Küresel iklim rejimi kapsamında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS), Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması'nın getirdiği yükümlülük yapıları ile Türkiye'nin bu süreçteki konumu değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- BMİDÇS’nin Ek-I listesinde yer alan Türkiye, 1997'de kabul edilen Kyoto Protokolü’ne ancak 2009 yılında taraf olmuş; 2015 tarihli Paris Anlaşması ile de tüm ülkeler için esnek bir yapı sunan 'Ulusal Katkı Beyanı' (NDC) sistemi üzerinden yükümlülük üstlenmiştir.Answer
- BKyoto Protokolü, Paris Anlaşması'ndan farklı olarak 'aşağıdan yukarıya' (bottom-up) bir yaklaşım benimsemiş ve Türkiye'nin Ek-I ülkesi olması nedeniyle başlangıçtan itibaren herhangi bir sayısal emisyon sınırlama hedefi getirmemiştir.
- CTürkiye, 1992'de imzaya açılan BMİDÇS'ye 1994'te yürürlüğe girdiği yıl kurucu taraf olarak katılmış ve 2005'te yürürlüğe giren Kyoto Protokolü'nü bu yürürlük tarihinden önce onaylamıştır.
- DParis Anlaşması, Kyoto Protokolü'ndeki 'Ek-I' ve 'Ek-olmayan' ülkeler arasındaki katı ayrımı devam ettirerek, sadece gelişmiş ülkelerin emisyon azaltım taahhüdünde bulunmasını hukuken zorunlu kılan bir rejim kurmuştur.
- ETürkiye, BMİDÇS kapsamında hem Ek-I hem de Ek-II listesinde yer aldığı için, Kyoto Protokolü döneminde gelişmekte olan ülklere finansal ve teknolojik yardım sağlayan 'bağışçı ülke' statüsünde yükümlülük üstlenmiştir.
Answer
BMİDÇS'nin Ek-I listesinde bulunan Türkiye, Kyoto Protokolü'ne 2009'da taraf olmuş ve Paris Anlaşması ile NDC (Ulusal Katkı Beyanı) mekanizmasına dahil olmuştur.
Doğru ifade, Türkiye'nin BMİDÇS Ek-I statüsünü, Kyoto Protokolü'ne 2009'daki geç katılımını ve Paris Anlaşması'nın temel taşı olan NDC mekanizmasına dahil oluşunu doğru kronoloji ve kavramlarla açıklamaktadır. Türkiye, 2021 yılında Paris Anlaşması'nı onaylayarak bu küresel sistemin tam parçası haline gelmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İklim rejimi antlaşmalarının (UNFCCC, Kyoto, Paris) yükümlülük sistematiği ve Türkiye'nin katılım kronolojisi.
Practice More
Türkiye'nin Paris Anlaşması sonrası güncellediği 'Ulusal Katkı Beyanı' (NDC) hedeflerini ve emisyon ticaret sistemi (ETS) kurma çalışmalarını inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s