Market sahibi (A)'nın işletmesi, belediye encümeni tarafından "hijyen kurallarına aykırılık" gerekçesiyle 15 gün süreyle mühürlenmiştir. (A), bu işlemin aslında ruhsat şartlarıyla ilgili olmadığını, belediye başkanının yakın bir akrabasının aynı sokakta benzer bir market açacak olması nedeniyle rakip işletmeyi saf dışı bırakmak amacıyla yapıldığını ileri sürmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) çerçevesinde, (A)'nın idari yargıda başvurabileceği yollar ve sakatlık iddiaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- (A), işlemin kamu yararı yerine şahsi bir amaçla tesis edildiği (maksat/yetki saptırması) iddiasıyla iptal davası açabileceği gibi, mühürleme süresince uğradığı maddi kaybın tazmini için tam yargı davası yoluna da başvurabilir.Answer
- B(A), mühürleme işleminin iptali ile uğradığı zararın tazmini (tam yargı) taleplerini kanun gereği aynı dava dilekçesinde ileri süremez; bu iki dava türünün konuları ve hukuki sonuçları birbirinden tamamen farklıdır.
- CBelediye encümeninin mühürleme kararı idari işlemin "yetki" unsuru bakımından bir "fonksiyon gaspı" teşkil ettiğinden, bu işleme karşı idari yargıda iptal davası değil, adli yargıda yokluğun tespiti davası açılmalıdır.
- D(A)'nın işlemin şahsi amaçla yapıldığına dair iddiası idari işlemin "sebep" unsuru ile ilgili olup, bu sakatlığın tespiti durumunda mahkeme idarenin takdir yetkisine müdahale edemeyeceği için davayı reddeder.
- Eİdare mahkemelerinde iptal davası açma süresi kural olarak 30 gün olduğundan, (A) bu süre geçtikten sonra sadece tam yargı davası açarak zararının karşılanmasını talep edebilir.
Answer
İptal davası, idari işlemin hukuka aykırı olduğunun tespiti ve hukuk aleminden silinmesi amacıyla; tam yargı davası ise idari işlem veya eylemden doğan zararların tazmini amacıyla açılır. İdare hukukunda idarenin kamu yararı dışında bir amaç (şahsi husumet, siyasi çıkar, akrabalık vb.) gütmesi, işlemi "maksat" unsuru yönünden sakatlar ve bu durum 'yetki saptırması' olarak adlandırılır.
İptal davası, bir idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarından en az biri bakımından hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılır. Olayda belirtilen "şahsi amaç gütme" durumu, idari işlemin 'maksat' unsurunu sakatlayan ve 'yetki saptırması' olarak nitelendirilen bir durumdur. Davacı bu sebeple iptal davası açabileceği gibi, mühürleme nedeniyle uğradığı gelir kaybını (zararını) tazmin ettirmek için tam yargı davası da açabilir. İYUK'a göre bu iki talep aynı dilekçede birleştirilebilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İptal Davası ve Tam Yargı Davası Ayrımı