Examkin

Question

Difficulty: Hard27 Mayıs 1960 Darbesi ve Milli Birlik Komitesi

2727 Mayıs 19601960 müdahalesinin ardından iktidarı üstlenen Milli Birlik Komitesi (MBK), 1212 Haziran 19601960 tarihli "Anayasa Nizamı Hakkında Kanun" ile kendisini "asli kurucu iktidar" olarak tanımlamış ve yeni bir anayasa hazırlanıncaya kadar sürecek olan "geçici rejim" dönemini başlatmıştır. Bu dönemin hukuki niteliği ve MBK'nın kurumsal işleyişi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    MBK, mevcut anayasal düzeni tamamen yok saymak yerine 19241924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun yeni rejimle çelişmeyen hükümlerini geçici olarak yürürlükte tutmuştur.
  2. Sıdkı Onar başkanlığındaki İstanbul Üniversitesi öğretim üyelerinden oluşan Bilim Kurulu, hazırladığı raporlarla MBK üzerinde nihai karar verici bir siyasi vesayet organı haline gelmiştir.Answer
  3. C
    Müdahaleyi gerçekleştiren kadro, ordunun tüm hiyerarşik yapısını temsil etmek yerine, farklı rütbelerdeki 3838 subayın bir araya gelmesiyle oluşan sınırlı bir cunta yapısı niteliğindedir.
  4. D
    Yasama yetkisi bizzat MBK tarafından kullanılırken, yürütme yetkisi MBK tarafından atanan ve ona karşı sorumlu olan bir Bakanlar Kurulu aracılığıyla icra edilmiştir.
  5. E
    Demokrat Parti döneminde kurulan Tahkikat Komisyonu'nun faaliyetleri müdahalenin temel gerekçelerinden biri olarak sunulmuş ve MBK bu tür olağanüstü yapıları tasfiye etmeyi vadetmiştir.

Answer

İstanbul Üniversitesi öğretim üyelerinden oluşan Bilim Kurulu'nun (Onar Komisyonu) MBK üzerinde nihai karar verici bir siyasi vesayet makamı olduğu ifadesi yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, Bilim Kurulu'nu MBK üzerinde bir vesayet makamı olarak tanımladığı için hatalıdır. İstanbul ve Ankara'daki hukukçulardan oluşan bu kurullar (örneğin Sıdkı Onar başkanlığındaki kurul), müdahalenin hukuki gerekçelerini doktriner düzeyde temellendirmiş ve 19611961 Anayasası'nın ilk taslaklarını hazırlamışlardır. Ancak bu kurulların MBK üzerinde herhangi bir denetim veya nihai onay yetkisi bulunmamaktadır; MBK, ordunun içindeki bir cunta olarak mutlak iktidar sahibi olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
2727 Mayıs sonrası kurulan hukuki yapıyı incele.
MBK, 1212 Haziran 19601960 tarihli geçici kanunla tüm devlet yetkilerini kendisinde toplamıştır.
Müdahalenin "asli kurucu iktidar" sıfatıyla hukuki temelini anlamak için gereklidir.
2
Askeri kanat (MBK) ile sivil/akademik kanat arasındaki ilişkiyi analiz et.
Bilim Kurulları, müdahalenin meşruiyetini sağlamak ve yeni bir anayasa taslağı hazırlamak için kurulmuş danışma organlarıdır.
Karar verici mekanizma ile teknik destek mekanizmasını ayırt etmek gerekir.
3
Vesayet ve karar alma mekanizmasını değerlendir.
MBK, Bilim Kurulu'nun görüşlerini almış ancak kendi siyasi hedefleri doğrultusunda son kararı her zaman kendisi vermiştir.
Akademisyenlerin siyasi bir üst otorite olmadığını belirlemek sorunun çözüm anahtarıdır.

Key Concept

Milli Birlik Komitesi'nin (MBK) Asli Kurucu İktidar Niteliği ve Bilim Kurulları ile İlişkisi
Rate this question

Topics

27 Mayıs 1960 Darbesi ve Milli Birlik Komitesi

More questions from this topic