Kamu tercihi teorisinde, rasyonel bireylerin tercihlerinden hareketle tutarlı bir toplumsa… — KPSS Maliye

Kamu tercihi teorisinde, rasyonel bireylerin tercihlerinden hareketle tutarlı bir toplumsal karar alma mekanizması oluşturulmaya çalışılırken bazı paradokslarla karşılaşılabilmektedir.

Üç seçmenin ( $X, Y, Z$ ) üç farklı kamu harcaması alternatifi ( $A, B, C$ ) üzerindeki tercih sıralamaları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Seçmenler	1. Tercih	2. Tercih	3. Tercih
$X$ Seçmeni	A	B	C
$Y$ Seçmeni	B	C	A
$Z$ Seçmeni	C	A	B

Bu tabloya göre ortaya çıkan sonuç ve Kenneth Arrow'un İmkansızlık Teoremi aksiyomları çerçevesindeki değerlendirmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçmenlerin tercihleri arasında bir döngüsellik (cycle) söz konusudur ve bu durum Arrow'un 'geçişlilik' aksiyomunun toplumsal düzeyde ihlal edildiğini gösterir.Answer
B
Tablodaki durum, seçmenlerin 'ilgisiz seçeneklerin bağımsızlığı' ilkesine uymamasından kaynaklanan bir oylama ticareti (logrolling) örneğidir.
C
Medyan seçmen teoremi gereği, bu tercih yapısında $B$ seçeneği kararlı bir denge noktası olarak ortaya çıkar ve toplumsal tercih olur.
D
Döngüselliğin temel nedeni 'diktatör olmama' aksiyomunun varlığıdır ve bir diktatör atandığında 'kısıtlanmamış alan' aksiyomu ihlal edilmiş olur.
E
Bu tablo, Pareto etkinliğinin sağlanamadığı bir durumu temsil eder ve Arrow'a göre toplumsal refahın azaldığını kesin olarak gösterir.

Answer

Seçmenlerin tercihleri arasında bir döngüsellik (cycle) söz konusudur ve bu durum Arrow'un 'geçişlilik' aksiyomunun toplumsal düzeyde ihlal edildiğini gösterir.

Doğru yanıt, tablodaki ikili karşılaştırmaların

A > B

B > C

C > A

şeklinde bir döngü oluşturduğunu ve bunun Arrow'un 'geçişlilik' aksiyomunun ihlali olduğunu belirtir. Bu durum literatürde Condorcet Paradoksu (Oylama Paradoksu) olarak bilinir. Rasyonel bireyler (X, Y, Z) kendi içlerinde tutarlı tercihlere sahip olsalar bile, çoğunluk kuralı toplumsal düzeyde tutarsız (geçişsiz) bir sonuç üretebilir.

Step-by-Step Solution

İkili karşılaştırmaların (Pairwise comparison) yapılması

A ve B kıyaslandığında X ve Z seçmenleri A'yı tercih eder (

2 > 1

, sonuç:

A > B

). B ve C kıyaslandığında X ve Y seçmenleri B'yi tercih eder (

2 > 1

, sonuç:

B > C

). C ve A kıyaslandığında Y ve Z seçmenleri C'yi tercih eder (

2 > 1

, sonuç:

C > A

Toplumsal tercihin yönünü belirlemek için seçenekler ikişerli olarak oylanmalıdır.

Sonuçların birleştirilerek geçişliliğin kontrol edilmesi

A > B

B > C

iken normalde

A > C

olması beklenir. Ancak oylama sonucunda

C > A

çıkmıştır. Yani

A > B > C > A

döngüsü oluşmuştur.

Geçişlilik (Transitivity) kuralı, eğer A B'den, B de C'den üstünse A'nın C'den üstün olmasını gerektirir.

Arrow'un İmkansızlık Teoremi ile ilişkilendirilmesi

Arrow'a göre, makul şartlar (Diktatör olmama, Pareto ilkesi, İlgisiz seçeneklerin bağımsızlığı, Kısıtlanmamış alan) altında bireysel tercihlerden her zaman geçişli (transitive) bir toplumsal tercih üretilemez.

Tablodaki döngüsellik, Arrow'un 'Geçişlilik/Toplumsal Sıralama' aksiyomunun sağlanamadığının somut bir örneğidir.

Key Concept

Condorcet Paradoksu ve Arrow'un Geçişlilik Aksiyomu

Practice More

Arrow'un İmkansızlık Teoremi'ndeki diğer aksiyomların (Pareto ilkesi, Diktatör olmama, vb.) tanımlarını gözden geçirmek konuyu pekiştirecektir.

Estimated Time:2m 0s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic