Question

Difficulty: MediumYetki Genişliği İlkesi

Bir ilde meydana gelen ani sel felaketi üzerine Vali, başkentteki bakanlıklara danışmaya gerek duymaksızın, doğrudan merkezi idarenin taşradaki yetkilerini kullanarak bölgeye acil altyapı yatırımları yapılmasına ve hasar gören kamu binalarının onarılmasına karar vermiştir. İdare hukukunda yer alan "yetki genişliği" ilkesi dikkate alındığında, Valinin tesis ettiği bu işlemlerin niteliği, denetimi ve mali rejimi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Bu yetki taşra teşkilatında yalnızca valiye tanınmış olup, işlemler sonucunda ortaya çıkan tüm gelir ve giderler merkezi yönetime aittir ve mahalli idarelerin bütçesiyle ilişkilendirilemez.Answer
  2. B
    Söz konusu acil yetki kullanımı il idaresinde valiye, ilçe idaresinde ise kaymakama tanınmış anayasal bir hak olup, her iki makam da ayrı birer kamu tüzel kişiliğini temsil eder.
  3. C
    Valinin başkente danışmadan aldığı bu tür kararlar üzerinde ilgili bakanlıkların hukuka uygunluk açısından sahip olduğu sonradan denetim yetkisi, idari vesayet mekanizması yoluyla kullanılır.
  4. D
    Yetki genişliği, kamu hizmetlerinin yerinden yönetim ilkesi gereğince yürütülmesini sağladığından, yapılan tüm altyapı harcamaları doğrudan il özel idaresinin ayrı bütçesinden karşılanmalıdır.
  5. E
    Valinin bu kararları tek başına uygulayabilmesi mümkün olmadığından, işlemlerin mali geçerliliği için bir mahalli idare organı olan belediye encümeninin ön onayı şarttır.

Answer

Doğru seçenek, yetki genişliği ilkesinin yalnızca valiye tanındığını ve bu kapsamda doğan mali sonuçların mahalli idarelerle ilişkisi kurulamayarak doğrudan merkezi yönetime ait olduğunu ifade eden seçenektir.
Yetki genişliği ilkesi, merkezi idarenin hantallığını gidermek amacıyla anayasal olarak taşrada yalnızca valiye tanınmış istisnai bir karar alma yetkisidir. Bu yetki kullanılarak alınan kararlar, doğrudan merkezi idare (devlet tüzel kişiliği) adına tesis edildiğinden, işlemler sonucunda doğan mali yükümlülükler ve harcamalar doğrudan merkezi yönetim bütçesine aittir. İl idaresi ile yerinden yönetim kurumu olan mahalli idareler birbirinden tamamen bağımsızdır; dolayısıyla yetki genişliği kapsamındaki işlemler mahalli idare bütçesinden karşılanamaz.

Step-by-Step Solution

1
Yetki genişliği ilkesinin kimler tarafından kullanılabileceğini belirle.
Bu yetki, Anayasa uyarınca taşra teşkilatında yalnızca ilin en yüksek mülki amiri olan valiye tanınmıştır. Kaymakamların böyle bir yetkisi yoktur.
Yetki genişliğinin kapsamını ve hangi idari makamlarla sınırlı olduğunu tespit etmek için.
2
Yetki genişliğinin hangi idari teşkilat modeli içinde yer aldığını ve mali sonuçlarını değerlendir.
Yetki genişliği, merkezden yönetimin bir uygulamasıdır. Yerinden yönetim (mahalli idareler) ile ilgisi yoktur. İşlemler devlet tüzel kişiliği adına yapıldığından gelir ve giderler merkezi bütçeye (devlet bütçesine) aittir.
Harcamaların il özel idaresi veya belediye bütçesinden mi yoksa genel bütçeden mi karşılanacağını ayrıştırmak için.
3
Valinin bu yetkiyi kullanırken tabi olduğu denetim türünü belirle.
Bakanlıklar ve vali aynı idari bütünlük (devlet tüzel kişiliği) içindedir. Bu nedenle bakanlıkların vali üzerindeki denetimi idari vesayet değil, hiyerarşidir.
İdarenin bütünlüğünü sağlayan denetim araçlarından hangisinin ilgili duruma uygulanacağını saptamak için.

Key Concept

Yetki Genişliği İlkesinin Kapsamı ve Mali Hukuki Sonuçları
Rate this question