Question

Difficulty: MediumFriedman Testi Sonrası Çoklu Karşılaştırmalar

Bir kamu kurumunda görev yapan 1515 personelin performans puanları; üç farklı çalışma modeli uygulanarak ölçülmüştür. Elde edilen verilerin normal dağılım varsayımını karşılamaması nedeniyle uygulanan Friedman testi sonucunda, çalışma modelleri arasında performans açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir (p<0.05p < 0.05). Bu aşamadan sonra, farkın hangi çalışma modelleri arasından kaynaklandığını belirlemek amacıyla yapılacak çoklu karşılaştırma (post-hoc) süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Parametrik varyans analizi sonrası yaygın olarak kullanılan Tukey HSD veya Scheffe testleri, Friedman testi sonrası çoklu karşılaştırmalar için de doğrudan tercih edilmelidir.
  2. Verilerin bağımlı yapısı ve sıralama esasına dayalı olması nedeniyle Nemenyi testi veya Bonferroni düzeltmesi uygulanmış Wilcoxon işaretli sıra sayıları testi kullanılmalıdır.Answer
  3. C
    Sıra ortalamaları arasındaki farkların anlamlılığını test etmek amacıyla, grupların birbirinden bağımsız olduğu varsayımıyla Mann-Whitney U testi uygulanmalıdır.
  4. D
    Çoklu karşılaştırma aşamasında sadece bağımsız gruplar için geliştirilen Kruskal-Wallis testi sonrası kullanılan Dunn testi uygulanabilir.
  5. E
    Friedman testi bir bütün olarak anlamlı çıktığı için gruplar arası ikili karşılaştırmaların yapılmasına gerek duyulmaz ve doğrudan en yüksek sıra ortalamasına sahip grup seçilir.

Answer

Verilerin bağımlı yapısı ve sıralama esasına dayalı olması nedeniyle Nemenyi testi veya Bonferroni düzeltmesi uygulanmış Wilcoxon işaretli sıra sayıları testi kullanılmalıdır.
Friedman testi, parametrik olmayan bir testtir ve bağımlı örneklemler (bloklar) üzerinde gerçekleştirilir. Bu testin sonucunda anlamlı bir fark bulunduğunda, farkın kaynağını belirlemek için yine parametrik olmayan ve bağımlı örneklem yapısına uygun olan Nemenyi testi veya ikili karşılaştırmalar için Bonferroni düzeltmesi yapılmış Wilcoxon işaretli sıra sayıları testi kullanılmalıdır. Bu yöntemler, çoklu karşılaştırmalarda artan Tip I hata riskini kontrol altında tutar.

Step-by-Step Solution

1
Veri yapısını ve uygulanan testi analiz et.
Veriler k=3k=3 bağımlı örneklemden oluşmaktadır ve normallik sağlanmadığı için Friedman testi uygulanmıştır.
Çoklu karşılaştırma testinin seçimi, ana testin varsayımlarına (bağımlılık/bağımsızlık ve parametrik/non-parametrik) uygun olmalıdır.
2
Friedman testi sonrası anlamlılık durumunda yapılacak işlemi belirle.
Sıfır hipotezi (H0H_0) reddedildiği için hangi grupların birbirinden farklı olduğunu bulmak amacıyla post-hoc (çoklu karşılaştırma) testlerine geçilir.
Anlamlı farkın kaynağını belirlemek bilimsel araştırmanın devamlılığı için gereklidir.
3
Uygun post-hoc testini seç.
Nemenyi testi veya ikili karşılaştırmalarda Tip I hatayı kontrol etmek için Bonferroni düzeltmeli Wilcoxon testi seçilir.
Friedman testi sıra ortalamalarına dayanır; bu nedenle post-hoc testleri de bu sıralama yapısını korumalı ve bağımlı örneklem karakterine uymalıdır.

Key Concept

Friedman Testi Sonrası Çoklu Karşılaştırmalar
Rate this question