Examkin

Question

Difficulty: Very hardMenkul Değerler İşlemleri

Bir banka, 1 Aralık 2025 tarihinde nominal değeri 1.000.0001.000.000 TL, yıllık %12 kupon ödemeli (kupon ödemeleri her yılın 30 Haziran tarihinde yapılmaktadır) bir devlet tahvilini 1.020.0001.020.000 TL kirli bedelle 'Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Menkul Değerler' portföyüne dahil etmiştir. Tahvilin vadesine tam 1 yıl (12 ay) kalmıştır ve banka iskonto/prim itfasını doğrusal yöntemle gerçekleştirmektedir. 31 Aralık 2025 tarihinde söz konusu tahvilin borsadaki kirli fiyatı 1.040.0001.040.000 TL olarak belirlendiğine göre, bankanın dönem sonunda özkaynaklar altındaki 'Menkul Değerler Değerleme Farkları' hesabına kaydedeceği tutar kaç TL'dir? (Vergi etkisi ihmal edilecektir.)

  1. 7.5007.500Answer
  2. B
    10.00010.000
  3. C
    12.50012.500
  4. D
    20.00020.000
  5. E
    30.00030.000

Answer

Bankanın özkaynaklarındaki değerleme farkı hesabına kaydedilecek tutar 7.5007.500 TL'dir.
Tahvilin başlangıçtaki kirli bedeli (1.020.0001.020.000), içerdiği 5 aylık birikmiş faiz düşüldüğünde 970.000970.000 TL temiz maliyete sahiptir. 1 aylık Aralık dönemi sonunda bu maliyete 2.5002.500 TL iskonto itfası ve 10.00010.000 TL yeni kupon faiz tahakkuku eklenerek defter değeri 1.032.5001.032.500 TL'ye yükselir. Piyasadaki borsa rayici olan 1.040.0001.040.000 TL ile bu güncel defter değeri arasındaki 7.5007.500 TL'lik pozitif fark, özkaynaklardaki değerleme hesabına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Satın alma tarihindeki birikmiş faiz tutarının (Dirty Price bileşeni) hesaplanması
1.000.000×0,12×(5/12)=50.0001.000.000 \times 0,12 \times (5/12) = 50.000 TL
Kuponlar 30 Haziran'da ödenmektedir. 1 Aralık'taki alışta, Temmuz-Kasım arası 5 aylık faiz bedelin içindedir.
2
Tahvilin net (temiz) maliyet bedelinin ve toplam iskontonun bulunması
Maliyet: 1.020.000−50.000=970.0001.020.000 - 50.000 = 970.000 TL; İskonto: 1.000.000−970.000=30.0001.000.000 - 970.000 = 30.000 TL
Bankacılık uygulamasında kirli fiyattan birikmiş faiz düşülerek maliyet kaydı yapılır.
3
Aralık ayı faiz geliri ve iskonto itfasının hesaplanması
Kupon Tahakkuku: 10.00010.000 TL; İskonto İtfası: 30.000/12=2.50030.000 / 12 = 2.500 TL; Toplam: 12.50012.500 TL
Aralık ayı boyunca bankanın elde ettiği hak edilmiş gelirdir.
4
31.12.2025 tarihindeki toplam defter değerinin (kirli) belirlenmesi
1.020.000(Alıs\c)+12.500(AralıkGeliri)=1.032.5001.020.000 (Alış) + 12.500 (Aralık Geliri) = 1.032.500 TL
Banka defterlerinde varlık hesabı ve tahakkuk hesabı toplamı bu değere ulaşır.
5
Piyasa değeri ile defter değeri arasındaki farkın özkaynaklara aktarılması
1.040.000−1.032.500=7.5001.040.000 - 1.032.500 = 7.500 TL
GÜDFDKG portföyünde amortismana tabi maliyetin üzerindeki piyasa değer artışı özkaynaklarda izlenir.

Key Concept

Banka muhasebesinde menkul değerlerin 'kirli fiyat' üzerinden takibi ve değerlemesi

Hints

1
Tahvilin 'kirli bedel' (dirty price) ile alınmış olması, içinde satın alma tarihine kadar işlemiş faizleri barındırdığı anlamına gelir.
2
Özkaynaklardaki değerleme farkını bulmak için; dönem sonu borsa rayici ile tahvilin 'amortismana tabi tutulmuş maliyeti' (başlangıç bedeli + işlemiş faizler) karşılaştırılmalıdır.

Practice More

Tahvilin 'Gerçeğe Uygun Değer Farkı Kar/Zarara Yansıtılan' portföyünde olması durumunda muhasebe kaydının nasıl değişeceğini inceleyiniz.
Estimated Time:4m 0s
Rate this question

Topics

Menkul Değerler İşlemleri

More questions from this topic