Gelir Üzerinden Alınan Vergiler

263 questions

Question 201Question

Bay (L)(L), İstanbul'da kendisine ait bir ofiste hem gümrük müşavirliği faaliyeti yürütmekte hem de ofis bünyesinde kurduğu bir birimde kırtasiye malzemeleri perakende satışı yapmaktadır. 20252025 yılı faaliyetleri kapsamında, ofis kirası yanında, işletmede sigortalı olarak çalışan eşine ödediği ücreti ve işletme envanterine kayıtlı binek otomobilin Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTVMTV) ödemelerini gider olarak kaydetmiştir. Bay (L)(L)'nin kira bedeli ve yıllık iş hacmi 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun (GVKGVK) 4747 ve 4848. maddelerindeki hadlerin altındadır.

Buna göre, Bay (L)(L)'nin vergilendirilme usulü ve gider kayıtlarının mevzuata uygunluğu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Gümrük müşavirliği faaliyeti ile ticari işi birlikte yürüttüğü ve büyükşehirde emtia satışı yaptığı için basit usulden yararlanamaz; ayrıca eşine ödediği ücret ve binek otomobil MTV ödemesi gider olarak kabul edilmez.

Answer

Mükellefin serbest meslek ve ticari faaliyeti birlikte yürütmesi ve büyükşehirdeki emtia satışı kısıtlaması nedeniyle gerçek usulde vergilendirilmesi gerekir; eşe ödenen ücret ve binek otomobil MTV'si ise kanunen kabul edilmeyen giderdir.
Doğru yanıt, mükellefin yürüttüğü faaliyetlerin niteliği ve bulunduğu yerleşim birimi nedeniyle basit usulden men edildiğini ve kanunen yasaklanmış giderlerin ticari kazançtan indirilemeyeceğini tam olarak açıklamaktadır. 193193 sayılı GVK'nın 5151. maddesi, serbest meslek faaliyeti ile ticari faaliyeti birlikte yürütenlerin hiçbir şekilde basit usulden yararlanamayacağını hükme bağlamıştır. Ayrıca, mükellefin eşine ödediği ücretler GVKGVK 41/241/2 uyarınca, binek otomobillere ait MTVMTV ödemeleri ise MTVMTV Kanunu'nun 1414. maddesi uyarınca gider kabul edilmez.

Step-by-Step Solution

1
Faaliyet türlerinin analiz edilmesi
Gümrük müşavirliği 'Serbest Meslek', kırtasiye satışı ise 'Ticari Kazanç'tır.
Kazanç türünün tespiti vergilendirme rejimini belirler.
2
Basit usulden yararlanma şartlarının GVK 51 uyarınca kontrol edilmesi
GVK 51/4 gereği serbest meslek ile ticari faaliyeti birlikte yapanlar basit usulden yararlanamaz.
Kanun, belirli faaliyetlerin birleşmesini basit usulün dışında tutmuştur.
3
Büyükşehir (İstanbul) kısıtlamasının (95/643095/6430 sayılı Karar) kontrol edilmesi
Büyükşehirlerde emtia alım-satımı yapanlar basit usulden hariç tutulmuştur.
Coğrafi ve iktisadi şartlar nedeniyle basit usul kapsamı daraltılmıştır.
4
İndirilecek ve indirilemeyecek giderlerin analiz edilmesi
GVK 41/2 uyarınca eşe ödenen ücret ve MTV Kanunu 14. madde uyarınca binek otomobil MTV'si gider yazılamaz.
Safi kazancın tespiti için kanunun yasakladığı giderlerin elenmesi gerekir.

Key Concept

Ticari Kazanç ve Serbest Meslek Kazancı ayrımı ile Basit Usulden yararlanamayacak olanlar (GVKGVK 51)

Practice More

Basit usulden gerçek usule geçiş şartlarını ve GVK 51. maddedeki diğer özel durumları (sarraflar, reklamcılar vb.) inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 202Question

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, bir mükellefin ticari kazancının "basit usulde" tespit edilebilmesi için kanunda belirtilen genel ve özel şartları taşımasının yanı sıra, Kanun'un 51. maddesinde yer alan "basit usulden faydalanamayacak olanlar" kapsamında bulunmaması gerekir.

Buna göre, aşağıda durumları belirtilen mükelleflerden hangisinin elde ettiği ticari kazanç, diğer tüm şartları taşısa dahi kanun gereği hiçbir surette basit usulde tespit edilemez?

Show answer & explanation

Answer: Serbest meslek faaliyeti olan diş hekimliğinin yanı sıra, aynı iş yerinde tıbbi malzeme alım-satımı ile uğraşan mükellef

Answer

Serbest meslek faaliyeti ile birlikte ticari faaliyet yürütenlerin ticari kazançları kanun gereği basit usulde tespit edilemez.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 46. maddesinin son fıkrası uyarınca, serbest meslek faaliyeti (avukat, doktor, mimar vb.) ile ticari faaliyeti birlikte yürüten mükelleflerin ticari kazançları basit usulde tespit edilemez. Bu kişiler, her iki faaliyet türü için de gerçek usulde defter tutmak ve vergilendirilmek zorundadırlar.

Step-by-Step Solution

1
Mükellefin yürüttüğü faaliyet türlerini analiz etme
Mükellef hem serbest meslek (diş hekimliği) hem de ticari faaliyet (tıbbi malzeme satışı) yürütmektedir.
GVK uyarınca kazanç türlerinin birleşmesi durumunda vergilendirme usulü değişebilmektedir.
2
GVK Madde 46'daki kısıtlamayı kontrol etme
GVK Madde 46/6: "...serbest meslek faaliyeti ile birlikte ticari faaliyette bulunanların ticari kazançları basit usulde tespit edilmez."
Kanun koyucu, serbest meslek erbabının profesyonel organizasyonu ile ticari organizasyonun iç içe geçmesi durumunda basit usulün kontrol edilebilirliğini düşük bulmaktadır.
3
Diğer seçeneklerdeki faaliyetleri GVK 51 kapsamında değerlendirme
Bakkallık, şehir içi taşımacılık, tamircilik ve terzilik faaliyetleri GVK 51'deki yasaklı işler (sarraflık, tavassut, maden işletmeciliği vb.) arasında değildir.
Yasaklı kapsamda olmayan ve genel/özel şartları sağlayanlar basit usulde kalabilir.

Key Concept

Basit Usulden Yararlanamayacak Olanlar ve Kazanç Türlerinin Birleşmesi

Practice More

GVK Madde 51'de yer alan 'Sarraflar' ve 'Tavassut (Aracılık) işi yapanlar'ın büyükşehir ayrımı olmaksızın gerçek usule tabi olduğunu tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 203Question

Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca, tam mükellef bir anonim şirketin, başka bir tam mükellef kurumun sermayesine katılmasından elde ettiği kâr payları (temettüler) kurum kazancının tespitinde aşağıdaki işlemlerden hangisine tabi tutulur?

Show answer & explanation

Answer: Kurum kazancından iştirak kazancı istisnası kapsamında tamamı indirilir.

Answer

Tam mükellef bir kurumun, başka bir tam mükellef kurumun sermayesine iştirak etmesi sonucu elde ettiği kâr paylarının tamamı iştirak kazancı istisnası kapsamında kurum kazancından indirilir.
Doğru cevap, tam mükellef kurumlardan elde edilen kâr paylarının iştirak kazancı istisnası kapsamında tamamının kurum kazancından indirilmesi gerektiğini belirten ifadedir. Bu uygulama, aynı kazancın birden fazla kez kurumlar vergisine tabi tutulmasını önlemek amacıyla yasaya eklenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Gelirin niteliğini ve tarafları belirleyin.
Gelir, tam mükellef bir kurumdan alınan kâr payıdır (temettü).
İstisnanın uygulanabilmesi için kâr payını dağıtan kurumun da tam mükellef olması şarttır.
2
Kurumlar Vergisi Kanunu'ndaki ilgili maddeyi (5/1a5/1-a) uygulayın.
İştirak kazancı istisnası şartlarının oluştuğu tespit edilir.
Bu istisna, kâr payının dağıtıldığı aşamada zaten vergilendirilmiş olan bir kazancın, alan kurum nezdinde tekrar vergilendirilmesini (mükerrerliği) önlemeyi amaçlar.
3
Vergi matrahı üzerindeki işlemi belirleyin.
Kazancın tamamı kurumlar vergisi beyannamesinde istisnalar sütununda gösterilerek matrahtan düşülür.
İstisnalar, kurum kazancının tespitinde vergi dışı bırakılan unsurlardır.

Key Concept

İştirak Kazancı İstisnası
Estimated Time:45s
Question 204Question

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre, ticari kazancın safi tutarının tespiti sırasında aşağıdaki harcamalardan hangisinin hasılattan indirilmesi mümkündür?

Show answer & explanation

Answer: İşletme ile ilgili olmak şartıyla, bir mukavelenameye dayalı olarak ödenen tazminatlar

Answer

İşletme ile ilgili olmak kaydıyla bir sözleşmeye (mukavelenameye) dayalı olarak ödenen tazminatlar ticari kazancın tespitinde gider olarak indirilebilir.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 40. maddesinin 3. bendi uyarınca; işle ilgili olmak şartıyla, bir mukavelenameye (sözleşmeye), ilama (mahkeme kararına) veya kanun emrine istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar ticari kazancın safi tutarının tespitinde gider olarak indirilebilir.

Step-by-Step Solution

1
Harcamanın niteliğini belirle
Ödenen unsur bir tazminattır.
Tazminatların gider yazılabilmesi için belirli şartlara (GVK Madde 40/3) tabi olması gerekir.
2
Gider yazılma şartlarını kontrol et
Tazminatın işletme ile ilgili olması ve bir mukavelenameye (sözleşmeye) dayanması şartı sağlanmıştır.
Kanun, şahsi kusur dışındaki hukuki dayanağı olan işle ilgili tazminatlara izin verir.
3
Kısıtlamaları (Madde 41) gözden geçir
Bu harcama gider kabul edilmeyen ödemeler arasında yer almaz.
Şahsi kusurdan doğmayan ve sözleşmeye dayalı tazminatlar kısıtlama kapsamında değildir.

Key Concept

Ticari Kazançta İndirilecek Giderler (GVK Madde 40)
Estimated Time:1m 15s
Question 205Question

Merkezi Lüksemburg’da bulunan ve ana sözleşmesine göre kanuni merkezi Lüksemburg şehri olan bir yatırım şirketinin; tüm yönetimsel kararlarının, stratejik planlamasının ve ticari işlemlerinin fiilen İstanbul’da ikamet eden genel müdürü tarafından bu adresten yönetildiği tespit edilmiştir. Şirketin Türkiye’de tescilli bir şubesi bulunmamasına rağmen, Almanya’daki iştiraklerinden elde ettiği kâr paylarının (temettü) Türkiye’deki kurumlar vergisi mevzuatı açısından durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İş işlemlerinin fiilen toplandığı ve yönetildiği merkez Türkiye'de olduğundan şirket 'tam mükellef' kabul edilir ve yurt dışındaki temettü geliri de dahil olmak üzere tüm dünya kazançları üzerinden Türkiye'de vergilendirilir.

Answer

İş işlemlerinin fiilen toplandığı ve yönetildiği merkez Türkiye'de olduğundan şirket 'tam mükellef' kabul edilir ve yurt dışındaki temettü geliri de dahil olmak üzere tüm dünya kazançları üzerinden Türkiye'de vergilendirilir.
Doğru yanıt, iş merkezinin tanımı ve tam mükellefiyetin kapsamıyla doğrudan ilgilidir. 55205520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 3.3. maddesine göre, kanuni merkezi (kuruluş sözleşmesinde belirtilen merkez) veya iş merkezi (işlemlerin fiilen yönetildiği yer) Türkiye'de olan kurumlar 'tam mükellef' sayılırlar. Tam mükellef kurumlar ise gerek Türkiye içinde gerekse Türkiye dışında elde ettikleri kazançların tamamı üzerinden vergilendirilirler. Senaryoda genel müdürün tüm stratejik kararları İstanbul'dan alması, 'iş merkezi'nin Türkiye'de olduğunu kanıtlar ve bu durum şirketi tam mükellef kılarak Almanya'daki kazançlarının da Türkiye'de vergilendirilmesini zorunlu kılar.

Step-by-Step Solution

1
Mükellefiyet şeklinin belirlenmesi için kanuni ve iş merkezlerinin konumunu analiz etme.
Kanuni merkez Lüksemburg olsa da, yönetimsel kararların İstanbul'dan alınması 'iş merkezi'nin Türkiye'de olduğunu gösterir.
55205520 sayılı KVK Madde 3/43/4 uyarınca iş merkezi, iş işlemlerinin fiilen toplandığı ve yönetildiği yerdir.
2
KVK Madde 3/1 uyarınca tam mükellefiyet şartlarını kontrol etme.
Şirket 'tam mükellef' statüsündedir.
Kanuni veya iş merkezinden herhangi birinin Türkiye'de bulunması tam mükellefiyet için yeterlidir (seçimlik şart).
3
Tam mükellefiyetin vergilendirme kapsamını uygulama.
Şirket, hem Türkiye içindeki hem de Türkiye dışındaki kazançlarının tamamı üzerinden vergilendirilir.
Tam mükellefiyette şahsilik ilkesi gereği dünya genelindeki kazançlar vergi matrahına dahil edilir.

Key Concept

İş Merkezi ve Tam Mükellefiyet İlişkisi
Question 206Question

Tam mükellef bir gerçek kişi olan Bayan (S), 20252025 takvim yılında elde ettiği ve tamamı 'hukuken ve tekemmül' etmiş olan aşağıdaki menkul sermaye iratlarına ilişkin vergi beyannamesini hazırlamaktadır:

Gelir TürüBrüt Tutar
Tam mükellef bir kurumdan elde edilen kar payı460.000460.000 TL
20232023 yılında ihraç edilmiş Eurobondlardan elde edilen faiz geliri50.00050.000 TL
Yurt dışındaki bir bankadan (offshore) elde edilen mevduat faizi11.00011.000 TL
01.01.200601.01.2006 tarihinden sonra ihraç edilen Devlet Tahvili faiz geliri150.000150.000 TL

20252025 yılı için GVK Madde 86/1c86/1-c uyarınca tevkifata tabi MSI beyan sınırı 230.000230.000 TL ve GVK Madde 86/1d86/1-d uyarınca tevkifata tabi olmayan MSI beyan sınırı 13.00013.000 TL olduğuna göre, Bayan (S)'nin elde ettiği bu gelirlerin vergilendirilmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yıllık beyanname ile sadece kar payının yarısı (230.000230.000 TL) ve Eurobond faiz geliri (50.00050.000 TL) beyan edilmelidir.

Answer

Sadece kar payının yarısı (230.000230.000 TL) ve Eurobond faiz geliri (50.00050.000 TL) yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmelidir.
Kar payının yarısı istisna edildikten sonra kalan 230.000230.000 TL ile %0 tevkifata tabi olan Eurobond faiz geliri olan 50.00050.000 TL toplandığında elde edilen 280.000280.000 TL, 20252025 yılı için belirlenen 230.000230.000 TL'lik beyan sınırını aşmaktadır. Bu durumda her iki gelir kaleminin de beyan edilmesi zorunludur. Kıyı bankacılığı faizi 13.00013.000 TL'lik özel sınırın altında kaldığı için, 20062006 sonrası devlet tahvili ise Geçici 6767. madde uyarınca beyan edilmez.

Step-by-Step Solution

1
Kar payı istisnasını uygula
460.000/2=230.000460.000 / 2 = 230.000 TL
GVK Madde 22/2 uyarınca, tam mükellef kurumlardan elde edilen kar paylarının yarısı gelir vergisinden istisnadır.
2
GVK Madde 86/1-c kapsamındaki toplam geliri hesapla
230.000230.000 (Kar payı vergiye tabi yarısı) + 50.00050.000 (Eurobond faizi) = 280.000280.000 TL
Eurobond faizleri GVK Madde 94 uyarınca %0 tevkifata tabi olduğundan, tevkifata tabi MSI sınıfında değerlendirilerek kar payı ile birlikte toplanır.
3
Beyan sınırı ile karşılaştır
280.000>230.000280.000 > 230.000 TL
Toplam tutar 20252025 yılı beyan sınırı olan 230.000230.000 TL'yi aştığı için her iki gelir de beyan edilmelidir.
4
Diğer gelirlerin durumunu kontrol et
Kıyı bankacılığı (11.000<13.00011.000 < 13.000) -> Beyan dışı; Devlet Tahvili (Geçici 67. Madde) -> Beyan dışı
Kıyı bankacılığı faizi tevkifata tabi değildir ve beyan sınırının altındadır. 2006 sonrası ihraç edilen devlet tahvilleri ise stopaj yoluyla vergilendirilir ve beyan edilmez.

Key Concept

Menkul sermaye iratlarında tevkifata tabi olan ve olmayan gelirlerin beyan sınırları ve istisna uygulamaları.

Practice More

Repo gelirleri ve 2006 öncesi ihraç edilen tahvillerin beyan durumlarını inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 207Question

20252025 takvim yılı içerisinde Türkiye'ye sadece seyahat ve tatil amacıyla gelen yabancı uyruklu Bay Schmidt, bu süre zarfında Türkiye'de kesintisiz olarak 77 ay konaklamıştır. Bu süreçte internet üzerinden yürüttüğü teknik danışmanlık faaliyetlerinden gelir elde eden Bay Schmidt'in, 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca Türkiye'deki mükellefiyet statüsü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Seyahat amacıyla geldiği için Türkiye'de 6 aydan fazla kalsa dahi yerleşmiş sayılmaz ve dar mükellef olarak vergilendirilir.

Answer

Bay Schmidt seyahat amacıyla geldiği için Türkiye'de 6 aydan fazla kalsa dahi yerleşmiş sayılmaz ve dar mükellef olarak vergilendirilir.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 4. maddesine göre Türkiye'de bir takvim yılı içinde 6 aydan fazla kalanlar tam mükellef sayılsa da, aynı kanunun 5. maddesi bu kurala istisnalar getirmiştir. Seyahat, tatil, tedavi, tahsil veya belirli bir geçici görev için gelenler, Türkiye'de 6 aydan fazla kalsalar dahi Türkiye'de yerleşmiş sayılmazlar ve dar mükellef olarak vergilendirilmeye devam ederler.

Step-by-Step Solution

1
Konaklama süresinin tespit edilmesi
Bay Schmidt Türkiye'de 77 ay (6 aydan fazla) kalmıştır.
Genel kurala göre bir takvim yılında 6 aydan fazla kalanlar tam mükellef sayılır.
2
Geliş amacının değerlendirilmesi
Geliş amacı 'seyahat ve tatil' olarak belirtilmiştir.
GVK Madde 5, belirli amaçlarla gelenlerin 6 ay kuralından istisna tutulduğunu hükme bağlar.
3
Mükellefiyet statüsünün tayini
Bay Schmidt Türkiye'de yerleşmiş sayılmaz; bu nedenle sadece Türkiye'de elde ettiği kazançlar üzerinden vergilendirilir.
Seyahat amacıyla gelenler, süre ne olursa olsun 'dar mükellef' statüsünde kalırlar.

Key Concept

Yerleşme sayılmayan haller (GVK Madde 5)

Alternative Method

Soruyu çözerken önce kişinin geliş amacına bakmak, eğer amaç GVK Madde 5'teki listede (seyahat, tedavi vb.) yer alıyorsa süreye bakmaksızın dar mükellefiyet kararı vermek en hızlı yöntemdir.
Estimated Time:50s
Question 208Question

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, anonim şirketlerin yönetim ve denetim kurulu üyelerine bu sıfatları dolayısıyla ödenen huzur hakkı, aidat ve ikramiye gibi ödemeler, vergi hukuku bakımından aşağıdaki gelir unsurlarından hangisi kapsamında vergilendirilir?

Show answer & explanation

Answer: Ücret

Answer

Yönetim kurulu üyelerine ödenen huzur hakkı ödemeleri ücret gelir unsuru kapsamında değerlendirilir.
Ücret olarak tanımlanan seçenek doğrudur çünkü 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 6161. maddesinin 44. bendi, yönetim ve denetim kurulu üyelerine yapılan huzur hakkı, aidat ve ikramiye gibi ödemeleri açık bir şekilde ücret geliri olarak kabul etmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Gelir Vergisi Kanunu'ndaki ücret tanımını kontrol etme
193193 sayılı GVK Madde 6161'e göre ücret; işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlardır.
Bir ödemenin ücret olup olmadığını belirlemek için kanuni tanıma bakılması gerekir.
2
Ücret sayılan özel halleri inceleme
GVK Madde 61/461/4 uyarınca; 'Yönetim ve denetim kurulları başkanı ve üyelerine ödenen huzur hakkı, aidat, ikramiye ve benzerleri' ücret sayılır.
Kanun, bazı ödemelerin niteliği tartışmalı olsa bile onları kesin olarak ücret saymıştır.
3
Sonuçlandırma
Huzur hakkı, kanunen ücret olarak vergilendirilir.
Kanun maddesi açık hüküm içerdiğinden başka bir sınıfa dahil edilemez.

Key Concept

GVK Madde 61 uyarınca gerçek ücretler dışında kanunen ücret sayılan ödemeler

Hints

1
GVK Madde 6161'deki ücret tanımı sadece işçileri değil, yönetim kurulu üyelerini de kapsar.

Practice More

Ücret ödemelerinde 20222022 yılından itibaren uygulanan asgari ücret istisnasının huzur hakkı ödemelerine de uygulanıp uygulanmadığını araştırınız.
Estimated Time:45s
Question 209Question

Bay (K), yerleşim yerinin küçük bir belde olması ve iş hacminin düşük kalması sebebiyle 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nda yer alan basit usule tabi olmanın genel ve özel şartlarının tamamını taşımaktadır. Bay (K), bu beldede kendisine ait küçük bir dükkânda gümüşten mamul takıların, hediyelik eşyaların ve diğer kıymetli madenlerin alım-satımı faaliyeti ile uğraşmaktadır.

Buna göre, Bay (K)'nın elde ettiği ticari kazancın vergilendirilme usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kıymetli maden alım-satımı ile uğraşanlar, kanunda belirtilen genel ve özel şartları taşısalar dahi basit usulden yararlanamayacakları için gerçek usulde vergilendirilir.

Answer

Kıymetli maden alım-satımı ile uğraşanlar, Gelir Vergisi Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca diğer tüm şartları sağlasalar dahi basit usulden yararlanamazlar ve gerçek usulde vergilendirilirler.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 51. maddesinin 4. bendine göre 'kıymetli maden alım satımı ile uğraşanlar' basit usulden yararlanamazlar. Bay (K), her ne kadar kira ve hasılat gibi genel ve özel şartları taşıyor olsa da, gümüş gibi kıymetli madenlerin ticaretiyle uğraştığı için kanun gereği doğrudan gerçek usulde vergilendirilmek zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Faaliyetin niteliğini analiz etme
Emtia (gümüş takı ve kıymetli maden) alım-satımı.
Kazancın ticari kazanç mı yoksa serbest meslek kazancı mı olduğunu belirlemek için ilk adımdır.
2
Basit usul şartlarını değerlendirme
Genel ve özel şartların tamamı taşınmaktadır.
Mükellefin normal şartlar altında basit usule tabi olup olamayacağını anlamak gerekir.
3
GVK 51. madde sınırlamalarını kontrol etme
Kıymetli maden ticareti basit usulden yararlanamayacak işler listesindedir.
Özel kanun hükmünün genel şartlara üstünlüğünü (exclusion rule) uygulamak gerekir.
4
Vergilendirme usulüne karar verme
Gerçek Usul.
51. maddedeki yasak nedeniyle diğer şartlara bakılmaksızın gerçek usul uygulanır.

Key Concept

Basit Usulden Yararlanamayacak Olanlar (GVK Madde 51)

Practice More

GVK 51. maddede yer alan diğer faaliyet kollarını (örneğin ilan ve reklam işlerine aracılık edenler, maden işletenler) gözden geçirmek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Question 210Question

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca; zirai faaliyetle iştigal eden bir çiftçinin, zirai işletmesine dahil olan ve kendi tarımsal üretiminde kullandığı bir biçerdöveri, uygun zamanlarda ücret karşılığında diğer çiftçilerin hasat işlerinde de çalıştırması sonucunda elde ettiği gelir, vergi hukuku bakımından aşağıdakilerden hangisi kapsamında ve hangi usulde vergilendirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Zirai kazanç olarak kabul edilir ve gerçek usulde (zirai işletme hesabı veya bilanço esası) vergilendirilir.

Answer

Söz konusu gelir zirai kazanç olarak kabul edilir ve gerçek usulde vergilendirilir.
Zirai kazanç olarak kabul edilir ve gerçek usulde vergilendirilir seçeneği doğrudur. Çünkü Gelir Vergisi Kanunu'nun 52. maddesi, çiftçilerin kendi alet ve makinelerini başkalarının işlerinde çalıştırmasını zirai kazanç olarak tanımlarken; 53. madde ise biçerdöver gibi makineleri olanların mutlaka gerçek usulde (defter tutarak) vergilendirilmesi gerektiğini hükme bağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kazanç türünün belirlenmesi
Zirai kazanç
193193 sayılı GVK'nın 5252'nci maddesinin 44'üncü fıkrasına göre; zirai faaliyetle uğraşanların, işletmelerine dahil alet ve makineleri başkalarının zirai işlerinde çalıştırmaları zirai kazanç sayılır.
2
Vergilendirme usulünün belirlenmesi
Gerçek Usul
GVK'nın 5353'üncü maddesine göre; biçerdövere veya bu mahiyetteki motorlu araçlara sahip olan çiftçiler, kazançlarını gerçek usulde tespit ederek beyan etmek zorundadır.

Key Concept

Zirai Kazançlarda Gerçek Usul ve Makine Çalıştırma

Hints

1
GVK 52. maddedeki zirai kazancın tanımını ve kapsamını düşünün.
2
Biçerdöver gibi büyük makinelerin mülkiyetinin, vergilendirme usulü (gerçek usul/tevkifat) üzerindeki etkisini hatırlayın.

Practice More

Biçerdöver dışında hangi araçların (örneğin uçak veya helikopter gibi) gerçek usulü zorunlu kıldığını araştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 211Question

Bay (B)(B), nüfusu 5.000'in altında olan ve büyükşehir belediyesi sınırları dışında kalan bir beldede perakende bakkaliye işletmeciliği yapmakta olup bu faaliyeti nedeniyle Gelir Vergisi Kanunu uyarınca 'basit usulde' vergilendirilmektedir. Bay (B)(B), aynı takvim yılı içerisinde Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları dahilinde ticari bir organizasyon kurarak 'motorlu taşıt yedek parçalarının perakende ticareti' faaliyetine başlamış ve bu yeni iş yerinin yönetimini bir çalışan aracılığıyla yürütmeye karar vermiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, Bay (B)(B)'nin vergilendirilme durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde kapsama giren bir emtia ticareti faaliyetine başlandığı tarihten itibaren, her iki faaliyetten elde edilen kazancın tamamı gerçek usulde tespit edilir.

Answer

Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde motorlu taşıt yedek parçası ticaretiyle uğraşmaya başlayan mükellefler, ciro sınırlarına bakılmaksızın gerçek usulde vergilendirilirler ve bu durum diğer tüm ticari faaliyetlerini de gerçek usule taşır.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 51. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan 95/6430 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde motorlu taşıtların her türlü yedek parçalarının ticareti ile uğraşanlar, basit usulden yararlanma haklarını kaybederler. Bu kişilerin kazançları, ciro limitlerine bakılmaksızın gerçek usulde tespit edilir. Ayrıca, bir mükellefin ticari faaliyetlerinden birinin gerçek usulde vergilendirilmesini gerektiren bir durumun ortaya çıkması halinde, diğer tüm ticari faaliyetleri de (nüfusu küçük yerlerde olsa dahi) gerçek usulde vergilendirilir.

Step-by-Step Solution

1
Faaliyetlerin niteliğini belirlemek.
Hem bakkaliye hem de yedek parça ticareti GVK 37 kapsamında ticari kazançtır.
Her iki iş de sermaye ve emeğin bir organizasyon dahilinde birleşmesiyle yürütülen emtia ticaretidir.
2
Basit usulden yararlanma şartlarını özel mevzuat (BKK 95/6430) açısından değerlendirmek.
Büyükşehir sınırları içinde oto yedek parçası ticareti yapanlar basit usulden yararlanamaz.
95/6430 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (ve güncel Cumhurbaşkanı Kararları), büyükşehir merkezlerinde belirli iş kollarını (yedek parça, inşaat malzemesi vb.) kesin olarak gerçek usule tabi kılmıştır.
3
Mükellefiyetin bütünlüğü ilkesini uygulamak.
Mükellefin bakkaliye faaliyeti de gerçek usule geçer.
Gelir Vergisi hukukunda bir mükellef aynı tür kazanç (ticari kazanç) için aynı anda iki farklı tespit usulüne (basit ve gerçek) tabi olamaz.

Key Concept

Mükellefiyetin Bütünlüğü ve 95/6430 Sayılı Kararname Kapsamındaki Sınırlamalar

Alternative Method

Soruyu çözerken öncelikle yeni faaliyetin 'Büyükşehir - Yedek Parça' kombinasyonuna girip girmediği kontrol edilmelidir. Eğer bu ikili varsa, ciro sınırları etkisiz kalır ve doğrudan gerçek usul sonucu doğar.
Estimated Time:3m 0s
Question 212Question

55205520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 33. maddesi uyarınca, bir kurumun Türkiye'de "tam mükellef" olarak kabul edilip gerek Türkiye içinde gerekse Türkiye dışında elde ettiği kazançların tamamı üzerinden vergilendirilebilmesi için aşağıdaki şartlardan hangisinin gerçekleşmesi yeterlidir?

Show answer & explanation

Answer: Kanuni merkezinin veya iş merkezinin Türkiye'de bulunması

Answer

Kurumların tam mükellef sayılabilmesi için kanuni merkezinin veya iş merkezinin Türkiye'de bulunması yeterlidir.
Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 33. maddesine göre, kanuni merkezi veya iş merkezi Türkiye'de bulunan kurumlar tam mükelleftir. Kanuni merkez, kurumun ana sözleşmesinde veya tüzüğünde gösterilen merkezdir; iş merkezi ise iş işlemlerinin fiilen toplandığı ve yönetildiği merkezdir. Bu iki merkezden herhangi birinin Türkiye sınırları içinde olması, kurumun dünya çapındaki tüm kazançları üzerinden Türkiye'de vergilendirilmesi için yeterli yasal dayanaktır.

Step-by-Step Solution

1
55205520 sayılı KVK'nın 33. maddesindeki mükellefiyet tanımlarını inceleyin.
Tam mükellefiyetin 'Kanunî veya iş merkezi Türkiye'de bulunanlar' şeklinde tanımlandığı görülür.
Mükellefiyet türünü belirleyen yasal kriteri tespit etmek için.
2
Metindeki 'veya' bağlacının hukuki anlamını değerlendirin.
'Veya' bağlacı, iki şarttan sadece birinin gerçekleşmesinin hukuki sonuç doğurmak (tam mükellefiyet) için yeterli olduğu anlamına gelir.
Şartların kümülatif (birlikte) mi yoksa alternatif mi olduğunu anlamak için.
3
Seçenekler arasında bu alternatif yeterliliği ifade eden şıkkı bulun.
Kanuni merkezin veya iş merkezinin bulunmasının yeterli olduğunu belirten seçenek doğru cevaptır.
Yasal tanımı soru köküne uygulamak için.

Key Concept

Tam Mükellefiyet Kriterleri

Practice More

Dar mükellefiyet şartlarını ve dar mükelleflerin hangi kazançlar üzerinden vergilendirildiğini inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 213Question

Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde her türlü emtia alım-satımı ile uğraşanlar veya bu emtiaları imal edenler, 95/643095/6430 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (güncel haliyle Cumhurbaşkanı Kararı) uyarınca gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınmışlardır.

Buna göre, İstanbul'da kendisine ait bir atölyede ayakkabı imalatı ve satışı yapan Bay (A)(A)'nın vergi durumu ve ticari kazancının tespitiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bay (A)(A), işletme faaliyetleri kapsamında vadesinde ödemediği vergiler için hesaplanan gecikme zamlarını, ticari kazancın safi tutarının tespitinde gider olarak indirebilir.

Answer

İşletme faaliyetleri kapsamında ödenen gecikme zamlarının gider olarak indirilebileceğini belirten seçenek yanlıştır; çünkü kanun gereği bu ödemeler kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) niteliğindedir.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır; çünkü 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 4141. maddesinin 55. bendi uyarınca; her türlü vergi cezaları, gecikme zamları ve faizlerinin ticari kazancın safi tutarının tespitinde gider olarak indirilmesi mümkün değildir. Bu ödemeler kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak değerlendirilir.

Step-by-Step Solution

1
Faaliyetin niteliğini ve vergilendirme usulünü belirlemek.
İstanbul'da (büyükşehir) ayakkabı imalatı yapan Bay (A)(A), 95/643095/6430 sayılı Kararname uyarınca 'Gerçek Usulde' vergilendirilmelidir.
Büyükşehir sınırları içinde emtia imalatı/satışı yapanlar basit usulden yararlanamaz.
2
Kazanç türünü ayırt etmek.
Sermaye ve organizasyonun bedensel çalışmaya üstün gelmesi faaliyeti 'Ticari Kazanç' sınıfına sokar.
Ayakkabı atölyesi bir ticari organizasyon yapısıdır.
3
193193 sayılı GVK'nın 4141. maddesini (Gider Kabul Edilmeyen Ödemeler) incelemek.
Vergi cezaları, gecikme zamları ve faizleri ticari kazançtan indirilemez.
Mükellefin kusurundan doğan kamu alacağı fer'ilerinin vergi matrahını aşındırması engellenmiştir.

Key Concept

Ticari Kazançta İndirilemeyecek Giderler (GVK Madde 41)
Question 214Question

Serbest meslek faaliyetini mutat meslek hâlinde yürüten Avukat (K)'nın 20252025 takvim yılı içerisindeki bazı işlemleri şu şekildedir:

I. Müvekkili adına dava açmak amacıyla tahsil ettiği ve tamamını ilgili mahkeme veznelerine harç olarak yatırdığı 25.00025.000 TL.
II. 15.12.202515.12.2025 tarihinde tamamladığı bir hukuki danışmanlık hizmeti için serbest meslek makbuzunu düzenlediği ancak bedeli henüz kendisine ödenmemiş olan 60.00060.000 TL.
III. Bir müvekkilinden olan 150.000150.000 TL tutarındaki vekalet ücreti alacağına karşılık, müvekkiline ait bir otomobili 20.12.202520.12.2025 tarihinde devralarak kendi adına tescil ettirmesi.
IV. Başka bir müvekkilinden olan 50.00050.000 TL'lik alacağı için 27.12.202527.12.2025 tarihinde teslim aldığı, üzerinde ödeme tarihi olarak 10.02.202610.02.2026 yazılı olan çek.

Buna göre 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca, Avukat (K)'nın 20252025 takvim yılına ilişkin "gayrisafi serbest meslek hasılatı" toplam kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 200.000200.000

Answer

Avukat (K)'nın 2025 yılı gayrisafi serbest meslek hasılatı 200.000200.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 200.000200.000 TL tutarı, vekalet ücretine karşılık otomobilin devralınması (150.000150.000 TL) ve vadesi ileri tarihli olsa bile çekin teslim alınması (50.00050.000 TL) işlemlerinin toplamından oluşmaktadır. Her iki işlem de 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre 'tahsil hükmünde' kabul edilen işlemlerdir.

Step-by-Step Solution

1
Serbest meslek kazancında vergilendirme rejiminin belirlenmesi
Tahsil Esası
193 sayılı GVK Madde 67 uyarınca, serbest meslek kazancı bir hesap dönemi içinde tahsil edilen para ve ayınlar ile sağlanan menfaatlerin giderlerden farkıdır.
2
Müvekkil adına yapılan masrafların değerlendirilmesi (I. Madde)
00 TL
GVK Madde 67/4 uyarınca, müşteri veya müvekkil adına yapılan ve belgelendirilen giderler hasılat sayılmaz.
3
Tahsil edilmeyen serbest meslek makbuzunun değerlendirilmesi (II. Madde)
00 TL
Serbest meslek kazancında tahsil esası geçerli olduğundan, hizmet verilmesi veya belge düzenlenmesi vergi kanunları açısından hasılatın doğması için yeterli değildir.
4
Ayın (otomobil) yoluyla yapılan tahsilatın değerlendirilmesi (III. Madde)
150.000150.000 TL
GVK Madde 67/3 uyarınca, serbest meslek alacağına karşılık ayın (mal) kabul edilmesi tahsil hükmündedir.
5
Çek ile yapılan tahsilatın değerlendirilmesi (IV. Madde)
50.00050.000 TL
Serbest meslek uygulamasında çek alınması, üzerindeki vadeye bakılmaksızın çekin teslim alındığı tarih itibarıyla tahsil sayılır.
6
Toplam hasılatın hesaplanması
150.000+50.000=200.000150.000 + 50.000 = 200.000 TL
Hasılat niteliği taşıyan iki kalemin toplanması sonucunda gayrisafi hasılata ulaşılır.

Key Concept

Serbest Meslek Kazancında Tahsil Esası ve Tahsil Hükmünde Sayılan Haller

Alternative Method

Soruyu çözerken kalemleri 'Hasılat' ve 'Hasılat Dışı' olarak bir tabloya ayırmak, toplama hatasını ve kavramsal karışıklığı önleyecektir.
Estimated Time:2m 0s
Question 215Question

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, gerçek usulde ticari kazanç ve gayrimenkul sermaye iradı (kira geliri) elde eden tam mükellef Bay AA, 20242024 takvim yılına ait kazançlarını beyan etmeye hazırlanırken 1515 Mart 20252025 tarihinde vefat etmiştir.

Buna göre, bu mükellefin 20242024 yılı kazançlarının beyanı ve tahakkuk eden verginin ödenmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 20242024 yılına ait yıllık gelir vergisi beyannamesi 1515 Temmuz 20252025 tarihine kadar verilmeli ve tahakkuk eden verginin tamamı bu süre içinde ödenmelidir.

Answer

Beyannamenin 1515 Temmuz 20252025 tarihine kadar verilmesi ve verginin bu süre içinde tek seferde ödenmesi gerekir.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 9292. maddesi uyarınca, bir mükellefin vefat etmesi durumunda, o yıla ait beyanname verme süresi ölüm tarihinden itibaren 44 ay olarak belirlenmiştir. Bay AA, 1515 Mart tarihinde vefat ettiği için mirasçılar 1515 Temmuz tarihine kadar beyannameyi vermelidir. Aynı kanunun 117117. maddesine göre ise ölüm halinde tahakkuk eden vergi, beyanname verme süresi içinde (tek seferde) ödenir.

Step-by-Step Solution

1
Mükellefiyet durumunun ve beyanname türünün belirlenmesi
Tam mükellef, yıllık beyanname (ticari kazanç + GMSİ birleşimi)
Tam mükellefler, bir takvim yılındaki tüm kazançlarını tek bir yıllık beyanname ile Mart ayında topluca beyan ederler.
2
Ölüm halinin beyan süresine etkisinin hesaplanması
1515 Mart 20252025 + 44 ay = 1515 Temmuz 20252025
193193 Sayılı GVK Madde 9292 uyarınca, vefat halinde beyanname verme süresi ölüm tarihinden itibaren 44 aydır.
3
Ödeme zamanının belirlenmesi
Beyanname süresi içinde (En geç 1515 Temmuz 20252025)
193193 Sayılı GVK Madde 117117 uyarınca, ölüm halinde tahakkuk eden vergi, beyanname verme süresi içinde ödenir; standart taksit takvimi uygulanmaz.

Key Concept

Ölüm Halinde Gelir Vergisi Beyan ve Ödeme Süreleri

Practice More

Dar mükellefiyette memleketi terk durumundaki '15 gün' kuralı ile bu sorudaki ölüm kuralını karşılaştırınız.
Estimated Time:2m 30s
Question 216Question

Serbest meslek faaliyetini mutat meslek olarak icra eden Mimar (M)’nin 20252025 takvim yılındaki mesleki ve mali verileri şu şekildedir:

İşlem Noİşlem AçıklamasıTutar (TL)
I58465846 sayılı Kanun kapsamında 'eser' niteliğindeki özgün projesi için telif kazancı tahsilatı (20252025 yılı GVK Madde 103103 dördüncü dilim tutarı 3.000.0003.000.000 TL'dir)2.600.0002.600.000
IIDanışmanlık hizmeti karşılığında alınan tutar (500.000500.000 TL nakit, 400.000400.000 TL 20262026 vadeli müşteri çeki)900.000900.000
IIIOfiste kullanılan, maliyet bedeli ve birikmiş amortismanı eşit (10.00010.000 TL) olan çizim masası satış bedeli30.00030.000
IVMimarın alacağına mahsuben, müşterisinin mimarın şahsi konut kirasını mülk sahibine ödemesi120.000120.000
VMüşteriler adına yapılan ve belgeleri teslim edilerek aynen geri alınan mahkeme harç ve masrafları40.00040.000
VIOfis bölümünün alt kiracıya (sub-lease) kiralanmasından elde edilen gelir100.000100.000
VIISeri olarak üretilen mimari maketlerin bir yapı market zinciri üzerinden satışından elde edilen kazanç200.000200.000

Buna göre, Mimar (M)’nin 20252025 yılı gelir vergisi beyannamesinde 'serbest meslek kazancı' olarak bildirmesi gereken toplam gayrisafi hasılat tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 1.050.0001.050.000

Answer

Mimar (M)'nin bildirmesi gereken toplam gayrisafi hasılat 1.050.0001.050.000 TL'dir.
Serbest meslek kazancında vergilendirilecek gayrisafi hasılatın tespitinde tahsil esası esastır. Bu kapsamda, teslim alınan çekler vadesine bakılmaksızın alındığı yılın hasılatı sayılır (900.000900.000 TL). Ayrıca, mesleki envantere dahil iktisadi kıymetlerin satışından doğan karlar (30.00030.000 TL) ve mükellefin borcunun müşteri tarafından ödenmesi gibi sağlanan menfaatler (120.000120.000 TL) hasılata dahil edilmelidir. Telif kazancı ise istisna sınırının altında kaldığı için beyan dışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Telif Kazancı İstisnası Analizi (İşlem I)
2.600.0002.600.000 TL hasılata dahil edilmez.
GVK Madde 1818 uyarınca telif kazançları toplamı 103103. maddedeki dördüncü gelir dilimini (3.000.0003.000.000 TL) aşmadığı için istisnadır ve beyannamede dikkate alınmaz.
2
Tahsil Esası ve Çek Ödemesinin Değerlendirilmesi (İşlem II)
900.000900.000 TL (500.000500.000 nakit + 400.000400.000 çek) hasılattır.
Serbest meslek kazancında tahsil esası geçerlidir. Çekin teslim alınması, vadesine bakılmaksızın tahsil hükmündedir.
3
Amortismana Tabi İktisadi Kıymet Satış Karı (İşlem III)
30.00030.000 TL hasılata eklenir.
GVK Madde 67/467/4 uyarınca, mesleki faaliyette kullanılan amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satışından doğan karlar (satış bedeli - net defter değeri) gayrisafi hasılata dahil edilir.
4
Dolaylı Tahsilat ve Menfaat Sağlama (İşlem IV)
120.000120.000 TL hasılattır.
Mükellef adına üçüncü kişilere yapılan ödemeler veya sağlanan para ile temsil edilebilen menfaatler tahsilat hükmündedir.
5
Diğer İşlemlerin Sınıflandırılması (İşlem V, VI, VII)
Bu kalemler serbest meslek hasılatı dışındadır.
Müvekkil adına yapılan masraflar hasılat sayılmaz; alt kira geliri GMSİ kapsamındadır; seri maket üretimi ve satışı ise ticari bir organizasyon olduğu için ticari kazançtır.

Key Concept

Serbest Meslek Kazancında Hasılatın Tahsil Esasına Göre Tespiti ve Diğer Kazanç Türlerinden Ayrımı
Estimated Time:3m 0s
Question 217Question

Bay (C)(C), 20242024 yılının Haziran ayında yatırım amacıyla satın aldığı bir araziyi, 20262026 yılının Mart ayında belediye tarafından yapılan kamulaştırma işlemi sonucunda elden çıkarmış ve bu işlemden bir kazanç elde etmiştir. 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre, bu kazancın vergilendirilmesine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Elde edilen bu kazanç, kanun gereği değer artış kazancı sayılmadığı için vergilendirilmez.

Answer

Kamulaştırma sonucunda elde edilen kazançlar kanun gereği değer artış kazancı sayılmadığı için vergilendirmeye tabi değildir.
Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 8080. maddesinde değer artış kazançlarının kapsamı belirlenirken; kamulaştırma, şüyuun izalesi maksadıyla yapılan satışlar ve icra yoluyla yapılan satışlardan doğan kazançların değer artış kazancı sayılmayacağı açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle mükellefin iktisap tarihinden itibaren beş yıl geçmeden arazisi kamulaştırılsa dahi elde ettiği kazanç vergilendirilmez.

Step-by-Step Solution

1
Elden çıkarma şeklinin tespit edilmesi.
İşlemin bir 'kamulaştırma' olduğu belirlenmiştir.
Değer artış kazançlarında vergilendirme, elden çıkarma şekline göre değişen muafiyet ve istisnalara tabidir.
2
Gelir Vergisi Kanunu Mükerrer Madde 80 hükmünün uygulanması.
Kamulaştırmanın değer artış kazancı sayılmayan haller arasında olduğu tespit edilmiştir.
Kanun koyucu; kamulaştırma, icra yoluyla satış ve şüyuun izalesi gibi irade dışı veya özel durumlu satışları vergi dışı bırakmıştır.

Key Concept

Değer Artış Kazancı Sayılmayan Haller

Hints

1
Gayrimenkulün elden çıkarılma şekline (kamulaştırma) dikkat ediniz.
2
Gelir Vergisi Kanunu'nda her elden çıkarma işlemi değer artış kazancı olarak kabul edilmez; bazıları kapsam dışı bırakılmıştır.

Practice More

İcra yoluyla yapılan satışlarda doğan kazançların vergi karşısındaki durumunu inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 218Question

Bay (T), Ankara'da faaliyet gösteren bir kollektif şirketin ortağıdır. Bunun yanı sıra Bay (T), şirketten tamamen bağımsız olarak, mahallesinde küçük bir terzi dükkanı işletmekte ve burada bir ticari organizasyon çerçevesinde faaliyetlerini yürütmektedir. Terzilik faaliyetine ilişkin yıllık kira bedeli ve satış hasılatı, 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nda basit usul için belirlenen limitlerin oldukça altındadır. Bay (T), terzi dükkanında kullandığı dikiş makinelerinin periyodik bakım giderlerini ve dükkanın aydınlatma faturalarını ödemiştir.

Bu verilere göre, Bay (T)'nin terzilik faaliyetinden elde ettiği kazancın vergilendirilme usulü ve gider indirimi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bay (T), bir kollektif şirketin ortağı olması sebebiyle Gelir Vergisi Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca basit usulden yararlanamaz; bu nedenle terzilik kazancı gerçek usulde tespit edilir ve işletme ile ilgili genel giderlerini (bakım, aydınlatma) hasılattan indirebilir.

Answer

Bay (T), kollektif şirket ortağı olması nedeniyle Gelir Vergisi Kanunu'nun 51. maddesi gereği basit usulden yararlanamaz ve tüm ticari kazançları gerçek usulde vergilendirilir; işletme ile ilgili genel giderlerini ise hasılattan indirebilir.
Doğru seçenek, Bay (T)'nin kollektif şirket ortağı olması nedeniyle GVK 51/1 maddesi uyarınca basit usulden yararlanamayacağını, bu durumun GVK 46 uyarınca diğer tüm ticari işlerini de gerçek usule çektiğini ve GVK 40/1 uyarınca işle ilgili genel giderlerin (aydınlatma, bakım) indirilebileceğini doğru şekilde analiz etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Mükellefin statüsünü analiz etme
Bay (T) bir kollektif şirket ortağıdır.
Kollektif şirket ortakları, 193193 sayılı GVK'nın 51/151/1. maddesi uyarınca basit usulden yararlanamayacak mükellefler listesinde yer alır.
2
Vergilendirme usulünü belirleme
Terzilik faaliyeti de gerçek usulde vergilendirilmelidir.
GVK'nın 4646. maddesi uyarınca, bir şahsın birden fazla ticari işletmesi varsa, bu işletmelerin kazançları bir bütün olarak gerçek usulde tespit olunur.
3
Giderlerin niteliğini değerlendirme
Makine bakım ve aydınlatma giderleri indirilebilir giderlerdir.
GVK'nın 40/140/1. maddesi, ticari kazancın elde edilmesi ve idamesi için yapılan genel giderlerin (aydınlatma, bakım vb.) safi kazancın tespitinde hasılattan indirilmesine izin verir.

Key Concept

Basit Usulden Yararlanamayacak Olanlar ve Ticari Kazançta Giderler

Practice More

Basit usule tabi mükelleflerin gerçek usule geçiş şartlarını ve GVK 51. maddedeki diğer yasaklı meslek gruplarını (reklam aracısı, emtia alım-satımı yapanlar vb.) inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 219Question

55205520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 11. maddesinde, kurum kazancı kurumlar vergisine tabi olan mükellefler tahdidi (sınırlayıcı) olarak sayılmıştır. Bu maddede yer almayan kurum veya kuruluşlar, kurumlar vergisi mükellefi olarak kabul edilmezler.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kurumlar vergisi mükellefleri arasında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Kollektif şirketler

Answer

Kollektif şirketler
Kollektif şirketler, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 11. maddesinde sayılan mükellefler arasında yer almaz. Bu şirketlerin elde ettiği kazanç, ortakların payları nispetinde 'ticari kazanç' olarak Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre vergilendirilir.

Step-by-Step Solution

1
55205520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 11. maddesindeki mükellef listesini hatırla.
Mükellefler: Sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, dernek/vakıf iktisadi işletmeleri ve iş ortaklıklarıdır.
Kanun koyucu kurumlar vergisi mükelleflerini sayısal olarak sınırlandırmıştır.
2
Seçeneklerdeki kurumları bu liste ile karşılaştır.
Kollektif şirketlerin bu listede yer almadığı görülür.
Kollektif şirketler şahıs şirketi olup, vergi hukukunda şeffaf kabul edilir; vergi kurum düzeyinde değil ortak düzeyinde alınır.

Key Concept

Kurumlar Vergisi Mükellefiyeti

Practice More

İş ortaklıkları ile adi ortaklıklar arasındaki mükellefiyet farkını inceleyiniz; iş ortaklıkları kurumlar vergisi mükellefiyken adi ortaklıklar değildir.
Estimated Time:45s
Question 220Question

Türkiye'de tam mükellefiyet esasında vergilendirilen bir serbest meslek erbabı, 20252025 yılının Ağustos ayı içerisinde Türkiye'deki faaliyetlerini sonlandırarak kalıcı olarak yurt dışına yerleşmeye karar vermiştir.

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, bu mükellefin kıst döneme (11 Ocak - Terk Tarihi) ait yıllık beyannameye tabi kazançlarını beyan etme süresi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Memleketi terk tarihinden önceki 1515 gün içinde

Answer

Memleketi terk tarihinden önceki 1515 gün içinde
Gelir Vergisi Kanunu'nun 92. maddesi uyarınca, yıllık beyannameye tabi kazançları olan mükelleflerden memleketi terk edenler, beyannamelerini terke takaddüm eden (yani terkten önce gelen) 15 gün içinde vermek zorundadırlar. Bu düzenleme, mükellefin Türkiye'den ayrılmadan önce vergi borcunun hesaplanıp kesinleşmesini amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
Mükellefiyet durumunun ve olayın tespit edilmesi
Tam mükellef bir gerçek kişinin 'memleketi terk' ederek mükellefiyetini sona erdirmesi durumu söz konusudur.
Memleketi terk, Gelir Vergisi Kanunu'nda (GVK) yıllık beyanname verme süresini değiştiren istisnai hallerden biridir.
2
GVK Madde 92 hükmünün uygulanması
Kanun hükmüne göre yıllık beyanname normalde Mart ayında verilirken; memleketi terk halinde terkten önceki 1515 gün, ölüm halinde ise ölüm tarihinden itibaren 44 ay içinde verilir.
Vergi idaresinin tahsilat riskini azaltmak için mükellef yurt dışına çıkmadan önce vergilendirme sürecini tamamlamak istemesi kanuni bir zorunluluktur.

Key Concept

Memleketi Terk Halinde Beyan Süresi
PreviousPage 11 / 14Next
Gelir Üzerinden Alınan Vergiler Practice Questions — KPSS Maliye — Page 11 | Examkin