Question

Difficulty: Hard27 Mayıs 1960 Darbesi ve Milli Birlik Komitesi

27 Mayıs 1960 askeri müdahalesi sonucunda iktidarı ele alan Milli Birlik Komitesi (MBK), kendisini 'asli kurucu iktidar' olarak tanımlayarak mevcut anayasal düzeni ve parlamentoyu feshetmiştir. Bu geçici rejim döneminde MBK'nın hukuki niteliği, yasama yetkisini kullanım şekli ve 1961 Anayasası'nın hazırlanışındaki rolü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Asli müdahale sonrası yasama ve yürütme yetkilerini kendinde toplayan MBK, bilahare sivil unsurları içeren Temsilciler Meclisi ile birleşerek oluşturduğu 'Kurucu Meclis' bünyesinde 1961 Anayasası'nı hazırlamıştır.Answer
  2. B
    1960 müdahalesi literatürde 'Beyaz İhtilal' olarak tanımlandığı için MBK, anayasa hazırlık sürecini doğrudan halkın seçtiği yeni bir TBMM'ye devrederek kısa sürede kışlasına geri dönmüştür.
  3. C
    MBK, yasama yetkisini müdahaleden hemen sonra oluşturulan Temsilciler Meclisi ile paylaşmış ve Tahkikat Komisyonu'nun hukuki yapısını koruyarak yargı süreçlerini bu meclis eliyle yürütmüştür.
  4. D
    Müdahalenin ardından kurulan MBK, sivil siyasetin anayasa yapım sürecine katılımını tamamen reddetmiş ve 1961 Anayasası'nı yalnızca kendi bünyesinde oluşturduğu askeri hukukçular heyetine hazırlatmıştır.
  5. E
    MBK, 1961 Anayasası'nın kabulüne kadar geçen sürede yalnızca yürütme yetkisini kullanmış; yasama yetkisini ise tarafsızlığını ilan eden eski Demokrat Parti milletvekillerinden oluşan bir komisyona bırakmıştır.

Answer

Milli Birlik Komitesi, yasama ve yürütme yetkilerini elinde tutan bir yapı olarak başlamış, ardından Temsilciler Meclisi ile birleşerek Kurucu Meclis sıfatıyla 1961 Anayasası'nı hazırlamıştır.
Doğru cevap, Milli Birlik Komitesi'nin (MBK) 27 Mayıs müdahalesi sonrası tek başına sahip olduğu yetkileri, daha sonra kurulan sivil kanatlı Temsilciler Meclisi ile paylaşarak 'Kurucu Meclis' yapısı içinde 1961 Anayasası'nı hazırladığını belirtmektedir. Bu süreçte MBK askeri kanadı, Temsilciler Meclisi ise sivil kanadı temsil etmiştir.

Step-by-Step Solution

1
MBK'nın müdahale sonrası hukuki konumunun belirlenmesi
MBK, 27 Mayıs 1960'ta TBMM'yi feshederek yasama ve yürütme yetkilerini üstlenmiştir.
Müdahale bir 'asli kurucu iktidar' eylemi olarak anayasal düzeni sıfırlamıştır.
2
Anayasa yapım sürecindeki kurumsal yapının incelenmesi
157 sayılı Kanun ile MBK ve Temsilciler Meclisi'nden oluşan iki kanatlı bir 'Kurucu Meclis' kurulmuştur.
Askeri müdahalenin ardından sivil katılımın sağlandığı bir anayasa yapım süreci hedeflenmiştir.
3
Sivil kanadın (Temsilciler Meclisi) rolünün analizi
Temsilciler Meclisi; siyasi partiler (DP hariç), meslek kuruluşları ve iller tarafından seçilen delegelerden oluşmuştur.
Anayasanın meşruiyetini artırmak için sadece askeri kanatla sınırlı kalınmamıştır.

Key Concept

Kurucu Meclis ve Asli Kurucu İktidar
Rate this question