Question

Difficulty: HardKarar Verme Ortamları (Belirlilik, Belirsizlik, Risk, Çatışma)

Bir gümrük muhafaza müdürlüğü, limana gelen konteynerlerin denetimi için 3 farklı strateji (A, B ve C) geliştirmiştir. Kaçakçılık yöntemlerine dair geçmiş yıllara ait verilerin yetersizliği nedeniyle senaryoların (S1, S2, S3) gerçekleşme olasılıkları bilinememektedir. Ayrıca, bu senaryolar aktif bir rakibin bilinçli hamleleri değil, kontrol edilemeyen bağımsız dış faktörler olarak değerlendirilmektedir.

Karar verici, iyimserlik katsayısını (α\alpha) 0,40,4 olarak belirlemiş ve analizini Hurwicz ölçütüne göre yapmaya karar vermiştir. Farklı senaryolara göre oluşacak maliyetler (milyon TL) aşağıdaki tabloda verilmiştir:

StratejiS1S2S3
A1205040
B907060
C1008040

Buna göre, yöneticinin içinde bulunduğu karar verme ortamı ve Hurwicz ölçütüne göre seçmesi gereken optimal strateji ile hesaplanan maliyet değeri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Belirsizlik Ortamı; Strateji C, Maliyet: 76Answer
  2. B
    Belirsizlik Ortamı; Strateji C, Maliyet: 64
  3. C
    Risk Ortamı; Strateji C, Maliyet: 76
  4. D
    Çatışma Ortamı; Strateji B, Maliyet: 90
  5. E
    Belirsizlik Ortamı; Strateji A, Maliyet: 72

Answer

Belirsizlik Ortamı; Strateji C, Maliyet: 76
Soruda olasılıkların bilinmediği ve aktif bir rakibin bulunmadığı açıkça belirtilmiştir; bu durum literatürde 'Belirsizlik Ortamı' olarak sınıflandırılır. Tablonun bir maliyet tablosu olması nedeniyle karar vericinin 'en iyi' (iyimser) durumu o satırdaki en düşük maliyet, 'en kötü' (kötümser) durumu ise en yüksek maliyettir. Verilen α=0,4\alpha = 0,4 iyimserlik katsayısı en iyi sonuca, kalan 0,60,6 ise en kötü sonuca çarpılır. Strateji C için hesaplama yapıldığında: (0,4×40)+(0,6×100)=16+60=76(0,4 \times 40) + (0,6 \times 100) = 16 + 60 = 76 bulunur. A stratejisi 88, B stratejisi 78 değerini verdiğinden en düşük maliyetli optimal seçenek Strateji C'dir.

Step-by-Step Solution

1
Karar verme ortamının sınıflandırılması.
Ortam 'Belirsizlik Ortamı'dır.
Senaryoların gerçekleşme olasılıklarının bilinmemesi risk ortamını, durumun aktif bir rakibe (oyuncu) karşı oynanmaması ise çatışma ortamını eler.
2
Hurwicz ölçütü için en iyi (iyimser) ve en kötü (kötümser) sonuçların belirlenmesi.
A: İyimser(40), Kötümser(120). B: İyimser(60), Kötümser(90). C: İyimser(40), Kötümser(100).
Tablo bir 'Maliyet' matrisidir. Maliyette en düşük değer en iyi (iyimser), en yüksek değer en kötü (kötümser) durumdur.
3
Her strateji için Hurwicz beklenen maliyetinin hesaplanması.
A = 88, B = 78, C = 76
H = (İyimserlik Katsayısı * En İyi Sonuç) + (Kötümserlik Katsayısı * En Kötü Sonuç) formülü kullanılır. Katsayılar: İyimser (0,4) ve Kötümser (1 - 0,4 = 0,6).
A = (0,4 * 40) + (0,6 * 120) = 16 + 72 = 88
B = (0,4 * 60) + (0,6 * 90) = 24 + 54 = 78
C = (0,4 * 40) + (0,6 * 100) = 16 + 60 = 76
4
Optimal stratejinin seçilmesi.
Strateji C seçilir.
Maliyet minimizasyonu hedeflendiği için en düşük Hurwicz değerine sahip olan Strateji C (76) optimal karardır.

Key Concept

Karar Verme Ortamlarının Sınıflandırılması ve Maliyet Matrislerinde Hurwicz Ölçütü
Rate this question