Question

Difficulty: MediumTemel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması Sistemi

20012001 yılında yapılan anayasa değişikliğiyle 19821982 Anayasası’nın 13.13. maddesine yeniden eklenen "hakkın özüne dokunmama" güvencesi, temel hakların sınırlandırılmasında yasama organı için aşılamaz bir sınırı ifade etmektedir. Buna göre, bir temel hak ve hürriyete getirilen sınırlamanın "hakkın özüne dokunduğunu" ve dolayısıyla anayasaya aykırı olduğunu söyleyebilmek için temel alınan kıstas aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sınırlamanın mutlaka Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen bir kanunla değil, Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yapılmış olması
  2. B
    Sınırlama sonucunda ulaşılmak istenen amaç ile başvurulan araç arasında makul bir dengenin bulunmaması
  3. C
    Sınırlamanın milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükleri ihlal etmesi ve bu durumun bir yargı kararıyla tespit edilmesi
  4. Sınırlamanın, hakkın kullanılmasını imkânsız kılarak onun varlık nedenini ortadan kaldıracak veya hakkı anlamsızlaştıracak derecede olmasıAnswer
  5. E
    Sınırlamanın sadece toplumsal bir ihtiyaca cevap vermemesi veya demokratik bir toplumda kabul edilebilir genel standartların dışında kalması

Answer

Sınırlamanın, hakkın kullanılmasını imkânsız kılarak onun varlık nedenini ortadan kaldırması veya hakkı anlamsızlaştıracak derecede olması hakkın özüne dokunulduğunu gösterir.
Sınırlamanın hakkı kullanılamaz hale getirmesi olarak ifade edilen durum, Anayasa Mahkemesi içtihatlarında ve doktrinde 'hakkın özüne dokunma' olarak tanımlanır. Bir sınırlama ölçülü görünse bile, eğer hakkın çekirdeğini (özünü) birey için kullanılamaz veya anlamsız hale getiriyorsa anayasaya aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 13.13. maddesindeki sınırlama kriterlerini hatırla.
13.13. madde; kanunilik, özel sebep, Anayasa'nın sözüne ve ruhuna uygunluk, demokratik toplum düzeni, laik Cumhuriyetin gerekleri, ölçülülük ve hakkın özüne dokunmama kriterlerini kümülatif (birlikte) şart koşar.
Sınırlamanın hukuka uygunluğu için bu şartların tamamının sağlanması gerekir.
2
"Hakkın özü" kavramının hukuki tanımını analiz et.
Hakkın özü, bir hakka getirilen sınırlamanın ulaşabileceği son noktadır. Eğer sınırlama, o hakkı kullanılmaz hale getiriyorsa veya varlık sebebini (özünü) yok ediyorsa, 'hakkın özüne dokunulmuş' sayılır.
Ölçülülük ilkesi aracın ağırlığına odaklanırken, hakkın özü doğrudan hakkın kalan kısmının niteliğine odaklanır.
3
Diğer seçenekleri eleyerek doğru tanıma ulaş.
Kanunilik, ölçülülük, durdurma rejimi ve demokratik toplum düzeni gibi farklı anayasal kavramlara odaklanan seçenekler elenir.
Soruda spesifik olarak 'hakkın özü' kriterinin tanımı istenmektedir.

Key Concept

Hakkın Özüne Dokunmama Güvencesi
Estimated Time:1m 15s
Rate this question