Question

Difficulty: Very hardKısmi Regresyon Katsayılarının Yorumlanması

Bir pazar analisti, bir zincir marketin şubelerinin aylık satış gelirlerini (YY, bin TL), o şubeye ait yerel reklam harcamaları (X1X_1, bin TL) ve şubenin bulunduğu caddedeki günlük ortalama yaya trafiği (X2X_2, bin kişi) değişkenlerini kullanarak modellemektedir. Analist, En Küçük Kareler (EKK) yöntemiyle aşağıdaki iki farklı regresyon modelini tahmin etmiştir:

Model 1 (Basit Regresyon):
Y^=210+9.6X1\hat{Y} = 210 + 9.6 X_1
Model 2 (Çoklu Regresyon):
Y^=165+4.1X1+5.8X2\hat{Y} = 165 + 4.1 X_1 + 5.8 X_2

Analist, reklam harcamalarının (X1X_1) satış gelirleri (YY) üzerindeki marjinal etkisinin Model 1'de yüksek (9.69.6) iken, yaya trafiği değişkeninin (X2X_2) sabit tutulduğu Model 2'de kısmi regresyon katsayısının belirgin şekilde daha düşük (4.14.1) olduğunu gözlemlemiştir. Model 2'de X2X_2'nin kısmi etkisinin pozitif (5.85.8) olduğu da bilinmektedir.

Çoklu doğrusal regresyon analizinde kısmi regresyon katsayılarının yorumlanması ilkeleri dikkate alındığında, X1X_1'in katsayısında gözlemlenen bu düşüşün temel istatistiksel nedeni aşağıdakilerden hangisiyle en doğru şekilde açıklanır?

  1. A
    X1X_1 ile X2X_2 arasında negatif yönlü bir doğrusal ilişki bulunmaktadır; Model 2'de X2X_2'nin etkisinin yalıtılması, X1X_1'in YY üzerindeki bağımsız açıklama gücünü matematiksel olarak zayıflatmıştır.
  2. B
    Modele yeni bir bağımsız değişken (X2X_2) eklenmesi çoklu doğrusal bağlantı (multicollinearity) problemi yaratmış ve bu durum X1X_1'in EKK tahmincisinde aşağı yönlü sistematik bir sapmaya yol açmıştır.
  3. X1X_1 ile X2X_2 arasında pozitif yönlü bir doğrusal ilişki vardır; Model 1'de X2X_2 sabit tutulmadığı için, yaya trafiğinin satışlar üzerindeki pozitif etkisi reklam harcamalarına atfedilmiş ve katsayı yukarı yönlü sapmıştır.Answer
  4. D
    Basit regresyon modelindeki katsayı değişkenler arasındaki nedensel ilişkiyi ifade ederken, çoklu modeldeki kısmi katsayı yalnızca istatistiksel birlikte değişimi yansıttığı için değerde azalma meydana gelmiştir.
  5. E
    X2X_2'nin modele dahil edilmesi hata varyansını artırmış, bu durum X1X_1'in istatistiksel anlamlılığını düşürerek kısmi regresyon katsayısının mutlak değerinin küçülmesine neden olmuştur.

Answer

Doğru yanıt, iki bağımsız değişken arasında pozitif yönlü doğrusal bir ilişki olduğunu ve Model 1'de yaya trafiğinin sabit tutulmaması nedeniyle etkisinin reklam harcamalarına atfedilerek katsayıyı yukarı yönlü saptırdığını belirten seçenektir.
Doğru olan seçenekte açıklandığı üzere, bir çoklu regresyon modelinde kısmi regresyon katsayısı, diğer değişkenlerin etkisinden arındırılmış net marjinal etkiyi ölçer. Model 1'de X2X_2 dışlandığı için, α^1=β^1+β^2δ^21\hat{\alpha}_1 = \hat{\beta}_1 + \hat{\beta}_2 \cdot \hat{\delta}_{21} matematiksel ilişkisi gereği, X1X_1 ile pozitif ilişkili olan ve bağımlı değişkeni pozitif etkileyen X2X_2'nin dolaylı etkisi X1X_1'in katsayısına eklenmiş (9.69.6), Model 2'de ise bu etki yalıtılarak gerçek kısmi etki (4.14.1) bulunmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Basit regresyon katsayısı ile kısmi regresyon katsayısı arasındaki teorik eşitliği kurun.
α^1=β^1+β^2δ^21\hat{\alpha}_1 = \hat{\beta}_1 + \hat{\beta}_2 \cdot \hat{\delta}_{21} denklemi yazılır (Burada δ^21\hat{\delta}_{21}, X2X_2'nin X1X_1'e regrese edilmesinden elde edilen eğimdir).
Basit regresyondaki katsayının, değişkenin kısmi (net) etkisini ve modele alınmayan diğer değişken üzerinden gelen dolaylı etkiyi birlikte içerdiğini matematiksel olarak göstermek için.
2
Verilen değerleri denkleme yerleştirerek dışlanan değişkenin X1X_1 ile ilişkisini (δ^21\hat{\delta}_{21}) analiz edin.
9.6=4.1+5.8δ^21    5.5=5.8δ^21    δ^21>09.6 = 4.1 + 5.8 \cdot \hat{\delta}_{21} \implies 5.5 = 5.8 \cdot \hat{\delta}_{21} \implies \hat{\delta}_{21} > 0 bulunur. Bu, X1X_1 ile X2X_2 arasında pozitif korelasyon olduğunu kanıtlar.
Dışlanan değişken sapmasının yönünü kesin olarak tespit etmek ve seçeneklerdeki nedensel korelasyon ifadelerini doğrulamak için.
3
Sonucu 'ceteris paribus' (diğer değişkenler sabitken) ilkesi bağlamında yorumlayın.
Model 1'de X2X_2 modele dahil edilmediği (sabit tutulmadığı) için, yaya trafiği yoğunluğunun satışları artırıcı etkisi de reklam harcamalarının bir başarısı gibi görünmüş ve katsayı şişmiştir. Model 2'de kısmi katsayı (4.1) bu yanıltıcı etkiden arındırılmış net etkiyi vermiştir.
Kısmi regresyon katsayısının, diğer değişkenlerin modele dahil edilip edilmemesiyle nasıl değiştiğini kavramsal olarak açıklamak için.

Key Concept

Kısmi Regresyon Katsayısı ve Dışlanmış Değişken Sapması (Omitted Variable Bias)
Estimated Time:2m 30s
Rate this question