Tolerans (Pay) Belirleme ve Standart Zaman Hesaplama Practice Questions — KPSS İşletme

Question 1Question →

Bir kamu fabrikasının talaşlı imalat bölümünde, yeni bir mil parçasının üretimi için zaman etüdü yapılmıştır. Yapılan ölçümler sonucunda bir çevrim için ortalama gözlenen zaman (fiili zaman) $16$ dakika olarak hesaplanmıştır. İşgörenin çalışma temposu (performans faktörü) $\%125$ olarak takdir edilmiştir.

İşletme yönetimi; kişisel ihtiyaçlar için $\%5$ , yorgunluk için $\%10$ ve kaçınılmaz gecikmeler için $\%5$ olmak üzere toplam pay (tolerans) oranını, toplam çalışma süresinin (vardiya süresinin) bir yüzdesi olarak uygulamaktadır.

Buna göre, bu mil parçasının üretimi için hesaplanması gereken standart zaman kaç dakikadır?

19,2

20

23,2

24

25

Show answer & explanation

Answer: 25

Answer

Standart zaman 25 dakikadır.

Standart zaman hesaplamasında öncelikle gözlenen zaman ile tempo faktörü çarpılarak normal zaman bulunur (

16 \times 1,25 = 20

dakika). Soruda toleransların normal zamanın değil, toplam çalışma (vardiya) süresinin yüzdesi olarak verildiği açıkça belirtilmiştir. Bu durumda standart zaman hesaplama formülü

SZ = \frac{NZ}{1 - Pay}

olmalıdır. Toplam tolerans oranı

\%5 + \%10 + \%5 = \%20

(yani

0,20

) olduğuna göre, standart zaman

20 / (1 - 0,20) = 20 / 0,80 = 25

dakika olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Normal zamanı hesapla.

Normal Zaman (NZ) = 16 \times 1,25 = 20

dakika.

Zaman etüdünde standart zamana gitmeden önce, gözlenen zaman (fiili zaman) işgörenin çalışma temposu ile çarpılarak normal zaman elde edilmelidir.

2

Toplam tolerans (pay) oranını belirle.

Pay = \%5 + \%10 + \%5 = \%20

(veya

0,20

).

İşlem sırasında verilen tüm paylar (kişisel ihtiyaç, yorgunluk, gecikme) toplanarak toplam tolerans oranı bulunur.

3

Vardiya süresi üzerinden verilen pay oranını kullanarak standart zamanı hesapla.

Standart Zaman (SZ) = \frac{20}{1 - 0,20} = \frac{20}{0,80} = 25

dakika.

Eğer paylar normal zamanın yüzdesi olarak verilseydi

NZ \times (1 + Pay)

yapılırdı. Ancak 'toplam çalışma (vardiya) süresinin yüzdesi' olarak verildiği için formül

SZ = \frac{NZ}{1 - Pay}

şeklinde kullanılmalıdır.

Key Concept

Standart Zaman Hesaplama ve Tolerans (Pay) Uygulamaları

Question 2Question →

Bir kamu bankasının kredi tahsis biriminde görevli uzmanların, standart bir ticari kredi dosyasını inceleme süreci için zaman etüdü yapılmıştır. Yapılan ölçümler sonucunda ortalama gözlenen zaman (fiili zaman) $24$ dakika olarak hesaplanmış ve analistin bu işleme biçtiği performans (tempo) değerlendirme katsayısı $\%120$ olarak belirlenmiştir.

Süreç için belirlenen toleranslar (paylar); kişisel ihtiyaçlar için $\%5$ , yorgunluk için $\%8$ ve önlenemez gecikmeler için $\%7$ şeklindedir. Kurumun iş etüdü standartlarına göre, belirlenen bu tolerans oranları toplam mesai (vardiya) süresinin bir yüzdesi olarak dikkate alınmaktadır.

Buna göre, bir ticari kredi dosyasının incelenmesi için belirlenmesi gereken standart zaman kaç dakikadır?

25,00

28,80

30,00

34,56

36,00

Show answer & explanation

Answer: $36,00$

Answer

Doğru cevap 36,00 dakikadır.

Standart zaman belirlenirken öncelikle Normal Zaman (NZ) hesaplanmalıdır. Gözlenen zaman (

24

dk) ile performans katsayısı (

\%120

) çarpıldığında

NZ = 28,8

dakika bulunur. Toleranslar toplam mesai süresinin yüzdesi olarak kabul edildiği için toplam tolerans oranı (

\0,20

) kullanılarak hesaplama

SZ = \frac{NZ}{1 - Tolerans}

şeklinde yapılmalıdır. Buradan

SZ = \frac{28,8}{1 - 0,20} = \frac{28,8}{0,80} = 36,00

dakika sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Normal Zaman (NZ) hesaplanır.

NZ = 24 \text{ dakika} \times 1,20 = 28,8 \text{ dakika}

Gözlenen zaman, işçinin performans temposuyla çarpılarak normalize edilmelidir.

2

Toplam tolerans (pay) yüzdesi bulunur.

Toplam Pay = \%5 \text{ (Kişisel)} + \%8 \text{ (Yorgunluk)} + \%7 \text{ (Gecikme)} = \%20

(veya

0,20

)

Süreçte dikkate alınması gereken tüm kesintilerin toplam etkisi belirlenmelidir.

3

Standart Zaman (SZ) hesaplanır.

SZ = \frac{28,8}{1 - 0,20} = \frac{28,8}{0,80} = 36,00 \text{ dakika}

Toleranslar 'toplam mesai süresinin' yüzdesi olarak verildiğinde

SZ = \frac{NZ}{1 - Pay}

formülü kullanılmalıdır.

Key Concept

Standart Zaman ve Tolerans Hesaplama Yöntemleri

Question 3Question →

Büyükşehir belediyesinin sosyal hizmetler daire başkanlığında, vatandaşlardan gelen yardım taleplerinin sisteme girilmesi ve ön incelemesinin yapılması işlemi için bir iş etüdü çalışması yürütülmektedir. Bu çalışmada elde edilen veriler şunlardır:

- İşlemin birim başına ortalama gözlenen zamanı (fiili zaman): $10$ dakika
- Gözlemlenen personelin performans (tempo) değerlendirme faktörü: $\%110$
- Kişisel ihtiyaç payı: $\%5$
- Yorgunluk payı: $\%8$
- Kaçınılmaz gecikme payı: $\%7$

Kurumun standart prosedürlerine göre tüm tolerans (pay) oranları, toplam mesai süresi üzerinden bir yüzde olarak kabul edilmektedir.

Bu verilere göre, bir başvuru işleminin tamamlanması için hesaplanması gereken standart zaman kaç dakikadır?

11,00

12,00

12,50

13,20

13,75

Show answer & explanation

Answer: 13,75

Answer

Standart zamanın 13,75 dakika olduğunu belirten seçenektir.

Standart zaman hesaplamasında ilk adım normal zamanı bulmaktır. Normal zaman, gözlenen zamanın performans faktörü ile çarpılmasıyla (

10 \times 1,10 = 11

dakika) elde edilir. Soruda toleransların toplam mesai süresi üzerinden verildiği açıkça belirtilmiştir. Bu durumda standart zaman, normal zamanın

(1 - Toplam\ Tolerans)

değerine bölünmesiyle bulunur. Toplam tolerans

\%5 + \%8 + \%7 = \%20

'dir. Dolayısıyla Standart Zaman =

11 / (1 - 0,20) = 11 / 0,80 = 13,75

dakika olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Normal zamanın hesaplanması

NZ = 10 \times 1,10 = 11,00

dakika

Gözlenen zaman, personelin çalışma temposuna (performansına) göre düzeltilerek işin standart bir tempoyla ne kadar süreceği bulunur.

2

Toplam tolerans oranının belirlenmesi

\%5 + \%8 + \%7 = \%20

(veya

0,20

)

İşlem sırasında ortaya çıkabilecek kişisel ihtiyaç, yorgunluk ve kaçınılmaz gecikme payları toplanarak toplam tolerans bulunur.

3

Standart zamanın hesaplanması

SZ = \frac{11,00}{1 - 0,20} = \frac{11,00}{0,80} = 13,75

dakika

Toleranslar 'toplam mesai süresi' üzerinden verildiği için

SZ = \frac{NZ}{1 - Tolerans}

formülü kullanılması gerekir.

Key Concept

Standart Zaman Hesaplama (Toplam Mesai Süresi Üzerinden Tolerans)

Question 4Question →

Sağlık Bakanlığına bağlı bir eğitim ve araştırma hastanesinin merkez laboratuvarında, teknisyenlerin kan tüplerini santrifüj cihazına yerleştirme ve barkodlama işlemi için zaman etüdü çalışması gerçekleştirilmiştir. Yapılan gözlemler sonucunda bir tüp için ortalama gözlenen zaman (fiili süre) $2,4$ dakika olarak ölçülmüş ve teknisyenin çalışma temposu (performans derecesi) $\%110$ olarak takdir edilmiştir.

Laboratuvar yönetimi; kişisel ihtiyaçlar, yorgunluk ve kaçınılmaz gecikmeler için verilecek toplam tolerans (pay) oranını **toplam mesai (vardiya) süresinin $\%12$ 'si** olarak belirlemiştir.

Buna göre, bir kan tüpünün işleme alınması için hesaplanması gereken standart zaman kaç dakikadır?

2,64

2,69

2,73

2,96

3,00

Show answer & explanation

Answer: 3,00

Answer

Hesaplanması gereken standart zaman 3,00 dakikadır.

Standart zaman hesaplamasında ilk adım normal zamanın (NZ) bulunmasıdır:

\text{NZ} = \text{Gözlenen Zaman} \times \text{Tempo Oranı} = 2,4 \times 1,10 = 2,64

dakika. İkinci adımda, toleranslar toplam mesai (vardiya) süresinin bir yüzdesi olarak verildiği için bölme işlemi içeren formül kullanılmalıdır:

\text{Standart Zaman} = \text{NZ} / (1 - \text{Tolerans Oranı}) = 2,64 / (1 - 0,12) = 2,64 / 0,88 = 3,00

dakika olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Normal zamanı hesaplama

Normal Zaman (NZ) =

2,4 \times 1,10 = 2,64

dakika

Gözlenen zaman, işçinin performans değerlendirme (tempo) faktörüyle çarpılarak standart bir hız seviyesine indirgenmelidir.

2

Tolerans türüne göre standart zamanı hesaplama

Standart Zaman (SZ) =

2,64 / (1 - 0,12) = 2,64 / 0,88 = 3,00

dakika

Tolerans oranı 'toplam mesai (vardiya) süresi' üzerinden belirlendiğinde, standart zaman formülü SZ = NZ / (1 - Tolerans Oranı) şeklinde uygulanır.

Key Concept

Standart Zaman Hesaplama ve Tolerans Türleri

Estimated Time:1m 30s

Question 5Question →

Devlet Malzeme Ofisi (DMO) bölge müdürlüğü deposunda, standart kırtasiye setlerinin paketlenip sevkiyata hazır hale getirilmesi işlemi için bir zaman etüdü çalışması yapılmıştır. Yapılan kronometraj ölçümleri sonucunda, bir paketin hazırlanması için ortalama gözlenen zaman $12$ dakika olarak hesaplanmış ve işgörenin çalışma temposu (performans derecesi) $\%120$ olarak takdir edilmiştir.

İşlem için belirlenen paylar (toleranslar) toplam vardiya süresinin (mesai süresinin) yüzdesi olarak aşağıdaki gibi tespit edilmiştir:
- Kişisel ihtiyaç payı: $\%4$
- Yorgunluk payı: $\%6$
- Beklenmeyen gecikme payı: $\%10$

Buna göre, standart kırtasiye setinin paketlenmesi işlemi için standart zaman kaç dakikadır?

14,4

15,0

16,8

17,28

18,0

Show answer & explanation

Answer: 18,0

Answer

18,0

Standart zaman hesaplamasında öncelikle gözlenen zaman (12 dakika) ile performans derecesi (%120) çarpılarak işin normal zamanı (14,4 dakika) bulunur. Toleranslar (paylar) toplam vardiya süresinin (mesai süresinin) yüzdesi olarak (%20) verildiğinde standart zaman formülü ST = NT / (1 - Pay) şeklindedir. Buna göre 14,4 değeri (1 - 0,20 = 0,80)'e bölünerek 18,0 dakika bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Normal Zamanın (NT) hesaplanması.

NT = 12 \times 1,20 = 14,4

dakika.

İşgörenin çalışma hızını standart bir tempoya göre dengelemek için ortalama gözlenen zaman ile performans derecesi (tempo) çarpılır.

2

Toplam tolerans (pay) yüzdesinin bulunması.

Toplam Pay =

\%4 + \%6 + \%10 = \%20

(veya

0,20

).

İşlem süresince karşılaşılabilecek tüm insani ve çevresel gecikmeleri tek bir oranda birleştirmek için tüm paylar toplanır.

3

Standart Zamanın (ST) hesaplanması.

ST = \frac{14,4}{1 - 0,20} = \frac{14,4}{0,80} = 18,0

dakika.

Toleranslar (paylar) işin normal süresinin değil, mesainin (toplam vardiya süresinin) bir yüzdesi olarak ifade edildiği için standart zaman, normal zamanın

(1 - Pay)

değerine bölünmesiyle bulunur.

Key Concept

Vardiya Yüzdesi Üzerinden Tolerans Belirleme ve Standart Zaman Hesaplama

Question 6Question →

Bir kamu iktisadi teşebbüsüne (KİT) ait elektromekanik fabrikasında, belirli bir şalt cihazının montaj işlemi için zaman etüdü yapılmıştır. Yapılan ölçümler ve değerlendirmeler sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

* Ortalama gözlenen zaman: $35$ dakika
* İşçinin performans değerlendirme (tempo) faktörü: $\%80$
* Günlük vardiya süresi: $480$ dakika

Vardiya boyunca işçilere verilen tolerans (pay) süreleri şu şekildedir:
* Kişisel ihtiyaçlar: $20$ dakika
* Yorgunluk: $30$ dakika
* Kaçınılmaz gecikmeler: $10$ dakika

İşletme yönetimi, standart zaman hesaplamasında tolerans oranını toplam vardiya süresinin bir yüzdesi olarak dikkate almaktadır.

Buna göre, bu montaj işlemi için belirlenmesi gereken standart zaman kaç dakikadır?

24,5

28

31,5

32

40

Show answer & explanation

Answer: 32

Answer

Standart zaman 32 dakikadır.

Standart zaman hesabı bu senaryoda iki aşamalıdır. İlk aşamada gözlenen zaman ile tempo (performans) faktörü çarpılarak normal zaman bulunur (

35 \times 0,80 = 28

dakika). İkinci aşamada, vardiya içindeki toplam tolerans süresi (

20+30+10 = 60

dakika) toplam vardiya süresine (

480

dakika) bölünerek tolerans oranı elde edilir (

60 / 480 = 0,125

). Toleranslar toplam vardiya süresinin yüzdesi olarak tanımlandığı için Standart Zaman = Normal Zaman / (1 - Tolerans Oranı) matematiksel modeli kullanılarak

28 / (1 - 0,125) = 32

dakika sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Normal zamanın hesaplanması

NT = 35 \times 0,80 = 28

dakika

Gözlenen zaman, işçinin çalışma temposu dikkate alınarak objektif bir ölçü olan normal zamana dönüştürülmelidir.

2

Toplam tolerans süresinin ve tolerans oranının bulunması

Toplam Pay =

20 + 30 + 10 = 60

dakika. Tolerans Oranı =

60 / 480 = 0,125

(

\%,12,5

)

İşletme toleransları 'toplam vardiya süresinin yüzdesi' olarak belirlediği için, verilen payların toplamı tüm vardiya süresine oranlanır.

3

Standart zamanın hesaplanması

ST = 28 / (1 - 0,125) = 28 / 0,875 = 32

dakika

Tolerans toplam sürenin yüzdesi olduğunda Standart Zaman = Normal Zaman / (1 - Tolerans Oranı) formülü kullanılır.

Key Concept

Standart zaman hesaplamasında, toleransın (payın) normal zamanın mı yoksa toplam vardiya zamanının mı yüzdesi olarak verildiğine dikkat edilmeli ve hesaplamada buna uygun formül seçilmelidir.

Estimated Time:1m 30s

Question 7Question →

Bir İl Göç İdaresi Müdürlüğünde, "çalışma izni uzatma başvurusu" dosyalarının incelenmesi işlemi için zaman etüdü çalışması yürütülmektedir. Yapılan ölçümlerde bir dosyanın incelenmesi için ortalama gözlenen zaman $20$ dakika olarak tespit edilmiştir. İncelemeyi yapan uzmanların çalışma temposu (performans değerlendirme faktörü) $\%120$ olarak belirlenmiştir.

İşlem için belirlenen tolerans (pay) oranları toplam mesai süresinin yüzdesi olarak şu şekildedir:
- Kişisel ihtiyaç payı: $\%6$
- Yorgunluk payı: $\%9$
- Önlenemez gecikme payı: $\%5$

Buna göre, bir dosyanın incelenmesi için hesaplanan standart zaman kaç dakikadır?

19,2

24,0

25,0

28,8

30,0

Show answer & explanation

Answer: 30,0

Answer

Standart zaman 30,0 dakikadır.

Standart zaman hesaplamasında ilk adım normal zamanı bulmaktır. Normal Zaman

= 20

(Gözlenen Zaman)

\times 1,20

(Tempo Faktörü)

= 24

dakika olarak hesaplanır. Toleranslar soruda belirtildiği üzere 'toplam mesai süresinin yüzdesi' olarak verilmiştir. Bu durumda toplam yüzde oranı bulunmalıdır:

\%6 + \%9 + \%5 = \%20

. Formüle göre Standart Zaman

= \frac{Normal Zaman}{1 - Tolerans Oranı}

olduğundan, Standart Zaman

= \frac{24}{1 - 0,20} = \frac{24}{0,80} = 30

dakika olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Toplam tolerans (pay) oranının belirlenmesi

p = \%6 + \%9 + \%5 = \%20

(veya

0,20

)

Farklı nedenlerden kaynaklanan tolerans oranlarının toplanarak hesaplamada kullanılacak tek bir oran elde edilmesi gerekir.

2

Normal zamanın hesaplanması

Normal Zaman (NZ) = Gözlenen Zaman \times Tempo Faktörü = 20 \times 1,20 = 24

dakika

Çalışanın çalışma hızını standart bir performansa eşitlemek için gözlenen süre tempo faktörü ile çarpılır.

3

Standart zamanın hesaplanması

Standart Zaman (SZ) = \frac{NZ}{1 - p} = \frac{24}{1 - 0,20} = \frac{24}{0,80} = 30

dakika

Toleranslar 'toplam mesai süresinin yüzdesi' olarak verildiğinde formül gereği normal zamanın

(1 - p)

değerine bölünmesi gerekir.

Key Concept

Standart zaman hesaplamalarında, toleransların normal zaman üzerinden mi yoksa toplam mesai süresi üzerinden mi verildiğine dikkat edilerek doğru formülün kullanılması

Question 8Question →

Bir Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünde, ithalat beyannamelerinin fiziki kontrol ve onay işlemleri için bir zaman etüdü çalışması yürütülmüştür. Yapılan ölçümler ve değerlendirmeler sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

- Ortalama gözlenen zaman: $10$ dakika
- Performans (tempo) değerlendirme faktörü: $\%120$

Çalışma ortamı ve yasal düzenlemeler dikkate alınarak, görevli personelin toplam mesai süresi üzerinden faydalanacağı tolerans (pay) oranları şu şekilde belirlenmiştir:
- Kişisel ihtiyaç payı: $\%5$
- Kaçınılmaz gecikme payı: $\%8$
- Yorulma payı: $\%7$

Buna göre, bir ithalat beyannamesinin fiziki kontrol ve onay işlemi için hesaplanması gereken standart zaman kaç dakikadır?

10,0

12,0

12,5

14,4

15,0

Show answer & explanation

Answer: 15,0

Answer

Standart zaman

15,0

dakikadır.

Soruda pay oranlarının toplam mesai süresi üzerinden belirlendiği ifade edilmiştir. Bu durumda standart zaman, normal zamanın

(1 - \text{Pay Oranı})

değerine bölünmesiyle bulunur. İşlem adımları şu şekildedir: 1) Toplam Pay =

0,05 + 0,08 + 0,07 = 0,20

. 2) Normal Zaman =

10 \times 1,20 = 12

dakika. 3) Standart Zaman =

12 / (1 - 0,20) = 15,0

dakikadır.

Step-by-Step Solution

1

Normal zamanı hesapla.

Normal Zaman =

10 \times 1,20 = 12

dakika.

Standart zaman hesaplamasında ilk adım, gözlenen zamanı performans faktörü ile çarparak normal zamanı bulmaktır.

2

Toplam tolerans (pay) oranını belirle.

Toplam Pay Oranı =

\%5 + \%8 + \%7 = \%20

(veya

0,20

).

Farklı nedenlerle verilen payların (kişisel, gecikme, yorulma) toplamı, hesaplamada kullanılacak genel pay oranını verir.

3

Standart zamanı hesapla.

Standart Zaman =

12 / (1 - 0,20) = 15,0

dakika.

Paylar 'toplam mesai süresi üzerinden' verildiği için, standart zaman formülü

\text{ST} = \text{NT} / (1 - \text{Pay Oranı})

şeklindedir.

Key Concept

Standart zaman hesaplamasında mesai süresi üzerinden belirlenen tolerans paylarının formüle uygulanması

Estimated Time:1m 30s

Question 9Question →

Bir Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) il müdürlüğünde, emeklilik başvuru dosyalarının incelenmesi ve sisteme kaydedilmesi süreci için iş etüdü çalışması yapılmaktadır.

Yapılan zaman ölçümlerine göre bir dosyanın incelenmesi için geçen ortalama gözlenen zaman $16$ dakika olarak belirlenmiş ve personelin çalışma temposu (performans derecesi) $\%125$ olarak takdir edilmiştir.

Kurum yönetimi tarafından toplam mesai süresi üzerinden uygulanmak üzere;
- $\%5$ kişisel ihtiyaç payı,
- $\%8$ yorgunluk payı,
- $\%7$ kaçınılmaz gecikme payı
belirlenmiştir.

Buna göre, bir emeklilik başvuru dosyasının incelenmesi işlemi için hesaplanan standart zaman kaç dakikadır?

16

19,2

20

24

25

Show answer & explanation

Answer: 25

Answer

Hesaplanan standart zaman 25 dakikadır.

Standart zaman hesaplamasında ilk adım normal zamanı bulmaktır. Normal Zaman = Gözlenen Zaman

\times

Performans Derecesi formülü ile

16 \times 1,25 = 20

dakika bulunur. Soru kökünde tolerans paylarının "toplam mesai süresi üzerinden" uygulanacağı açıkça belirtilmiştir. Toplam pay oranı

p = \%5 + \%8 + \%7 = \%20

'dir. Toplam mesai süresi üzerinden pay verildiğinde kullanılacak formül Standart Zaman =

\frac{\text{Normal Zaman}}{1 - p}

şeklindedir. Değerler yerine konulduğunda Standart Zaman =

\frac{20}{1 - 0,20} = \frac{20}{0,80} = 25

dakika olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Normal zamanın hesaplanması.

Normal Zaman =

16 \times 1,25 = 20

dakika.

Gözlenen zaman, personelin çalışma temposuyla çarpılarak standart performanstaki süre olan normal zamana dönüştürülür.

2

Toplam pay (tolerans) oranının bulunması.

Toplam Pay (

p

) =

\%5 + \%8 + \%7 = \%20

(veya

0,20

).

Hesaplamada kullanılacak toplam kesinti oranını bulmak için tüm paylar toplanır.

3

Standart zamanın hesaplanması.

Standart Zaman =

\frac{20}{1 - 0,20} = \frac{20}{0,80} = 25

dakika.

Paylar 'toplam mesai süresi üzerinden' verildiği için Standart Zaman = Normal Zaman / (

1 - p

) bölme formülü kullanılır.

Key Concept

İş etüdünde toplam mesai süresi üzerinden tolerans (pay) uygulaması ve standart zaman hesaplama

Question 10Question →

Bir posta ve kargo işleme merkezinde, gelen kolilerin varış hatlarına göre ayrıştırılması işlemi için zaman etüdü yapılmıştır. Yapılan ölçümler sonucunda bir kolinin ayrıştırılması için gözlenen zaman ortalama $4,0$ dakika olarak bulunmuştur. Etüdü yapan uzmanın operatör için belirlediği tempo (performans değerlendirme) faktörü $\%110$ 'dur.

Tesisin bir vardiyası $480$ dakika olarak planlanmıştır. İşletme yönetimi, payları (toleransları) toplam mesai süresi üzerinden yüzdesel olarak hesaplamakta olup vardiya içindeki toplam pay süreleri şu şekilde belirlenmiştir:
- Kişisel ihtiyaç payı: $40$ dakika
- Yorgunluk payı: $36$ dakika
- Kaçınılmaz gecikme payı: $20$ dakika

Buna göre, bir kolinin ayrıştırılması işlemi için belirlenmesi gereken standart zaman kaç dakikadır?

4,40

4,60

5,00

5,28

5,50

Show answer & explanation

Answer: $5,50$

Answer

Standart zaman

5,50

dakikadır.

Sorunun çözümünde ilk olarak mesai içindeki pay oranının bulunması gerekir. Toplam pay süresi

40 + 36 + 20 = 96

dakikadır. Bu sürenin toplam mesaiye (

480

dakika) oranı

96 / 480 = 0,20

'dir. İkinci aşamada, temponun normalize edilmesiyle normal zaman

4,0 \times 1,10 = 4,40

dakika olarak bulunur. Toleranslar 'toplam mesai süresi üzerinden' hesaplandığından, standart zamanı bulmak için normal zaman

(1 - 0,20)

değerine bölünmelidir. İşlem sonucunda

4,40 / 0,80 = 5,50

dakika elde edilir.

Step-by-Step Solution

1

Vardiya içindeki toplam pay (tolerans) süresini ve mesaiye oranını hesaplayınız.

Toplam\ Pay = 40 + 36 + 20 = 96

dakika.

Pay\ Oranı = 96 / 480 = 0,20

(

\%20

).

Payların mesai süresi üzerinden hangi orana denk geldiğinin bulunması, standart zaman formülünde kullanılacak katsayının tespiti için zorunludur.

2

Gözlenen zaman ve tempo faktörünü kullanarak normal zamanı bulunuz.

Normal\ Zaman = Gözlenen\ Zaman \times Tempo = 4,0 \times 1,10 = 4,40

dakika.

Standart zamanın temeli, çalışanın temposunun normalize edildiği normal zaman değeridir.

3

Mesai süresi üzerinden belirlenen tolerans oranını normal zamana uygulayarak standart zamanı hesaplayınız.

Standart\ Zaman = Normal\ Zaman / (1 - Pay\ Oranı) = 4,40 / (1 - 0,20) = 4,40 / 0,80 = 5,50

dakika.

Paylar toplam mesai süresinin bir yüzdesi olarak verildiğinde, doğru matematiksel yaklaşım normal zamanı

(1 - Pay\ Oranı)

değerine bölmektir.

Key Concept

Standart Zaman ve Mesai Bazlı Tolerans Hesaplaması

Question 11Question →

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğüne (TİGEM) bağlı bir tohum üretim tesisinde, paketlenmiş tohum çuvallarının paletlere dizilmesi ve sevkiyata hazırlanması işlemi için bir iş etüdü çalışması yapılmaktadır.

Yapılan ölçümler sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

- Bir paletin hazırlanması için ölçülen ortalama gözlem zamanı: $16$ dakika
- İşçinin performans değerlendirme (tempo) oranı: $\%125$

İşletmede paylar (toleranslar), toplam mesai (vardiya) süresinin bir yüzdesi olarak şu şekilde belirlenmiştir:
- Kişisel ihtiyaç payı: $\%5$
- Yorgunluk payı: $\%8$
- Kaçınılmaz gecikme payı: $\%7$

Verilen bu bilgilere göre, bir paletin hazırlanması için belirlenmesi gereken standart zaman kaç dakikadır?

19,2

20,0

23,2

24,0

25,0

Show answer & explanation

Answer: 25,0

Answer

Standart zaman, Normal Zamanın (1 - Toplam Tolerans Oranı) değerine bölünmesiyle 25,0 dakika olarak bulunur.

Standart zamanın hesaplanabilmesi için öncelikle Gözlem Zamanı ile Performans Oranı çarpılarak Normal Zaman (NZ) bulunur:

16 \times 1,25 = 20

dakika. Toleranslar toplam mesai (vardiya) süresi üzerinden verildiğinde, standart zaman hesaplamasında

SZ = \frac{NZ}{1 - Tolerans Oranı}

formülü kullanılır. Toplam tolerans

\%5 + \%8 + \%7 = \%20

(

0,20

) olduğuna göre; Standart Zaman

= \frac{20}{1 - 0,20} = \frac{20}{0,80} = 25,0

dakika olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Normal Zamanı (NZ) hesaplayın.

NZ = 16 \times 1,25 = 20

dakika.

Normal zaman, ortalama gözlem zamanının işçinin performans (tempo) oranı ile çarpılmasıyla bulunur.

2

Toplam tolerans (pay) oranını belirleyin.

Toplam Tolerans Oranı =

\%5 + \%8 + \%7 = \%20

(veya

0,20

).

Kişisel ihtiyaç, yorgunluk ve kaçınılmaz gecikme payları toplanarak toplam tolerans yüzdesi elde edilir.

3

Standart Zamanı (SZ) mesai süresi bazlı tolerans formülü ile hesaplayın.

SZ = \frac{20}{1 - 0,20} = \frac{20}{0,80} = 25,0

dakika.

Toleranslar 'toplam mesai süresinin' bir yüzdesi olarak verildiğinde, formül

SZ = \frac{NZ}{1 - Tolerans}

şeklindedir.

Key Concept

Standart Zaman Hesaplama ve Tolerans Uygulama Yöntemleri

Question 12Question →

Bir Tarımsal Araştırmalar Enstitüsünde, laboratuvara gelen tohum numunelerinin tasnif edilmesi ve kayıt altına alınması işlemi için bir zaman etüdü çalışması yapılmıştır.

Yapılan ölçümler sonucunda elde edilen veriler şu şekildedir:
- Ortalama gözlenen zaman: $16$ dakika
- Operatörün performans (tempo) değerlendirme derecesi: $\%125$

İşletmede tolerans (pay) oranları toplam mesai süresinin bir yüzdesi olarak kabul edilmekte olup, oranlar aşağıdaki gibi belirlenmiştir:
- Kişisel ihtiyaç payı: $\%5$
- Yorgunluk payı: $\%9$
- Gecikme (beklenmeyen durum) payı: $\%6$

Buna göre, söz konusu işlemin standart zamanı kaç dakikadır?

19,2

20

23,2

24

25

Show answer & explanation

Answer: 25

Answer

İşlemin standart zamanı 25 dakikadır.

Süreç iki temel adımdan oluşur: İlk olarak normal zaman bulunur. Ortalama gözlenen zaman (

16

dakika) ile tempo (

1,25

) çarpılarak normal zaman

20

dakika olarak hesaplanır. İkinci adımda toleranslar eklenir. Soru metninde payların 'toplam mesai süresinin bir yüzdesi' olarak kabul edildiği belirtilmiştir. Toplam pay oranı

\%5 + \%9 + \%6 = \%20

'dir. Bu kurala göre standart zaman formülü

SZ = \frac{NZ}{1 - p}

şeklindedir. Sonuç:

\frac{20}{1 - 0,20} = \frac{20}{0,80} = 25

dakikadır.

Step-by-Step Solution

1

Toplam tolerans oranını hesaplama

\%5 + \%9 + \%6 = \%20

(veya

0,20

)

Kişisel ihtiyaç, yorgunluk ve gecikme payları toplanarak işletmenin belirlediği toplam tolerans yüzdesi bulunur.

2

Normal zamanı hesaplama

Normal Zaman

= 16 \times 1,25 = 20

dakika

Ortalama gözlenen zaman, operatörün performans (tempo) derecesi ile çarpılarak normal zaman elde edilir.

3

Standart zamanı hesaplama

Standart Zaman

= \frac{20}{1 - 0,20} = \frac{20}{0,80} = 25

dakika

Toleranslar normal zamanın değil, 'toplam mesai süresinin' yüzdesi olarak ifade edildiği için standart zaman formülü

\frac{\text{Normal Zaman}}{1 - \text{Tolerans Oranı}}

şeklinde uygulanır.

Key Concept

Tolerans paylarının toplam mesai süresi üzerinden hesaplanması ile standart zamanın belirlenmesi

Question 13Question →

Bir kamu hastanesinin evrak kayıt biriminde, hasta kayıt işlemlerinin standart zamanını belirlemek amacıyla bir iş etüdü çalışması yapılmaktadır. Yapılan ölçümlerde bir hastanın kayıt işlemi için ortalama gözlenen zaman 10 dakika olarak tespit edilmiş ve çalışanın performans derecesi (tempo) %120 olarak değerlendirilmiştir.

İşletme yönetimi tarafından bu işlem için kişisel ihtiyaç, yorgunluk ve kaçınılmaz gecikmelerden oluşan toplam tolerans (pay) oranı, normal zaman üzerinden %25 olarak belirlenmiştir.

Buna göre, bu hasta kayıt işleminin standart zamanı kaç dakikadır?

12

12,5

14,5

15

16

Show answer & explanation

Answer: 15

Answer

Standart zaman 15 dakikadır.

Standart zaman hesaplanırken önce gözlenen zaman (

10

dk) performans derecesi (

1,20

) ile çarpılarak normal zaman (

12

dk) bulunur. Ardından bu değer üzerinden %25 tolerans (pay) hesaplanıp normal zamana eklenir.

12 \times 1,25 = 15

dakika olarak standart zaman bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Normal zamanı hesaplama

NZ = 10 \times 1,20 = 12

dakika

Gözlenen zaman, işçinin çalışma temposu (performans derecesi) ile çarpılarak normal zamana dönüştürülmelidir.

2

Standart zamanı hesaplama

SZ = 12 \times (1 + 0,25) = 15

dakika

Kişisel ihtiyaç, yorgunluk ve gecikme paylarından oluşan tolerans oranı normal zaman üzerinden verildiği için normal zamana eklenir.

Key Concept

Tolerans (Pay) Belirleme ve Standart Zaman Hesaplama

Question 14Question →

Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nde özel güvenlikli bir belgenin üretim ve paketleme hattı için zaman etüdü çalışması yapılmaktadır. Süreç üç temel işlem adımından oluşmakta olup, etüt görevlisinin elde ettiği veriler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

İşlem Adımı	Gözlenen Zaman	Performans (Tempo)	Sıklık
1. Manuel kalıp hizalama ve kağıt besleme	$3,0$ dk	$\%120$	$1/1$ (Her üründe)
2. Otomatik makine baskısı	$6,0$ dk	Sabit Makine Hızı	$1/1$ (Her üründe)
3. Kalite kontrol ve mühürleme (Manuel)	$7,2$ dk	$\%100$	$1/3$ (Her 3 üründe 1)

İşletmede günlük vardiya süresi $480$ dakika olarak uygulanmaktadır. İş etüdü birimi; bu vardiya içinde işçilerin kişisel ihtiyaçları için $18$ dakika, yorgunluk payı olarak $30$ dakika ve makine ayar/bakımından kaynaklanan kaçınılmaz gecikmeler için $48$ dakika tolerans (pay) öngörmüştür.

Kurumun standart zaman hesaplama prosedürüne göre, tolerans oranları "toplam mesai (vardiya) süresinin bir yüzdesi" olarak hesaplanmakta ve standart zaman formülüne bu şekilde entegre edilmektedir.

Buna göre, bir adet güvenlikli belgenin üretimi için belirlenmesi gereken standart zaman kaç dakikadır?

12,0

14,4

15,0

16,0

16,5

Show answer & explanation

Answer: $15,0$

Answer

Bir adet belgenin standart zamanı

15,0

dakikadır.

Doğru sonuca ulaşmak için üç kritik kuralın birlikte uygulanması gerekir: Birincisi, manuel işlemlerin normal zamanı hesaplanırken sıklık (frekans) oranları dikkate alınmalıdır (

3

. adım için

7,2 \times 1/3 = 2,4

). İkincisi, otomatik makine süreleri işçinin temposundan etkilenmez, bu nedenle

\%120

'lik tempo sadece

1

. adıma uygulanmalıdır. Toplam Normal Zaman

12,0

dakika bulunur. Üçüncüsü ve en önemlisi, toplam

96

dakikalık tolerans süresi

480

dakikalık mesainin

\%20

'sine eşittir. Tolerans yüzdesi toplam mesai üzerinden verildiğinde Standart Zaman formülü

SZ = \frac{NZ}{1 - Pay}

şeklindedir. Sonuç:

12,0 / 0,80 = 15,0

dakikadır.

Step-by-Step Solution

1

Her bir adım için Normal Zaman (NZ) değerlerinin hesaplanması.

1. Adım:

3,0 \times 1,20 \times 1 = 3,6

dk
2. Adım:

6,0 \times 1,00 \times 1 = 6,0

dk (Makine işlemleri

\%100

tempo kabul edilir)
3. Adım:

7,2 \times 1,00 \times (1/3) = 2,4

dk
Toplam Normal Zaman =

3,6 + 6,0 + 2,4 = 12,0

dk.

Gözlenen zaman, performans temposu ve sıklık oranı çarpılarak her işlem adımının saf çalışma süresi (normal zaman) bulunur. Makine işlemlerinde işçi performansı etki etmediğinden tempo dikkate alınmaz.

2

Toplam mesai süresi üzerinden tolerans (pay) yüzdesinin bulunması.

Toplam Pay Süresi =

18

(Kişisel)

+ 30

(Yorgunluk)

+ 48

(Gecikme) =

96

dakika.
Pay Yüzdesi (

A

) =

96 \text{ dk} / 480 \text{ dk} = 0,20

(

\%20

).

Soruda pay oranının toplam vardiya süresi üzerinden hesaplanması gerektiği kurumsal bir kural olarak belirtilmiştir.

3

Standart Zamanın (SZ) toplam mesai tolerans formülü ile hesaplanması.

SZ = \frac{NZ}{(1 - A)} = \frac{12,0}{(1 - 0,20)} = \frac{12,0}{0,80} = 15,0

dakika.

Tolerans oranı toplam mesai süresine göre verildiğinde, standart zaman çarpılarak değil,

(1 - A)

değerine bölünerek elde edilir.

Key Concept

Standart Zaman Hesaplama Formülleri ve Makine Zamanı

Alternative Method

Pay oranı toplam mesai üzerinden

\%20

(

96/480

) ise, net çalışma süresi üzerinden pay oranı

96 / 384 = \%25

olur. Standart zaman, net çalışma süresi payı kullanılarak

SZ = NZ \times (1 + Pay_{\text{çalışma}})

formülü ile de doğrulanabilir:

12,0 \times 1,25 = 15,0

dakika.

Estimated Time:3m 0s

Question 15Question →

Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) Kurumuna ait bir mühimmat üretim tesisinde, hassas bir tapa montaj işleminin standart zamanını belirlemek için iş etüdü çalışması yapılmaktadır.

Yapılan zaman etüdü gözlemleri sonucunda, işlemin ortalama gözlenen zamanı $15$ dakika olarak ölçülmüş ve işgörenin çalışma temposu (performans değerlendirme katsayısı) $\%120$ olarak takdir edilmiştir. Günde $8$ saat ( $480$ dakika) çalışılan bu tesiste, bir vardiya içinde öngörülen paylar (toleranslar) şunlardır:

- Kişisel ihtiyaç payı: $25$ dakika
- Dinlenme (yorgunluk) payı: $40$ dakika
- Kaçınılmaz gecikme payı: $31$ dakika

Tesis yönetimi, standart zaman hesaplamalarında pay oranını toplam vardiya süresinin bir yüzdesi olarak dikkate alan yöntemi kullanmaktadır.

Buna göre, tapa montaj işleminin standart zamanı aşağıdakilerden hangisidir?

18,00

18,75

21,60

22,50

24,00

Show answer & explanation

Answer: 22,50

Answer

İşlemin standart zamanı 22,50 dakikadır.

Doğru yanıta ulaşmak için öncelikle Normal Zaman hesaplanmalıdır (

15 \times 1,20 = 18

dakika). Ardından, vardiya içindeki toplam pay (tolerans) süresi bulunmalıdır (

25 + 40 + 31 = 96

dakika). Yönetim politikası gereği bu payın vardiya süresine oranı hesaplanır (

96 / 480 = 0,20

). Son olarak, pay oranı toplam süreye göre belirlendiği için

Standart Zaman = \frac{Normal Zaman}{1 - Pay Oranı}

formülü kullanılır (

\frac{18}{1 - 0,20} = 22,50

dakika).

Step-by-Step Solution

1

Normal zamanı hesapla.

Normal Zaman (NZ) = Gözlenen Zaman \times Tempo = 15 \times 1,20 = 18,00

dakika.

Standart zamana geçmeden önce, işgörenin performansı standart bir hıza (Normal Zaman) uyarlanmalıdır.

2

Vardiya içindeki toplam pay süresini bul.

Toplam Pay Süresi = 25 + 40 + 31 = 96

dakika.

Verilen tüm kişisel ihtiyaç, yorgunluk ve kaçınılmaz gecikme toleransları toplanarak vardiyadaki kesinti süresi bulunur.

3

Toplam vardiya süresine göre pay oranını hesapla.

Pay Oranı (P) = \frac{Toplam Pay Süresi}{Toplam Vardiya Süresi} = \frac{96}{480} = 0,20

(yani

\%20

).

Yönetim politikasının, payları toplam vardiya süresinin yüzdesi olarak dikkate aldığı belirtilmiştir.

4

Standart zamanı hesapla.

Standart Zaman (SZ) = \frac{Normal Zaman}{1 - P} = \frac{18,00}{1 - 0,20} = \frac{18,00}{0,80} = 22,50

dakika.

Pay oranı toplam süreye (vardiya süresine) göre belirlendiğinde, formülde normal zaman (1-P) değerine bölünür.

Key Concept

Tolerans (Pay) Belirleme ve Standart Zaman Hesaplama

Question 16Question →

Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii A.Ş. (TÜRASAŞ) fabrikasında, yeni nesil elektrikli lokomotiflerin cer motoru sargı yalıtım işlemi için bir iş etüdü çalışması yürütülmektedir.

Yapılan zaman etüdü gözlemleri sonucunda, bir çevrim için ortalama gözlenen zaman 36 dakika olarak ölçülmüş ve işçinin çalışma temposu (performans değerlendirme faktörü) %125 olarak takdir edilmiştir.

İşletmede günlük standart mesai süresi 480 dakikadır. İş etüdü uzmanları, işleme eklenecek toleransları (payları) şu şekilde belirlemiştir:

* Kişisel ihtiyaç payı: Toplam mesai süresi içinde günlük 30 dakika
* Kaçınılmaz gecikme payı: Toplam mesai süresi içinde günlük 50 dakika
* Yorgunluk payı: İşlemin normal zamanının %5'i

Verilen bu bilgilere göre, söz konusu sargı yalıtım işleminin standart zamanı kaç dakikadır?

45,00

54,00

54,75

56,25

60,00

Show answer & explanation

Answer: 56,25

Answer

56,25 değeri işlemin standart zamanıdır.

Verilen soruda standart zaman hesabı için birden fazla aşama gerekmektedir. İlk olarak normal zaman

36 \times 1,25 = 45

dakika olarak bulunur. Toleransların hesaplanmasında kritik nokta, mesai süresi bazında verilen payların (30 dk kişisel + 50 dk gecikme = 80 dk) normal zamanın bir yüzdesine dönüştürülmesidir. Bu dönüşüm

Pay / (Toplam Mesai - Pay)

formülü ile

80 / (480 - 80) = %20

olarak bulunur. Yorgunluk payı ise doğrudan normal zamanın %5'i olarak verildiğinden formüle sokulmaz ve bu orana eklenir. Toplam uygulanacak pay oranı

%20 + %5 = %25

'tir. Standart Zaman,

45 \times 1,25 = 56,25

dakika olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Normal Zamanın Hesaplanması

Normal\ Zaman (NZ) = Gözlenen\ Zaman \times Tempo\ Faktörü = 36 \times 1,25 = 45\ dakika

Standart zaman hesaplamalarına geçebilmek için öncelikle operatörün hızından bağımsız olan temel süre bulunmalıdır.

2

Mesai Süresi Üzerinden Verilen Payların Orana Çevrilmesi

Toplam Mesai Payı = 30 dk (Kişisel) + 50 dk (Gecikme) = 80 dk.

Pay\ Oranı = \frac{Toplam\ Pay}{Mesai\ Süresi - Toplam\ Pay} = \frac{80}{480 - 80} = \frac{80}{400} = \%20

Mesai süresi üzerinden verilen dakikalar doğrudan normal zamana eklenemez. Çalışılan gerçek zamana (480-80) oranlanarak 'normal zamanın yüzdesi' cinsine dönüştürülmesi gerekir.

3

Toplam Pay (Tolerans) Oranının Belirlenmesi

Toplam Pay Oranı = Mesai bazlı hesaplanan pay (%20) + Doğrudan normal zaman üzerinden verilen yorgunluk payı (%5) = %25 (0,25)

Normal zaman üzerine eklenecek nihai katsayıyı bulmak için tüm paylar aynı tabana (normal zaman yüzdesine) getirilip toplanmalıdır.

4

Standart Zamanın Hesaplanması

Standart\ Zaman = Normal\ Zaman \times (1 + Toplam\ Pay\ Oranı) = 45 \times (1 + 0,25) = 45 \times 1,25 = 56,25\ dakika

Elde edilen tüm tolerans (pay) gereksinimleri normal zamana ilave edilerek, bir işin standart koşullarda yapılması gereken nihai süre bulunur.

Key Concept

Tolerans (Pay) Belirleme ve Standart Zaman Hesaplama

Question 17Question →

Bir güneş paneli üretim tesisinde, fotovoltaik hücrelerin dizgi ve lehimlenme işlemi için bir zaman etüdü çalışması gerçekleştirilmiştir. Yapılan ölçümlerde bu işlem için ortalama gözlenen zaman 12 dakika olarak bulunmuş ve operatörün performans (tempo) derecesi %110 olarak takdir edilmiştir.

İşletmenin iş etüdü standartlarına göre, bu işlem için çalışanlara uygulanacak toleranslar (paylar); kişisel ihtiyaçlar için %5, yorgunluk için %8 ve kaçınılmaz gecikmeler için %7 olarak belirlenmiştir. Ayrıca tesis yönetimi, tüm tolerans oranlarının toplam mesai süresinin (vardiya süresinin) bir yüzdesi olarak hesaplanması kuralını uygulamaktadır.

Bu verilere göre, fotovoltaik hücrelerin dizgi ve lehimlenme işlemi için hesaplanması gereken standart zaman kaç dakikadır?

14,4

15,0

15,6

15,84

16,5

Show answer & explanation

Answer: 16,5

Answer

Standart zaman, normal zamanın toleranslar hesaba katılarak formüle edilmesiyle 16,5 dakika olarak bulunur.

Doğru sonuca ulaşmak için iki temel aşama eksiksiz uygulanmalıdır. İlk aşamada gözlenen zaman (12 dakika) ile tempo (%110 yani 1,10) çarpılarak Normal Zaman (13,2 dakika) elde edilir. İkinci aşamada ise toplam tolerans oranı (%5 + %8 + %7 = %20) işleme dahil edilir. Soru metninde toleransların 'toplam mesai süresi üzerinden' hesaplanacağı belirtildiği için standart zaman formülü

SZ = \frac{NZ}{1 - p}

olarak kurulur.

13,2 / (1 - 0,20)

işlemi yapılarak 16,5 dakika sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Normal Zamanın (NZ) hesaplanması

NZ = 12 \times 1,10 = 13,2

dakika

Standart zaman hesaplamasında temel alınacak süre, gözlenen zamanın operatörün performansıyla (tempo) çarpılmasıyla elde edilen normal zamandır.

2

Toplam tolerans (pay) oranının belirlenmesi

p = \%5 + \%8 + \%7 = \%20

(veya

0,20

)

Soruda verilen kişisel ihtiyaç, yorgunluk ve kaçınılmaz gecikme payları toplanarak toplam tolerans oranı bulunur.

3

Toplam mesai süresi yöntemine göre Standart Zamanın (SZ) hesaplanması

SZ = \frac{13,2}{1 - 0,20} = \frac{13,2}{0,80} = 16,5

dakika

Toleranslar normal zamanın değil, 'toplam mesai süresinin' bir yüzdesi olarak verildiğinde

SZ = \frac{NZ}{1 - p}

formülü kullanılır.

Key Concept

Standart Zaman Hesaplama ve Tolerans (Pay) Uygulamaları

Question 18Question →

Devlet Malzeme Ofisi (DMO) lojistik merkezinde, standart bir kırtasiye kolisinin hazırlanma süreci için zaman etüdü yapılmıştır.

Bir personelin bu koliyi hazırlaması için geçen ortalama gözlenen zaman $8$ dakika olarak ölçülmüş ve personelin performans (tempo) derecesi $\%125$ olarak belirlenmiştir.

İşletmede belirlenen standartlara göre normal zaman üzerinden uygulanacak tolerans (pay) oranları şöyledir:
- Kişisel ihtiyaç payı: $\%5$
- Yorgunluk payı: $\%8$
- Kaçınılmaz gecikme payı: $\%7$

Buna göre, bu paketleme işlemi için hesaplanması gereken standart zaman kaç dakikadır?

9,6

10,0

11,6

12,0

12,5

Show answer & explanation

Answer: 12,0

Answer

Doğru cevap 12,0 dakikadır.

Standart zaman hesaplamasında ilk adım, gözlenen zamanın performans derecesi ile çarpılarak normal zamanın (

8 \times 1,25 = 10

dakika) bulunmasıdır. Ardından kişisel ihtiyaç (

\%,5

), yorgunluk (

\%,8

) ve kaçınılmaz gecikme (

\%,7

) payları toplanarak

\%20

tolerans oranı elde edilir. Toleranslar normal zaman üzerinden tanımlandığı için, normal zaman

\%20

oranında artırılarak standart zaman (

10 \times 1,20 = 12,0

dakika) doğru şekilde hesaplanmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Normal Zamanın (NZ) hesaplanması

NZ = 8 \times 1,25 = 10

dakika

Standart zaman, doğrudan gözlenen zamana göre değil, işçinin performans derecesiyle düzeltilmiş normal zaman üzerinden hesaplanır.

2

Toplam Tolerans (Pay) Oranının bulunması

Toplam Pay =

\%5 + \%8 + \%7 = \%20

(veya

0,20

)

İşçiye verilmesi gereken kişisel ihtiyaç, yorgunluk ve kaçınılmaz gecikme payları toplanarak toplam tolerans belirlenir.

3

Standart Zamanın (SZ) hesaplanması

SZ = 10 \times (1 + 0,20) = 12,0

dakika

Toleranslar 'normal zaman üzerinden' verildiği için, bulunan normal zaman değeri, tolerans oranı kadar artırılır.

Key Concept

Standart zaman, normal zaman ile belirlenen tolerans paylarının birleştirilmesiyle bulunur.

Question 19Question →

Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı bir Yazma Eserler Kütüphanesinde, nadir eserlerin dijital arşive aktarılması süreci için bir zaman etüdü çalışması yapılmaktadır.

Yapılan ölçümler sonucunda bir eserin dijitalleştirilmesi için gözlenen ortalama süre $16$ dakika olarak bulunmuş ve personelin performans (tempo) değerlendirme faktörü $\%125$ olarak takdir edilmiştir.

Kurumda günlük mesai süresi $8$ saat ( $480$ dakika) olup, bu süre içerisinde personele tanınan tolerans (pay) süreleri şöyledir:
- Kişisel ihtiyaçlar: $24$ dakika
- Yorgunluk payı: $36$ dakika
- Kaçınılmaz gecikmeler: $36$ dakika

Kütüphane iş etüdü yönergesine göre toplam tolerans oranı, toplam günlük mesai süresinin bir yüzdesi olarak belirlenmekte ve standart zaman formülüne bu yaklaşımla dâhil edilmektedir.

Buna göre, bir nadir eserin dijitalleştirilmesi işlemi için belirlenmesi gereken standart zaman kaç dakikadır?

16

19,2

20

24

25

Show answer & explanation

Answer: 25

Answer

Standart zaman, doğru hesaplama adımları takip edildiğinde 25 dakikadır.

Standart zamanı bulmak için öncelikle Normal Zaman (NZ) hesaplanmalıdır. Gözlenen zaman

16

dakika, tempo

\%125

(

1,25

) olduğundan

NZ = 16 \times 1,25 = 20

dakika bulunur. İkinci aşamada mesai süresi üzerinden tolerans oranı (T) tespit edilir. Toleransların toplamı

24 + 36 + 36 = 96

dakikadır. Günlük mesai

480

dakika olduğu için oran

T = 96 / 480 = 0,20

olarak hesaplanır. Yönerge uyarınca toleranslar toplam mesai üzerinden belirlendiğinden kullanılacak formül

SZ = \frac{NZ}{1 - T}

olmalıdır. Buradan Standart Zaman (SZ)

= \frac{20}{1 - 0,20} = \frac{20}{0,80} = 25

dakika sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Normal Zaman (NZ) değerinin hesaplanması.

NZ = 16 x 1,25 = 20 dakika.

Gözlenen süreye, çalışanın performans (tempo) faktörü uygulanarak adil ve normal bir çalışma hızı elde edilmelidir.

2

Toplam tolerans (pay) süresinin ve oranının (T) hesaplanması.

Toplam Tolerans Süresi = 24 + 36 + 36 = 96 dakika. T = 96 / 480 = 0,20 (%20).

Soruda tolerans payının toplam günlük mesai (480 dakika) üzerinden bir yüzde olarak belirlendiği ifade edilmektedir.

3

Standart Zaman (SZ) formülünün uygulanması.

SZ = 20 / (1 - 0,20) = 20 / 0,80 = 25 dakika.

Tolerans oranı toplam çalışma süresinin bir yüzdesi olarak tanımlandığında Standart Zaman, 'NZ / (1 - T)' formülü ile hesaplanmalıdır.

Key Concept

Standart Zaman ve Tolerans Hesaplama (Mesai Süresi Yüzdesi Yaklaşımı)

Question 20Question →

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünde, hizmet tahsis dosyalarının incelenmesi süreci için bir iş etüdü çalışması yürütülmektedir.

Yapılan zaman etüdü ölçümleri sonucunda, bir dosyanın incelenmesi için ortalama gözlenen zaman $24$ dakika olarak hesaplanmış ve personelin performans (tempo) değerlendirme faktörü $\%115$ olarak takdir edilmiştir.

Kurumun çalışma standartları yönergesine göre personele verilecek paylar (toleranslar) toplam mesai süresi üzerinden yüzdelik olarak belirlenmiş olup şu şekildedir:
- Kişisel ihtiyaç payı: $\%5$
- Yorgunluk payı: $\%8$
- Gecikme (beklenmeyen durum) payı: $\%7$

Buna göre, bir tahsis dosyasının incelenmesi için belirlenmesi gereken standart zaman kaç dakikadır?

28,80

30,00

32,40

33,12

34,50

Show answer & explanation

Answer: $34,50$

Answer

Standart zaman, doğru formül kullanılarak

34,50

dakika olarak hesaplanmalıdır.

Standart zaman hesaplamasında en kritik ayrım, tolerans (pay) oranlarının hangi temel üzerinden verildiğidir. Soruda payların 'toplam mesai süresi üzerinden' verildiği açıkça belirtilmiştir. Bu durumda kullanılması gereken formül

SZ = \frac{Normal\ Zaman}{1 - Pay\ Oranı}

şeklindedir.

Öncelikle Normal Zaman (NZ) hesaplanır:

NZ = Gözlenen\ Zaman \times Tempo = 24 \times 1,15 = 27,6

dakika.

Toplam pay oranı:

\%5 + \%8 + \%7 = \%20 = 0,20

.

Formül uygulandığında:

Standart\ Zaman = \frac{27,6}{1 - 0,20} = \frac{27,6}{0,80} = 34,50

dakika olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Gözlenen zaman ile performans değerlendirme faktörünü çarparak Normal Zamanı (NZ) hesapla.

NZ = 24 \times 1,15 = 27,6

dakika.

Standart zaman hesaplamalarının temeli, çalışanın performansına göre düzeltilmiş normal zamanın bulunmasıdır.

2

Tüm tolerans paylarını toplayarak genel pay oranını bul.

Toplam Pay Oranı

= \%5 + \%8 + \%7 = \%20

(veya

0,20

).

Çalışma süresi boyunca eklenecek toplam kesinti ve ihtiyaç yüzdesini belirlemek gereklidir.

3

Paylar 'toplam mesai süresi üzerinden' verildiği için, standart zamanı bölme formülüyle hesapla:

SZ = NZ / (1 - Pay\ Oranı)

SZ = \frac{27,6}{1 - 0,20} = \frac{27,6}{0,80} = 34,50

dakika.

Toleransların toplam çalışma süresi üzerinden verilmesi durumunda çarpma değil, bölme işlemi içeren

(1 - Pay)

paydalı formül kullanılmalıdır.

Key Concept

Standart Zaman Hesaplamasında Mesai İçi Tolerans Formülü

Tolerans (Pay) Belirleme ve Standart Zaman Hesaplama

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution