Question

Difficulty: HardMenkul Değerler İşlemleri

Bir banka, 15 Kasım 2025 tarihinde kısa vadeli fiyat hareketlerinden yararlanmak amacıyla 50.00050.000 USD nominal değerli bir Devlet Tahvilini 50.00050.000 USD bedelle satın almıştır. Alım tarihindeki kur 1 USD=32,001 \text{ USD} = 32,00 TL'dir. 31 Aralık 2025 dönem sonu itibarıyla söz konusu tahvilin borsa rayici (temiz fiyat) 51.00051.000 USD, dönem sonu kuru ise 1 USD=34,001 \text{ USD} = 34,00 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre, bankanın 31.12.2025 tarihinde yapacağı değerleme kaydına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 030 Gerçeğe Uygun Değer Farkı K/Z Yansıtılan MD hesabı 134.000134.000 TL borçlandırılırken; 100.000100.000 TL Kambiyo Karları, 34.00034.000 TL Menkul Değerler Değerleme Karları hesabı alacaklandırılır.Answer
  2. B
    111 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları hesabı 134.000134.000 TL borçlandırılır; 134.000134.000 TL Menkul Değerler Değerleme Karları hesabı alacaklandırılır.
  3. C
    030 Gerçeğe Uygun Değer Farkı K/Z Yansıtılan MD hesabı 134.000134.000 TL borçlandırılır; 134.000134.000 TL Kambiyo Karları hesabı alacaklandırılır.
  4. D
    030 Gerçeğe Uygun Değer Farkı K/Z Yansıtılan MD hesabı 134.000134.000 TL borçlandırılır; 134.000134.000 TL Menkul Değerler Değerleme Karları hesabı alacaklandırılır.
  5. E
    900 Menkul Değerler Emanetleri hesabı 1.734.0001.734.000 TL borçlandırılır; 901 Emanet Verenler hesabı alacaklandırılır.

Answer

Menkul değer hesabının 134.000 TL borçlandırıldığı, farkın 100.000 TL'sinin kambiyo karı, 34.000 TL'sinin ise değerleme karı olarak kaydedildiği seçenek doğrudur.
Doğru cevap, yabancı para cinsinden alınan menkul değerin toplam 134.000 TL'lik değer artışını, kur etkisi (100.000 TL) ve piyasa fiyatı etkisi (34.000 TL) olarak ikiye ayıran muhasebe kaydını ifade etmektedir. 030 nolu hesap aktif bir hesap olduğu için artış borç tarafına yazılırken, gelir yaratan farklar ilgili kar hesaplarının alacağına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Alış bedelinin TL karşılığını hesapla.
50.000 USD×32,00 TL/USD=1.600.000 TL50.000 \text{ USD} \times 32,00 \text{ TL/USD} = 1.600.000 \text{ TL}
Menkul değerler ilk kayıtta işlem tarihindeki kurla TL'ye çevrilir.
2
Dönem sonu piyasa değerinin TL karşılığını hesapla.
51.000 USD×34,00 TL/USD=1.734.000 TL51.000 \text{ USD} \times 34,00 \text{ TL/USD} = 1.734.000 \text{ TL}
Değerleme günündeki borsa rayici ve cari kur esas alınır.
3
Kambiyo karını (kur farkı) ayrıştır.
50.000 USD×(34,0032,00)=100.000 TL50.000 \text{ USD} \times (34,00 - 32,00) = 100.000 \text{ TL}
Yatırılan ana paranın kur artışından kaynaklanan kazancı Kambiyo Karları hesabında izlenir.
4
Menkul değer değerleme karını (fiyat farkı) ayrıştır.
(51.00050.000) USD×34,00=34.000 TL(51.000 - 50.000) \text{ USD} \times 34,00 = 34.000 \text{ TL}
Menkul değerin yabancı para cinsinden değer artışının cari kurdaki karşılığı bu hesapta izlenir.

Key Concept

Banka Tek Düzen Hesap Planı'nda Yabancı Para (YP) Menkul Değerlerin Değerlemesi

Hints

1
Bankacılıkta YP menkul değerlerde iki tip kazanç vardır: Kur artışı ve Kağıdın değer artışı.
2
Dönem sonu toplam değer ile maliyet arasındaki farkı bulurken kurun ve borsa rayicinin etkilerini ayrı ayrı hesaplamalısınız.

Practice More

Vadeye kadar elde tutulacak (İtfaiye Edilmiş Maliyetiyle Değerlenen) menkul değerlerde kur farkı ve reeskont işlemlerini inceleyiniz.

Alternative Method

Toplam farkı bulmak için (51.000×34)(50.000×32)(51.000 \times 34) - (50.000 \times 32) işlemini yapıp, ardından sadece kur farkını (50.000×250.000 \times 2) hesaplayarak aradaki farkın değerleme karı olduğunu teyit edebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question