Question

Difficulty: HardYeni Kamu İşletmeciliğinin Teorik Temelleri

Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ) modelinin teorik çerçevesini oluşturan Yeni Kurumsal İktisat perspektifi içerisinde yer alan; kamu varlıklarının yönetiminde "artık haklar" (residual claims) üzerindeki sahiplik yapısının belirsizliğini ve bu hakların piyasada devredilememesini, kamu sektöründeki verimsizliğin temel nedeni olarak gören yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kamu Tercihi Teorisi
  2. B
    Asil-Vekil Teorisi
  3. Mülkiyet Hakları TeorisiAnswer
  4. D
    İşlem Maliyeti İktisadı
  5. E
    Yeni Kamu Hizmeti Yaklaşımı

Answer

Yeni Kamu İşletmeciliğinin iktisadi temellerinden biri olan ve mülkiyetin transfer edilebilirliğinin verimlilik üzerindeki etkisini vurgulayan Mülkiyet Hakları Teorisi'dir.
Mülkiyet hakları teorisi, ekonomik performansın mülkiyetin kimin elinde olduğu ve bu hakların ne ölçüde tanımlanıp devredilebildiğiyle ilişkili olduğunu savunur. Kamu kesiminde sahipliğin halka ait olması ancak bireysel olarak devredilememesi, yöneticileri denetleyecek piyasa mekanizmalarını zayıflatır. Bu durum Yeni Kamu İşletmeciliği modelinde kamu sektöründeki verimsizliğin temel nedenlerinden biri olarak kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen anahtar kavramları (artık haklar, mülkiyetin devredilemezliği) analiz et.
Bu kavramlar iktisadi bir perspektifle mülkiyet yapısının kurumsal performansı nasıl etkilediğini sorgulamaktadır.
Yeni Kamu İşletmeciliği, kamu yönetimini açıklarken Yeni Kurumsal İktisat'ın (NIE) farklı kollarından beslenir.
2
Yeni Kurumsal İktisat'ın alt dalları arasındaki farkları belirle.
Kamu Tercihi 'aktörlerin güdülerine', Asil-Vekil 'bilgi ve denetime', İşlem Maliyeti 'organizasyonel sınırlara', Mülkiyet Hakları ise 'teşvik ve sahiplik yapısına' odaklanır.
Doğru teorik dayanağı bulmak için her bir kuramın temel odak noktasını ayrıştırmak gerekir.
3
Soru kökündeki 'artık haklar' vurgusu ile mülkiyet hakları teorisinin temel önermesini eşleştir.
Mülkiyet hakları teorisi, kamu sektöründe 'artık hakların' (kar/zarar) anonim olması ve piyasada el değiştirememesinin yöneticiler üzerindeki disiplini yok ettiğini savunur.
Bu teorik mantık, Yeni Kamu İşletmeciliği'nin özelleştirme ve piyasa temelli mekanizmalara olan vurgusunun ana gerekçelerinden biridir.

Key Concept

Yeni Kurumsal İktisat ve Mülkiyet Hakları Teorisi

Hints

1
Sorudaki 'artık haklar' kavramı, bir işletmedeki kar veya zararın kime ait olduğu ile ilgilidir.
2
Özelleştirmenin teorik savunmasında kullanılan, mülkiyetin kamu elinde olmasının teşvikleri bozduğunu söyleyen kuramı hatırlayın.
3
Yeni Kurumsal İktisat'ın dört temel sütunundan hangisi doğrudan 'sahiplik ve transfer' konularına odaklanır?

Practice More

Kamu Tercihi Teorisi'nin bürokrasiye yönelik eleştirilerini inceleyerek her iki kuramın YKİ'ye katkılarını karşılaştırın.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question