Question

Difficulty: Very hardSüreç Değişkenliği (Genel ve Özel Nedenler)

Bir fiber optik kablo üretim tesisinde, çekilen kabloların sinyal zayıflama katsayıları Xˉ\bar{X} ve RR grafikleri ile takip edilmektedir. İncelenen kontrol grafiğinde tüm gözlem değerlerinin ±3σ\pm 3\sigma sınırları içerisinde kaldığı ve ardışık noktalarda herhangi bir yapısal desen, eğilim (trend) veya periyodiklik bulunmadığı tespit edilmiştir. Sürecin işleyişini optimize etmek isteyen kalite mühendisi, ölçümlerin hedef değerden olan anlık sapmalarını sıfıra indirmek maksadıyla, hedef değerden 1σ1\sigma ve üzeri her sapmada makinenin çekme gerilimi ayarına sapmanın zıt yönünde otomatik olarak müdahale eden bir düzeltme mekanizması entegre etmiştir.

İstatistiksel kalite kontrol ilkeleri dikkate alındığında, kurulan bu mekanizmanın sürecin gelecekteki durumu üzerindeki etkisi ve mühendisin yaklaşımındaki temel kavram yanılgısı aşağıdakilerden hangisinde en doğru şekilde ifade edilmiştir?

  1. A
    Sürecin ortalaması hedef değere daha hassas biçimde odaklanacaktır; ancak mühendis süreçteki tüm değişkenliğin yapısal (özel) faktörlerden kaynaklandığı yanılgısıyla maliyetli ve gereksiz bir otomasyon kurmuştur.
  2. B
    Süreç mevcut kontrol sınırları dışına taşmayacaktır; fakat mühendis müşteri beklentilerini yansıtan tolerans sınırları ile sürecin matematiksel olarak hesaplanan sınırlarını birbirine karıştırmıştır.
  3. C
    Sistemde doğru iken reddetme (Tip 1) hatası ihtimali azalacaktır; mühendis anlık düzeltmeler sayesinde sürecin kontrolden çıktığını gösteren gerçek sinyalleri daha belirgin hale getirmiştir.
  4. Sürecin varyansı eskiye kıyasla artış gösterecektir; mühendis sistemin içsel dinamiğinden kaynaklanan şansa bağlı değişimleri, atanabilir bir sapma gibi yorumlayarak sisteme gereksiz müdahalede (tampering) bulunmuştur.Answer
  5. E
    Sürecin yeterlilik kapasitesi yükselecektir; çünkü uygulanan geri bildirim mekanizması sayesinde sistemdeki rastgele değişkenlikler tamamen elimine edilerek sadece sistematik etkiler geride bırakılmıştır.

Answer

Sürecin varyansının (değişkenliğinin) artacağını ve mühendisin genel nedenli dalgalanmalara atanabilir bir nedenmiş gibi aşırı müdahalede (tampering) bulunduğunu belirten ifade doğru cevaptır.
İstatistiksel kalite kontrolünde, ±3σ\pm 3\sigma sınırları içinde rastgele dağılım gösteren bir süreç 'istatistiksel kontrol altında' kabul edilir. Bu durumdaki süreçte yalnızca genel (şansa bağlı) nedenler mevcuttur. W. Edwards Deming'in huni deneyi (funnel experiment) ile uygulamalı olarak gösterdiği üzere, sadece genel nedenler barındıran bir sürece hedeften saptığı için anlık düzeltici ayarlar yapmak (tampering), özel bir neden varmış gibi davranmak anlamına gelir. Bu hatalı yaklaşım sürecin performansını iyileştirmez, aksine sürecin toplam varyansını (değişkenliğini) artırarak sistemin kontrol dışına çıkmasına sebep olur.

Step-by-Step Solution

1
Sürecin başlangıç durumunun istatistiksel olarak değerlendirilmesi
Tüm verilerin ±3σ\pm 3\sigma sınırları içinde kalması ve hiçbir yapısal desen göstermemesi, sürecin istatistiksel kontrol altında olduğunu doğrular.
Kontrol altındaki bir süreçte gözlemlenen tüm değişkenlik sadece sistemin doğasından kaynaklanan genel (şansa bağlı) nedenlerin eseridir.
2
Mühendisin eyleminin değişkenlik türleri açısından sınıflandırılması
Mühendis, sürecin doğal dalgalanması olan 1σ1\sigma'lık sapmaları düzeltmek için sisteme dışarıdan fiziksel müdahalede bulunmuştur.
Genel nedenlerden kaynaklanan sapmalara, sistemde özel (atanabilir) bir sorun varmış gibi tepki vermek istatistiksel olarak hatalı bir yaklaşımdır.
3
Eylemin sürecin gelecekteki performansı üzerindeki etkisinin belirlenmesi
İstatistiksel Kalite Kontrol literatüründe 'Tampering' (aşırı müdahale / Deming'in Huni Deneyi) olarak bilinen bu durum, sürecin mevcut dengesini bozar ve toplam varyansını (değişkenliğini) artırır.
Sistem kendi iç dengesinde zaten hedefe odaklıdır; rastgele sapmalara yapılan her karşıt yönlü müdahale, bir sonraki adımda sistemin çok daha büyük genliklerle savrulmasına yol açar.

Key Concept

Süreç kontrolünde genel ve özel nedenlerin ayrımı ile aşırı müdahale (tampering) paradoksu
Rate this question