Question

Difficulty: Very hardGenellik İlkesinin İstisnaları

Bütçenin 'Genellik İlkesi', kamu mali yönetiminde mali saydamlığın ve bütçe hakkının korunması amacıyla 'Gayrisafi Usul' ve 'Adem-i Tahsis' olmak üzere iki temel kural üzerine inşa edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu uygulamaları ve genel bütçe teorisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi 'Adem-i Tahsis' (gelirlerin giderlere özgülenmemesi) kuralının bir istisnası olarak işlev görmesine rağmen, 'Gayrisafi Usul' (gelir ve giderlerin bütçede netleştirilmeden ayrı ayrı gösterilmesi) kuralına aykırılık teşkil etmez?

  1. A
    Döner sermayeli işletmelerin işletme hasılatı ile giderlerinin mahsup edilerek sadece dönem sonu net kârlarının genel bütçeye aktarılması
  2. Şartlı bağış ve yardımların, bağışlayan tarafından belirlenen amaç doğrultusunda harcanmak üzere bütçeye gelir ve ödenek kaydedilmesiAnswer
  3. C
    Tahsil edilen vergi gelirlerinden yapılan iade ve mahsupların, bütçe cetvellerinde doğrudan ilgili gelir kaleminden düşülerek net tutarlar üzerinden gösterilmesi
  4. D
    Bütçe dışı fon uygulamaları ile belirli gelir kaynaklarının bütçe disiplini dışında doğrudan belirli bir yatırım projesinin finansmanına tahsis edilmesi
  5. E
    Kamu iktisadi teşebbüslerinin gayrisafi hasılatı ile işletme giderlerinin bütçe dışında tutulup sadece bütçeden yapılan sermaye transferlerinin gösterilmesi

Answer

Şartlı bağış ve yardımların, bağışlayan tarafından belirlenen amaç doğrultusunda harcanmak üzere bütçeye gelir ve ödenek kaydedilmesi
Şartlı bağış ve yardımlar, 5018 sayılı Kanun uyarınca bağışçının belirlediği amaç dışında kullanılamazlar. Bu durum, 'belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmemesi' anlamına gelen 'Adem-i Tahsis' kuralının doğrudan bir istisnasıdır. Ancak bu bağışlar bütçe dışında tutulmaz veya doğrudan netleştirilmez; aksine bütçeye tam tutarıyla gelir kaydedilir ve karşılığında ilgili amaca hizmet edecek bir ödenek açılır. Gelir ve giderin ayrı ayrı bütçede yer alması, 'Gayrisafi Usul' kuralına (brüt bütçeleme) uygun bir uygulamadır. Dolayısıyla bu uygulama, Genellik ilkesinin bir parçasını ihlal ederken diğer parçasını korumaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Genellik ilkesinin alt kurallarını tanımla.
Genellik = Gayrisafi Usul (Mahsup yok) + Adem-i Tahsis (Tahsis/Özgüleme yok).
Sorunun hangi kuralın ihlal edilip hangisinin edilmediğini istediğini anlamak için temel tanımlar gereklidir.
2
Seçeneklerdeki uygulamaların 5018 sayılı Kanun'a göre muhasebeleşme şeklini analiz et.
Şartlı bağışlar, 5018 madde 40 uyarınca bütçeye 'gelir' kaydedilir ve aynı miktar 'ödenek' olarak açılır.
Bütçeye hem gelir hem gider girişi yapılması, Gayrisafi Usul'ün korunduğunu gösterir.
3
Şartlı bağışın 'Adem-i Tahsis' kuralı ile olan ilişkisini değerlendir.
Bağışçı bir amaç belirttiği için bu gelir başka bir hizmette kullanılamaz; bu durum Adem-i Tahsis'e aykırıdır (istisnadır).
Adem-i Tahsis kuralı her türlü gelirin her türlü gideri karşılaması gerektiğini savunur, şartlı bağış ise bunu engeller.

Key Concept

Genellik İlkesi ve Alt Kuralları

Practice More

Birlik ilkesi ile Genellik ilkesinin ortak istisnası olan 'Döner Sermayeler' konusuna odaklanan soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question