Kendall Notasyonu

14 questions

Question 1Question

Kuyruk sistemlerinin temel özelliklerini ve yapısını standart bir biçimde tanımlamak amacıyla kullanılan A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D Kendall notasyonunda, dördüncü sırada yer alan KK sembolü aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Show answer & explanation

Answer: Sistem kapasitesini (kuyruk ve hizmetteki toplam maksimum birim sayısı)

Answer

Kendall notasyonuna göre dördüncü bileşen sistem kapasitesini ifade eden ifadedir.
Kendall notasyonu A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D şeklinde altı bileşenden oluşur. Burada dördüncü sırada bulunan KK sembolü, sistemin (hem hizmet alanlar hem de kuyrukta bekleyenler dahil) alabileceği maksimum müşteri kapasitesini ifade etmektedir. Eğer bu değer sonsuz ise genellikle boş bırakılır veya \infty işareti konur.

Step-by-Step Solution

1
Kendall notasyonunun standart dizilimini hatırla.
A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D
Sistemin bileşenlerinin hangi sırada yer aldığını belirlemek için temel dizilim gereklidir.
2
Dizilimdeki her bir sembolün anlamını tanımla.
AA: Varış dağılımı, BB: Hizmet dağılımı, ss: Sunucu sayısı, KK: Sistem kapasitesi, NN: Popülasyon büyüklüğü, DD: Hizmet disiplini.
Dördüncü pozisyondaki sembolün karşılığını bulmak için tüm bileşenlerin anlamları incelenir.
3
Soru kökünde sorulan 4. sıradaki KK sembolünü eşleştir.
KK = Sistem kapasitesi.
Notasyon kuralları gereği dördüncü bileşen sistemin alabileceği toplam maksimum birim sayısını temsil eder.

Key Concept

Kendall Notasyonu Yapısı

Alternative Method

Notasyonu ezberlemek için 'A-B-S-K-N-D' (AbaS KaNaDı gibi) bir kodlama kullanılabilir: A(rrival)/B(service)/S(ervers)/K(apacity)/N(umber of source)/D(iscipline).
Estimated Time:45s
Question 2Question

Kuyruk sistemlerinin yapısal ve operasyonel özelliklerini standart bir biçimde tanımlamak için kullanılan A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D Kendall notasyonunda, beşinci sırada yer alan 'NN' bileşeni aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Show answer & explanation

Answer: Sisteme dahil olabilecek birimlerin oluşturduğu kaynak popülasyon büyüklüğünü

Answer

Sisteme dahil olabilecek birimlerin oluşturduğu kaynak popülasyon büyüklüğünü
Kendall notasyonunda A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D sıralamasına göre beşinci sırada bulunan NN parametresi, sistemin dışında yer alan ve her an sisteme giriş yapma potansiyeli bulunan toplam birim sayısını (kaynak popülasyonunu) temsil etmektedir. Genellikle bu sayı çok büyük olduğunda sonsuz (\infty) kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Kendall notasyonunun standart dizilimini incele
A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D dizilimi
Her harfin hangi pozisyonda olduğunu belirlemek için gereklidir.
2
Pozisyonları anlamlarıyla eşleştir
1: Varış (AA), 2: Hizmet (BB), 3: Kanal Sayısı (ss), 4: Sistem Kapasitesi (KK), 5: Kaynak Büyüklüğü (NN), 6: Kuyruk Disiplini (DD)
Notasyonun her bir parametresinin fiziksel karşılığını bulmak için.
3
Beşinci sıradaki sembolü tespit et
NN harfi kaynak popülasyonu (source population) temsil eder
Soruda istenen parametrenin doğru tanımını seçmek için.

Key Concept

Kendall Notasyonu Parametre Sıralaması
Question 3Question

Bir kamu kurumunun merkez kütüphanesinde ödünç verme birimine vatandaşların varışları Poisson sürecine uygun olup, her bir kütüphane görevlisinin işlem süresi üstel dağılım göstermektedir. Birimde 4 görevli paralel olarak hizmet sunmakta; bekleme alanı ve işlemdeki vatandaş sayısı toplamda 20 kişi ile sınırlandırılmaktadır. İşlemlerin 'ilk gelen ilk çıkar' (FCFS) disiplinine göre yürütüldüğü bu sistemin Kendall notasyonu (A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D) ile standart gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: M/M/4/20//FCFSM/M/4/20/\infty/FCFS

Answer

Sistemin Kendall notasyonu ile doğru gösterimi M/M/4/20//FCFSM/M/4/20/\infty/FCFS şeklindedir.
Verilen problemde varışlar Poisson ve hizmetler üstel olduğu için ilk iki pozisyon 'M/M' olur. 4 paralel görevli ve 20 kişilik toplam sistem kapasitesi sırasıyla '4' ve '20' değerlerini getirir. Bu verileri A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D şablonuna yerleştirdiğimizde ortaya çıkan tam notasyon M/M/4/20//FCFSM/M/4/20/\infty/FCFS şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Varış sürecinin (A) belirlenmesi
A=MA = M
Poisson varış süreci, Kendall notasyonunda Markovian özelliği temsil eden 'M' harfi ile gösterilir.
2
Hizmet sürecinin (B) belirlenmesi
B=MB = M
Üstel dağılım gösteren hizmet süreleri, Kendall notasyonunda 'M' harfi ile gösterilir.
3
Paralel kanal sayısının (s) belirlenmesi
s=4s = 4
Birimde paralel olarak hizmet veren görevli sayısı notasyonun üçüncü sırasına yazılır.
4
Sistem kapasitesinin (K) belirlenmesi
K=20K = 20
Sistemde izin verilen maksimum müşteri sayısı (kuyruk + hizmet) dördüncü sıraya yazılır.
5
Kaynak büyüklüğü (N) ve disiplinin (D) eklenmesi
N=N = \infty ve D=FCFSD = FCFS
Vatandaşların geldiği kaynak sınırsız kabul edilir ve disiplin ilk gelen ilk çıkar olarak belirtilmiştir.

Key Concept

Kendall Notasyonu Parametre Sıralaması (A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D)
Estimated Time:1m 30s
Question 4Question

Kuyruk sistemlerinin yapısal özelliklerini ve süreçlerini tanımlamak amacıyla kullanılan Kendall notasyonu genel olarak A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D biçiminde gösterilmektedir. Bu notasyonda her bir sembol, sistemin farklı bir karakteristiğini ifade etmektedir.

Buna göre, M/D/1/5//FCFSM/D/1/5/\infty/FCFS şeklinde tanımlanan bir kuyruk modelinde hizmet (servis) süresi dağılımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Belirlenmiş (Sabit) dağılım

Answer

Hizmet süresi dağılımı Belirlenmiş (Sabit) dağılım olarak tanımlanır.
Kendall notasyonunda ikinci pozisyonda (BB) yer alan sembol hizmet süresi dağılımını ifade eder. 'D' harfi 'Deterministic' kelimesinin karşılığı olup, hizmet sürelerinin değişken olmadığını, yani sabit (belirlenmiş) bir süreye sahip olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Kendall notasyonunun (A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D) bileşenlerini tanımlayın.
A: Varış süreci, B: Hizmet süreci, s: Kanal sayısı, K: Sistem kapasitesi, N: Kaynak büyüklüğü, D: Kuyruk disiplini.
Soru kökündeki sembollerin hangi özelliği temsil ettiğini belirlemek için standart dizilimi bilmek gerekir.
2
Soru metnindeki M/D/1/5//FCFSM/D/1/5/\infty/FCFS ifadesinde ikinci sıradaki sembolü tespit edin.
İkinci sırada 'D' sembolü yer almaktadır.
Hizmet süreci dağılımı notasyonun her zaman ikinci sırasında (BB konumu) gösterilir.
3
'D' sembolünün anlamını çözümleyin.
D = Deterministic (Belirlenmiş/Sabit).
Kuyruk teorisinde 'D' harfi, rassal olmayan ve süresi önceden tam olarak bilinen sabit işlemleri ifade eder.

Key Concept

Kendall Notasyonu - Hizmet Süreci Dağılımı (BB)
Estimated Time:45s
Question 5Question

Bir gümrük kapısında araçların kontrolü için 3 adet peron bulunmaktadır. Gümrük sahasının fiziksel yapısı gereği, işlem sırası bekleyen ve işlem gören araçlar dâhil olmak üzere sahada aynı anda en fazla 25 araç bulunabilmektedir. Araçların gümrüğe varışlarının Poisson sürecine, gümrük muayene sürelerinin ise üstel dağılıma uygun olduğu ve araçların 'ilk gelen ilk hizmet alır' (FCFS) prensibiyle işleme alındığı bilinmektedir. Buna göre, söz konusu gümrük sisteminin Kendall notasyonu (A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D) aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: M/M/3/25//FCFSM/M/3/25/\infty/FCFS

Answer

Söz konusu sistemin Kendall notasyonu M/M/3/25//FCFSM/M/3/25/\infty/FCFS şeklindedir.
Doğru yanıt olan notasyonda; varışların Poisson olması birinci pozisyonda 'M', hizmetlerin üstel olması ikinci pozisyonda 'M', 3 adet sunucu olması üçüncü pozisyonda '3', toplamda 25 araç kapasitesi olması dördüncü pozisyonda '25', sınırsız kaynak beşinci pozisyonda '\infty' ve disiplin olarak FCFS altıncı pozisyonda doğru şekilde sıralanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Varış sürecini (AA) belirleme
A=MA = M
Varışların Poisson sürecine uygun olması, varışlar arası sürelerin üstel dağılım sergilediği anlamına gelir ve Kendall notasyonunda 'M' (Markovyen/Hafızasız) ile gösterilir.
2
Hizmet sürecini (BB) belirleme
B=MB = M
Hizmet sürelerinin üstel dağılıma uygun olduğu belirtildiği için ikinci pozisyona 'M' sembolü gelir.
3
Sunucu sayısını (ss) belirleme
s=3s = 3
Gümrük kapısında hizmet veren 3 adet peron bulunduğu için paralel hizmet kanalı sayısı 3'tür.
4
Sistem kapasitesini (KK) belirleme
K=25K = 25
Sahada işlem görenler dâhil toplamda en fazla 25 araç bulunabildiği için sistemin toplam kapasitesi 25'tir.
5
Popülasyon kaynağını (NN) belirleme
N=N = \infty
Müşteri kaynağı (araç popülasyonu) hakkında bir kısıt belirtilmediği durumlarda kaynağın sonsuz olduğu varsayılır.
6
Kuyruk disiplinini (DD) belirleme
D=FCFSD = FCFS
'İlk gelen ilk hizmet alır' kuralı, literatürde 'First-Come, First-Served' (FCFS) olarak adlandırılır.

Key Concept

Kendall Notasyonu Parametreleri (A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D)
Estimated Time:1m 30s
Question 6Question

Bir kamu kurumunun evrak kayıt biriminde, vatandaşların varışlarının Poisson sürecine uygun olduğu, görevli memurun ise her bir evrak üzerindeki işlemi tam olarak 3 dakikada (sabit sürede) tamamladığı tespit edilmiştir. Sistem kapasitesinin ve kaynak büyüklüğünün herhangi bir sınırlandırmaya tabi olmadığı varsayıldığında; bu sistemin yapısını tanımlayan Kendall notasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: M/D/1M/D/1

Answer

Varışların Poisson (M), hizmet süresinin sabit (D) ve tek sunuculu (1) sistem yapısını temsil eden M/D/1M/D/1 notasyonu doğrudur.
Kendall notasyonunda A/B/sA/B/s diziliminde; AA varış dağılımını, BB hizmet süresi dağılımını, ss ise sunucu sayısını temsil eder. Soruda varışlar Poisson (MM), hizmet süreleri sabit (DD) ve sunucu sayısı 1 olarak verildiğinden doğru gösterim M/D/1M/D/1 şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Varış sürecini belirleme
M (Markovyen / Poisson)
Vatandaşların varışlarının Poisson sürecine uygun olduğu belirtilmiştir.
2
Hizmet sürecini belirleme
D (Deterministik / Sabit)
İşlemlerin 'tam olarak 3 dakika' (sabit süre) sürdüğü ifade edilmiştir.
3
Sunucu sayısını belirleme
1
Birimde 'tek memur' görev yapmaktadır.
4
Kendall notasyonuna (A/B/sA/B/s) yerleştirme
M/D/1M/D/1
Belirlenen parametreler sırasıyla yerleştirildiğinde M/D/1M/D/1 yapısı elde edilir.

Key Concept

Kendall Notasyonu Parametreleri
Question 7Question

Büyük ölçekli bir bilişim firmasının teknik destek merkezinde, sisteme gelen yardım taleplerinin varışlar arası süreleri üstel dağılıma uymaktadır. Talepleri karşılayan 44 farklı teknik uzman bulunmakta olup, her bir uzmanın talebi çözme süresi genel dağılım göstermektedir. Sistemin altyapısı gereği, işlem gören ve hatta bekleyen taleplerin toplam sayısı en fazla 5050 olabilmektedir. Bekleme kuyruğunda 'öncelik' (priority) kuralı geçerli olup, potansiyel talep sahibi müşteri sayısının sonsuz olduğu varsayılmaktadır.

Buna göre, söz konusu kuyruk sisteminin Kendall notasyonu ile gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: M/G/4/50//PRIM/G/4/50/\infty/PRI

Answer

Söz konusu sistemin doğru Kendall notasyonu M/G/4/50//PRIM/G/4/50/\infty/PRI şeklindedir.
Kuyruk sistemlerinin standart gösteriminde A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D sırası takip edilir. Senaryoda varışlar üstel (MM), hizmet genel dağılımlı (GG), kanal sayısı 44, toplam sistem kapasitesi 5050, potansiyel müşteri sayısı sonsuz (\infty) ve kuyruk disiplini öncelik (PRIPRI) olarak tanımlanmıştır. Bu eşleştirmelerin tamamını doğru sırayla yansıtan notasyon seçeneği kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Birinci pozisyon olan varış dağılımını (A) belirleme.
Varışlar arası süreler üstel dağılıma uyduğundan 'M' (Markovian) sembolü kullanılır.
Kendall notasyonunda üstel ve Poisson süreçler her zaman 'M' ile ifade edilir.
2
İkinci pozisyon olan hizmet dağılımını (B) belirleme.
Hizmet süreleri genel dağılım gösterdiğinden 'G' (General) sembolü kullanılır.
Belirli bir standart dağılıma (M, D, vb.) uymayan hizmet süreleri 'G' ile gösterilir.
3
Üçüncü pozisyon olan paralel hizmet kanalı sayısını (s) belirleme.
Sistemde 44 farklı teknik uzman bulunduğu için bu değer 44'tür.
Aynı anda hizmet verebilen bağımsız sunucu sayısı 3. sıraya yazılır.
4
Dördüncü, beşinci ve altıncı pozisyonları (K, N, D) senaryodan eşleştirme.
Sistem kapasitesi 5050, müşteri popülasyonu \infty ve kuyruk kuralı öncelik (PRIPRI) olarak belirlenir.
Notasyon sıralaması standart olarak Kapasite (K), Kaynak (N) ve Disiplin (D) şeklinde devam eder.

Key Concept

Kendall Notasyonu Parametre Sıralaması
Estimated Time:1m 0s
Question 8Question

Bir liman işletmesinde, özel bir yükü taşımak üzere tahsis edilmiş tam 1515 adet ring aracı bulunmaktadır. Bu araçların arıza yapma süreleri üstel dağılıma uymaktadır. Liman içindeki tamir atölyesinde 44 adet bağımsız ve özdeş onarım kanalı mevcuttur. Atölye, standart bir modül değişimi prosedürü uyguladığı için her bir aracın onarım süresi kesin olarak 4545 dakika sürmektedir. Atölyenin fiziksel alanı, onarımda olanlar dâhil en fazla 1010 aracın aynı anda sistemde bulunmasına izin vermektedir. Araçlar atölyeye alındıklarında, taşıdıkları yükün aciliyet derecesine göre sınıflandırılmakta ve onarıma bu öncelik sırasına göre alınmaktadır.

Buna göre, bu tamir atölyesindeki kuyruk sisteminin Kendall notasyonu ile tam gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: M/D/4/10/15/PRIM/D/4/10/15/PRI

Answer

Sistemin Kendall notasyonu M/D/4/10/15/PRIM/D/4/10/15/PRI şeklindedir.
Genişletilmiş Kendall notasyonu A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D yapısına sahiptir. Metne göre; arızaların üstel olması varışların Markovian (MM) olduğunu, onarım süresinin kesin olması hizmetin deterministik (DD) olduğunu gösterir. 4 adet kanal (s=4s=4), sistemin 10 araçlık limiti (K=10K=10), filonun 15 araçlık kısıtlı bir popülasyon olması (N=15N=15) ve aciliyet derecesine göre öncelik verilmesi (PRIPRI) bilgileri sırasıyla yerine konduğunda doğru gösterim M/D/4/10/15/PRIM/D/4/10/15/PRI elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Varış (A) ve Hizmet (B) dağılımlarını belirle.
A = MM, B = DD
Arızalar (varışlar) üstel dağılıma (M) uyarken, onarım (hizmet) süresi kesin olarak 45 dakika sürdüğü için deterministiktir (sabit, D).
2
Hizmet kanalı sayısını (s) belirle.
s = 44
Atölyede 4 adet bağımsız onarım kanalı olduğu metinde açıkça belirtilmiştir.
3
Sistem kapasitesini (K) belirle.
K = 1010
Atölyenin fiziksel olarak onarımda olanlar dâhil en fazla 10 aracı barındırabildiği ifade edilmiştir.
4
Kaynak popülasyonunu (N) belirle.
N = 1515
Sisteme giriş yapabilecek toplam araç sayısı, tahsis edilmiş 15 adet ring aracı ile sınırlıdır (sonlu popülasyon).
5
Kuyruk disiplinini (D) belirle.
Disiplin = PRIPRI
Onarıma alma işlemi yükün aciliyet derecesine göre yapıldığı için Öncelikli (Priority - PRI) kuralı geçerlidir.
6
Parametreleri A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D sırasında birleştir.
M/D/4/10/15/PRIM/D/4/10/15/PRI
Genişletilmiş Kendall notasyonunun standart dizilimi bu şekildedir.

Key Concept

Kendall Notasyonu (A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D)
Question 9Question

Bir otomotiv yedek parça fabrikasında, özel bir kalite kontrol istasyonuna gelen parçaların gelişler arası süreleri k=3k=3 parametreli Erlang dağılımına uymaktadır. Bu istasyonda birbirine paralel ve bağımsız çalışan, kalite kontrol testini gerçekleştiren özdeş 22 adet otomatik cihaz bulunmaktadır. Her bir cihaz, bir parçanın test işlemini tam olarak 4,54,5 dakikada tamamlamaktadır.

İstasyonun girişindeki bekleme alanı (kuyruk) fiziki kısıtlar nedeniyle en fazla 1010 adet parçayı alabilmektedir. Cihazlarda test edilen parçalarla birlikte istasyonda aynı anda en fazla 1212 parça bulunabilmektedir. Potansiyel parça kaynağı (popülasyon) sonsuz kabul edilmektedir. Parçalar bekleme alanında üst üste dizilen bir yığın (stack) yapısıyla depolandığı için, boşalan cihazlar her zaman bekleme alanına en son eklenen parçayı ilk olarak alıp test etmektedir.

Bu kalite kontrol istasyonundaki kuyruk sisteminin tam Kendall notasyonu (A/B/s/K/N/D)(A/B/s/K/N/D) formatında aşağıdakilerden hangisi ile doğru ifade edilir?

Show answer & explanation

Answer: E3/D/2/12//LCFSE_3 / D / 2 / 12 / \infty / LCFS

Answer

Doğru Kendall notasyonu E3/D/2/12//LCFSE_3 / D / 2 / 12 / \infty / LCFS şeklindedir.
Kendall notasyonu (A/B/s/K/N/D)(A/B/s/K/N/D) sırasıyla 66 parametreyi ifade eder: Varışlar Erlang dağıldığı için A=E3A = E_3. Hizmet süresi tam (sabit) 4,54,5 dakika olduğu için deterministik B=DB = D. İki özdeş cihaz paralel çalıştığı için sunucu sayısı s=2s = 2. Sistem kapasitesi, kuyruk (1010) ve hizmet veren cihazların (22) toplamı olduğundan K=12K = 12. Kaynak popülasyon sonsuz verildiğinden N=N = \infty. Son gelen parça ilk işlendiği için kuyruk disiplini Last-Come, First-Served mantığıyla D=LCFSD = LCFS'dir. Bu nedenle doğru eşleştirme E3/D/2/12//LCFSE_3 / D / 2 / 12 / \infty / LCFS şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Varış (AA) ve Hizmet (BB) dağılımlarını belirleme.
A=E3A = E_3 ve B=DB = D
Gelişler arası süre k=3k=3 parametreli Erlang dağılımı olduğu için AA yerine E3E_3 yazılır. Hizmet süresi tam olarak 4,54,5 dakika sabit olduğundan deterministik anlamına gelen DD kullanılır.
2
Paralel kanal (ss) ve Sistem kapasitesi (KK) değerlerini belirleme.
s=2s = 2 ve K=12K = 12
Özdeş 22 cihaz paralel çalıştığından s=2s=2'dir. Sistem kapasitesi (KK), kuyruktaki (1010) ve cihazlardaki (22) parçaların toplamıdır.
3
Kaynak popülasyonu (NN) ve Kuyruk disiplini (DD) değerlerini belirleme.
N=N = \infty ve Disiplin =LCFS= LCFS
Potansiyel parça kaynağı sonsuz olduğu için N=N = \infty alınır. Parçalar yığın yapısıyla depolandığı ve en son gelen ilk işlendiği için disiplin LCFS'dir.

Key Concept

Kuyruk Sistemlerinde Kendall Notasyonu (A/B/s/K/N/D)
Estimated Time:1m 30s
Question 10Question

Bir ulusal güvenlik merkezinde, sahada görev yapan tam 2525 adet özel veri toplama istasyonundan gelen şifreli sinyaller analiz edilmektedir. İstasyonların sinyal üretimi birbirlerinden bağımsız olup ardışık iki sinyal arasındaki süre üstel dağılıma uymaktadır. Merkezde, gelen bu sinyalleri eşzamanlı olarak çözebilen 44 adet bağımsız kripto-analiz sunucusu bulunmaktadır. Kullanılan şifreleme algoritmasının yapısı gereği, herhangi bir sinyalin sunucudaki çözümlenme süresi kesin olarak sabittir. Sistemin güvenlik donanımı, işlemde olan sinyaller haricinde en fazla 1010 adet sinyali bekletebilecek bir tampon belleğe (buffer) sahiptir; tampon bellek tam doluysa gelen yeni sinyaller reddedilmektedir. Ayrıca işlem sırası, sinyallerin geliş zamanına göre değil, içerdiği tehdit seviyesine göre belirlenmektedir.

Bu sistemin özelliklerini eksiksiz biçimde ifade eden altı parametreli Kendall notasyonu (A/B/c/K/N/ZA/B/c/K/N/Z) aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: M/D/4/14/25/PRIM/D/4/14/25/PRI

Answer

Sistemi tam olarak ifade eden notasyon M/D/4/14/25/PRIM/D/4/14/25/PRI olmalıdır.
Kendall notasyonu (A/B/c/K/N/ZA/B/c/K/N/Z) kuralına göre; gelişler üstel (MM), hizmet sabit (DD), sunucu sayısı 44, toplam kapasite 10+4=1410+4=14, popülasyon kaynağı 2525 istasyon ve işlem sırası öncelikli (PRIPRI) olduğundan sıralama M/D/4/14/25/PRIM/D/4/14/25/PRI şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Varış ve hizmet dağılımlarını belirleme (AA ve BB).
Varışlar üstel dağıldığı için A=MA=M (Markovian). Hizmet süresi kesin olarak sabit olduğu için B=DB=D (Deterministic).
Kendall notasyonunda ilk iki parametre her zaman sırasıyla varış ve hizmet sürelerinin olasılık dağılımını gösterir.
2
Sunucu sayısını (cc) belirleme.
44 adet bağımsız kripto-analiz sunucusu olduğu için c=4c=4.
Üçüncü parametre paralel çalışabilen kanal (sunucu) sayısını ifade eder.
3
Sistem kapasitesini (KK) hesaplama.
Sistem kapasitesi, bekleme kapasitesi (1010) ile işlem kapasitesinin (44) toplamı olan 1414'tür.
Kendall notasyonundaki dördüncü parametre (KK), sadece kuyrukta bekleyenleri değil, sistemdeki maksimum toplam birim sayısını belirtir.
4
Kaynak/Popülasyon büyüklüğünü (NN) ve kuyruk disiplinini (ZZ) belirleme.
Sinyaller tam 2525 istasyondan geldiği için popülasyon N=25N=25. İşlemler tehdit seviyesine göre yapıldığı için disiplin Z=PRIZ=PRI (Priority) olur.
Beşinci parametre popülasyonun sonlu veya sonsuz olduğunu, altıncı parametre ise hizmete alınma kuralını tanımlar.

Key Concept

Altı Parametreli Kendall Notasyonunun Yapısı ve Analizi
Question 11Question

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları'na (TCDD) bağlı faaliyet gösteren bir yüksek hızlı tren (YHT) bakım merkezinde süreç optimizasyonu yapılmaktadır. Merkezde yan yana dizilmiş, birbirinden bağımsız hizmet veren tam 66 adet özdeş bakım peronu mevcuttur. Bakım merkezine trenlerin gelişler arası süreleri üstel dağılıma (Markovyan sürece) uymaktadır. Her bir perondaki periyodik bakım işlemi, tam otomatik robotik sistemler sayesinde hiçbir sapma olmaksızın standart ve sabit bir sürede tamamlanmaktadır. Tesisin fiziksel sınırları gereği, peronlarda bakımda olanlar ve dışarıda kuyrukta bekleyenler de dâhil olmak üzere merkezde aynı anda en fazla 1111 tren barınabilmektedir. TCDD'nin bu hatta hizmet veren toplam YHT filosu 3535 adet araçtan oluşmaktadır. Merkeze giriş yapan trenlerden, güvenlik sensörlerinde kritik uyarı verenlere her zaman diğerlerinden daha önce bakım hizmeti sağlanmaktadır.

Buna göre, bu bakım merkezindeki kuyruk sisteminin standart Kendall notasyonu (A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D) ile gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: M/D/6/11/35/PRIM/D/6/11/35/PRI

Answer

Doğru notasyon M/D/6/11/35/PRIM/D/6/11/35/PRI şeklindedir.
Verilen senaryoda parametreler sırasıyla incelendiğinde; gelişler arası süreler üstel olduğu için A=MA=M, hizmet süresi sabit olduğu için B=DB=D, bakım peronu sayısı s=6s=6, tesisin toplam alabileceği maksimum tren sayısı K=11K=11, hizmet alan toplam popülasyon filoyla sınırlı olduğundan N=35N=35 ve kuyruk disiplini öncelikli hizmet prensibine dayandığı için D=PRID=PRI olmaktadır. Bu parametrelerin A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D şablonuna yerleştirilmesiyle tam doğru notasyon olan M/D/6/11/35/PRIM/D/6/11/35/PRI elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Varış (Geliş) dağılımını (AA) belirleme
A=MA = M
Gelişler arası süreler üstel dağılıma uyduğundan süreç Markovyan'dır ve 'M' ile gösterilir.
2
Hizmet süresi dağılımını (BB) belirleme
B=DB = D
Bakım işlemi sapma olmaksızın sabit bir sürede tamamlandığından deterministik yapıdadır ve 'D' ile gösterilir.
3
Hizmet sunucu sayısını (ss) belirleme
s=6s = 6
Merkezde birbirinden bağımsız 66 adet özdeş bakım peronu bulunmaktadır.
4
Sistem kapasitesini (KK) belirleme
K=11K = 11
Kendall notasyonunun 4. hanesi kuyruk değil, 'toplam sistem' kapasitesini verir. Tesis aynı anda en fazla 1111 tren barındırabilmektedir.
5
Popülasyon büyüklüğünü (NN) belirleme
N=35N = 35
Geliş yapabilecek potansiyel müşteri kaynağı, filodaki toplam 3535 trenden ibaret olduğu için popülasyon sonludur.
6
Kuyruk disiplinini (DD) belirleme
Disiplin=PRIDisiplin = PRI
Kritik uyarısı olan trenlere öncelik verildiği için kuyruk disiplini öncelikli (Priority - PRI) hizmettir.

Key Concept

Kuyruk Modellerinde Kendall Notasyonu (A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D)
Question 12Question

Bir büyükşehir belediyesinin akıllı trafik yönetim merkezinde, sinyalizasyon arızalarının bildirildiği bir veri işleme birimi incelenmektedir.

Sisteme gelen arıza bildirimlerinin Poisson sürecine uygun olarak gerçekleştiği saptanmıştır. Bildirimleri inceleyen tam 88 adet bağımsız sunucu bulunmaktadır ve her bir sunucunun bir bildirimi çözümleme süresi k=3k=3 parametreli Erlang dağılımı ile modellenmektedir. Sistemin veri tabanı altyapısındaki kapasite sınırı sebebiyle, anlık olarak işlem görenler ve kuyrukta bekleyenler de dâhil olmak üzere sistemde aynı anda en fazla 100100 bildirim barınabilmekte, bu sınır aşıldığında yeni gelen bildirimler reddedilmektedir. Kuyrukta bekleyen bildirimlerin sunuculara atanmasında, kavşakların trafik yoğunluğu seviyesine göre önceden tanımlanmış bir aciliyet sınıflandırması kullanılmaktadır. Kapasite sınırı aşılmadığı sürece arıza bildirimlerinin sonsuz bir kaynaktan geldiği varsayılacaktır.

Buna göre, belirtilen kuyruk sisteminin Kendall notasyonuna (A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D) göre doğru gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: M/E3/8/100//PRIM / E_3 / 8 / 100 / \infty / PRI

Answer

Sistemin Kendall notasyonu ile doğru gösterimi M/E3/8/100//PRIM / E_3 / 8 / 100 / \infty / PRI şeklindedir.
Verilen kuyruk sisteminde varışlar Poisson (MM), hizmet süresi 3 parametreli Erlang (E3E_3), sunucu sayısı 88, maksimum sistem kapasitesi 100100, kaynak büyüklüğü sonsuz (\infty) ve kuyruk disiplini aciliyete dayalı öncelikli (PRI) olarak belirlenmiştir. Bu parametrelerin Kendall notasyonundaki standart sıralaması (A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D) uygulandığında doğru gösterim M/E3/8/100//PRIM / E_3 / 8 / 100 / \infty / PRI olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Varış (A) ve Hizmet (B) dağılımlarını belirleme
Varışlar Poisson süreci olduğundan A=MA = M (Markovian). Hizmet süresi Erlang-3 olduğundan B=E3B = E_3.
Kendall notasyonunun ilk iki parametresi varış ve hizmet süreçlerinin olasılıksal dağılımını ifade eder.
2
Sunucu sayısı (s) ve Sistem kapasitesini (K) belirleme
Sunucu sayısı s=8s = 8. Toplam kapasite 100 olarak verildiği için K=100K = 100.
Üçüncü parametre paralel sunucu sayısını, dördüncü parametre ise sistemde (kuyruk + sunucu) bulunabilecek maksimum birim sayısını gösterir.
3
Kaynak büyüklüğü (N) ve Kuyruk disiplinini (D) belirleme
Kaynak sonsuz (N=N = \infty). Aciliyet sınıflandırması olduğu için disiplin Öncelikli (D=PRID = PRI).
Beşinci parametre potansiyel müşteri popülasyonunu, altıncı parametre ise kuyruktan müşteri seçim kuralını belirtir.

Key Concept

Kendall Notasyonunun 6 Parametreli Genişletilmiş Formu
Question 13Question

Bir devlet hastanesinin acil servisindeki özel bir müdahale odasında süreçler analiz edilmektedir. Odaya hasta gelişleri rassal olup, ardışık iki geliş arasındaki süreler üstel dağılım göstermektedir. Hastalara uygulanan müdahale süreleri ise deterministik (sabit) bir yapıdadır. Odada eş zamanlı olarak hizmet verebilen 33 farklı tıbbi cihaz ünitesi bulunmaktadır. Fiziksel kısıtlar nedeniyle, müdahalesi devam eden hastalar da dâhil olmak üzere odada aynı anda en fazla 1212 hasta barındırılabilmektedir. Acil servis protokolü gereği, tıbbi durumu daha kritik olan hastalara işlem sırası açısından öncelik verilmektedir. Ayrıca, bu özel müdahale odasına sadece hastanenin karantina servisinde yatan ve belirli bir enfeksiyon riski taşıyan tam 5050 kişilik kapalı bir hasta grubundan hasta kabul edilmektedir.

Buna göre, tanımlanan kuyruk sisteminin tam Kendall notasyonu (A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D) kullanılarak ifade edilmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: M/D/3/12/50/PRIM / D / 3 / 12 / 50 / PRI

Answer

Sistemin Kendall notasyonu tüm parametrelerin doğru sıralandığı M/D/3/12/50/PRIM / D / 3 / 12 / 50 / PRI ifadesidir.
Doğru yanıtta Kendall notasyonunun (A/B/s/K/N/DA/B/s/K/N/D) tüm pozisyonları senaryoya uygun doldurulmuştur: 1. Geliş dağılımı üstel (MM), 2. Hizmet dağılımı deterministik (DD), 3. Kanal sayısı (33), 4. Sistem toplam kapasitesi (1212), 5. Çağrı popülasyonu (5050), 6. Kuyruk disiplini öncelikli (PRIPRI).

Step-by-Step Solution

1
Geliş ve hizmet dağılımlarını belirleme
Geliş süreci üstel (MM), hizmet süreci deterministik (DD).
Metindeki 'gelişler arasındaki süreler üstel dağılım' ifadesi Markovian (M) özelliğini, 'müdahale süreleri deterministik' ifadesi ise (D) sembolünü gerektirir.
2
Sunucu sayısını ve sistem kapasitesini belirleme
Sunucu sayısı s=3s=3, sistem kapasitesi K=12K=12.
Odada '3 farklı tıbbi cihaz ünitesi' bulunması s=3 demektir. 'Müdahalesi devam edenler dâhil en fazla 12 hasta' ifadesi, sistemin toplam kapasitesinin (K) 12 olduğunu belirtir.
3
Kaynak popülasyonu ve kuyruk disiplinini belirleme
Popülasyon N=50N=50, Disiplin Z=PRIZ=PRI.
Sadece karantinadaki '50 kişilik hasta grubundan' kabul yapılması N=50 anlamına gelir. 'Kritik hastalara öncelik' verilmesi ise öncelikli (Priority - PRI) hizmet disiplinini gösterir.
4
Notasyonu standart formata yerleştirme
A/B/s/K/N/ZA/B/s/K/N/Z formatına göre M/D/3/12/50/PRIM / D / 3 / 12 / 50 / PRI elde edilir.
Kendall notasyonu evrensel olarak belirli bir sıra takip eder ve tüm parametrelerin doğru konumda olması şarttır.

Key Concept

Kendall Notasyonu Parametre Sıralaması ve Yorumlanması
Question 14Question

Bir bulut bilişim veri merkezi, yalnızca 1515 kurumsal şubeden oluşan kapalı bir ağa özel veri işleme hizmeti sunmaktadır. Sisteme gelen veri işleme taleplerinin tamamen rassal bir yapıda (Poisson dağılımına uygun) gerçekleştiği bilinmektedir. Merkezde birbirinin aynısı 44 adet ana işlemci bulunmakta olup, donanımsal özellikleri gereği her bir talebin işlenme süresi istisnasız olarak tam 5050 milisaniye sürmektedir. Sistemin kısıtları gereği, işlem görenler de dâhil olmak üzere sistemde aynı anda en fazla 1010 talep barındırılabilmekte ve bu kapasite dolduğunda gelen yeni talepler reddedilmektedir. Ayrıca, güvenlik protokolü gereği acil kodlu talepler, bekleme sırasındaki diğer standart taleplerin önüne geçerek öncelikli olarak işleme alınmaktadır.

Buna göre, verilen bu özel kuyruk sisteminin Kendall notasyonu ile ifade edilişi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: M/D/4/10/15/PRIM / D / 4 / 10 / 15 / PRI

Answer

Genişletilmiş Kendall notasyonunun doğru sıralamasına göre sistem M/D/4/10/15/PRIM / D / 4 / 10 / 15 / PRI şeklinde ifade edilmelidir.
Genişletilmiş Kendall notasyonu A/B/c/K/m/ZA/B/c/K/m/Z formatında yazılır. Metne göre; varışlar tamamen rassal olduğu için (A = MM), hizmet süresi sabit olduğu için (B = DD), paralel sunucu sayısı 4 olduğu için (c = 44), sistem maksimum 10 talep alabildiği için (K = 1010), hizmeti talep eden kaynak 15 şube ile sınırlı olduğu için (m = 1515) ve acil olanlara öncelik tanındığı için (Z = PRIPRI) doğru gösterim M/D/4/10/15/PRIM / D / 4 / 10 / 15 / PRI şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Varış dağılımını (A) belirle.
Taleplerin tamamen rassal (Poisson) geldiği belirtilmiştir, bu nedenle birinci parametre M (Markovian) olmalıdır.
Kendall notasyonunda ilk harf varış sürecini temsil eder.
2
Hizmet dağılımını (B) belirle.
İşlem süresi istisnasız 50 milisaniye (sabit) olduğundan, ikinci parametre D (Deterministik) olmalıdır.
Notasyonun ikinci harfi hizmet süresinin dağılımını ifade eder.
3
Hizmet kanalı sayısını (c) belirle.
4 adet ana işlemci bulunduğundan, üçüncü parametre 4 olmalıdır.
Notasyonun üçüncü hanesi paralel çalışan sunucu (işlemci) sayısını gösterir.
4
Sistem kapasitesini (K) belirle.
Sistemde aynı anda en fazla 10 talep barınabildiği için dördüncü parametre 10 olmalıdır.
Dördüncü parametre kuyrukta bekleyenler ve işlem görenlerin toplamı olan maksimum kapasiteyi ifade eder.
5
Kaynak popülasyon büyüklüğünü (m) belirle.
Hizmet yalnızca 15 kurumsal şubeden (kapalı ağ) geldiği için beşinci parametre 15 olmalıdır.
Beşinci parametre potansiyel müşteri havuzunun sonlu mu yoksa sonsuz mu olduğunu belirtir.
6
Kuyruk disiplinini (Z) belirle.
Acil kodlu talepler öne geçtiği için altıncı parametre PRI (Priority) olmalıdır.
Son parametre kuyrukta hizmete alınma önceliğinin kuralını tanımlar.

Key Concept

Genişletilmiş Kendall Notasyonu (A/B/c/K/m/Z)
Estimated Time:1m 30s