Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) ve Kyoto Protokolü dönemindeki katı "Ek-I" ve "Ek dışı" ülke ayrımı, küresel iklim rejiminde önemli bir dönüşüm noktası olan tarihli Paris Anlaşması ile yapısal bir değişime uğramıştır.
Buna göre Paris Anlaşması'nın, ülkelerin sorumluluk paylaşımı ve emisyon azaltım yükümlülükleri bakımından Kyoto Protokolü'nden en temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?
- Ülkeler arasındaki keskin kategorik ayrımı esneterek, gelişmiş ve gelişmekte olan tüm tarafların kendi belirledikleri "Ulusal Katkı Beyanları" (NDC) üzerinden sürece dahil edilmesiAnswer
- BEmisyon azaltım hedeflerinin sadece Ek-I listesindeki sanayileşmiş ülkeler için bağlayıcı, gelişmekte olan ülkeler için ise tamamen muafiyet esasına dayalı hale getirilmesi
- CTürkiye'nin BMİDÇS'nin Ek-I listesinden tamamen çıkarılarak "Ek dışı" (Non-Annex) ülke statüsüne kesin olarak geçirilmesini sağlaması
- DSera gazı emisyonlarının sınırlandırılmasına yönelik tüm sayısal hedeflerin kaldırılarak sadece Yeşil İklim Fonu (GCF) yardımlarına odaklanılması
- EUluslararası emisyon ticareti ve temiz kalkınma mekanizması gibi esneklik araçlarının çevre kirliliğini artırdığı gerekçesiyle tamamen yasaklanması
Answer
Paris Anlaşması'nın en temel farkı, Kyoto Protokolü'nün aksine tüm tarafların (gelişmiş ve gelişmekte olan) ulusal şartlarına göre belirledikleri "Ulusal Katkı Beyanları" (NDC) aracılığıyla emisyon azaltım sürecine dahil edilmesidir.
Doğru yanıt olan seçenek, Paris Anlaşması'nın getirdiği en köklü değişikliği ifade eder. Kyoto Protokolü'nde sadece Ek-I ülkeleri için merkezi olarak belirlenmiş emisyon azaltım hedefleri varken, Paris Anlaşması'nda her ülke kendi imkanları ve ulusal şartları doğrultusunda belirlediği 'Ulusal Katkı Beyanlarını' (Nationally Determined Contributions - NDC) sunmakla yükümlüdür. Bu durum, küresel iklim rejiminde 'yukarıdan aşağıya' (top-down) modelinden 'aşağıdan yukarıya' (bottom-up) modeline geçişi temsil eder.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Paris Anlaşması'nın 'Aşağıdan Yukarıya' (Bottom-up) Yaklaşımı ve NDC Mekanizması
Practice More
Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi ve Paris Anlaşması kapsamında güncellediği Ulusal Katkı Beyanı (NDC) verilerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 40s