Question

Difficulty: MediumYetki Genişliği İlkesi

Bir ilde meydana gelen ani su taşkını felaketi üzerine Vali, başkentteki ilgili bakanlıklardan onay beklemeksizin anayasal bir ilke olan "yetki genişliği"ne dayanarak acil müdahale kararları almış ve sahada kullanılacak iş makinelerinin kiralanması için gerekli harcamaların yapılması talimatını vermiştir.

Yalnızca valilere tanınan bu istisnai yetkinin hukuki ve mali niteliği göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Söz konusu karar neticesinde oluşan giderler doğrudan merkezi yönetim bütçesinden karşılanır; zira yetki genişliği, mahalli idareler gibi ayrı bir kamu tüzel kişiliği yaratmaz.Answer
  2. B
    Hizmetin gecikmemesi amacıyla, taşkının etkilediği ilçelerin kaymakamları da yetki genişliğini kullanarak kendi adlarına benzer hukuki işlemler tesis edebilirler.
  3. C
    Valinin yetki genişliği çerçevesinde tesis ettiği bu acil müdahale işlemleri üzerinde, ilgili bakanlığın sahip olduğu hukuki denetim yetkisi idari vesayet niteliğindedir.
  4. D
    Bu tür durumlarda valinin aldığı kararlar mahalli idare statüsünde değerlendirildiğinden, kiralanan araçların bedeli il özel idaresi bütçesinden ödenmek zorundadır.
  5. E
    Yetki genişliği kapsamında yapılan harcama kararlarının uygulanabilmesi için, taşra teşkilatının karar organı olan il genel meclisinin sonradan onay vermesi şarttır.

Answer

Söz konusu karar neticesinde oluşan giderlerin doğrudan merkezi yönetim bütçesinden karşılanacağını ve yetki genişliğinin ayrı bir kamu tüzel kişiliği yaratmadığını belirten ifade doğrudur.
Doğru olan seçenek, yetki genişliğinin merkezi idarenin sınırları içinde kaldığını, ayrı bir kamu tüzel kişiliği yaratmadığını ve dolayısıyla mali yükünün doğrudan genel bütçeye (merkezi yönetim bütçesine) ait olduğunu ifade eden seçenektir. Vali, bu yetkiyi kullanırken yerel bir yönetim kuruluşu gibi davranmaz; yalnızca devletin karar alma sürecini merkezden taşraya doğru hızlandırmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki idari işlemin temel niteliğini belirlemek.
Vali, merkezden yönetimin katılığına karşı sadece kendisine anayasayla verilmiş olan 'yetki genişliği' yetkisini kullanmaktadır.
Bu yetkinin kapsamının ve kime ait olduğunun tespiti, kimlerin bu yetkiyi kullanamayacağını (örneğin kaymakamların) ayırmak için gereklidir.
2
İşlemin mali sonuçlarının ve kurum tüzel kişiliğinin analiz edilmesi.
Yetki genişliği, hizmeti yerinden yönetime (mahalli idarelere) devretmez. Vali bu kararları devlet tüzel kişiliği adına alır.
Eylem devlet adına yapıldığı için elde edilen gelir ve katlanılan giderlerin tamamının mahalli idarelere değil, merkezi yönetim bütçesine yansıyacağı sonucuna ulaşmak için önemlidir.
3
İlgili idari denetim mekanizmasını tespit etmek.
Vali, devlet tüzel kişiliği içerisinde hiyerarşik yapıya dahildir; ilgili idari karar bir idari vesayet denetimine değil, hiyerarşik denetime tabidir.
Kavramsal karışıklıkları eleyerek doğru sonuca ulaşmak için hiyerarşi ve vesayet ayrımı yapılmalıdır.

Key Concept

Yetki Genişliği İlkesinin Kapsamı ve Mali Hukuki Sonuçları
Estimated Time:1m 30s
Rate this question