimi ifade eden bir çarpandır.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi (DCL)

Question 8Question →

Gama Perakende Ticaret A.Ş.'nin mevcut faaliyet dönemine ait bazı finansal verileri aşağıdaki gibidir:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	800.000
Değişken Maliyetler	500.000
Sabit Faaliyet Maliyetleri	200.000
Faiz Giderleri	50.000

İşletme yönetimi, önümüzdeki faaliyet döneminde satış hacminde $\%10$ 'luk bir artış beklemektedir.

Bu beklentinin gerçekleşmesi durumunda, işletmenin Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi (DCL) ve Hisse Başına Kârında (HBK) yaşanacak oransal değişim aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? (Vergi etkisi dikkate alınmayacaktır.)

DCL:

6,0

| HBK Artışı:

\%60

DCL:

5,0

| HBK Artışı:

\%50

DCL:

3,0

| HBK Artışı:

\%30

DCL:

2,0

| HBK Artışı:

\%20

DCL:

12,0

| HBK Artışı:

\%120

Show answer & explanation

Answer: DCL: $6,0$ | HBK Artışı: $\%60$

Answer

DCL'nin

6,0

ve HBK artışının

\%60

olduğu seçenektir.

Birleşik kaldıraç derecesi (DCL), işletmenin hem faaliyet hem de finansal sabit maliyetlerinin kâr üzerindeki toplam etkisini ölçer. Doğrudan hesaplama formülü

\text{DCL} = \frac{\text{Katkı Payı}}{\text{Vergi Öncesi Kâr}}

şeklindedir. Verilen tablodan Katkı Payı (

800.000 - 500.000 = 300.000

TL) ve Vergi Öncesi Kâr (

300.000 - 200.000 - 50.000 = 50.000

TL) bulunur. Buradan

\text{DCL} = \frac{300.000}{50.000} = 6,0

olarak hesaplanır. Satışlarda beklenen

\%10

'luk artış, HBK'da

6,0 \times \%10 = \%60

'lık bir artış yaratacaktır.

Step-by-Step Solution

1

Katkı payının hesaplanması

Net Satışlar - Değişken Maliyetler =

800.000 - 500.000 = 300.000

TL

Kaldıraç formüllerinin temel pay bileşenini bulmak için.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kârın (FVÖK) hesaplanması

Katkı Payı - Sabit Faaliyet Maliyetleri =

300.000 - 200.000 = 100.000

TL

Faaliyet kaldıracı etkisini yansıtan temel faaliyet kârı rakamına ulaşmak için.

3

Vergi Öncesi Kârın (VÖK) hesaplanması

FVÖK - Faiz Giderleri =

100.000 - 50.000 = 50.000

TL

Finansal kaldıraç sonrası net kâr matrahını bulmak için.

4

Birleşik Kaldıraç Derecesinin (DCL) hesaplanması

DCL = Katkı Payı / VÖK =

300.000 / 50.000 = 6,0

Satışlardaki değişimin kârlılığa (HBK) toplam etkisini ölçecek katsayıyı bulmak için.

5

Hisse Başına Kârdaki (HBK) beklenen artışın hesaplanması

Beklenen Satış Artışı

\times

DCL =

\%10 \times 6,0 = \%60

Satışlardaki beklenen artışın, birleşik kaldıraç katsayısı ile çarpılarak kâra yansımasının bulunması için.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi (DCL), işletmenin faaliyet ve finansal sabit maliyetlerinin ortaklaşa yarattığı etkiyi ölçer. Satışlardaki yüzde değişimin Hisse Başına Kârda (HBK) yaratacağı yüzde değişimi ifade eder.

Estimated Time:1m 30s

Question 9Question →

Bumin Teknoloji Sistemleri A.Ş.'nin belirli bir faaliyet dönemine ait finansal verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satış Hasılatı	$3.000.000$
Değişken Maliyetler	$1.800.000$
Sabit Faaliyet Giderleri	$400.000$
Faiz Giderleri	$200.000$
İmtiyazlı Hisse Senedi Temettüleri	$160.000$

İşletmenin tabi olduğu kurumlar vergisi oranı $\%20$ 'dir.

Şirket yönetimi, ödenmiş sermaye yapısında (adi hisse senedi sayısında) herhangi bir değişikliğe gitmeden, mevcut adi hisse senedi başına düşen kâr (HBK) tutarını $\%90$ oranında artırmayı hedeflemektedir.

Buna göre, işletmenin fiyat ve maliyet yapısı sabit kalmak kaydıyla, bu hedefe ulaşabilmesi için satış hacmini yüzde kaç artırması gerekir?

%12

%30

%33

%45

%60

Show answer & explanation

Answer: %30

Answer

Şirketin satış hacmini %30 artırması gerekir.

Satışlardaki değişimin Hisse Başına Kâr (HBK) üzerindeki etkisi Birleşik Kaldıraç Derecesi (DCL) ile ölçülür. DCL, DOL ve DFL'nin çarpımıdır. Şirketin Katkı Payı 1.200.000 TL ve FVÖK tutarı 800.000 TL olduğu için DOL = 1,5'tir. İmtiyazlı hisse senetleri bulunduğu için DFL hesaplanırken bu temettülerin (1 - 0,20) formülüyle brütleştirilerek (200.000 TL) faizle birlikte FVÖK'ten düşülmesi gerekir. Bu işlemle DFL = 2,0 bulunur. DCL = 1,5 x 2,0 = 3,0 olur. HBK'nın %90 artması için satışların %90 / 3,0 = %30 oranında artması gereklidir.

Step-by-Step Solution

1

Katkı Payı ve Faaliyet Kârını (FVÖK) hesaplayın.

Katkı Payı =

1.200.000

TL, FVÖK =

800.000

TL

Kaldıraç oranlarını bulabilmek için temel kârlılık kalemlerinin gelir tablosu mantığıyla tespit edilmesi gerekir. Katkı Payı =

3.000.000 - 1.800.000 = 1.200.000

TL. FVÖK =

1.200.000 - 400.000 = 800.000

TL.

2

Faaliyet Kaldıraç Derecesini (DOL) hesaplayın.

DOL =

1,5

Faaliyet kaldıracı, Katkı Payının FVÖK'e bölünmesiyle bulunur:

DOL = \frac{1.200.000}{800.000} = 1,5

3

İmtiyazlı temettüleri vergi öncesi tutara dönüştürerek Finansal Kaldıraç Derecesini (DFL) hesaplayın.

DFL =

2,0

İmtiyazlı temettüler vergi sonrası kârdan ödendiği için, formülde kullanılmadan önce vergi etkisinden arındırılmalıdır (Dp / (1 - t)). DFL formülü:

DFL = \frac{FVÖK}{FVÖK - Faiz - \frac{\text{İmtiyazlı Temettü}}{1 - t}}

DFL = \frac{800.000}{800.000 - 200.000 - \frac{160.000}{1 - 0,20}} = \frac{800.000}{800.000 - 200.000 - 200.000} = \frac{800.000}{400.000} = 2,0

4

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesini (DCL) hesaplayın.

DCL =

3,0

Birleşik kaldıraç, faaliyet ve finansal kaldıraç derecelerinin çarpımına eşittir:

DCL = DOL \times DFL = 1,5 \times 2,0 = 3,0

5

Hedeflenen HBK artışı için gereken satış hacmi artışını bulun.

Gereken Satış Artışı =

\%30

DCL, satışlardaki %1'lik değişimin HBK'da yaratacağı % değişimi ifade eder.

\% \Delta \text{HBK} = DCL \times \% \Delta \text{Satışlar}

\%90 = 3,0 \times \% \Delta \text{Satışlar}

\% \Delta \text{Satışlar} = \%30

Key Concept

İmtiyazlı Hisse Senetlerini İçeren Birleşik Kaldıraç (DCL) Analizi

Question 10Question →

Beta A.Ş.'nin belirli bir döneme ait finansal verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	800.000
Değişken Maliyetler	500.000
Sabit İşletme Maliyetleri	200.000
Faiz Giderleri	50.000

Bu verilere göre, işletmenin Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi ( $DCL$ ) kaçtır ve satışlarda meydana gelecek $\%10$ 'luk bir artışın Hisse Başına Kâr ( $HBK$ ) üzerindeki etkisi ne yönde olur?

DCL = 5

;

HBK

\%50

artar.

DCL = 12

;

HBK

\%120

artar.

DCL = 3

;

HBK

\%30

artar.

DCL = 6

;

HBK

\%60

artar.

DCL = 2

;

HBK

\%20

artar.

Show answer & explanation

Answer: $DCL = 6$ ; $HBK$ $\%60$ artar.

Answer

İşletmenin Birleşik Kaldıraç Derecesi (

DCL

)

6

'dır ve satışlardaki

\%10

'luk artış Hisse Başına Kâr'ı (

HBK

)

\%60

oranında artıracaktır.

Doğru yanıt olan seçenekte, Katkı Payı (

300.000

TL) Vergi Öncesi Kâr'a (

50.000

TL) bölünerek Birleşik Kaldıraç Derecesi (

DCL

)

6

olarak doğru bulunmuş ve bu değer satışlardaki

\%10

'luk artış ile çarpılarak HBK'daki artış (

\%60

) doğru şekilde hesaplanmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Katkı Payı hesaplaması yapılır (

Katkı\ Payı = Net\ Satışlar - Değişken\ Maliyetler

).

Katkı\ Payı = 800.000 - 500.000 = 300.000\ TL

Faaliyet kârını ve kaldıraç derecelerini bulabilmek için temel kârlılık metriğine ulaşılmalıdır.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (

FVÖK

) hesaplanır (

FVÖK = Katkı\ Payı - Sabit\ İşletme\ Maliyetleri

).

FVÖK = 300.000 - 200.000 = 100.000\ TL

Finansal maliyetler öncesi elde edilen faaliyet kârı belirlenmelidir.

3

Vergi Öncesi Kâr (

VÖK

) hesaplanır (

VÖK = FVÖK - Faiz\ Giderleri

).

VÖK = 100.000 - 50.000 = 50.000\ TL

Birleşik kaldıraç formülünün paydasında yer alan vergi öncesi net kazanç bulunmalıdır.

4

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi formülü uygulanır (

DCL = Katkı\ Payı / VÖK

).

DCL = \frac{300.000}{50.000} = 6

Satışlardaki değişimin Hisse Başına Kâr (

HBK

) üzerindeki toplam etkisini ölçmek için DCL katsayısı hesaplanmalıdır.

5

Satışlardaki

\%10

'luk artışın

HBK

'ya olan etkisi,

DCL

katsayısı ile çarpılarak bulunur.

\Delta HBK = 6 \times \%10 = \%60\ artar.

Birleşik kaldıraç derecesi, satışlardaki her yüzde birlik değişimin HBK üzerinde kaç kat etki yaratacağını gösterir.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç

Question 11Question →

Poyraz Endüstri A.Ş.'nin mevcut faaliyet dönemine ait bazı finansal verileri aşağıdaki gibidir:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	10.000.000
Toplam Değişken Maliyetler	7.000.000
Sabit İşletme Maliyetleri	1.500.000
Faiz Giderleri	500.000

İşletme yönetimi, üretim sürecini modernize etmek amacıyla yeni bir otomasyon yatırımı planlamaktadır. Bu yatırımın gerçekleşmesi halinde yıllık sabit işletme maliyetlerinin $1.000.000\text{ TL}$ artması beklenmektedir. Yatırımın tamamı dış kaynak (tahvil ihracı) ile finanse edilecek olup, işletmenin yıllık faiz giderlerinde fazladan $600.000\text{ TL}$ 'lik bir artış yaratacaktır. Yeni otomasyon sistemi sayesinde birim değişken maliyetlerde düşüş sağlanacağı öngörülmektedir.

İşletmenin toplam net satış tutarının değişmeyeceği varsayımı altında; yatırım sonrasında işletmenin birleşik (toplam) kaldıraç derecesinin ( $DCL$ ) mevcut durumdaki seviyesinde kalabilmesi için yeni durumda katlanılması gereken toplam değişken maliyet tutarı kaç TL olmalıdır?

4.600.000

4.960.000

5.400.000

6.250.000

7.600.000

Show answer & explanation

Answer: $4.600.000$

Answer

İşletmenin hedeflediği kaldıraç seviyesini koruyabilmesi için yeni değişken maliyet tutarı

4.600.000\text{ TL}

olmalıdır.

İşletmenin mevcut birleşik kaldıraç derecesi (

DCL

), Toplam Katkı Payının Vergi Öncesi Kâra (

VÖK

) bölünmesiyle bulunur. Mevcut durumda

Katkı Payı = 10.000.000 - 7.000.000 = 3.000.000\text{ TL}

ve

VÖK = 3.000.000 - 1.500.000 - 500.000 = 1.000.000\text{ TL}

'dir. Buradan mevcut

DCL = 3.000.000 / 1.000.000 = 3,0

olarak hesaplanır. Yatırım sonrasında sabit işletme maliyetleri

2.500.000\text{ TL}

'ye, faiz giderleri ise

1.100.000\text{ TL}

'ye yükselecektir. Toplam sabit yük

3.600.000\text{ TL}

olur. DCL'nin

3,0

seviyesinde kalabilmesi için

3,0 = CM / (CM - 3.600.000)

denklemi çözüldüğünde yeni Katkı Payı (

CM

)

5.400.000\text{ TL}

olarak bulunur. Satışlar sabit (

10.000.000\text{ TL}

) kalacağından, yeni değişken maliyet tutarı

10.000.000 - 5.400.000 = 4.600.000\text{ TL}

olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1

Mevcut Katkı Payı, FVÖK ve VÖK değerlerini bularak mevcut Birleşik Kaldıraç Derecesini (

DCL

) hesapla.

Katkı Payı (

CM

) =

10M - 7M = 3.000.000\text{ TL}

.

FVÖK = 3M - 1.5M = 1.500.000\text{ TL}

.

VÖK = 1.5M - 0.5M = 1.000.000\text{ TL}

. Mevcut

DCL = CM / VÖK = 3.000.000 / 1.000.000 = 3,0

.

Yatırım sonrasında korunması istenen hedef kaldıraç derecesini tespit etmek için gereklidir.

2

Yatırım sonrasındaki yeni toplam sabit yükümlülükleri (sabit faaliyet maliyetleri + faiz giderleri) belirle.

Yeni Sabit İşletme Maliyeti (

F

) =

1.500.000 + 1.000.000 = 2.500.000\text{ TL}

. Yeni Faiz Gideri (

I

) =

500.000 + 600.000 = 1.100.000\text{ TL}

. Toplam Sabit Yük (

F + I

) =

3.600.000\text{ TL}

.

Yeni durumdaki birleşik kaldıraç denkleminde paydadaki kesintileri bulmak için gereklidir.

3

Hedeflenen

DCL

(

3,0

) ve yeni sabit yükümlülükleri kullanarak yeni Katkı Payı (

CM_{yeni}

) tutarını hesapla.

DCL = CM / (CM - (F + I))

formülünden:

3,0 = CM_{yeni} / (CM_{yeni} - 3.600.000)

. İçler dışlar çarpımı ile

3,0 \times CM_{yeni} - 10.800.000 = CM_{yeni} \Rightarrow 2,0 \times CM_{yeni} = 10.800.000 \Rightarrow CM_{yeni} = 5.400.000\text{ TL}

.

İstenen riski düzeyini sağlayan kâr marjı hacmini bulmak için gereklidir.

4

Bulunan yeni Katkı Payını toplam satışlardan çıkararak aranan Yeni Değişken Maliyet tutarını bul.

Yeni Değişken Maliyet = Net Satışlar -

CM_{yeni} = 10.000.000 - 5.400.000 = 4.600.000\text{ TL}

.

Soruda istenen nihai değişkene ulaşmak için gereklidir.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi (DCL), faaliyet kaldıracı ile finansal kaldıracın ortak etkisini ölçer ve doğrudan Katkı Payının Vergi Öncesi Kâra (VÖK) bölünmesiyle (

DCL = CM / VÖK

) veya (

DCL = DOL \times DFL

) formülüyle bulunur.

Question 12Question →

Lapis Üretim A.Ş.'nin ilgili faaliyet dönemine ait bazı finansal verileri aşağıda verilmiştir:

- Net Satışlar: $2.500.000$ TL
- Değişken Maliyetler: $1.000.000$ TL
- Sabit Faaliyet Maliyetleri: $900.000$ TL
- Faiz Giderleri: $300.000$ TL

Şirket yönetimi, bir sonraki faaliyet döneminde satış hacminde $\%12$ 'lik bir artış öngörmektedir.

Buna göre, şirketin birleşik (toplam) kaldıraç derecesi (DCL) ve hisse başına kârında (HBK) beklenen artış oranı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

5

ve

\%60

4,5

ve

\%54

2,5

ve

\%30

2

ve

\%24

1,25

ve

\%15

Show answer & explanation

Answer: $5$ ve $\%60$

Answer

Birleşik kaldıraç derecesi

5

ve HBK artışı

\%60

'tır.

Birleşik (toplam) kaldıraç derecesi, katkı payının vergi öncesi kâra (VÖK) bölünmesiyle bulunur. İşletmenin katkı payı

1.500.000

TL, FVÖK

600.000

TL ve VÖK

300.000

TL'dir. Buradan DCL

= 1.500.000 / 300.000 = 5

olarak hesaplanır. Alternatif olarak

DOL (2,5) \times DFL (2) = 5

şeklinde de bulunabilir. Satışlardaki

\%12

'lik artış, DCL çarpanı olan

5

ile genişletildiğinde hisse başına kârda (HBK)

\%60

'lık bir artış yaratacaktır.

Step-by-Step Solution

1

Katkı payını hesaplayın.

Net Satışlar - Değişken Maliyetler =

2.500.000 - 1.000.000 = 1.500.000

TL

Kaldıraç oranlarını hesaplamak için öncelikle satışlardan değişken maliyetlerin düşülmesi gerekir.

2

Faaliyet Kârını (FVÖK) hesaplayın.

Katkı Payı - Sabit Maliyetler =

1.500.000 - 900.000 = 600.000

TL

Katkı payından sabit faaliyet maliyetlerinin düşülmesiyle finansman öncesi kâr bulunur.

3

Vergi Öncesi Kârı (VÖK) hesaplayın.

FVÖK - Faiz Giderleri =

600.000 - 300.000 = 300.000

TL

Net kâr etkisini görebilmek için finansman giderlerinin (faiz) faaliyet kârından düşülmesi gerekir.

4

Birleşik Kaldıraç Derecesini (DCL) hesaplayın.

Katkı Payı / VÖK =

1.500.000 / 300.000 = 5

Satışlardaki değişimin vergi öncesi kâra (veya HBK'ye) yansıma katsayısını tek seferde bulmak için bu formül kullanılır.

5

Hisse Başına Kârdaki (HBK) beklenen artış oranını hesaplayın.

Satışlardaki Beklenen Artış

\times

DCL =

\%12 \times 5 = \%60

Birleşik kaldıraç derecesi, satışlardaki oransal değişimin HBK üzerindeki kaldıraçlı etkisini ifade eder.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesinin (DCL) Hesaplanması ve Yorumlanması

Question 13Question →

Sirius Havacılık ve Savunma A.Ş.'nin finansal verilerine göre, işletmenin birleşik (toplam) kaldıraç derecesi (DCL) $4,0$ ve faaliyet kaldıraç derecesi (DOL) $2,5$ 'tir.

İşletmeye ait diğer bazı bilgiler şöyledir:
- Toplam Sabit İşletme Maliyetleri: $1.800.000$ TL
- İmtiyazlı Hisse Senedi: Bulunmamaktadır

Buna göre, Sirius Havacılık ve Savunma A.Ş.'nin ilgili dönemdeki yıllık finansman gideri (faiz ödemeleri) kaç TL'dir?

270.000

400.000

450.000

675.000

720.000

Show answer & explanation

Answer: $450.000$

Answer

İşletmenin yıllık finansman gideri (faiz ödemeleri) 450.000 TL'dir.

Doğru yanıt, birleşik kaldıraç formülünden hareketle faaliyet ve finansal kaldıraç derecelerini ardışık olarak doğru ayrıştırıp faiz giderini 450.000 TL olarak veren seçenektir. DCL = DOL x DFL ilişkisinden DFL 1,6 olarak bulunur. DOL formülü kullanılarak FVÖK 1.200.000 TL olarak hesaplanır ve bu değer DFL formülünde yerine konularak faiz tutarına ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Finansal Kaldıraç Derecesini (DFL) hesaplama

\text{DFL} = 1,6

Birleşik kaldıraç (DCL), faaliyet (DOL) ve finansal (DFL) kaldıraçların çarpımına eşittir (

\text{DCL} = \text{DOL} \times \text{DFL}

). Buradan

4,0 = 2,5 \times \text{DFL} \Rightarrow \text{DFL} = 1,6

bulunur.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) hesaplama

\text{FVÖK} = 1.200.000

TL

Faaliyet Kaldıraç Derecesi

\text{DOL} = (\text{FVÖK} + \text{Sabit Maliyetler}) / \text{FVÖK}

denkleminden elde edilir.

2,5 = (\text{FVÖK} + 1.800.000) / \text{FVÖK} \Rightarrow 1,5 \times \text{FVÖK} = 1.800.000 \Rightarrow \text{FVÖK} = 1.200.000

TL'dir.

3

Finansman Giderini (Faiz) hesaplama

\text{Faiz} = 450.000

TL

Finansal Kaldıraç Derecesi

\text{DFL} = \text{FVÖK} / (\text{FVÖK} - \text{Faiz})

denkleminden elde edilir.

1,6 = 1.200.000 / (1.200.000 - \text{Faiz}) \Rightarrow 1.200.000 - \text{Faiz} = 750.000 \Rightarrow \text{Faiz} = 450.000

TL olarak bulunur.

Key Concept

Birleşik Kaldıraç (DCL) ve Kaldıraç Dereceleri Arasındaki Matematiksel İlişkiler

Question 14Question →

Erguvan Gıda Sanayi A.Ş.'nin finansal tabloları üzerinden yapılan analizler sonucunda, işletmenin faaliyet kaldıraç derecesi (DOL) $2,5$ ve finansal kaldıraç derecesi (DFL) $2,0$ olarak tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin birleşik (toplam) kaldıraç derecesi (DCL) aşağıdakilerden hangisidir?

1,25

4,00

4,50

5,00

7,50

Show answer & explanation

Answer: $5,00$

Answer

İşletmenin birleşik (toplam) kaldıraç derecesi

5,00

'dır.

Birleşik Kaldıraç Derecesi (DCL), Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) ile Finansal Kaldıraç Derecesinin (DFL) çarpımı yoluyla bulunur. Verilen soruda

DCL = 2,5 \times 2,0 = 5,00

olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi (DCL) formülünü hatırlamak.

DCL = DOL \times DFL

Birleşik kaldıraç, faaliyet ve finansal kaldıracın ortak (çarpım) etkisini gösterir.

2

Verilen değerleri formülde yerine koymak.

DCL = 2,5 \times 2,0

Soruda faaliyet kaldıraç derecesi

2,5

ve finansal kaldıraç derecesi

2,0

olarak verilmiştir.

3

Çarpma işlemini gerçekleştirmek.

5,00

İki kaldıraç derecesinin çarpımı, satışlardaki birim değişimin Hisse Başına Kâr (HBK) üzerindeki toplam (katlanmış) etkisini ifade eder.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç (DCL), işletmenin hem sabit faaliyet maliyetlerinden hem de sabit finansman giderlerinden kaynaklanan toplam riskini ölçer ve faaliyet kaldıraç derecesi (DOL) ile finansal kaldıraç derecesinin (DFL) çarpımına eşittir.

Question 15Question →

Kuzey Rüzgarı Yenilenebilir Enerji A.Ş.'nin ilgili faaliyet dönemine ait bazı finansal bilgileri aşağıda verilmiştir:

- Net Satışlar: $10.000.000$ TL
- Değişken Maliyet Oranı: $\%60$
- Faiz Giderleri: $200.000$ TL

İşletmenin bu dönemdeki birleşik (toplam) kaldıraç derecesi (DCL) $4,0$ olarak hesaplanmıştır.

Buna göre, işletmenin ilgili dönemdeki sabit faaliyet giderleri kaç TL'dir?

1.000.000

2.300.000

2.800.000

3.000.000

3.800.000

Show answer & explanation

Answer: $2.800.000$

Answer

İşletmenin sabit faaliyet giderleri

2.800.000

TL'dir.

Sorunun çözümünde öncelikle satışlardan değişken maliyetler çıkarılarak

4.000.000

TL (

10.000.000 \times 0,40

) Katkı Payı bulunur. Birleşik Kaldıraç Derecesi (DCL) formülü

DCL = \frac{\text{Katkı Payı}}{\text{Vergi Öncesi Kâr (VÖK)}}

şeklindedir. Formülde bilinenleri yerine koyduğumuzda

4,0 = \frac{4.000.000}{\text{VÖK}}

denkleminden VÖK tutarı

1.000.000

TL olarak bulunur. VÖK denklemine göre;

\text{VÖK} = \text{Katkı Payı} - \text{Sabit Faaliyet Giderleri} - \text{Faiz Giderleri}

'dir.

1.000.000 = 4.000.000 - \text{Sabit Faaliyet Giderleri} - 200.000

eşitliğinden Sabit Faaliyet Giderleri

2.800.000

TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

İşletmenin katkı payı tutarını hesaplayınız.

Katkı Payı =

10.000.000 \times (1 - 0,60) = 4.000.000

TL

Birleşik kaldıraç derecesi (DCL) formülünün pay kısmı katkı payından oluşur. Satışlardan değişken maliyetler çıkarılarak bulunur.

2

Birleşik kaldıraç derecesi formülünü kullanarak Vergi Öncesi Kâr (VÖK) tutarını bulunuz.

DCL = \frac{\text{Katkı Payı}}{\text{VÖK}} \Rightarrow 4,0 = \frac{4.000.000}{\text{VÖK}} \Rightarrow \text{VÖK} = 1.000.000

TL

DCL formülü, Katkı Payı'nın Vergi Öncesi Kâr'a oranını ifade eder. Eldeki verilerle VÖK ters işlemle bulunur.

3

Vergi Öncesi Kâr denkleminden yararlanarak sabit faaliyet giderlerini hesaplayınız.

\text{VÖK} = \text{Katkı Payı} - \text{Sabit Faaliyet Giderleri} - \text{Faiz Giderleri} \Rightarrow 1.000.000 = 4.000.000 - \text{Sabit Faaliyet Giderleri} - 200.000 \Rightarrow \text{Sabit Faaliyet Giderleri} = 2.800.000

TL

VÖK'e ulaşmak için katkı payından hem sabit faaliyet giderleri hem de faiz giderleri düşülür. Bilinmeyen tek değişken olan sabit faaliyet giderleri buradan çekilir.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi (DCL) Hesaplaması ve Gelir Tablosu İlişkileri

Question 16Question →

Zenit Endüstriyel Üretim A.Ş.'nin ilgili faaliyet dönemine ait özet finansal verileri aşağıda verilmiştir:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	$10.000.000$
Değişken Maliyetler	$5.000.000$
Sabit Faaliyet Maliyetleri	$3.000.000$
Faiz Giderleri	$1.000.000$

İşletmenin tabi olduğu kurumlar vergisi oranı $\%25$ 'tir ve ödenmiş sermayesi, her biri $1$ TL nominal değerli $150.000$ adet adi hisse senedinden oluşmaktadır.

Makroekonomik daralma beklentisi nedeniyle, işletme yönetimi gelecek faaliyet döneminde satış hacminde $\%12$ oranında bir düşüş öngörmektedir.

Buna göre, öngörülen satış düşüşü gerçekleşirse işletmenin hisse başına kârında (HBK) meydana gelecek azalış tutarı kaç TL olur?

1,20

1,50

2,70

3,00

6,00

Show answer & explanation

Answer: $3,00$

Answer

İşletmenin hisse başına kârında meydana gelecek azalış tutarı

3,00

TL'dir.

Satışlardaki değişimin Hisse Başına Kâra (HBK) etkisini ölçen Birleşik Kaldıraç Derecesi (DCL), Katkı Payının Vergi Öncesi Kâra (VÖK) bölünmesiyle (

5.000.000 / 1.000.000 = 5,0

) bulunur. Satışlarda öngörülen

\%12

'lik düşüş, HBK'da

5,0 \times \%12 = \%60

'lık bir düşüşe sebep olur. Başlangıçta hesaplanan HBK (

750.000 \text{ TL Net Kâr} / 150.000 \text{ Hisse} = 5 \text{ TL}

) üzerinden

\%60

azalış hesaplandığında, hisse başına kayıp

3,00

TL olarak gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1

Mevcut durumdaki Net Kârı ve Hisse Başına Kârı (HBK) hesaplayın.

Katkı Payı =

10.000.000 - 5.000.000 = 5.000.000

TL. FVÖK =

5.000.000 - 3.000.000 = 2.000.000

TL. VÖK =

2.000.000 - 1.000.000 = 1.000.000

TL. Net Kâr =

1.000.000 \times (1 - 0,25) = 750.000

TL. HBK =

750.000 / 150.000 = 5

TL.

Kaldıraç etkisinin oransal değişimini uygulayabilmek için öncelikle baz alınan kâr rakamlarının ve hisse başına düşen tutarın bilinmesi gerekir.

2

İşletmenin Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesini (DCL) hesaplayın.

DCL = Katkı Payı / VÖK formuülüyle:

5.000.000 / 1.000.000 = 5,0

bulunur. (Alternatif: DOL =

5M/2M = 2,5

; DFL =

2M/1M = 2,0

; DCL =

2,5 \times 2,0 = 5,0

).

Satışlardaki belirli bir yüzdesel değişimin hisse başına kârda (HBK) yaratacağı toplam yüzdesel etkiyi bulmak için Birleşik Kaldıraç Derecesine ihtiyaç vardır.

3

Satışlardaki düşüşün hisse başına kâr üzerindeki yüzdesel etkisini bulun.

\Delta\% \text{HBK} = \text{DCL} \times \Delta\% \text{Satışlar}

formülünden;

\% \text{HBK Değişimi} = 5,0 \times (-\%12) = -\%60

bulunur.

Kaldıraç faktörü, satış hacmindeki değişimi büyüterek net kâra yansıtır.

4

Hisse başına kârdaki azalış tutarını Türk Lirası cinsinden hesaplayın.

Azalış Tutarı = Başlangıç HBK

\times

Düşüş Oranı =

5 \text{ TL} \times \%60 = 3,00

TL.

Soruda yüzdesel oran değil, HBK'daki mutlak azalış tutarı istenmektedir.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç (DCL) Hesaplaması ve Yorumu

Question 17Question →

Vega Bilişim Teknolojileri A.Ş.'nin ilgili faaliyet dönemine ait temel finansal verileri aşağıda verilmiştir:

- Net Satışlar: $8.000.000$ TL
- Değişken Maliyetler: $3.200.000$ TL
- Sabit Faaliyet Maliyetleri: $2.400.000$ TL
- Faiz Giderleri: $800.000$ TL

İşletme yönetimi, gelecek faaliyet döneminde satış hacmini $\%20$ oranında artırmayı planlamaktadır.

Vergi oranının $\%25$ olduğu varsayımı altında, işletmenin satışlarındaki bu artış hedefinin gerçekleşmesi durumunda hisse başına kârında (HBK) meydana gelecek oransal değişim aşağıdakilerden hangisidir?

\%60

oranında artar

\%70

oranında artar

\%40

oranında artar

\%30

oranında artar

\%20

oranında artar

Show answer & explanation

Answer: $\%60$ oranında artar

Answer

Satışlardaki

\%20

'lik artış sonucunda hisse başına kâr (HBK)

\%60

oranında artar.

İşletmenin hisse başına kârında (HBK) meydana gelecek değişimi bulmak için Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesini (DCL) hesaplamak gerekir. DCL doğrudan

\frac{\text{Katkı Payı}}{\text{VÖK}}

formülüyle bulunabileceği gibi, Faaliyet Kaldıracı (DOL =

\frac{4.800.000}{2.400.000} = 2

) ve Finansal Kaldıraç (DFL =

\frac{2.400.000}{1.600.000} = 1,5

) çarpılarak da (

2 \times 1,5 = 3,0

) elde edilebilir. DCL'nin

3,0

olması, satışlardaki

\%1

'lik bir artışın HBK'yı

\%3

artıracağı anlamına gelir. Satışlar

\%20

artacağına göre HBK'daki artış

3,0 \times \%20 = \%60

olacaktır. Vergi oranı, oransal değişimi etkilemediği için hesaplamada dikkate alınmasına gerek yoktur.

Step-by-Step Solution

1

Katkı Payı ve FVÖK değerleri hesaplanır.

Katkı Payı =

8.000.000 - 3.200.000 = 4.800.000

TL. FVÖK =

4.800.000 - 2.400.000 = 2.400.000

TL.

Kaldıraç derecelerini bulabilmek için gelir tablosundaki kâr kademelerine ihtiyaç vardır.

2

VÖK (Vergi Öncesi Kâr) değeri hesaplanır.

VÖK =

2.400.000 - 800.000 = 1.600.000

TL.

Finansal kaldıraç ve toplam kaldıraç için vergi öncesi kâr değerine ulaşılmalıdır.

3

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi (DCL) hesaplanır.

DCL =

\frac{\text{Katkı Payı}}{\text{VÖK}} = \frac{4.800.000}{1.600.000} = 3,0

.

Satışlardaki değişimin hisse başına kâra etkisini ölçen katsayı DCL'dir.

4

HBK'daki oransal değişim hesaplanır.

HBK Değişimi =

\text{DCL} \times \Delta\text{Satışlar} = 3,0 \times \%20 = \%60

.

Toplam kaldıraç derecesi, satışlardaki

\%1

'lik değişimin HBK'da yaratacağı yüzdesel değişimi ifade eder.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi (DCL) ve Hisse Başına Kâra (HBK) Etkisi

Birleşik (Toplam) Kaldıraç (DCL)

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes