DuPont Analiz Sistemi

9 questions

Question 1Question

Bir kamu iştiraki olan enerji şirketinin finansal performans değerlendirmesinde genişletilmiş DuPont analiz sistemi kullanılmıştır. Yapılan incelemede şirketin aktif kârlılığı (ROA) %12\%12, net kâr marjı %4\%4 ve özkaynak kârlılığı (ROE) %30\%30 olarak tespit edilmiştir. Finansal sürdürülebilirlik raporunu hazırlayan uzman, şirketin varlık kullanım etkinliğini ve finansal kaldıraç düzeyini belirlemek istemektedir.

Buna göre, şirketin aktif devir hızı ve özkaynak çarpanı değerleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 3,0 ve 2,5

Answer

Şirketin aktif devir hızı 3,0 ve özkaynak çarpanı 2,5'tir.
Genişletilmiş DuPont denkleminde aktif kârlılığı (ROA), net kâr marjı ile aktif devir hızının çarpımına eşittir. Verilen oranlar denklemde yerine konulduğunda aktif devir hızı (12/412 / 4) 3,03,0 olarak bulunur. Özkaynak kârlılığı (ROE) ise ROA ile özkaynak çarpanının çarpımıyla elde edilir. Bu denklem çözüldüğünde ise özkaynak çarpanı (30/1230 / 12) 2,52,5 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Aktif kârlılığı (ROA) denklemini kullanarak aktif devir hızını hesapla.
ROA = Net Kâr Marjı ×\times Aktif Devir Hızı \Rightarrow %12=%4×\%12 = \%4 \times Aktif Devir Hızı \Rightarrow Aktif Devir Hızı = 12/4=3,012 / 4 = 3,0
DuPont sisteminde aktif kârlılığı, kârlılık marjı ile varlıkların ne kadar verimli kullanıldığını gösteren devir hızının çarpımından oluşur.
2
Özkaynak kârlılığı (ROE) denklemini kullanarak özkaynak çarpanını hesapla.
ROE = ROA ×\times Özkaynak Çarpanı \Rightarrow %30=%12×\%30 = \%12 \times Özkaynak Çarpanı \Rightarrow Özkaynak Çarpanı = 30/12=2,530 / 12 = 2,5
Genişletilmiş DuPont analizi, özkaynak kârlılığını aktif kârlılığı ile finansal kaldıracın (özkaynak çarpanının) çarpımı olarak tanımlar.

Key Concept

DuPont Analiz Sistemi
Question 2Question

Sermaye piyasasında işlem gören bir sanayi işletmesinin döneme ait finansal verileri incelendiğinde; aktif devir hızının 1,51,5, özkaynak çarpanının 2,02,0 ve aktif kârlılığının (ROA) %12\%12 olduğu tespit edilmiştir.

İşletme yönetimi, gelecek dönemde satış hacmini (aktif devir hızını) ve sermaye yapısını (özkaynak çarpanını) sabit tutarken, sıkı maliyet kontrol politikaları uygulayarak net kâr marjını 22 puan (yüzde 22) artırmayı planlamaktadır.

Buna göre, işletmenin planladığı hedeflere ulaşması durumunda yeni özkaynak kârlılığı (ROE) yüzde kaç olacaktır?

Show answer & explanation

Answer: %30

Answer

İşletmenin hedeflerine ulaşması durumunda yeni özkaynak kârlılığı (ROE) %30 olacaktır.
DuPont Analiz Sistemine göre Özkaynak Kârlılığı (ROE); Net Kâr Marjı, Aktif Devir Hızı ve Özkaynak Çarpanının çarpımına eşittir. Mevcut aktif kârlılığı %12\%12 ve aktif devir hızı 1,51,5 olduğundan, işletmenin başlangıçtaki net kâr marjı %12/1,5=%8\%12 / 1,5 = \%8'dir. Yönetimin planı doğrultusunda net kâr marjı 22 puan artarak %10\%10'a çıkacaktır. Yeni ROE, bu üç bileşenin (Yeni Kaˆr Marjı×Sabit Aktif Devir Hızı×Sabit O¨zkaynak C¸arpanı\text{Yeni Kâr Marjı} \times \text{Sabit Aktif Devir Hızı} \times \text{Sabit Özkaynak Çarpanı}) çarpımı olan %10×1,5×2,0=%30\%10 \times 1,5 \times 2,0 = \%30 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Mevcut Net Kâr Marjının bulunması.
ROA = Net Kâr Marjı × Aktif Devir Hızı formülünden; %12=Net Kaˆr Marjı×1,5\%12 = \text{Net Kâr Marjı} \times 1,5 denklemi kurularak mevcut Net Kâr Marjı %8\%8 olarak bulunur.
Soruda hedeflenen değişimin net kâr marjı üzerinden yapıldığı belirtildiği için öncelikle eski kâr marjı tespit edilmelidir.
2
Yeni (hedeflenen) Net Kâr Marjının hesaplanması.
Mevcut marj %8\%8 iken 22 puanlık artış hedeflendiği için yeni Net Kâr Marjı: %8+%2=%10\%8 + \%2 = \%10 olur.
Yönetimin aldığı karar gereği marjdaki oransal artış tespit edilmelidir.
3
Genişletilmiş DuPont formülü ile yeni Özkaynak Kârlılığının (ROE) hesaplanması.
ROE = Net Kâr Marjı × Aktif Devir Hızı × Özkaynak Çarpanı formülü uygulanır. Yeni ROE=%10×1,5×2,0=%30\text{Yeni ROE} = \%10 \times 1,5 \times 2,0 = \%30 olarak hesaplanır.
DuPont sisteminde bir firmanın özkaynak kârlılığı; kârlılık, faaliyet etkinliği ve finansal kaldıracın ortak bir sonucudur.

Key Concept

DuPont sisteminde Özkaynak Kârlılığının (ROE), Net Kâr Marjı, Aktif Devir Hızı ve Özkaynak Çarpanı bileşenlerine ayrıştırılarak hesaplanması.
Question 3Question

Perakende sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin döneme ait finansal verileri şöyledir:

- Net Kâr Marjı: %6\%6
- Aktif Devir Hızı: 1,41,4
- Özkaynak Çarpanı: 2,52,5

İşletme yönetimi, izleyen dönemde net kâr marjını %8\%8'e ve aktif devir hızını 1,51,5'e çıkarmayı hedeflemektedir. Ancak bu operasyonel büyümenin finansmanında yabancı kaynak ağırlığı azaltılacak ve özkaynak çarpanı 2,02,0 seviyesine düşürülecektir.

Genişletilmiş (Üçlü) DuPont analiz modeline göre, hedeflerin gerçekleşmesi durumunda işletmenin özkaynak kârlılığındaki (ROE) değişim aşağıdakilerden hangisi olur?

Show answer & explanation

Answer: %3 puan artarak %24'e yükselir.

Answer

İşletmenin özkaynak kârlılığı (ROE) %3 puan artarak %24'e yükselir.
Genişletilmiş (Üçlü) DuPont analiz modelinde Özkaynak Kârlılığı (ROE); Net Kâr Marjı, Aktif Devir Hızı ve Özkaynak Çarpanının çarpılmasıyla bulunur. Formül: ROE=Net Kaˆr Marjı×Aktif Devir Hızı×O¨zkaynak C¸arpanı\text{ROE} = \text{Net Kâr Marjı} \times \text{Aktif Devir Hızı} \times \text{Özkaynak Çarpanı} şeklindedir.

Mevcut durumda ROE =0,06×1,4×2,5=0,21= 0,06 \times 1,4 \times 2,5 = 0,21 (yani %21\%21) olarak hesaplanır. İşletmenin hedeflediği yeni durumda ise ROE =0,08×1,5×2,0=0,24= 0,08 \times 1,5 \times 2,0 = 0,24 (yani %24\%24) olacaktır. Mevcut %21\%21 olan oran, hedeflerin tutturulması halinde %24\%24'e çıkacağı için özkaynak kârlılığında %3\%3 puanlık bir artış gerçekleşmiş olur.

Step-by-Step Solution

1
Mevcut durumdaki özkaynak kârlılığını (ROE) hesapla.
Mevcut ROE = 0,06 × 1,4 × 2,5 = 0,21 (%21)
Genişletilmiş DuPont modeline göre ROE; net kâr marjı, aktif devir hızı ve özkaynak çarpanının çarpımına eşittir.
2
Hedeflenen durumdaki özkaynak kârlılığını (ROE) hesapla.
Hedef ROE = 0,08 × 1,5 × 2,0 = 0,24 (%24)
İzleyen dönem için planlanan yeni oranlar aynı formülde yerine konulur.
3
ROE değerleri arasındaki değişimi bul.
%24 - %21 = %3 puanlık artış.
İşletmenin hedeflerini gerçekleştirmesinin özkaynak kârlılığı üzerindeki net etkisini belirlemek için hedef değerden mevcut değer çıkarılır.

Key Concept

Genişletilmiş (Üçlü) DuPont Analiz Sistemi
Estimated Time:1m 30s
Question 4Question

İleri teknoloji endüstrisinde faaliyet gösteren bir işletmenin 2025 yılı DuPont analiz verileri aşağıda verilmiştir:

- Özkaynak Kârlılığı (ROE): %18\%18
- Aktif Devir Hızı: 1,201,20
- Özkaynak Çarpanı: 2,502,50

2026 yılında işletme yönetimi operasyonel verimliliği artırmak amacıyla bir dizi karar almıştır. Bu kararlar neticesinde; satış gelirleri ve özkaynak tutarı sabit kalırken, atıl duran varlıklar elden çıkarılarak elde edilen nakit ile kısa vadeli finansal borçlar kapatılmıştır.

Gerçekleşen bu işlem sonucunda işletmenin Borç/Aktif oranı %50\%50'ye gerilemiş ve azalan finansman giderlerinin etkisiyle Net Kâr Marjı %8\%8'e yükselmiştir.

Buna göre, işletmenin 2026 yılına ait yeni Aktif Devir Hızı ve Özkaynak Kârlılığı (ROE) sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 1,501,50 ve %24\%24

Answer

İşletmenin yeni Aktif Devir Hızı 1,501,50 ve yeni Özkaynak Kârlılığı (ROE) %24\%24'tür.
İşletmenin varlıkları azaldığı için (özkaynak sabitken çarpanın 2,50'den 2,00'a düşmesi varlıkların %20 azaldığını gösterir), sabit satış hacmiyle aktif devir hızı 1,20'den 1,50'ye (1,20/0,801,20/0,80) yükselir. Yeni ROE ise güncellenmiş DuPont denkleminden (Net Kâr Marjı ×\times Aktif Devir Hızı ×\times Özkaynak Çarpanı) %8×1,50×2,00=%24\%8 \times 1,50 \times 2,00 = \%24 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Eski Net Kâr Marjını (NKM) hesaplayın.
ROE=NKM×ADH×O¨KC¸ROE = NKM \times ADH \times \text{ÖKÇ} denkleminden 0,18=NKM×1,20×2,50NKM=%60,18 = NKM \times 1,20 \times 2,50 \Rightarrow NKM = \%6 bulunur.
Değişimlerin temelini oluşturan başlangıç kâr marjı oranının tespit edilmesi gerekir.
2
2026 yılına ait yeni Özkaynak Çarpanını (ÖKÇ) belirleyin.
Yeni Borç/Aktif oranı %50\%50 ise, Özkaynak/Aktif oranı da %50\%50'dir. O¨KC¸=Aktif/O¨zkaynak=1/0,50=2,00\text{ÖKÇ} = \text{Aktif} / \text{Özkaynak} = 1 / 0,50 = 2,00 olur.
Yeni sermaye yapısının DuPont sistemindeki kaldıraç etkisini (çarpanı) bulmak zorunludur.
3
Toplam varlıklardaki (aktif) oransal değişimi ve yeni Aktif Devir Hızını (ADH) hesaplayın.
Özkaynak sabitken ÖKÇ 2,502,50'den 2,002,00'a düştüğüne göre Aktif toplamı eski değerinin 0,800,80 katına inmiştir (Yeni Aktif=Eski Aktif×0,80\text{Yeni Aktif} = \text{Eski Aktif} \times 0,80). Satışlar sabit, Aktif azaldığı için Yeni ADH=Eski ADH/0,80=1,20/0,80=1,50\text{Yeni ADH} = \text{Eski ADH} / 0,80 = 1,20 / 0,80 = 1,50 olarak gerçekleşir.
Varlıkların elden çıkarılması, satışlar sabit kalsa bile devir hızını matematiksel olarak yukarı çeker.
4
Yeni Özkaynak Kârlılığını (ROE) hesaplayın.
Yeni ROE=Yeni NKM×Yeni ADH×Yeni O¨KC¸=0,08×1,50×2,00=0,24\text{Yeni ROE} = \text{Yeni NKM} \times \text{Yeni ADH} \times \text{Yeni ÖKÇ} = 0,08 \times 1,50 \times 2,00 = 0,24 (yani %24\%24) bulunur.
Genişletilmiş DuPont formülü üzerinden nihai performans göstergesi elde edilir.

Key Concept

Özkaynak Kârlılığı (ROE) ve DuPont Analiz Sisteminin Alt Bileşenleri
Question 5Question

Bir işletmenin finansal tablolarından elde edilen DuPont analizi verileri aşağıdaki gibidir:

- Net Kâr Marjı: %10
- Aktif Devir Hızı: 1,5
- Özkaynak Çarpanı: 2,0

İşletme yönetimi, gelecek dönemde aktif devir hızını ve özkaynak çarpanını sabit tutmayı; faaliyet giderlerini azaltarak net kâr marjını %12'ye yükseltmeyi planlamaktadır.

Buna göre, bu planın gerçekleşmesi durumunda işletmenin Özkaynak Kârlılığı (ROE) değerindeki net değişim aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: %6 artarak %36'ya yükselir.

Answer

İşletmenin Özkaynak Kârlılığı (ROE) %6 artarak %36'ya yükselir.
DuPont analiz sistemine göre Özkaynak Kârlılığı (ROE) hesaplanırken üç bileşen birbiriyle çarpılır: Net Kâr Marjı ×\times Aktif Devir Hızı ×\times Özkaynak Çarpanı. İlk durumda ROE, 0,10×1,5×2,0=0,300,10 \times 1,5 \times 2,0 = 0,30 (%30) olarak bulunur. İkinci durumda net kâr marjı %12'ye çıktığında yeni ROE, 0,12×1,5×2,0=0,360,12 \times 1,5 \times 2,0 = 0,36 (%36) olarak hesaplanır. Dolayısıyla oran %6 puan artarak %36 seviyesine ulaşır.

Step-by-Step Solution

1
Mevcut durumdaki Özkaynak Kârlılığını (ROE) hesapla.
Mevcut ROE = 0,10×1,5×2,0=0,300,10 \times 1,5 \times 2,0 = 0,30 (%30)
DuPont analizinde ROE; Net Kâr Marjı, Aktif Devir Hızı ve Özkaynak Çarpanının çarpımına eşittir.
2
Planlanan (yeni) durumdaki Özkaynak Kârlılığını (ROE) hesapla.
Yeni ROE = 0,12×1,5×2,0=0,360,12 \times 1,5 \times 2,0 = 0,36 (%36)
Net kâr marjı %12'ye çıkarken, aktif devir hızı ve özkaynak çarpanı bileşenleri sabit kalmıştır.
3
Mevcut ve yeni ROE değerleri arasındaki farkı bularak net değişimi tespit et.
0,360,30=0,060,36 - 0,30 = 0,06 (%6 artış).
Gerçekleşmesi beklenen değişimi oransal puan olarak belirlemek için iki değerin farkı alınır.

Key Concept

DuPont Analiz Sistemi, Özkaynak Kârlılığını (ROE) işletmenin kârlılık, verimlilik ve finansal kaldıraç boyutlarına ayırarak inceleyen çok çarpanlı bir finansal performans ölçüm tekniğidir.
Question 6Question

Bir imalat işletmesinin mevcut durumdaki finansal verileri şu şekildedir:

- Net Kâr Marjı: %8\%8
- Aktif Devir Hızı: 1,51,5
- Borç/Aktif Oranı: %50\%50

İşletme yönetimi, yeni dönemde kârlılığı artırmak amacıyla fiyatlama stratejisinde değişikliğe giderek net kâr marjını %10\%10'a çıkarmayı hedeflemektedir. Ancak bu stratejinin satış hacmini daraltacağı ve aktif devir hızını %20\%20 oranında düşüreceği öngörülmektedir. Eş zamanlı olarak, planlanan bir modernizasyon yatırımı için ağırlıklı olarak yabancı kaynak kullanılacak ve işletmenin borç/aktif oranı %60\%60'a yükselecektir.

Genişletilmiş (Üçlü) DuPont Analiz Sistemine göre, işletmenin hedeflediği yeni Özkaynak Kârlılığı (ROE) oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: %30,0

Answer

İşletmenin hedeflediği yeni Özkaynak Kârlılığı (ROE) %30,0'dur.
Genişletilmiş DuPont modeline göre Özkaynak Kârlılığı (ROE); Net Kâr Marjı, Aktif Devir Hızı ve Özkaynak Çarpanı'nın çarpımına eşittir. Verilere göre yeni kâr marjı 0,100,10'dur. Aktif devir hızı %20\%20 azalarak 1,51,5'ten 1,21,2'ye geriler. Borç/aktif oranı %60\%60'a çıktığı için özkaynakların aktife oranı %40\%40 olur; bu da özkaynak çarpanının (1/0,401 / 0,40) 2,52,5 değerine ulaştığını gösterir. Bu üç değer çarpıldığında (0,10×1,2×2,50,10 \times 1,2 \times 2,5) elde edilen yeni ROE %30\%30 olmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Yeni net kâr marjını belirleme
Net Kâr Marjı = %10\%10 (0,100,10)
Soruda hedeflenen yeni oran doğrudan verilmiştir.
2
Yeni aktif devir hızını hesaplama
Yeni Aktif Devir Hızı = 1,5×(10,20)=1,21,5 \times (1 - 0,20) = 1,2
Mevcut devir hızının %20\%20 oranında düşeceği belirtilmiştir.
3
Yeni özkaynak çarpanını hesaplama
Özkaynak / Aktif = %100%60=%40\%100 - \%60 = \%40. Özkaynak Çarpanı = 1/0,40=2,51 / 0,40 = 2,5
Borç/Aktif oranı %60\%60 ise Özkaynak oranı %40\%40'tır. Özkaynak çarpanı, Aktif / Özkaynak oranına eşittir.
4
Üçlü DuPont formülünü uygulama
Yeni ROE = 0,10×1,2×2,5=0,300,10 \times 1,2 \times 2,5 = 0,30 (%30,0\%30,0)
ROE = Net Kâr Marjı ×\times Aktif Devir Hızı ×\times Özkaynak Çarpanı

Key Concept

Genişletilmiş (Üçlü) DuPont Analiz Sistemi
Question 7Question

Aşağıdaki tabloda bir lojistik işletmesinin döneme ait bazı finansal oranları verilmiştir:

Finansal OranDeğer
Net Kâr Marjı%8\%8
Aktif Devir Hızı1,251,25
Özkaynak Çarpanı1,601,60

DuPont analiz sistemine göre, bu işletmenin özkaynak kârlılığı (ROE) yüzde kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: %16\%16

Answer

İşletmenin özkaynak kârlılığı (ROE) %16'dır.
DuPont analiz sistemine göre özkaynak kârlılığı (ROE); net kâr marjı, aktif devir hızı ve özkaynak çarpanının çarpımına eşittir. Soruda verilen değerler kullanıldığında (%8 × 1,25 × 1,60) %16 sonucuna ulaşılmaktadır. Formül gereği doğrudan üç bileşenin çarpılması yeterlidir.

Step-by-Step Solution

1
Genişletilmiş DuPont analiz sistemine göre özkaynak kârlılığı (ROE) formülünü belirleme.
ROE = Net Kâr Marjı × Aktif Devir Hızı × Özkaynak Çarpanı
DuPont modeli, işletmenin özkaynakları üzerinden elde ettiği getiriyi faaliyet kârlılığı, varlık kullanım verimliliği ve finansal kaldıraç olmak üzere üç bileşene ayırarak açıklar.
2
Tabloda verilen oranları formülde yerine koyarak çarpma işlemini gerçekleştirme.
ROE = %8 × 1,25 × 1,60 = %16
Bileşenler doğrudan birbiriyle çarpıldığında işletmenin nihai özkaynak kârlılık oranına ulaşılır.

Key Concept

Genişletilmiş DuPont Analizi
Question 8Question

Bilişim hizmetleri sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin 2025 yılına ait temel finansal verileri aşağıdaki gibidir:

Finansal KalemTutar (TL)
Net Satışlar12.000.000
Net Kâr600.000
Toplam Aktifler8.000.000
Özkaynaklar3.200.000

İşletme yönetimi 2026 yılı için Özkaynak Kârlılığını (ROE) %24\%24'e çıkarmayı hedeflemektedir. Yapılan bütçeleme çalışmalarına göre, artan operasyonel maliyetler nedeniyle Net Kâr Marjının %4\%4'e düşeceği öngörülmektedir. İşletme, finansal risk profilini değiştirmemek amacıyla mevcut Özkaynak Çarpanını (kaldıraç oranını) sabit tutma kararı almıştır.

Buna göre, işletmenin belirlenen Özkaynak Kârlılığı hedefine ulaşabilmesi için 2026 yılında Aktif Devir Hızını hangi seviyeye getirmesi gerekir?

Show answer & explanation

Answer: 2,402,40

Answer

İşletmenin hedefine ulaşabilmesi için Aktif Devir Hızını 2,402,40 seviyesine getirmesi gerekir.
DuPont Analiz Sistemine göre Özkaynak Kârlılığı (ROE); Net Kâr Marjı, Aktif Devir Hızı ve Özkaynak Çarpanının çarpımına eşittir. İşletmenin hedeflediği ROE %24\%24, öngörülen yeni kâr marjı %4\%4 ve sabit tutulacak özkaynak çarpanı (Aktif / Özkaynak =8.000.000/3.200.000= 8.000.000 / 3.200.000) 2,52,5'tir. Formülde yerine konulduğunda (0,24=0,04×Aktif Devir Hızı×2,50,24 = 0,04 \times \text{Aktif Devir Hızı} \times 2,5), 0,24=0,10×Aktif Devir Hızı0,24 = 0,10 \times \text{Aktif Devir Hızı} elde edilir. Buradan hedef Aktif Devir Hızı 2,402,40 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
İşletmenin sabit tutma kararı aldığı mevcut Özkaynak Çarpanını (Kaldıraç Oranını) hesaplayın.
Özkaynak Çarpanı = Toplam Aktifler / Özkaynaklar = 8.000.000/3.200.000=2,58.000.000 / 3.200.000 = 2,5
Üçlü DuPont analizinde ROE hesaplanırken özkaynak çarpanına ihtiyaç duyulur ve soruda bu oranın sabit kalacağı belirtilmiştir.
2
Hedeflenen durumu 3 bileşenli DuPont denklemine (ROE = Net Kâr Marjı ×\times Aktif Devir Hızı ×\times Özkaynak Çarpanı) yerleştirin.
Hedeflenen ROE (%,24\%,24) = Yeni Net Kâr Marjı (%,4\%,4) ×\times Hedeflenen Aktif Devir Hızı ×\times Sabit Özkaynak Çarpanı (2,52,5)
0,24=0,04×Aktif Devir Hızı×2,50,24 = 0,04 \times \text{Aktif Devir Hızı} \times 2,5
Aktif devir hızının alması gereken yeni değeri cebirsel olarak yalnız bırakabilmek için bilinen tüm değişkenler yerine konulur.
3
Denklemi çözerek hedef Aktif Devir Hızını bulun.
0,24=0,10×Aktif Devir HızıAktif Devir Hızı=0,24/0,10=2,400,24 = 0,10 \times \text{Aktif Devir Hızı} \Rightarrow \text{Aktif Devir Hızı} = 0,24 / 0,10 = 2,40
Marjdaki düşüşe rağmen ROE hedefine ulaşabilmek için işletmenin varlıklarını ne kadar verimli çevirmesi gerektiğini matematiksel olarak hesaplamak.

Key Concept

Üçlü DuPont Analizi ile Hedef ROE Hesaplaması
Question 9Question

Bir yenilenebilir enerji şirketinin DuPont analiz sistemine ait bazı verileri aşağıda verilmiştir:

- Aktif Kârlılığı (ROA): %8\%8
- Borç/Aktif Oranı: %60\%60
- Aktif Devir Hızı: 1,61,6

İşletme yönetimi, gelecek yıl için net kâr marjını ve finansman yapısını (borç/aktif oranını) mevcut seviyesinde korumayı; ancak stok ve alacak yönetimindeki iyileştirmelerle aktif devir hızını 2,02,0 seviyesine çıkarmayı hedeflemektedir.

Buna göre, planlanan hedefe ulaşılması durumunda işletmenin yeni Özkaynak Kârlılığı (ROE) yüzde kaç olacaktır?

Show answer & explanation

Answer: %25\%25

Answer

İşletmenin yeni Özkaynak Kârlılığı (ROE) %25\%25 olacaktır.
İşletmenin Özkaynak Çarpanı (Aktif/Özkaynak), Borç/Aktif oranı %60\%60 olduğundan 1/0,40=2,51 / 0,40 = 2,5 olarak bulunur. Mevcut Net Kâr Marjı, ROA'nın Aktif Devir Hızına bölünmesiyle (%8/1,6\%8 / 1,6) %5\%5 olarak hesaplanır. Kâr marjı ve finansman yapısı sabit kalıp Aktif Devir Hızı 2,02,0'ye çıktığında; yeni ROE, Net Kâr Marjı (%5\%5), Yeni Aktif Devir Hızı (2,02,0) ve Özkaynak Çarpanının (2,52,5) çarpılmasıyla %25\%25 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Özkaynak Çarpanının (ÖKÇ) hesaplanması.
Borç/Aktif = %60\%60 ise Özkaynak/Aktif = %40\%40'tır. ÖKÇ = Aktif / Özkaynak = 1/0,40=2,51 / 0,40 = 2,5 olarak bulunur.
DuPont sisteminde ROE'ye geçiş yapabilmek için finansal kaldıraç derecesini gösteren özkaynak çarpanına ihtiyaç vardır.
2
Mevcut Net Kâr Marjının (NKM) bulunması.
ROA = NKM ×\times ADH formülünden; 0,08=NKM×1,6NKM=0,08/1,6=0,05(%5)0,08 = \text{NKM} \times 1,6 \Rightarrow \text{NKM} = 0,08 / 1,6 = 0,05 (\%5) olarak bulunur.
Gelecek yıl kâr marjı sabit kalacağından, yeni durumu hesaplamak için öncelikle mevcut kâr marjının bilinmesi gerekir.
3
Yeni Aktif Kârlılığının (ROA) hesaplanması.
Yeni ROA = NKM ×\times Yeni ADH = 0,05×2,0=0,10(%10)0,05 \times 2,0 = 0,10 (\%10) olur.
Aktif devir hızındaki artışın aktif kârlılığı üzerindeki net etkisini bulmak için yapılır.
4
Yeni Özkaynak Kârlılığının (ROE) hesaplanması.
Yeni ROE = Yeni ROA ×\times ÖKÇ = 0,10×2,5=0,25(%25)0,10 \times 2,5 = 0,25 (\%25) sonucuna ulaşılır.
İşletmenin tüm bileşenler hesaba katıldığında özkaynak sahiplerine sağladığı nihai getiriyi (ROE) belirlemek için uygulanır.

Key Concept

DuPont Analiz Sistemi