Question

Difficulty: HardYönetmelikler ve Diğer Düzenleyici İşlemler

Türk idare hukukunda idarenin düzenleyici işlemleri hiyerarşisinde önemli bir yer tutan yönetmelikler, 1982 Anayasası'nın 124. maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. Bu düzenleme, zaman içinde yürütme organının yapısında meydana gelen anayasal reformlardan da doğrudan etkilenmiştir.

Buna göre, yönetmelik çıkarma yetkisi, şekil şartları ve bu yetkinin sınırlarına ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçişle birlikte Başbakanlık makamı ilga edildiğinden, önceki dönemde yürürlüğe konulmuş olan tüzük ve yönetmeliklerin tamamı hukuki geçerliliğini yitirmiştir.
  2. B
    Merkezî idare hiyerarşisinde yer alan Emniyet Genel Müdürlüğü ile Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü gibi kurumlar, yürüttükleri kamu hizmetinin niteliği gereği doğrudan Anayasa'dan kaynaklanan bir yönetmelik çıkarma yetkisine sahiptir.
  3. C
    Bir yönetmeliğin bağlayıcılık kazanabilmesi ve yürürlüğe girebilmesi için Anayasa'nın amir hükmü gereğince, çıkaran makama bakılmaksızın istisnasız olarak Resmî Gazete'de yayımlanması şarttır.
  4. 2017 yılında gerçekleştirilen Anayasa değişikliğiyle Cumhurbaşkanına yönetmelik çıkarma yetkisi verilmiş olup; bu makam ile bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak amacıyla yönetmelik ihdas edebilirler.Answer
  5. E
    Bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi hizmet alanlarıyla ilgili konularda, herhangi bir kanuna veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesine dayanmaksızın asli (ilk elden) düzenleme niteliğinde yönetmelik çıkarabilirler.

Answer

Cumhurbaşkanına yönetmelik çıkarma yetkisinin 2017 değişikliğiyle verildiğini ve idarenin (Cumhurbaşkanı, bakanlıklar, kamu tüzel kişileri) kanunların ve kararnamelerin uygulanmasını sağlamak için yönetmelik çıkarabileceğini belirten seçenektir.
1982 Anayasası'nın 124. maddesine göre; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarabilirler. Cumhurbaşkanının yönetmelik çıkarma makamları arasına dahil edilmesi, 2017 yılında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçişle birlikte gerçekleşmiş anayasal bir reformdur. Bu seçenek Anayasa'nın hükmünü eksiksiz ve hukuki niteliğiyle doğru bir şekilde ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Yönetmelik çıkarma yetkisine sahip anayasal makamları ve kurumları tespit etme
Anayasa'nın 124. maddesine göre Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri yönetmelik çıkarabilir. Emniyet Genel Müdürlüğü gibi kamu tüzel kişiliği olmayan birimler kendi adlarına çıkaramaz.
Seçeneklerdeki idari birimlerin anayasal yetki sınırlarını belirlemek için temel kuralın uygulanması gerekir.
2
Yönetmeliklerin yayımlanma ve yürürlük şartlarını değerlendirme
Tüm yönetmeliklerin Resmî Gazete'de yayımlanma zorunluluğu yoktur; hangilerinin yayımlanacağı özel kanunla belirlenir.
Yönetmeliklerin şekil şartlarına ilişkin mutlak ifadelerin (istisnasız vb.) anayasal geçerliliğini denetlemek içindir.
3
Yönetmeliklerin normlar hiyerarşisindeki yerini ve hukuki niteliğini belirleme
Yönetmelikler, kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak için çıkarılan ikincil (türevsel) işlemlerdir, üst norma dayanmadan asli düzenleme yapamazlar.
İdarenin düzenleyici işlemlerinin sınırlarını ve türevsel doğasını teyit etmek içindir.
4
2017 Anayasa değişikliklerinin etkisini analiz etme
Cumhurbaşkanına yönetmelik çıkarma yetkisi 2017'de eklenmiştir. Ancak mülga Başbakanlık döneminden kalan eski yönetmelikler kendiliğinden yürürlükten kalkmaz, ilga edilene kadar geçerlidir.
Sistem değişikliğinin hukuki normlar üzerindeki geçmiş ve mevcut etkisini doğru yorumlamak içindir.

Key Concept

Yönetmeliklerin hukuki rejimi, yetki unsuru ve türevsel niteliği
Estimated Time:1m 30s
Rate this question