Question

Difficulty: Hard1980 Sonrası Borçlanma Politikaları

Türkiye'de 19801980 sonrası dönemde kamu açıklarının finansmanında Merkez Bankası kaynaklarından (monetizasyon) vazgeçilerek piyasa temelli borçlanma yöntemlerine (ihale sistemi) geçilmesi, makroekonomik dengeler üzerinde çeşitli etkiler yaratmıştır.

Bu değişim süreci ve sonuçları dikkate alındığında, 19801980-20012001 dönemi borçlanma politikalarıyla ilgili aşağıdaki analizlerden hangisi doğrudur?

  1. Kamu kesiminin artan finansman ihtiyacını piyasadan (yerli bankacılık sistemi) karşılaması, faiz oranları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturarak özel sektör yatırımlarını kısıtlamış ve 'dışlama etkisi'ne (crowdingcrowding-outout) yol açmıştır.Answer
  2. B
    Kısa vadeli avans sisteminin 19901990'lı yıllar boyunca bütçe ödeneklerine oranla sınırsız bir şekilde kullanılması, hazinenin piyasa faizlerine olan duyarlılığını azaltarak iç borç sarmalının oluşmasını engellemiştir.
  3. C
    19891989 yılında 3232 Sayılı Karar ile sermaye hareketlerinin serbestleşmesi, kamu kesimi borçlanma gereğini yapısal olarak azaltmış ve 19901990'lı yıllarda bütçe disiplininin temel dayanağı olmuştur.
  4. D
    20012001 krizi sonrası yürürlüğe giren 47494749 Sayılı Kanun, borçlanma yetkisini yerel yönetimlere ve kamu iktisadi teşebbüslerine devrederek merkezi yönetimin borç stokunu eritmiştir.
  5. E
    19801980 sonrası piyasa temelli borçlanmaya geçişle birlikte kamu borç stokunun vadesi yapısal olarak uzamış, bu durum devletin likidite riskini tamamen ortadan kaldırmıştır.

Answer

Kamu kesiminin finansman ihtiyacını piyasadan karşılaması, faizleri artırarak özel sektör yatırımlarını kısıtlamış (dışlama etkisi) ve bu durum dönemin temel makroekonomik sorunu haline gelmiştir.
Türkiye'de 19801980-20012001 döneminde, kamu açıklarının finansmanında Merkez Bankası'na başvurmak yerine piyasadan borçlanma (ihale) yolu seçilmiştir. Ancak kamu kesimi borçlanma gereği (KKBG) çok yüksek olduğu için, devlet piyasadaki fonların büyük kısmını yüksek faizlerle talep etmiş; bu durum bankaların reel sektör yerine devleti fonlamasına ve özel yatırımların azalmasına (dışlama etkisi) neden olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Politika Değişimini Tanımlama
Merkez Bankası avanslarından (monetizasyon) vazgeçilip piyasa faiziyle borçlanmaya (ihale yöntemi) geçilmesi.
1980 sonrası finansal serbestleşme ve piyasa ekonomisine geçişin bir gereğidir.
2
Arz ve Talep Analizi
Devletin fon piyasasındaki talebinin artması, ödünç verilebilir fon talebini yukarı kaydırır.
Piyasa temelli borçlanmada devlet, fonlar için özel sektörle rekabet eder.
3
Fiyat (Faiz) Etkisi
Artan fon talebi, piyasa faiz oranlarının (ii) yükselmesine neden olur.
Sınırlı tasarrufların büyük kısmının devlet tarafından emilmesi faizleri tetikler.
4
Özel Sektör Etkisi (Dışlama)
Yüksek faizler nedeniyle özel sektörün yatırım projelerinin maliyeti artar ve yatırımlar azalır (II \downarrow).
Kamu harcamalarının finansmanı için yapılan borçlanmanın özel harcamaları azaltmasına 'dışlama etkisi' denir.

Key Concept

Dışlama Etkisi (Crowding-out) ve Finansal Serbestleşme
Rate this question