Question

Difficulty: HardPeter İlkesi

Bir kamu kurumunda liyakat esaslı ilerleme sistemi uygulanırken, bir alt kademede gösterilen teknik başarıların otomatik olarak bir üst kademeye geçiş kriteri olarak kabul edilmesi, zamanla kurumun sevk ve idare mekanizmalarında hantallaşmaya yol açmıştır. Çalışanların uzmanlık alanlarında başarılı oldukları sürece yükseltildikleri, ancak yönetsel yetkinlik gerektiren makamlarda becerilerinin yetersiz kaldığı bu örgütsel tıkanıklık olgusunu; "hiyerarşide her çalışan kendi yetersizlik düzeyine kadar yükselme eğilimindedir" önermesiyle açıklayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Parkinson Kanunu
  2. B
    Merton'un Bürokrasi Modeli
  3. Peter İlkesiAnswer
  4. D
    Dilbert İlkesi
  5. E
    Gouldner'in Bürokrasi Modeli

Answer

Peter İlkesi, hiyerarşik organizasyonlarda personelin başarılı olduğu sürece terfi ettirilmesi sonucunda en nihayetinde başarısız olacağı (yetersiz kalacağı) bir pozisyona ulaşacağını savunan yaklaşımdır.
Peter İlkesi'ne göre, hiyerarşik bir düzende her çalışan, başarılı olduğu sürece bir üst basamağa tırmanır. Bu süreç, çalışan artık o basamağın gerektirdiği işleri yapamayacak kadar yetersiz kalana kadar devam eder. Sonuç olarak her makam, o işi yapma yetkinliğine sahip olmayan bir kişi tarafından doldurulma eğilimindedir. Soru kökündeki teknik başarı-yönetsel yetersizlik ikilemi bu ilkeyi tam olarak tanımlar.

Step-by-Step Solution

1
Örgütsel yükselme mekanizmasını analiz etme
Çalışanların bir alt kademedeki 'başarıları' nedeniyle üst kademeye geçtikleri saptanır.
Peter İlkesi'nin temel varsayımı, terfinin yeni görevin gereklerine göre değil, eski görevin başarısına göre yapılmasıdır.
2
Yükselmenin durduğu noktayı belirleme
Çalışanın yeni görevinde 'yetersiz' kaldığı noktada terfi süreci durur.
Birey yetersiz kaldığı bir makama ulaştığında, artık bir üst makam için 'başarılı bir aday' olma özelliğini kaybeder ve o makamda sabitlenir.
3
Kuramsal eşleştirme yapma
Bu durumun 'Peter İlkesi' olduğu sonucuna varılır.
Laurence J. Peter'ın formüle ettiği bu görüş, liyakat sisteminin hiyerarşik yapılardaki kaçınılmaz bir paradoksu olarak kabul edilir.

Key Concept

Hiyerarşik Yetersizlik Paradoksu (Peter İlkesi)

Practice More

Bürokrasinin disfonksiyonları (işlev bozuklukları) kapsamında Merton, Gouldner ve Selznick'in temel eleştiri noktalarını karşılaştırmalı olarak incelemek konuyu pekiştirecektir.

Alternative Method

Soruda 'yetersizlik düzeyine ulaşma' ifadesi anahtar kavramdır. Eğer seçeneklerde Parkinson (zaman/personel artışı) ve Peter (terfi/başarısızlık) varsa, yetersizlik vurgusu bizi doğrudan Peter'a götürür.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question