Büyükşehir merkezinde aniden patlak veren ve failleri tespit edilemeyen kitlesel şiddet eylemleri sırasında, o bölgede esnaflık yapan bir vatandaşın dükkânı tamamen tahrip edilmiştir. Yapılan adli ve idari incelemelerde, güvenlik güçlerinin olaylara müdahalede herhangi bir ihmali, gecikmesi veya hatası olmadığı, zararın doğrudan doğruya eylemci kalabalıkların taşkınlıklarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Danıştay içtihatları dikkate alındığında, aradaki illiyet bağının kesilmiş olmasına rağmen idarenin bu zararı tazmin etmekle yükümlü tutulmasının temel hukuki gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Toplumsal huzuru hedef alan anonim eylemlerin yarattığı zararların, sosyal devlet ve dayanışma anlayışı gereği tüm topluma paylaştırılmasıAnswer
- Bİdarenin kolluk faaliyetini yürütürken güvenlik hizmetinin geç veya kötü işlemesi sebebiyle hizmet kusuru işlemiş sayılması
- Cİdarenin asayişi sağlama faaliyetinin doğası gereği olağanüstü bir tehlike barındırması ve bu riskin gerçekleşmiş olması
- DKamu yararı amacıyla yapılan hukuka uygun bir işlem neticesinde mağdurun özel ve olağandışı bir külfete katlanmak zorunda kalması
- EOlaylara müdahale eden kamu görevlilerinin, görevlerinden ayrılabilen nitelikteki ağır kişisel kusurlarıyla zarara yol açması
Answer
İdarenin bu tür durumlarda zararı tazmin etmesinin gerekçesi, toplumsal huzuru hedef alan anonim şiddet ve terör eylemlerinin yarattığı zararların sosyal devlet ilkesi gereği dayanışma içinde tüm topluma paylaştırılmasını öngören sosyal risk ilkesidir.
Olayda idarenin doğrudan bir kusuru olmaması ve zararın üçüncü kişilerin (anonim kalabalıkların) eyleminden kaynaklanması nedeniyle idare ile zarar arasındaki illiyet bağı kopmuştur. Ancak Danıştay içtihatlarına göre, devlete karşı girişilen veya toplumsal kargaşa yaratan kitlesel şiddet ve terör eylemlerinde zarar gören vatandaşların mağduriyetleri, idarenin kusuru aranmaksızın 'sosyal risk ilkesi' çerçevesinde karşılanır. Buradaki temel hukuki gerekçe; toplumun genelini hedef alan bu tür anonim risklerin maliyetinin, sosyal devlet ve eşitlik ilkeleri gereği bireyin üzerinde bırakılmayıp tüm topluma paylaştırılmasıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İdarenin Kusursuz Sorumluluğu: Sosyal Risk İlkesi