Examkin

Question

Difficulty: MediumFaktör Analizinin Amacı ve Varsayımları

Bir kamu kurumu, sunduğu hizmetlerin etkinliğini değerlendirmek amacıyla 18 farklı performans göstergesi üzerinden geniş kapsamlı veri toplamıştır. Kurumun strateji birimi, bu göstergeler arasındaki yüksek korelasyonların, doğrudan ölçülemeyen "hizmet kalitesi" ve "kurumsal kapasite" gibi sınırlı sayıdaki gizil (latent) boyuttan kaynaklandığını varsaymaktadır. Bu yapısal ilişkileri ortaya çıkarmak ve değişken sayısını temel boyutlara indirgemek amacıyla Faktör Analizi uygulanmasına karar verilmiştir.

Buna göre, gerçekleştirilecek olan Faktör Analizi'nin amacı ve varsayımları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Analizin temel amacı, gözlenen değişkenler arasındaki kovaryans yapısını ortak faktörlerle açıklamak olup; modelde her değişkene özgü hata terimleri (spesifik varyans) ayrıca dikkate alınır.Answer
  2. B
    Analizin öncelikli hedefi, değişkenlerin toplam varyansını maksimize eden doğrusal bileşenler oluşturarak veri setindeki bilginin %100'ünü en az sayıda yeni değişkenle temsil etmektir.
  3. C
    Bartlett Küresellik Testi sonucunda sıfır hipotezinin (H0:R=IH_0: R = I) reddedilememesi (p > 0.05), değişkenler arasında faktörleşmeye uygun güçlü bir korelasyon yapısı olduğunu kanıtlar.
  4. D
    Analiz için gerekli olan çok değişkenli normal dağılım varsayımı, veri setindeki her bir performans göstergesinin ayrı ayrı normal dağılması (marjinal normallik) durumunda tam olarak sağlanmış sayılır.
  5. E
    Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterlilik ölçütünün 0.50 değerinden küçük çıkması, veri setinin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu ve örneklemin yeterli olduğunu gösterir.

Answer

Analizin temel amacı, gözlenen değişkenler arasındaki kovaryans yapısını ortak faktörlerle açıklamak ve modelde her değişkene özgü hata terimlerini dikkate almaktır.
Doğru ifade, Faktör Analizi'nin temel felsefesini yansıtmaktadır. Bu analiz, gözlenen değişkenler arasındaki korelasyonları 'ortak faktörler' aracılığıyla açıklamayı hedefler. Temel Bileşenler Analizi'nden (TBA) en temel farkı, her değişkenin kendine özgü, diğer değişkenlerle paylaşmadığı bir 'hata' veya 'spesifik varyans' bileşenine sahip olduğunu varsayması ve modeli bu ayrım üzerine kurmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Analizin amacını belirleme
Gizil yapı (Latent structure) ve ortak varyans odaklı yaklaşım
Faktör analizi, gözlenen değişkenlerin (performans göstergeleri) altında yatan ve doğrudan ölçülemeyen boyutları belirlemek için kullanılır.
2
Veri uygunluk testlerini değerlendirme
Bartlett testi anlamlı (p < 0.05) ve KMO değeri yüksek olmalıdır
Değişkenler arasında korelasyon yoksa (Birim matris durumu), faktör analizi yapmak anlamsızdır.
3
Varyans bileşenlerini ayrıştırma
Toplam Varyans = Ortak Varyans + Özgü (Hata) Varyans
Faktör analizi, TBA'dan farklı olarak hata terimlerini modele dahil ederek sadece ortak varyansı açıklamaya çalışır.

Key Concept

Faktör Analizi vs Temel Bileşenler Analizi ve Veri Uygunluk Şartları

Practice More

Faktör döndürme (rotation) yöntemlerinin (Varimax, Promax vb.) faktör yüklerinin yorumlanması üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Faktör Analizinin Amacı ve Varsayımları

More questions from this topic