Question

Difficulty: MediumBloklamanın Mantığı ve Blok Seçimi

Bir kamu kurumunun çağrı merkezinde, vatandaş taleplerinin çözüm süresini kısaltmak amacıyla geliştirilen üç farklı görüşme protokolü test edilecektir. Ancak araştırmacı, müşteri temsilcilerinin (operatörlerin) mesleki tecrübelerinin 1 ay ile 10 yıl arasında değiştiğini ve bu durumun çözüm süreleri üzerinde ciddi bir etkisi olabileceğini fark etmiştir. Bu dışsal değişkenin sonuçları yanıltmasını önlemek için araştırmacı, operatörleri "1 yıldan az", "1-5 yıl" ve "5 yıldan fazla" tecrübeye sahip olanlar şeklinde gruplara ayırmış ve her bir protokolü bu grupların içindeki operatörlere rastgele atayarak Rastgele Blok Tasarımı (RBT) kullanmıştır.

Buna göre, araştırmacının operatörleri tecrübe seviyelerine göre gruplamasının (bloklamasının) temel istatistiksel mantığı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Blok içi homojenliği sağlayarak tecrübe farklılıklarından kaynaklanan varyansı deneysel hatadan çıkarmak ve böylece protokollerin ana etkisini daha duyarlı bir şekilde test etmek.Answer
  2. B
    Aynı protokolün farklı operatörlerce tekrar edilmesini sağlayarak deneysel hatayı hesaplanabilir kılmak.
  3. C
    Tecrübe seviyesi ile görüşme protokolleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir etkileşim (ortaklaşa etki) olup olmadığını tespit edebilmek.
  4. D
    Bloklar içi değişkenliği maksimum, bloklar arası değişkenliği ise minimum yaparak hata varyansını tüm deneye dengeli bir şekilde dağıtmak.
  5. E
    Verilerin normal dağılım varsayımını ihlal etme riskini ortadan kaldırarak parametrik varyans analizinin geçerliliğini güvence altına almak.

Answer

Blok içi homojenliği sağlayarak tecrübe farklılıklarından kaynaklanan varyansı deneysel hatadan çıkarmak ve böylece protokollerin ana etkisini daha duyarlı bir şekilde test etmek.
Rastgele Blok Tasarımının temel prensibi 'bloklar içi homojenlik, bloklar arası heterojenlik' sağlamaktır. Sorudaki araştırmacı, operatörleri tecrübe seviyelerine göre gruplayarak her bloğun kendi içinde benzer yetkinlikte olmasını sağlamıştır. Bu işlem, deneydeki 'Hata Kareler Toplamı' içinde gizli kalacak ve sonuçları bulandıracak olan tecrübe kaynaklı varyansı, modelde ayrı bir 'Blok Kareler Toplamı' olarak dışarı çeker. Hata varyansının (payda) bu şekilde küçülmesi, protokoller arası farkı test eden F-değerini büyütür; yani deneyin asıl faktöre karşı hassasiyeti (duyarlılığı) artırılmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Araştırmanın temel amacını ve dışsal (bozucu) değişkeni belirle.
Araştırmanın amacı 3 farklı görüşme protokolünü karşılaştırmaktır. Bozucu değişken ise operatörlerin tecrübe seviyesidir.
Varyans analizinde Hata Kareler Toplamı'nı nelerin şişirdiğini saptamak tasarımı anlamak için ilk adımdır.
2
Bloklama kuralının (yerel kontrol) nasıl işlediğini tanımla.
Deney birimleri bozucu değişkene göre kendi içlerinde birbirine en çok benzeyen (homojen) alt gruplara ayrılır.
Homojen gruplar oluşturmak, o grubun içindeki bireylerin dışsal değişken açısından aynı tepkiyi vermesini sağlar.
3
Bloklamanın matematiksel/istatistiksel sonucunu değerlendir.
Genel Kareler Toplamı ayrıştırıldığında, tecrübeden kaynaklanan varyans 'Blok Kareler Toplamı' olarak ayrılır ve 'Hata Kareler Toplamı' küçülür.
Hata varyansı küçüldüğünde, protokollerin yarattığı farklılığı tespit eden F istatistiğinin değeri büyür ve testin duyarlılığı artar.

Key Concept

Yerel Kontrol (Bloklama) İlkesi ve Hata İndirgeme
Rate this question