Bir kalkınma ajansı uzmanı, ilçelerin sosyo-ekonomik yapılarını özetlemek amacıyla bir veri seti derlemiştir. Veri setinde "toplam nüfus" (kişi sayısı), "okullaşma oranı" (yüzde) ve "kişi başına düşen sağlık harcaması" (TL) gibi ölçüm birimleri ve doğal varyansları birbirinden çok farklı olan nicel değişkenler yer almaktadır.
Uzman, boyut indirgeme amacı doğrultusunda değişkenleri standartlaştırmadan, doğrudan orijinal veriler üzerinden hesaplanan kovaryans matrisini kullanarak Temel Bileşenler Analizi (TBA) uygulamıştır.
Buna göre, analizin varsayımları ve matematiksel yapısı dikkate alındığında bu yöntemin yol açacağı en temel istatistiksel sorun aşağıdakilerden hangisidir?
- ATemel bileşenlerin, değişkenlerin arkasında yatan gizil yapıyı ve ölçüm hatalarını modele dahil edememesi nedeniyle elde edilen sonuçların teorik olarak geçersiz olması
- BVeri setinde kategorik bir hedef değişken tanımlanmadığı için bileşen katsayılarının gruplar arası ayırma gücünü maksimize edememesi
- Doğal varyansı sayısal olarak en büyük olan değişkenin, çıkarılan ilk temel bileşeni domine etmesi ve diğer değişkenlerin ağırlığının yapay olarak baskılanmasıAnswer
- DMatrisin izi ile analizi sonucunda elde edilen özdeğerlerin toplamı birbirine eşit çıkmayacağı için açıklanan birikimli varyans oranının eksik hesaplanması
- EKovaryans matrisi üzerinden işlem yapıldığında Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterlilik değerinin zorunlu olarak 0,5'in altına düşmesi ve analize uygunluğu bozması
Answer
Doğal varyansı sayısal olarak en büyük olan değişkenin, çıkarılan ilk temel bileşeni domine etmesi ve diğer değişkenlerin ağırlığının yapay olarak baskılanması seçeneği, doğru değerlendirmedir.
Temel Bileşenler Analizi, toplam varyansı maksimize etme prensibine dayanır. Eğer analize giren değişkenlerin ölçüm birimleri farklıysa (örneğin biri milyonlar mertebesinde, diğeri yüzde mertebesinde), veriler standartlaştırılmadan doğrudan kovaryans matrisi üzerinden analiz yapıldığında, varyansı sayısal olarak en yüksek olan değişken ilk bileşenin neredeyse tamamını oluşturur. Diğer değişkenlerin sisteme yapabileceği katkı istatistiksel olarak baskılanır. Bu nedenle, birimleri farklı değişken setlerinde korelasyon matrisi (standartlaştırılmış veriler) kullanılması temel bir varsayım ve gerekliliktir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Temel Bileşenler Analizinde Değişken Ölçeklendirmesi ve Matris Seçimi