Kamu Politikası

Karar vericinin; bilgi eksikliği, zaman darlığı ve bilişsel kapasite yetersizliği gibi kısıtlar altında, 'en iyi' (optimal) çözümü bulmak yerine asgari düzeyde 'tatmin edici' (satisficing) olan ilk uygun seçeneği kabul ettiğini savunan model aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası aktörleri; sahip oldukları yetkinin kaynağına, anayasal statülerine ve karar alma mekanizmasındaki hiyerarşik konumlarına göre 'resmi' ve 'gayri resmi' aktörler olarak sınıflandırılmaktadır. Türk idari sistemi içerisinde yer alan ve Anayasa'nın 135. maddesinde 'kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları' (TOBB, TMMOB, Türk Tabipleri Birliği vb.) olarak tanımlanan yapılar; kamu tüzel kişiliğine sahip olmaları, yasal düzenlemeyle kurulmaları ve idari vesayet denetimine tabi tutulmalarına rağmen, kamu politikası literatüründeki temel işlevleri ve meşruiyet kaynakları dikkate alındığında aşağıdaki aktör sınıflarından hangisine dahildir?

Bir kamu yönetiminde, kırsal kalkınmayı desteklemek amacıyla çiftçilere modern damlama sulama teknikleri eğitimi verilmesi kararlaştırılmıştır. Programın temel hedefi, bölgedeki çiftçilerin en az $80\%$'inin eğitimi tamamlaması ve işletme başına sulama maliyetlerinin $15\%$ düşürülmesidir. Değerlendirme raporunda; eğitimin planlanandan daha düşük bir maliyetle $90\%$ katılım oranıyla tamamlandığı, sulama maliyetlerinin ise $20\%$ azalarak teknik hedeflerin aşıldığı saptanmıştır. Ancak bölgedeki su kaynaklarının toplam hacminin yetersizliği ve toprak yapısının tuzluluk oranı nedeniyle, tarımsal verimlilikte beklenen artışın sağlanamadığı ve çiftçilerin yoksulluk düzeyinde bir iyileşme olmadığı görülmüştür.

William Dunn tarafından geliştirilen kamu politikası değerlendirme kriterleri dikkate alındığında; politikanın kendi iç hedeflerine (çıktılarına) tam olarak ulaşmasına karşın, temel sorunun (etkinin) çözümünde beklenen tatmini yaratamaması durumu aşağıdaki kriterlerden hangisinin eksikliğini en net şekilde ortaya koymaktadır?

Bir kamu politikası alanı olarak 'yoksullukla mücadele' stratejilerini formüle eden bir çalışma grubu; mevcut sosyal yardım programlarının temel felsefesini ve kurumsal yapısını değiştirmeden, sadece ödeme miktarlarında enflasyon oranında güncellemeler yapmayı ve yararlanıcı kriterlerinde teknik düzenlemelere gitmeyi kararlaştırmıştır. Bu çalışma grubu, köklü bir reformun yaratacağı siyasi çatışma risklerinden kaçınmayı ve 'mümkün olanın en iyisini' değil, siyasal açıdan 'uzlaşılabilir olanı' hedeflemektedir.

Kamu politikası formülasyonu modelleri dikkate alındığında, bu çalışma grubunun benimsediği yaklaşım ve bu yaklaşıma Charles Lindblom tarafından yöneltilen temel nitelendirme aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Kamu politikası analizi literatüründe, bir politikanın başarısızlığına veya işlevsizliğine dair somut veriler bulunmasına karşın; o politikanın yürütülmesinden sorumlu olan birimin bütçe ve kadro kaybına uğrayacağı endişesiyle politikanın devamlılığı için direnç göstermesi, politika sonlanması (policy termination) önündeki aşağıdaki engel türlerinden hangisine örnektir?

Kamu politikası uygulama literatüründe, politika analizi sürecine merkezdeki karar alıcıların niyetlerinden veya yasal metinlerden değil, politikanın nihai olarak uygulandığı 'uç noktadaki' aktörlerin somut davranışlarından ve yerel kısıtlarından başlanması gerektiğini savunan; Richard Elmore tarafından 'geriye doğru haritalama' (backward mapping) olarak nitelendirilen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Bir büyükşehir belediyesi, kent merkezindeki kronik trafik yoğunluğunu azaltmak amacıyla yeni bir tünel projesi hayata geçirmiştir. Proje değerlendirme raporuna göre; tünel inşaatı öngörülen bütçenin altında tamamlanmış ve açılışından itibaren tüneli kullanan araç sayısı günlük $45.000$ ile hedeflenen kapasiteye tam olarak ulaşmıştır. Ancak yapılan saha analizlerinde, tünelin varlığına rağmen kentin genel trafik sıkışıklığı endeksinde herhangi bir iyileşme olmadığı ve sorunun çözülemediği tespit edilmiştir.

William Dunn'ın kamu politikası değerlendirme kriterleri çerçevesinde, hedeflenen çıktılara (outputs) ulaşılmasına rağmen asıl problemin çözülememiş olması öncelikle hangi kriterin karşılanmadığını gösterir?

Kamu politikası döngüsünde, siyasal gündeme girmiş olan bir problemin çözümü için somut çözüm yollarının (alternatiflerin) geliştirildiği, bu alternatiflerin olası maliyet ve etkilerinin analiz edilerek teknik bir tasarımın yapıldığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası analizinde aktörler; anayasal dayanakları, yetki kaynakları ve karar alma sürecindeki hiyerarşik konumları çerçevesinde "resmi" ve "gayri resmi" olarak sınıflandırılmaktadır. Resmi aktörler devletin egemenlik gücünü ($kamu$ $kudretini$) doğrudan kullanma ve bağlayıcı karar alma yetkisine sahipken; gayri resmi aktörler uzmanlık bilgisi, toplumsal temsil veya kamuoyu baskısı gibi araçlarla sürece dışarıdan dahil olurlar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kamu politikası sürecinde etkili olan gayri resmi aktörlerden biridir?

Theodore Lowi’nin "politika siyaseti belirler" (policy determines politics) önermesinden hareketle geliştirdiği politika matrisinde; devletin zorlama (coercion) olasılığının "dolaylı" (remote) olduğu ve yaptırımın doğrudan "bireysel eylemlerden" ziyade "davranış ortamına/genel yapıya" (environment of conduct) yönelik olduğu politika türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cobb ve Elder tarafından geliştirilen kamu politikası gündem belirleme yaklaşımına göre; karar alıcıların, üzerinde aktif ve ciddi bir şekilde durmayı kabul ettikleri konu ve sorunlardan oluşan, zaman ve kaynak kısıtı nedeniyle sınırlı sayıda maddeyi içeren gündem türü aşağıdakilerden hangisidir?

Gıda güvenliği standartları, hız sınırları veya sanayi tesislerine yönelik emisyon kısıtlamaları gibi; bireylerin ve grupların davranışlarına belirli standartlar getiren ve bu kurallara uyumu denetleyen kamu politikası türü, Theodore Lowi’nin tipolojisine göre aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası aktörleri; yetkilerinin kaynağına, anayasal statülerine ve karar alma mekanizmasındaki doğrudan hiyerarşik konumlarına göre 'resmi' ve 'gayri resmi' olarak iki temel gruba ayrılmaktadır. Bu analitik sınıflandırma, aktörün politika döngüsündeki fonksiyonel rolü ile hukuki statüsü arasındaki farkı anlamak açısından kritiktir. Buna göre, Türk siyasal ve idari sistemi çerçevesinde aktörlerin rollerine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, aktörlerin 'resmi/gayri resmi' niteliği ile politika sürecindeki konumları arasındaki ilişkiyi hatalı bir şekilde yansıtmaktadır?

Bir kamu kurumunda, toplumsal bir soruna yönelik politika seçenekleri geliştirilirken; sorunun tüm boyutlarıyla tanımlanması, ulaşılabilecek tüm verilerin toplanması, her bir alternatifin maliyet ve yararının sayısal olarak analiz edilmesi ve en yüksek toplumsal faydayı sağlayacak seçeneğin belirlenmesi hedeflenmektedir. Bu yaklaşım, kamu politikası formülasyonu ve tasarım sürecinde başvurulan aşağıdaki modellerden hangisinin temel varsayımlarını yansıtmaktadır?

Kamu politikası literatüründe Cobb ve Elder tarafından geliştirilen gündem belirleme yaklaşımına göre; yasama organı, hükümet veya yargı gibi yetkili kamu mercilerinin resmi olarak ele almayı kabul ettikleri ve üzerinde ciddi bir şekilde durmaya karar verdikleri meselelerin oluşturduğu liste aşağıdakilerden hangisidir?

Bir hükümet, hızla artan nüfusun gıda ihtiyacını karşılamak amacıyla tarım alanlarında kimyasal gübre kullanımını yoğun şekilde teşvik eden bir kamu politikası benimsemiştir. Politika sonucunda tarımsal verimlilikte hedeflenen artış sağlanmış, birim maliyetler düşürülmüş ve gıda arzı sorunu kısa vadede çözülmüştür. Ancak uzun vadede, bu yöntemin toprak yapısını bozduğu ve biyolojik çeşitliliğe geri dönülemez zararlar verdiği gerekçesiyle, politikanın en baştan "doğru bir seçim olup olmadığı" ve toplumsal geleceğe katkısının etik meşruiyeti yoğun bir tartışma konusu haline gelmiştir.

William Dunn tarafından geliştirilen politika değerlendirme kriterleri çerçevesinde, politikanın teknik başarılarına rağmen "temel amacın doğruluğu ve toplumsal değerlerle tutarlılığı" üzerinden yapılan bu eleştiri aşağıdaki kriterlerden hangisinin kapsamına girer?

Kamu politikası sürecinde, siyasal iktidarın stratejik bir reform paketini önce kendi içerisinde olgunlaştırıp resmi görüşme listesine alması, ancak bu politikanın hayata geçirilmesi için gereken toplumsal desteği ve meşruiyeti sağlamak amacıyla konuyu daha sonra geniş halk kitlelerinin tartışmasına açması durumu söz konusudur.

Cobb ve Elder'ın gündem belirleme kuramı çerçevesinde, bu sürecin işleyişi ve gündem türleri arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır?

Amitai Etzioni, kamu politikası analizinde artırımcı modelin (inkrementalizm) sadece teknik bir karar verme yöntemi olmadığını, aynı zamanda toplumsal statükoyu koruyan ideolojik bir boyutu bulunduğunu savunur. Etzioni'ye göre artırımcı model, doğası gereği 'muhafazakâr' bir eğilime sahiptir.

Aşağıdakilerden hangisi Etzioni'nin artırımcı modele yönelttiği bu 'muhafazakârlık' eleştirisinin temel dayanağını oluşturur?

Theodore Lowi’nin "Politika Siyaseti Belirler" (Policy Determines Politics) tezi kapsamında geliştirdiği $2 \times 2$’lik kamu politikası matrisinde; devletin zorlama ($coercion$) kapasitesinin doğrudan bireysel eylemleri hedeflemek yerine eylemin gerçekleştiği "davranış ortamına" ($environment\ of\ conduct$) yöneldiği ve bu zorlamanın gerçekleşme olasılığının "dolaylı/uzak" ($remote$) olarak kurgulandığı politika kategorisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Kamu politikası döngüsünde, siyasal gündeme girmiş olan bir sorunun çözümü için çeşitli seçeneklerin (alternatiflerin) geliştirildiği, bu seçeneklerin olası etkilerinin analiz edildiği ve somut stratejilerin oluşturulduğu aşama aşağıdakilerden hangisidir?