Examkin

Question

Difficulty: Very hardTemel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması Sistemi

1982 Anayasası'nda 20012001 yılında yapılan anayasa değişikliğiyle temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması rejiminde 'genel sınırlama' sebepleri metinden çıkarılmış ve her bir hak için 'özel sınırlama' sistemi esas alınmıştır. Bu köklü paradigma değişimi ve Anayasa Mahkemesinin güncel denetim standartları göz önüne alındığında, bir temel hakkın anayasal maddesinde herhangi bir sınırlama sebebine yer verilmemiş olması durumunda, bu hakkın yasama organı tarafından sınırlandırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa'nın ilgili maddesinde özel bir sınırlama sebebi öngörülmeyen bir hak, genel sınırlama sebepleri de 20012001 değişikliğiyle kaldırıldığı için, kural olarak yasama organı tarafından yeni bir sınırlama sebebi ihdas edilerek sınırlandırılamaz.Answer
  2. B
    20012001 değişikliği ile genel sınırlama sebepleri kaldırılmamış, aksine Anayasa'nın 13.13. maddesindeki 'demokratik toplum düzeninin gerekleri' ve 'ölçülülük' kriterleri tüm haklar için geçerli yeni birer genel sınırlama sebebi haline getirilmiştir.
  3. C
    Kanun koyucu, Anayasa'da özel sebep gösterilmeyen hallerde dahi, 'kamu yararı' ve 'genel ahlak' gibi evrensel ilkeleri Anayasa'nın 13.13. maddesi uyarınca otomatik birer sınırlama sebebi olarak her zaman kullanabilir.
  4. D
    Anayasa'da sınırlama sebebi öngörülmeyen haklar 'mutlak hak' statüsüne geçtiğinden, bu haklar savaş veya olağanüstü hal durumlarında dahi hiçbir şekilde sınırlandırılamaz veya durdurulamaz.
  5. E
    Hakkın özüne dokunmama kriteri, ölçülülük ilkesinin bir alt unsuru olduğu için, maddesinde sınırlama sebebi bulunmayan haklarda sadece ölçülülük denetimi yapılması sınırlamanın anayasaya uygunluğu için yeterlidir.

Answer

Anayasa'da ilgili maddesinde özel sınırlama sebebi öngörülmeyen bir hak, genel sınırlama sebepleri de 2001 değişikliğiyle kaldırıldığı için, kural olarak yasama organı tarafından yeni bir sınırlama sebebi ihdas edilerek sınırlandırılamaz.
Anayasa'nın 13.13. maddesinde 20012001 yılında yapılan değişiklik, 'genel sınırlama' rejimini sona erdirmiştir. Güncel düzenlemeye göre, temel hak ve hürriyetler ancak 'Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen özel sebeplere bağlı olarak' sınırlandırılabilir. Eğer bir temel hakkın düzenlendiği maddede (örneğin konut dokunulmazlığı veya haberleşme hürriyeti gibi maddelerin içindeki fıkralarda) herhangi bir sınırlama sebebi belirtilmemişse, yasama organı bu hakkı genel bir 'kamu yararı' veya 'kamu düzeni' gerekçesiyle sınırlandırma yetkisine sahip değildir. Bu durum, söz konusu hakkın anayasal korumasını en üst seviyeye çıkarmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa Madde 13'ün 2001 öncesi ve sonrası yapısını analiz et.
2001 öncesinde 'Genel Sınırlama Sebepleri' (kamu düzeni, genel ahlak vb.) her hak için geçerliydi. 2001'de bu sistem kaldırıldı.
Sınırlama rejiminin temel dayanağını belirlemek için bu ayrım kritiktir.
2
'İlgili maddesinde belirtilen özel sebepler' ibaresini değerlendir.
Artık bir hak ancak kendi özel maddesinde yazan gerekçelerle (örneğin milli güvenlik, suç işlenmesinin önlenmesi) sınırlandırılabilir.
Anayasa'nın lafzına uygunluk denetiminin ilk aşaması meşru amaç kontrolüdür.
3
Eğer bir hak maddesinde sınırlama sebebi yoksa ne olacağını tespit et.
Genel sebepler kalktığı ve özel sebep de maddede bulunmadığı için yasama organı basit bir kanunla (yeni bir sebep uydurarak) bu hakkı kısıtlayamaz.
Anayasa'nın üstünlüğü ve temel hakların dokunulmazlığı ilkesinin sonucudur.

Key Concept

Özel Sınırlama Sistemi ve Genel Sınırlama Sebeplerinin İlgası (2001 Değişikliği)
Rate this question

Topics

Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması Sistemi

More questions from this topic