Question

Difficulty: HardKarar Verme Fonksiyonu ve Süreçleri

Herbert Simon, 'İdari Davranış' (Administrative Behavior) adlı eserinde rasyonel karar verme sürecini analiz ederken 'araç-amaç zinciri' (means-end chain) kavramını kullanır. Simon, karar vericilerin bir amaca ulaşmak için seçtikleri araçların rasyonalitesini sorgularken bu yöntemin yapısal bazı kısıtlılıkları olduğunu savunur. Simon'a göre, bu hiyerarşik zincirin analizinde karşılaşılan ve rasyonel karar vermeyi engelleyen temel kısıtlılıklardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Karar verme sürecinde araçların seçimi aşamasının, sorunun tanımlanması aşamasından önce gerçekleştirilmesi zorunluluğu
  2. Belirli bir amacı gerçekleştirmek için seçilen aracın, hedeflenen asıl amaç dışındaki diğer değerler üzerinde yarattığı yan etkilerin analizde ihmal edilmesiAnswer
  3. C
    Kamu yöneticilerinin araçları belirlerken yasama organının çizdiği yasal sınırların dışına çıkamaması
  4. D
    Araç-amaç hiyerarşisinin sadece üst kademe yöneticiler tarafından belirlenip alt kademelere dayatılması
  5. E
    Karar vericinin piyasadaki tüm alternatifleri ve bu alternatiflerin maliyetlerini eksiksiz olarak hesaplayabilmesi

Answer

Seçilen bir aracın, hedeflenen ana amaç dışındaki diğer değerler ve amaçlar üzerinde yol açabileceği istenmeyen yan etkilerin analiz dışında kalması
Herbert Simon'a göre araç-amaç analizi, karar vericinin dikkatini sadece hedeflenen sonuca odaklar. Bu durum, seçilen aracın o süreçte feda edilen diğer değerler (side effects) üzerindeki etkisinin yeterince analiz edilmemesine yol açar. İnsan zihni tüm olasılıkları ve yan etkileri aynı anda kavrayamadığı için (sınırlı rasyonalite), kurulan araç-amaç zinciri her zaman eksik ve rasyonalite açısından kusurlu kalır.

Step-by-Step Solution

1
Herbert Simon'un araç-amaç zinciri (means-end chain) kavramını analiz et
Örgütsel kararların bir hiyerarşi içinde dizildiği, alt düzey kararların (araçlar) üst düzey hedeflere (amaçlar) hizmet ettiği görülür.
Karar verme sürecinin yapısal mantığını anlamak için gereklidir.
2
Simon'un bu analize getirdiği 'sınırlı rasyonalite' eleştirisini hatırla
Karar vericinin tüm değişkenleri aynı anda değerlendiremeyeceği (bilişsel kısıtlar) tespit edilir.
Teorinin rasyonaliteye bakış açısını belirlemek için gereklidir.
3
Araç-amaç analizinin 'yan etki' (unintended consequences) kısıtını değerlendir
Bir amacı gerçekleştirmek için kullanılan aracın, örgütün veya toplumun diğer değerlerine (örneğin maliyet, etik, başka bir hizmetin aksaması) zarar verebileceği ancak bunun analiz dışı kaldığı sonucuna ulaşılır.
Soruda istenen temel analitik kısıtı bulmak için gereklidir.

Key Concept

Simon'un Araç-Amaç Analizi Eleştirisi ve Sınırlı Rasyonalite
Estimated Time:2m 0s
Rate this question