Examkin

Question

Difficulty: Very hardPeter İlkesi

Hiyerarşik bir örgüt yapısında 'her çalışanın kendi yetersizlik düzeyine kadar yükselme eğiliminde olduğunu' savunan Peter İlkesi (Peter Principle) bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirildiğinde; bu tür bir organizasyonda asıl üretkenliğin sağlanması ve 'gerçek işlerin' yürütülmesi hususunda kuramın öngördüğü temel çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İşler, henüz kendi yetersizlik düzeyine (level of incompetence) ulaşmamış olan ve mevcut pozisyonunda yetkinlik gösteren çalışanlar tarafından yerine getirilir.Answer
  2. B
    Örgütsel işleyiş, yetersizlik düzeyine ulaştığı için terfisi duran ancak kurumsal hafızayı temsil eden kıdemli yöneticilerce sürdürülür.
  3. C
    Gerçek iş, mevcut mesai süresini dolduracak şekilde faaliyetlerini yapay olarak genişleten bürokratik kesim tarafından yürütülür.
  4. D
    Üretim sürecine zarar vermemeleri için teknik yetersizlikleri nedeniyle idari makamlara ve üst yönetime kaydırılan personel sistemi ayakta tutar.
  5. E
    Sistem, liyakat esaslı terfi mekanizması sayesinde sürekli dikey hareketlilik gösteren en yetkin lider adayları tarafından sevk ve idare edilir.

Answer

Peter İlkesi'ne göre hiyerarşik yapılarda işler, henüz kendi yetersizlik düzeyine ulaşmamış ve mevcut görevinde yetkin olan çalışanlar tarafından gerçekleştirilir.
Laurence J. Peter'ın 1969 yılında formüle ettiği teoriye göre, bir hiyerarşide her çalışan yetkin olduğu sürece yükselir. Ancak bir noktada, önceki görevindeki yetkinliği yeni görevindeki başarısını garanti etmez ve kişi artık başarılı olamadığı bir 'yetersizlik düzeyine' (level of incompetence) ulaşır. Peter'ın ünlü çıkarımına göre, 'Zamanla her makam, o görevi yerine getirmede yetersiz bir çalışan tarafından doldurulma eğilimindedir.' Bu durumun doğal sonucu olarak örgütsel faaliyetler ve gerçek işler, henüz bu 'tavan' noktasına çarpmamış ve mevcut işinde yetkin olan personelce yürütülür.

Step-by-Step Solution

1
Peter İlkesi'nin temel önermesini analiz et.
Her çalışan, başarılı olduğu sürece terfi eder; ancak bu süreç çalışanın artık başarılı olamadığı 'yetersizlik düzeyine' ulaşmasıyla durur.
Kuramın mantığını anlamak için terfi mekanizmasının nihai sonucunu belirlemek gerekir.
2
Örgütsel verimlilik ve işin yürütülmesi arasındaki ilişkiyi kur.
Hiyerarşideki çoğu makam zamanla yetersiz kişilerce işgal edileceği için, işlerin aksamaması ancak henüz o düzeye varmayanlarla mümkündür.
Kuramın 'gerçek işi kim yapar?' sorusuna verdiği spesifik cevabı türetmek gerekir.
3
Diğer bürokratik kuramlarla (Parkinson, Dilbert) ayrımı yap.
Parkinson zamanın kullanımına, Dilbert ise yetersizlerin korunmasına odaklanırken; Peter terfi paradoksuna odaklanır.
Kavramsal karmaşayı önlemek ve doğru kuramsal çerçeveyi netleştirmek için gereklidir.

Key Concept

Peter İlkesi ve Yetersizlik Düzeyi Paradoksu

Practice More

Peter İlkesi'nin bir sonucu olan 'Peter'ın Plateau'su' (Peter'ın Platosu) kavramını inceleyerek, personelin neden belli bir makamda çakılı kaldığını analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 45s
Rate this question

Topics

Peter İlkesi

More questions from this topic