1878 yılında Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) gerekçe gösterilerek Meclis-i Mebusan'ın süresiz tatil edilmesiyle başlayan ve 1908'de II. Meşrutiyet'in ilanına kadar süren İstibdat Dönemi, II. Abdülhamit'in mutlakıyetçi ve sıkı merkeziyetçi politikalarıyla karakterize edilir.
Buna göre, İstibdat Dönemi'nde uygulanan merkeziyetçi siyasetin Osmanlı idari yapısı üzerindeki en belirgin kurumsal sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- Geleneksel bürokrasinin merkezi olan Babıali'nin siyasi karar alma gücünün zayıflatılarak devlet yönetiminin doğrudan Yıldız Sarayı'na (Mabeyn) kaydırılmasıAnswer
- BPadişahın meclisi feshetme yetkisinin kısıtlanarak sadrazam ve vekiller heyetinin doğrudan meclise karşı sorumlu tutulması
- CTaşra yönetiminde etkinlik sağlamak amacıyla İttihat ve Terakki Cemiyeti üyelerinin kilit mülki idare amirliklerine atanması
- DMerkezi otoriteyi taşrada güçlendirmek için Sened-i İttifak'ın güncellenerek ayanların idari sistemin resmi bir parçası haline getirilmesi
- EGayrimüslim tebaanın devlete bağlılığını artırmak için devlet memuriyetine girişlerde dini ayrımcılığın yasal olarak ilk kez kaldırılması
Answer
İstibdat Dönemi'nin en belirgin bürokratik yansıması, yürütme ve karar alma yetkisinin geleneksel hükümet merkezi olan Babıali'den alınarak bizzat padişahın kontrolündeki Yıldız Sarayı'na (Mabeyn) aktarılmasıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, II. Abdülhamit'in uyguladığı sıkı merkeziyetçilik politikasının idari mekanizmadaki en net karşılığıdır. 1878'de Meclis-i Mebusan'ın kapatılmasının ardından II. Abdülhamit, muhtemel muhalefet odaklarını zayıflatmak ve devleti tek merkezden yönetmek amacıyla geleneksel bürokratik merkez olan Babıali'yi (Sadaret/Hükümet) işlevsizleştirmiştir. Karar alma mekanizması bütünüyle Yıldız Sarayı'na, özellikle de Mabeyn-i Hümayun Başkatipliği'ne aktarılmıştır. Bu merkezi ve otoriter yapı, tüm ülke sathına yayılan Hafiye (Jurnal) Teşkilatı aracılığıyla elde edilen istihbaratla desteklenmiş ve bürokrasi tamamen sarayın denetimi altına girmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İstibdat Dönemi'nde (1878-1908) Osmanlı idari yapısında meydana gelen kurumsal güç değişimi (Babıali'den Yıldız Sarayı'na geçiş) ve Hafiye Teşkilatı destekli merkeziyetçilik.