Examkin

Question

Difficulty: Very hardİstibdat Dönemi (1878-1908), Merkeziyetçilik ve Hafiye Teşkilatı

Osmanlı siyasal hayatında 18781878 yılında Meclis-i Mebusan'ın tatil edilmesiyle başlayan İstibdat Dönemi, yönetim merkezinin Bâb-ı Âli'den Yıldız Sarayı'na kaydığı köklü bir idari dönüşümü temsil eder. Bu dönemde II. Abdülhamid, Mabeyn-i Hümayun aracılığıyla bürokrasiyi doğrudan kendine bağlamış ve Hafiye Teşkilatı'nı bu merkeziyetçi yapının denetim ve enformasyon mekanizması olarak kullanmıştır. Bu idari dönüşümün, yürütme organının (Heyet-i Vükela) kurumsal niteliği üzerinde yarattığı en belirgin değişim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Heyet-i Vükela'nın kolektif siyasi sorumluluğunun sona ermesi ve bakanların her birinin doğrudan padişaha bağlı, birbiriyle eşgüdümü zayıf müstakil idari memurlara dönüşmesiAnswer
  2. B
    Sened-i İttifak'ta öngörülen merkezi otorite ile yerel unsurlar arasındaki güç paylaşımının Bâb-ı Âli lehine kalıcı bir hukuki statüye kavuşması
  3. C
    Yeni Osmanlılar hareketinin baskısıyla Meclis-i Mebusan'ın hükümeti denetleme yetkisinin artırılarak parlamenter sisteme tam geçişin sağlanması
  4. D
    Tanzimat Dönemi'nde kurulan meclislerin yürütme üzerindeki vesayetinin güçlenerek padişahın mutlak iradesini sembolik bir düzeye indirgemesi
  5. E
    19091909 Anayasa değişiklikleri ile padişahın hükümet üyelerini seçme yetkisinin kısıtlanması ve Heyet-i Vükela'nın yalnızca meclise karşı sorumlu kılınması

Answer

Heyet-i Vükela'nın kolektif siyasi sorumluluğunun sona ermesi ve bakanların her birinin padişaha bağlı müstakil idari memurlara dönüşmesidir.
İstibdat Dönemi'nde II. Abdülhamid, mutlak merkeziyetçiliği sağlamak adına Bâb-ı Âli'nin (Hükümetin) Tanzimat'tan beri kazandığı kurumsal özerkliği tasfiye etmiştir. Bu süreçte Heyet-i Vükela'nın kolektif yapısı dağıtılmış, bakanların bir kurul gibi eşgüdümlü çalışması engellenmiş ve her bir bakan doğrudan saraya (Mabeyn) karşı sorumlu tutulan, birbirinden kopuk teknik memurlar haline gelmiştir. Hafiye Teşkilatı üzerinden sağlanan bilgi akışı ve jurnal sistemi, bakanlar üzerindeki saray vesayetini pekiştirerek kabine sistemini fiilen sona erdirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin kurumsal çerçevesini belirleme
18761876 Kanun-i Esasi'nin askıya alınması ve Meclis-i Mebusan'ın tatiliyle yürütmenin tek elden yönetilmesi.
İstibdat Dönemi'nin (1878-1908) temel siyasal karakterini anlamak için meşrutiyetten mutlakiyete dönüşün idari sonuçlarını saptamak gerekir.
2
Yönetim merkezinin kaymasını analiz etme
Karar alma yetkisinin Bâb-ı Âli'den (hükümet) Yıldız Sarayı'na (padişah ve mabeyn sekretaryası) geçmesi.
Bu kayma, bakanların bir kurul olarak özerk hareket etme kabiliyetini ortadan kaldırmıştır.
3
Denetim mekanizmalarını değerlendirme
Hafiye Teşkilatı'nın bürokrasi üzerinde 'jurnal' sistemiyle kurduğu baskı ve denetim ağı.
Bu ağ, bakanların birbiriyle iletişimini kısıtlamış ve her birini padişaha bireysel olarak bağımlı kılmıştır.
4
Yürütme organının niteliğindeki değişimi saptama
Kolektif sorumluluktan şahsi mesuliyete geçiş.
Hükümetin bir heyet olma vasfı kaybolmuş, bakanlar padişahın şahsi sekreteri veya teknik memuru statüsüne indirgenmiştir.

Key Concept

İstibdat Dönemi'nde Heyet-i Vükela'nın (Hükümet) özerkliğini yitirmesi ve yürütmede mutlak merkeziyetçilik.

Practice More

İstibdat Dönemi'ndeki 'şahsi mesuliyet' ilkesi ile 19091909 değişikliklerinden sonraki 'müteselsil (kolektif) mesuliyet' ilkesini idari hukuk açısından karşılaştırın.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

İstibdat Dönemi (1878-1908), Merkeziyetçilik ve Hafiye Teşkilatı

More questions from this topic