Question

Difficulty: EasyFaktör Analizinin Amacı ve Varsayımları

Faktör analizi, çok değişkenli analiz yöntemleri içerisinde değişken sayısını azaltmak ve değişkenler arasındaki ilişkileri temel alan yapısal geçerliliği test etmek amacıyla sıkça başvurulan bir yöntemdir. Faktör analizinin temel amacı ve varsayımları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Analizin temel amacı, gözlenen değişkenler arasındaki korelasyonu açıklayan ve doğrudan ölçülemeyen gizil (latent) faktörleri ortaya çıkarmaktır.Answer
  2. B
    Faktör analizi, değişkenlerin sahip olduğu toplam varyansın tamamını açıklamak amacıyla kullanılan bir veri indirgeme tekniğidir.
  3. C
    Bartlett küresellik testinin anlamlı çıkmaması (p>0.05p > 0.05), verilerin faktörleşmeye uygun olduğunu ve değişkenler arası korelasyonun yeterli olduğunu gösterir.
  4. D
    Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterlilik ölçütü 0.500.50 değerinin altına düştükçe, veri setinin faktör analizi için mükemmel uygunlukta olduğu sonucuna varılır.
  5. E
    Analiz yapılabilmesi için değişkenlerin her birinin marjinal olarak normal dağılması, çok değişkenli normallik varsayımının sağlandığı anlamına gelir.

Answer

Faktör analizinin temel amacı, gözlenen değişkenler arasındaki korelasyon yapısını kullanarak bu değişkenlerin arkasında yatan ve doğrudan ölçülemeyen gizil (latent) faktörleri veya yapıları belirlemektir.
Faktör analizi, gözlenen (manifet) değişkenler kümesindeki korelasyonları açıklamak için daha az sayıda gözlenemeyen gizil faktör belirlemeyi amaçlayan istatistiksel bir modeldir. Bu yöntem, değişkenlerin varyansını 'ortak varyans' ve 'hata/özgül varyans' olarak ikiye ayırır ve sadece ortak varyans üzerinden faktörleşme yapar. Bu durum, yöntemin temel amacını 'gizil yapıları ortaya çıkarmak' olarak tanımlar.

Step-by-Step Solution

1
Yöntemin temel felsefesini belirleme
Faktör analizi 'gizil değişken' (latent variable) modeline dayanır.
Yöntemin amacı, doğrudan gözlenemeyen (zeka, kaygı, tutum vb.) yapıları gözlenen değişkenler üzerinden türetmektir.
2
Varyans yapısını analiz etme
Analiz sadece 'ortak varyans' (common variance) ile ilgilenir.
Temel Bileşenler Analizi'nden (TBA) en büyük farkı, hata varyansını modelden ayırarak sadece değişkenlerin paylaştığı varyansı kullanmasıdır.
3
Ön koşul testlerini değerlendirme
KMO >0.5> 0.5 ve Bartlett p<0.05p < 0.05 olmalıdır.
Analize başlamadan önce verilerin faktörleşmeye uygun olup olmadığı bu istatistiklerle doğrulanır.

Key Concept

Faktör Analizinin Gizil Yapı Amacı ve Ortak Varyans Kullanımı

Practice More

Faktör analizi ve Temel Bileşenler Analizi (TBA) arasındaki 'Hata Terimi' ve 'Varyans Tipi' farklarını karşılaştıran bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question