Bir kamu kurumunda görev yapan personelin performans puanları; üç farklı çalışma modeli uygulanarak ölçülmüştür. Elde edilen verilerin normal dağılım varsayımını karşılamaması nedeniyle uygulanan Friedman testi sonucunda, çalışma modelleri arasında performans açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir (). Bu aşamadan sonra, farkın hangi çalışma modelleri arasından kaynaklandığını belirlemek amacıyla yapılacak çoklu karşılaştırma (post-hoc) süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AParametrik varyans analizi sonrası yaygın olarak kullanılan Tukey HSD veya Scheffe testleri, Friedman testi sonrası çoklu karşılaştırmalar için de doğrudan tercih edilmelidir.
- Verilerin bağımlı yapısı ve sıralama esasına dayalı olması nedeniyle Nemenyi testi veya Bonferroni düzeltmesi uygulanmış Wilcoxon işaretli sıra sayıları testi kullanılmalıdır.Answer
- CSıra ortalamaları arasındaki farkların anlamlılığını test etmek amacıyla, grupların birbirinden bağımsız olduğu varsayımıyla Mann-Whitney U testi uygulanmalıdır.
- DÇoklu karşılaştırma aşamasında sadece bağımsız gruplar için geliştirilen Kruskal-Wallis testi sonrası kullanılan Dunn testi uygulanabilir.
- EFriedman testi bir bütün olarak anlamlı çıktığı için gruplar arası ikili karşılaştırmaların yapılmasına gerek duyulmaz ve doğrudan en yüksek sıra ortalamasına sahip grup seçilir.
Answer
Verilerin bağımlı yapısı ve sıralama esasına dayalı olması nedeniyle Nemenyi testi veya Bonferroni düzeltmesi uygulanmış Wilcoxon işaretli sıra sayıları testi kullanılmalıdır.
Friedman testi, parametrik olmayan bir testtir ve bağımlı örneklemler (bloklar) üzerinde gerçekleştirilir. Bu testin sonucunda anlamlı bir fark bulunduğunda, farkın kaynağını belirlemek için yine parametrik olmayan ve bağımlı örneklem yapısına uygun olan Nemenyi testi veya ikili karşılaştırmalar için Bonferroni düzeltmesi yapılmış Wilcoxon işaretli sıra sayıları testi kullanılmalıdır. Bu yöntemler, çoklu karşılaştırmalarda artan Tip I hata riskini kontrol altında tutar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Friedman Testi Sonrası Çoklu Karşılaştırmalar