Question

Difficulty: MediumKarar Verme Ortamları (Belirlilik, Belirsizlik, Risk, Çatışma)

Bir büyükşehir belediyesi, yeni kurulacak bir merkez kütüphane projesi için üç farklı yatırım ölçeği (d1d_1: Küçük, d2d_2: Orta, d3d_3: Büyük) belirlemiştir. Gelecekteki kullanıcı yoğunluğuna (s1s_1: Düşük, s2s_2: Orta, s3s_3: Yüksek) ilişkin olasılıkların bilinmediği bu belirsizlik ortamında, projeye dair beklenen ekonomik fayda matrisi (milyon TL) aşağıda verilmiştir:

Karar Alternatifis1s_1 (Düşük)s2s_2 (Orta)s3s_3 (Yüksek)
d1d_1 (Küçük Ölçek)151515
d2d_2 (Orta Ölçek)102525
d3d_3 (Büyük Ölçek)52040

Belediye yönetimi kararlarında iyimserlik katsayısını α=0,7\alpha = 0,7 olarak belirlediğine göre, Hurwicz ölçütüne göre tercih edilmesi gereken en iyi karar ve bu kararın beklenen fayda değeri aşağıdakilerden hangisidir?

  1. d3d_3 (Büyük ölçek); 29,5Answer
  2. B
    d1d_1 (Küçük ölçek); 15,0
  3. C
    d3d_3 (Büyük ölçek); 40,0
  4. D
    d3d_3 (Büyük ölçek); 15,5
  5. E
    d2d_2 (Orta ölçek); 20,5

Answer

Hurwicz ölçütüne göre en iyi karar d3d_3 (Büyük ölçek) ve bu kararın değeri 29,5'tir.
Hurwicz ölçütüne göre en iyi karar, ağırlıklı ortalama değeri en yüksek olan seçenektir. Büyük ölçekli kütüphane (d3d_3) için maksimum getiri 40, minimum getiri ise 5'tir. α=0,7\alpha = 0,7 katsayısı ile hesaplama yapıldığında 0,7×40+0,3×5=29,50,7 \times 40 + 0,3 \times 5 = 29,5 değeri bulunur. Bu değer d1d_1 (15,0) ve d2d_2 (20,5) alternatiflerinin değerlerinden daha büyüktür.

Step-by-Step Solution

1
Her bir karar alternatifi için matristeki en iyi (maksimum) ve en kötü (minimum) sonuçları belirle.
d1d_1: [15, 15], d2d_2: [25, 10], d3d_3: [40, 5]
Hurwicz ölçütü, uç değerlerin ağırlıklı ortalamasına dayanır.
2
Hurwicz formülünü (H=α×Maks+(1α)×MinH = \alpha \times \text{Maks} + (1 - \alpha) \times \text{Min}) kullanarak değerleri hesapla.
H(d1)=0,7(15)+0,3(15)=15H(d_1) = 0,7(15) + 0,3(15) = 15; H(d2)=0,7(25)+0,3(10)=20,5H(d_2) = 0,7(25) + 0,3(10) = 20,5; H(d3)=0,7(40)+0,3(5)=29,5H(d_3) = 0,7(40) + 0,3(5) = 29,5
Verilen iyimserlik katsayısı α=0,7\alpha = 0,7 değerini formüle yerleştirerek her alternatifin puanını bulmak gerekir.
3
Hesaplanan Hurwicz değerleri arasında en yüksek olanı seç.
max(15;20,5;29,5)=29,5\max(15; 20,5; 29,5) = 29,5
Karar verici faydayı maksimize etmeyi amaçladığı için en yüksek ağırlıklı ortalamaya sahip olan d3d_3 seçilir.

Key Concept

Belirsizlik altında karar vermede Hurwicz ölçütü, karar vericinin öznellliğini (iyimserlik/kötümserlik) bir katsayı aracılığıyla modele dahil eder.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question