Question

Difficulty: MediumFaktöriyel Tasarımlarda Temel Kavramlar, Ana Etki ve Etkileşim

Bir eğitim araştırmacısı, "Öğretim Yöntemi" (Geleneksel ve İşbirlikçi) ile "Ders Çalışma Ortamı" (Sessiz ve Müzikli) olmak üzere iki faktörün, öğrencilerin bir konuyu öğrenme süreleri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla iki yönlü faktöriyel bir deney tasarlamıştır. Yapılan varyans analizi (ANOVA) sonucunda, öğretim yöntemi ile ders çalışma ortamı arasındaki etkileşim etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0,05p < 0,05).

Bu analiz sonucuna göre, araştırmacının ulaşması gereken en doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Etkileşim anlamlı bulunduğundan, faktörlerin ortaklaşa etkisinden ziyade her bir faktörün kendi ana etkisine odaklanılmalı ve genel sonuçlar bu yönde yorumlanmalıdır.
  2. B
    Her iki faktör de öğrenme süreleri üzerinde birbirinden tamamen bağımsız, toplanabilir ve düzeylerden etkilenmeyen sabit yönlü etkiler meydana getirmiştir.
  3. Öğretim yönteminin öğrenme süreleri üzerindeki etkisi, ders çalışma ortamının hangi düzeyinde bulunulduğuna bağlı olarak farklılık göstermektedir.Answer
  4. D
    Deneydeki bağımsız değişkenler (faktörler) ile bu değişkenlerin aldığı kategorik değerler (düzeyler) birbirine karıştığı için, elde edilen etkileşim sonucunun pratik bir geçerliliği bulunmamaktadır.
  5. E
    Faktörler arasındaki anlamlı etkileşim, deneyde hesaba katılmayan bir blok değişkeniyle karışma (confounding) problemi yarattığından istatistiksel olarak yok sayılmalıdır.

Answer

Öğretim yönteminin öğrenme süreleri üzerindeki etkisi, ders çalışma ortamının hangi düzeyinde bulunulduğuna bağlı olarak farklılık göstermektedir.
Varyans analizinde iki faktör arasındaki etkileşim etkisinin istatistiksel olarak anlamlı çıkması, faktörlerden birinin (öğretim yöntemi) bağımlı değişken (öğrenme süresi) üzerindeki etkisinin, diğer faktörün (ders çalışma ortamı) farklı düzeylerinde aynı kalmadığını, değiştiğini gösterir. Bu durum, faktöriyel tasarımlarda etkileşimin klasik tanımıdır ve bu yargıyı içeren seçenek en doğru ifadedir.

Step-by-Step Solution

1
Senaryoda verilen varyans analizi (ANOVA) sonucunu incelemek.
Öğretim yöntemi ve ders çalışma ortamı faktörleri arasındaki etkileşim etkisinin istatistiksel olarak anlamlı (p<0,05p < 0,05) olduğu tespit edilir.
Etkileşim etkisinin anlamlılık durumu, faktörlerin ana etkilerinin nasıl yorumlanması gerektiğini doğrudan belirler.
2
Anlamlı etkileşim etkisinin istatistiksel tanımını hatırlamak.
Etkileşim, bir faktörün bağımlı değişken üzerindeki etkisinin yönünün veya büyüklüğünün, diğer faktörün düzeylerine bağlı olarak değişmesi durumudur.
Faktöriyel tasarımların temel mantığı, faktörlerin ortaklaşa etkilerini değerlendirebilmektir.
3
Seçenekleri etkileşim tanımı ile karşılaştırmak.
Etkileşimin anlamlı olması, öğretim yönteminin etkisinin ders çalışma ortamına göre değiştiğini gösteren ifadenin doğru olduğu sonucuna götürür.
Ana etkilerin birbirinden bağımsız olduğu veya etkileşim varken doğrudan yorumlanması gerektiği yönündeki çıkarımlar hatalıdır.

Key Concept

Faktöriyel Tasarımlarda Etkileşim Etkisi
Rate this question