Diğer Dönen Varlıklar

33 questions

Question 1Question

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, maliyeti 40.00040.000 TL olan ticari malların eksik olduğu tespit edilmiş ve bu tutar "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına kaydedilmiştir. Yapılan araştırma sonucunda; noksanlığın 15.00015.000 TL'lik kısmının depo görevlisinin ihmalinden kaynaklandığı, kalan 25.00025.000 TL'lik kısmın ise nedeni belirlenemeyen bir noksanlık olduğu ve Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEGKKEG) olarak dönem zararına yansıtılacağı saptanmıştır. İşletme, tüm noksan mallara ilişkin %20\%20 oranındaki KDVKDV tutarını da vergi mevzuatı gereği "İlave Edilecek KDV" olarak beyan edecektir. Görevli, kendisine yüklenen tutarı nakit olarak ödemiştir.

Buna göre, noksanlığın sonuçlandırılmasına ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 100 KASA 18.000 (B), 689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR 30.000 (B) / 197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI 40.000 (A), 391 HESAPLANAN KDV 8.000 (A)

Answer

Doğru yevmiye kaydı; 100 Kasa hesabının 18.000 TL, 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabının 30.000 TL borçlandırılmasına karşılık; 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının 40.000 TL ve 391 Hesaplanan KDV (İlave Edilecek KDV) hesabının 8.000 TL alacaklandırılmasıdır.
Doğru kayıt; noksanlığın depo görevlisine düşen payını (15.000 maliyet + 3.000 KDV = 18.000 TL) nakit girişi olarak, işletme üzerinde kalan KKEG payını (25.000 maliyet + 5.000 KDV = 30.000 TL) olağandışı gider olarak borçlandırır. Karşılığında noksanlığın ana tutarı (40.000 TL) 197 hesabından düşülürken, toplam KDV (8.000 TL) 391 hesabına 'İlave Edilecek KDV' olarak alacak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Daha önce borç kaydedilen noksanlık hesabının kapatılması
197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı 40.000 TL alacaklandırılır.
Geçici olarak açılan noksanlık hesabının nedenleri belirlendiği için hesabın sıfırlanması gerekir.
2
KDV düzeltme tutarının (İlave Edilecek KDV) hesaplanması
40.000×0,20=8.00040.000 \times 0,20 = 8.000 TL KDV, 391 Hesaplanan KDV hesabının alacağına kaydedilir.
Zayi olan veya noksan çıkan malların alımında indirilen KDV, teslim gerçekleşmediği için vergi idaresine iade edilmelidir.
3
Depo görevlisinden tahsil edilecek tutarın hesaplanması
15.000+(15.000×0,20)=18.00015.000 + (15.000 \times 0,20) = 18.000 TL nakit tahsilat (100 Kasa Borç).
Sorumlu kişiden noksanlığın hem maliyeti hem de işletmeye ek yük getiren KDV'si tahsil edilir.
4
Nedeni belirlenemeyen (KKEG) kısmın giderleştirilmesi
25.000+(25.000×0,20)=30.00025.000 + (25.000 \times 0,20) = 30.000 TL gider (689 Borç).
Noksanlığın nedeni saptanamadığı için 689 hesabı kullanılır. Bu gider KKEG olduğu için KDV'si de giderin maliyetine eklenir.

Key Concept

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının kapatılmasında noksanlığın nedenine göre ilgili hesaplara (personel, gider veya zarar) aktarılması ve indirimi mümkün olmayan KDV'nin 'İlave Edilecek KDV' olarak 391 hesabına kaydedilmesi.

Practice More

Benzer bir mantıkla '193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar' hesabının yıl sonunda '371' hesabına aktarılma sınırlarını (370 bakiyesini aşmama kuralı) incelemek faydalı olacaktır.
Estimated Time:2m 0s
Question 2Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yaptığı stok sayımında, maliyet bedeli 50.00050.000 TL olan ve daha önce %10\%10 oranında değer düşüklüğü karşılığı ayrılmış olan ticari malın noksan olduğu belirlenmiştir. Bu malların alışında %20\%20 oranında KDV ödenmiş ve ilgili dönemde indirim konusu yapılmıştır. Sayım noksanlığının nedeni dönem sonu itibarıyla tespit edilememiş ve işletme yönetimi tarafından bu tutarın zarar kaydedilmesine karar verilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: 689689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı 50.00050.000 TL borçlandırılır.

Answer

Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabının 50.00050.000 TL borçlandırılması ifadesi yanlıştır; doğru tutar 60.00060.000 TL olmalıdır.
İşletmenin noksanlık tespiti sırasında yaptığı kayıtta 197197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabına hem malın maliyetini (50.00050.000 TL) hem de bu mal için ödenen ve düzeltilmesi gereken KDV'yi (10.00010.000 TL) kaydetmesi gerekir. Dolayısıyla 197197 hesabının bakiyesi 60.00060.000 TL olur. Dönem sonunda noksanlığın nedeni bulunamadığında, bu tutarın tamamı (60.00060.000 TL) 689689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabına borç kaydedilerek zararlaştırılır. 50.00050.000 TL üzerinden kayıt yapılması KDV tutarının ihmal edildiğini gösterir ve yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sayım noksanlığının tespiti ve ilgili geçici hesaba aktarılması
197197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.
Noksanlık tutarı, malın maliyeti (50.00050.000 TL) ve indiriminden vazgeçilen KDV (50.000×%20=10.00050.000 \times \%20 = 10.000 TL) toplamı üzerinden belirlenir.
2
Düzeltilmesi gereken KDV'nin kaydı
391391 Hesaplanan KDV (İlave Edilecek KDV) 10.00010.000 TL alacaklandırılır.
VUK uyarınca zayi olan malların alış KDV'si indirim konusu yapılamaz; yapılmışsa ilave edilmelidir.
3
Mevcut stok değer düşüklüğü karşılığının iptali
158158 Borç 5.0005.000 TL, 644644 Alacak 5.0005.000 TL kaydı yapılır.
İşletme stoklarından çıkan (noksan) varlıklar için önceden ayrılmış karşılıkların kapatılması gerekir.
4
Noksanlığın dönem sonunda zarar hesabına devredilmesi
689689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.
Nedeni bulunamayan noksanlıklar 197197 hesabından 689689 hesabına aktarılarak kapatılır.

Key Concept

Sayım Noksanlıklarında KDV Düzeltmesi ve Karşılık İptali

Hints

1
Sayım noksanlıklarında sadece malın maliyetini değil, vergi mevzuatı gereği düzeltilmesi gereken KDV'yi de dikkate almalısınız.
2
Önceden ayrılmış olan stok değer düşüklüğü karşılığının, mal işletmeden çıktığında nasıl kapatılacağını hatırlayın.
3
Noksanlık tutarı 197 hesabında toplanır ve bu hesabın toplam bakiyesi dönem sonunda 689 hesabına aktarılır.

Practice More

Benzer bir durumu 'Sayım ve Tesellüm Fazlaları' (397) için, noksanlığın nedeninin personelden tahsil edilmesi senaryosuyla çalışabilirsiniz.

Alternative Method

Zarar tutarını net olarak hesaplamak isterseniz: Brüt Zarar (60.00060.000) - Karşılık Geliri (5.0005.000) = Net Zarar Etkisi (55.00055.000). Ancak muhasebe kayıtlarında 'Brütlük İlkesi' gereği 689 hesabı toplam bakiye olan 60.00060.000 TL ile borçlandırılmalıdır.
Estimated Time:3m 0s
Question 3Question

Bir işletmenin 20252025 yılı hesap dönemi sonunda Kurumlar Vergisi karşılığı olarak 240.000240.000 TL hesaplanmıştır. İşletmenin yıl içinde ödediği geçici vergi tutarı 180.000180.000 TL, banka faiz gelirlerinden kesilen tevkifat (stopaj) tutarı ise 35.00035.000 TL'dir. İşletme, peşin ödenen bu vergileri "193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar" hesabında takip etmektedir.

Buna göre, 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılması gereken mahsup ve aktarma kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri" hesabının borcuna 215.000215.000 TL kayıt yapılır.

Answer

Dönem sonunda yapılacak mahsup kaydında, yıl içinde ödenen toplam 215.000215.000 TL tutarındaki vergi "371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri" hesabının borcuna kaydedilir.
İşletmenin yıl içinde peşin olarak ödediği geçici vergi (180.000180.000 TL) ve kesilen stopaj (35.00035.000 TL) toplamı olan 215.000215.000 TL, dönem sonunda hesaplanan vergi karşılığından (240.000240.000 TL) düşülmek üzere "371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri" hesabının borcuna aktarılır. Bu işlemle 193 hesabı alacaklandırılarak kapatılır.

Step-by-Step Solution

1
193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabının toplam bakiyesini hesaplayın.
180.000+35.000=215.000180.000 + 35.000 = 215.000 TL
Geçici vergi ve stopajların her ikisi de işletmenin peşin ödediği vergilerdir ve aynı grupta izlenir.
2
Hesaplanan Kurumlar Vergisi Karşılığı (370) ile peşin ödenen vergileri (193) karşılaştırın.
215.000<240.000215.000 < 240.000
Mahsup edilecek tutar, vergi karşılığını aşamaz. Eğer aşsaydı, sadece karşılık kadar tutar 371'e aktarılırdı.
3
Yıl sonu mahsup kaydını gerçekleştirin.
371 (Borç) 215.000215.000 / 193 (Alacak) 215.000215.000
193 hesabı kapatılarak aktifteki yerini pasifi düzenleyici bir hesap olan 371'e bırakır.

Key Concept

Vergi Mahsup İşlemleri ve 193/371 İlişkisi

Hints

1
193 hesapta yıl içinde toplanan tüm peşin ödemelerin toplamını bulun.
2
Dönem sonunda 193 hesabın kapatılıp bakiyesinin 371 hesaba aktarılması gerektiğini hatırlayın.
3
Mahsup tutarı, 193 bakiyesi ile 370 karşılığı arasından küçük olanıdır.

Practice More

Eğer peşin ödenen vergiler toplamı 240.000240.000 TL'den fazla olsaydı, mahsup işleminin nasıl değişeceğini inceleyiniz.

Alternative Method

Önce 193 hesabın mizan görüntüsünü hayal edin: Borç tarafında 180.000+35.000=215.000180.000 + 35.000 = 215.000 TL vardır. Kapatmak için alacaklandırılır. Karşı bacakta her zaman 371 hesabı bulunur.
Estimated Time:2m 0s
Question 4Question

İşletme, pazarlama bölümünde çalışan bir personeline, çıkacağı bir iş seyahatindeki konaklama ve ulaşım giderlerini karşılaması amacıyla 3.0003.000 TL nakit ödeme yapmıştır. Bu ödemenin muhasebeleştirilmesinde aşağıdaki hesaplardan hangisi borçlandırılmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 195 İş Avansları

Answer

İşletme adına yapılacak seyahat harcamaları için verilen nakit tutarın borç kaydedileceği hesap 195 İş Avansları hesabıdır.
Personelin işletme adına (iş seyahati, kırtasiye alımı, küçük onarımlar vb.) yapacağı harcamaları karşılamak üzere verilen paralar, harcama gerçekleşip belgesi gelene kadar '195 İş Avansları' hesabında borç bakiyesi olarak izlenir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin niteliğini analiz etme
Personele, işletme faaliyetleri (iş seyahati) kapsamında yapılacak bir harcama için önceden para verilmiştir.
Bu durum muhasebe terminolojisinde bir 'avans' işlemidir.
2
Doğru avans hesabını belirleme
İşletme giderleri için verilen avanslar için '195 İş Avansları' hesabı kullanılır.
196 Personel Avansları sadece ücret/maaş avansları içindir.
3
Kayıt yönünü belirleme
Varlık hesaplarındaki artış borç tarafına kaydedilir.
Verilen avans işletme için bir alacak hakkı (dönen varlık) niteliğindedir.

Key Concept

İş Avansları ile Personel Avansları Arasındaki Fark

Hints

1
Verilen paranın personelin şahsi harcaması mı yoksa işletmenin bir gideri için mi olduğuna dikkat edin.
2
İş seyahati giderleri işletmenin faaliyet gideridir. Ancak bu para henüz harcanmamış, sadece personelin cebine ön ödeme olarak konulmuştur.
3
Maaş avansları için 196, işletme gider avansları için 195 hesabı kullanılır.

Practice More

Bu personelin seyahat dönüşünde 2.5002.500 TL harcama belgesi getirmesi durumunda yapılacak mahsup kaydını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 5Question

İşletme, bir memuruna şahsi ihtiyaçlarını karşılaması amacıyla, gelecek ayki maaşından mahsup edilmek üzere 5.0005.000 TL nakit ödeme yapmıştır. Bu işlemin muhasebeleştirilmesinde borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 196 Personel Avansları

Answer

İşletmenin personeline maaşından kesilmek üzere verdiği nakit avanslar 196 Personel Avansları hesabının borcuna kaydedilir.
İşletmenin çalışanlarına, ileride doğacak maaş veya ücret haklarından mahsup edilmek üzere verdiği nakit değerler '196 Personel Avansları' hesabının borç tarafında izlenir. Bu hesap 'Diğer Dönen Varlıklar' grubunun bir parçasıdır.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin niteliğini analiz et
Personele işletme adına harcama yapması için değil, şahsi kullanımı (maaş avansı) için ödeme yapılmıştır.
İş avansı ile personel avansı arasındaki temel fark, paranın kullanım amacıdır.
2
Uygun Tekdüzen Hesap Planı kodunu belirle
196 Personel Avansları hesabı seçilmelidir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre maaş mahsuplu avanslar bu kod altında takip edilir.
3
Kayıt yönünü tayin et
Varlık hesabında artış olduğu için Borç (Sol) tarafa kayıt yapılır.
İşletme için bu tutar personelden bir alacak/avans niteliğindedir ve aktif karakterli bir hesaptır.

Key Concept

Personel Avansları (196) vs. İş Avansları (195)

Hints

1
Ödemenin 'şahsi ihtiyaç' için mi yoksa 'işletme harcaması' için mi yapıldığına dikkat edin.
2
Maaştan kesilecek olan avanslar '19' grubundaki spesifik bir hesapta takip edilir.
3
İşletme personeline verilen ücret avansları 196 kodlu hesapta izlenir.

Practice More

İş seyahati için verilen avansların (195) harcama sonrası nasıl kapatıldığını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:45s
Question 6Question

İşletmenin Mart ayı sonundaki Katma Değer Vergisi (KDV) hesaplarının kalanları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hesap AdıKalan (TLTL)
191 İndirilecek KDV45.00045.000
391 Hesaplanan KDV38.00038.000
190 Devreden KDV (Şubat ayından devreden)12.00012.000

Buna göre, Mart ayı sonu KDV mahsup kaydı yapıldığında ortaya çıkan durum ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 19.00019.000 TL Devreden KDV

Answer

19.00019.000 TL Devreden KDV
İşletmenin Mart ayında mahsup edebileceği toplam KDV, cari ayın İndirilecek KDV'si (45.00045.000 TL) ile Şubat ayından devreden KDV'nin (12.00012.000 TL) toplamı olan 57.00057.000 TL'dir. Bu tutardan Mart ayında müşterilerden tahsil edilen Hesaplanan KDV (38.00038.000 TL) çıkarıldığında geriye kalan 19.00019.000 TL (57.00038.00057.000 - 38.000), işletmenin hala indirim hakkı olduğunu ve bu tutarın Nisan ayına devredilmesi gerektiğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam İndirilebilir KDV tutarını hesaplayın.
45.000+12.000=57.00045.000 + 12.000 = 57.000 TL
Cari dönemin İndirilecek KDV'si ile önceki dönemden devreden KDV, işletmenin o dönem mahsup edebileceği toplam KDV hakkını gösterir.
2
Toplam İndirilebilir KDV ile Hesaplanan KDV tutarını karşılaştırın.
57.00038.000=19.00057.000 - 38.000 = 19.000 TL (Artı bakiye)
İşletmenin ödemesi gereken KDV (391), sahip olduğu indirim haklarından (191+190) düşülür.
3
Mahsup sonucu ortaya çıkan bakiyenin niteliğini belirleyin.
İndirilecek KDV > Hesaplanan KDV olduğu için fark '190 Devreden KDV' hesabına aktarılır.
İndirim haklarının borç yükümlülüğünden fazla olması durumunda devletten olan KDV alacağı (indirimi) sonraki aya devreder.

Key Concept

KDV Mahsup İşlemi ve 190 Devreden KDV Hesabı

Hints

1
KDV mahsup işleminde önce işletmenin toplam indirim hakkını (mevcut ay + önceki aydan devir) hesaplamalısınız.
2
Toplam indirilecek tutar (191+190191 + 190) ile ödenecek tutarı (391391) karşılaştırın. Hangisi daha büyük?
3
57.00057.000 TL'lik indirim hakkından 38.00038.000 TL'lik borç düşüldüğünde kalan tutar işletmenin varlığı (190) olarak kalmaya devam eder.

Practice More

Eğer Hesaplanan KDV tutarı 60.00060.000 TL olsaydı, sonuç nasıl değişirdi? (Cevap: 3.0003.000 TL Ödenecek Vergi ve Fonlar çıkardı).

Alternative Method

Yevmiye kaydı mantığıyla düşünürsek: 391 nolu hesap Borç tarafa yazılarak kapatılır (38.00038.000), 191 nolu hesap Alacak tarafa yazılarak kapatılır (45.00045.000). Önceki ayın 190 bakiyesi de Alacak yazılarak kapatılır (12.00012.000). Kaydın denkliğini sağlamak için Borç tarafa yazılması gereken 19.00019.000 TL, yeni dönemin 190 Devreden KDV tutarıdır.
Estimated Time:1m 30s
Question 7Question

İşletme, daha önce bir personeline şahsi ihtiyaçlarını karşılaması amacıyla nakit olarak verdiği 5.0005.000 TL avans tutarını, ilgili ayın sonunda personelin maaş ödemesi sırasında mahsup etmiştir. Personelin ilgili aya ait brüt maaşı 40.00040.000 TL olup, gelir vergisi ve sigorta primleri gibi yasal kesintiler toplamı 12.00012.000 TL'dir. İşletme, kesintiler ve avans mahsubu sonrası kalan tutarı personelin banka hesabına yatırmıştır.

Buna göre, personelin maaş ödemesi sırasında yapılacak yevmiye kaydında 196 Personel Avansları hesabı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 5.0005.000 TL tutarında alacak kaydı yapılır.

Answer

Personel avansının maaştan mahsup edilmesi aşamasında, 196 Personel Avansları hesabı 5.0005.000 TL tutarında alacaklandırılarak kapatılmalıdır.
Personel avansları, işletmenin personelinden olan kısa vadeli bir alacağını temsil eden aktif karakterli bir hesaptır. Personel avans aldığında bu hesap borçlandırılarak alacak doğar; personel maaş aldığında ve bu tutar maaşından kesildiğinde (mahsup edildiğinde) ise alacak tahsil edilmiş sayılır ve hesap alacaklandırılarak kapatılır.

Step-by-Step Solution

1
Personelin net ödeme tutarını hesaplayınız.
40.00012.0005.000=23.00040.000 - 12.000 - 5.000 = 23.000 TL.
Maaş ödemesinde giderden yasal kesintiler ve daha önce verilen avanslar düşülerek net ödeme bulunur.
2
Avans hesabının kapatılma yönünü belirleyiniz.
196 Personel Avansları hesabı (Alacak).
Daha önce ödeme anında borçlandırılan hesap, mahsup (iade/kesinti) anında alacaklandırılır.
3
Yevmiye kaydını kurgulayınız.
770 Genel Yönetim Giderleri (B) 40.00040.000 / 360-361 Kesintiler (A) 12.00012.000, 196 Personel Avansları (A) 5.0005.000, 102 Bankalar (A) 23.00023.000.
Tüm hesapların işleyiş kuralları gereği mahsup işlemi alacak tarafında gerçekleşir.

Key Concept

Personel Avansları (196) hesabının mahsup süreci

Hints

1
Personel avansı işletme için bir alacaktır; alacak tahsil edildiğinde hesap nasıl işlem görür?
2
196 hesabı aktif bir hesaptır; aktif hesaplarda azalışlar hangi tarafa yazılır?

Practice More

İş avansları (195) hesabının mahsubu ile personel avansları (196) arasındaki farkları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 8Question

İşletmenin Ocak ayı sonu itibarıyla Katma Değer Vergisi (KDVKDV) ile ilgili hesaplarının borç ve alacak kalanları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hesap Kodu ve AdıBorç Kalanı (TLTL)Alacak Kalanı (TLTL)
190190 Devreden KDVKDV (Aralık ayından devir)6.0006.000-
191191 İndirilecek KDVKDV24.00024.000-
391391 Hesaplanan KDVKDV-42.00042.000

Bu bilgilere göre, işletmenin Ocak ayı sonunda yapması gereken KDVKDV mahsup kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 391391 Hesaplanan KDVKDV: 42.00042.000 (Borçlu) / 190190 Devreden KDVKDV: 6.0006.000 (Alacaklı), 191191 İndirilecek KDVKDV: 24.00024.000 (Alacaklı), 360360 Ödenecek Vergi ve Fonlar: 12.00012.000 (Alacaklı)

Answer

Hesaplanan KDV'nin (42.00042.000 TL), indirilecek KDV ve devreden KDV toplamından (30.00030.000 TL) fazla olması nedeniyle, aradaki 12.00012.000 TL farkın ödenecek vergi olarak kaydedildiği seçenek doğrudur.
Doğru cevap olan seçenekte, işletmenin toplam indirilebilir hakkı olan 30.00030.000 TL (6.0006.000 önceki ay + 24.00024.000 cari ay) ile yükümlülüğü olan 42.00042.000 TL karşılaştırılmıştır. Yükümlülük daha fazla olduğu için 12.00012.000 TL tutarında bir vergi borcu (360360) doğmuş ve mahsup kaydı hesapların işleyiş yönlerine uygun olarak (391 borçlandırılarak, 190 ve 191 alacaklandırılarak) yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam indirilebilir KDV tutarını hesapla
6.0006.000 (Devreden) + 24.00024.000 (İndirilecek) = 30.00030.000 TLTL
Mahsup işleminde önceki dönemden devreden tutarlar ile cari dönemde ödenen tutarların toplamı dikkate alınır.
2
Hesaplanan KDV ile karşılaştır
42.00042.000 TLTL (391391) > 30.00030.000 TLTL (Toplam İndirilebilir)
Eğer satışlar nedeniyle tahsil edilen vergi, ödenen vergiden büyükse işletme devlete vergi ödemekle yükümlüdür.
3
Ödenecek vergi tutarını ve hesabını belirle
42.00030.000=12.00042.000 - 30.000 = 12.000 TLTL -> 360360 Ödenecek Vergi ve Fonlar
Aradaki fark, bir borç hesabı olan 360360 nolu hesapta izlenir.
4
Yevmiye kaydını oluştur
391391 (Borçlu), 190190 (Alacaklı), 191191 (Alacaklı), 360360 (Alacaklı)
Dönem sonu mahsubunda geçici hesaplar kapatılırken borç kalanlı hesaplar alacaklandırılır, alacak kalanlı hesaplar borçlandırılır.

Key Concept

KDV Mahsup İşlemi (190, 191 ve 391 Etkileşimi)

Practice More

Eğer toplam indirilebilir tutar (190+191190+191) Hesaplanan KDV'den (391391) büyük olsaydı, aradaki farkın nasıl muhasebeleştirileceğini (190 Devreden KDV'nin borçlandırılması) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 9Question

İşletmenin bankadaki vadeli mevduat hesabına brüt 40.00040.000 TL faiz tahakkuk etmiş; banka, bu tutar üzerinden %15\%15 oranında gelir vergisi kesintisi (stopaj) yaptıktan sonra kalan net tutarı işletmenin vadesiz mevduat hesabına aktarmıştır. Bu bilgilere göre, banka tarafından yapılan vergi kesintisinin kaydedileceği borçlu hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı

Answer

Banka faiz geliri üzerinden yapılan stopaj kesintisi, işletme için peşin ödenmiş bir vergi niteliğinde olduğundan 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabının borcuna kaydedilir.
Mevzuat gereği, bankadaki mevduat faizleri üzerinden yapılan stopajlar (gelir vergisi kesintileri), işletmenin yıl sonunda ödeyeceği kurumlar vergisinden mahsup edilmek üzere '193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar' hesabında bir varlık olarak izlenir. Bu hesap 'Diğer Dönen Varlıklar' grubunda yer alır.

Step-by-Step Solution

1
Brüt faiz geliri üzerinden kesilecek vergi tutarını hesaplayınız.
40.000×0,15=6.00040.000 \times 0,15 = 6.000 TL
Kesilen vergi tutarı, brüt tutar ile vergi oranının çarpılmasıyla bulunur.
2
İşlemin muhasebe mantığını ve hesapları belirleyiniz.
Borçlu hesaplar: 102 Bankalar (34.00034.000 TL) ve 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar (6.0006.000 TL); Alacaklı hesap: 642 Faiz Gelirleri (40.00040.000 TL)
Gelir brüt tutar üzerinden kaydedilmeli, net tahsilat bankaya, kesinti ise peşin ödenen vergiye yazılmalıdır.

Key Concept

Peşin ödenen vergilerin varlık olarak aktifleştirilmesi

Hints

1
İşletmenin geliri üzerinden kesilen vergiler, gelecekteki vergi borcundan düşülmek üzere bir varlık hesabında bekletilir.
2
Bu işlem KDV ile ilgili değildir, gelir vergisi stopajı ile ilgilidir.
3
19 grubundaki hesaplardan 'Peşin Ödenen' ibaresini taşıyan hesabı düşünün.

Practice More

Dönem sonunda 193 hesabın 371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri hesabına nasıl aktarıldığını inceleyiniz.

Alternative Method

Dönem içinde yapılan tüm peşin vergi ödemeleri (geçici vergi ve stopajlar) her zaman 193 hesabın borcuna yazılır, bu kuralı ezberlemek hızlı çözüm sağlar.
Estimated Time:45s
Question 10Question

İşletmenin Ekim ayı sonu itibarıyla Katma Değer Vergisi (KDVKDV) hesaplarına ilişkin mizan bilgileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hesap Kodu ve AdıBorç Toplamı (TLTL)Alacak Toplamı (TLTL)
190190 Devreden KDVKDV12.00012.00000
191191 İndirilecek KDVKDV48.00048.00000
391391 Hesaplanan KDVKDV0075.00075.000

Ekim ayı içerisinde KDVKDV ile ilgili iade, tevkifat veya iptal gibi başka bir işlem gerçekleşmediğine göre, ay sonunda yapılacak KDVKDV mahsup kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabı 15.00015.000 TL alacaklandırılır.

Answer

"360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabının 15.00015.000 TL alacaklandırılması doğrudur.
İşletmenin mahsup edebileceği toplam KDV tutarı, cari ayın indirilecek KDV'si (48.00048.000 TL) ile önceki aydan devreden KDV'nin (12.00012.000 TL) toplamı olan 60.00060.000 TL'dir. İşletmenin müşterilerinden tahsil ettiği ve devlete ödemekle yükümlü olduğu Hesaplanan KDV tutarı ise 75.00075.000 TL'dir. Hesaplanan KDV, indirilebilir unsurlardan fazla olduğu için aradaki 15.00015.000 TL (75.00060.00075.000 - 60.000) tutarındaki fark "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabına alacak kaydedilerek tahakkuk ettirilir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam indirilebilir KDV tutarını hesapla
48.00048.000 (Cari ay) + 12.00012.000 (Önceki aydan devreden) = 60.00060.000 TL
Mahsup işleminde hem cari ayın indirilecek KDV'si hem de önceki aydan gelen devreden KDV birlikte dikkate alınır.
2
Net KDV pozisyonunu belirle
75.00075.000 (Hesaplanan) - 60.00060.000 (İndirilebilir Toplam) = 15.00015.000 TL (Ödenecek)
Hesaplanan KDV daha büyük olduğu için işletme devlete vergi borçludur.
3
Yevmiye kaydını oluştur
391 Borç 75.00075.000 / 191 Alacak 48.00048.000, 190 Alacak 12.00012.000, 360 Alacak 15.00015.000
Dönem sonu mahsup kaydında ilgili KDV hesapları ters kayıtla kapatılırken ödenecek fark pasif bir hesaba kaydedilir.

Key Concept

KDV Mahsup İşlemleri ve 360/190 Ayrımı
Estimated Time:1m 30s
Question 11Question

İşletme, dönem içi yaptığı kasa sayımında 1.8001.800 TL noksanlık saptamış ve bu tutarı ilgili geçici hesaba kaydetmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda söz konusu noksanlığın, pazarlama birimi için satın alınan 1.5001.500 TL tutarındaki kırtasiye malzemesinin (KDV hariç) nakit ödenmesine karşın kayıtlara alınmamasından kaynaklandığı belirlenmiştir. (%20\%20 KDV ihmal edilmeyecektir.)

Buna göre, noksanlığın nedeninin saptanması üzerine yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabı 1.8001.800 TL alacaklandırılır.

Answer

Noksanlığın nedeni saptandığında, noksanlık tutarı kadar "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabı alacaklandırılarak kapatılmalıdır.
İşletme noksanlığı ilk tespit ettiğinde '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabını borçlandırmıştır. Noksanlığın nedeni bir pazarlama gideri ve KDV ödemesi olarak belirlendiğine göre, bu giderler ilgili hesaplara (760 ve 191) borç yazılırken, noksanlık tutarını temsil eden '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabı alacaklandırılarak kapatılır.

Step-by-Step Solution

1
KDV tutarının hesaplanması
1.500×%20=3001.500 \times \%20 = 300 TL
İşlem KDV hariç verildiği için ödenecek toplam tutarın bulunması gerekir.
2
Toplam ödeme tutarının belirlenmesi
1.500+300=1.8001.500 + 300 = 1.800 TL
Kasadan çıkan toplam tutar, mal bedeli ve KDV toplamıdır.
3
Düzeltme kaydının (neden kaydının) yapılması
Gider ve KDV hesapları borçlandırılır, 197 hesabı alacaklandırılır.
Noksanlık saptandığında borçlandırılan geçici hesap, neden bulunduğunda alacaklandırılarak sıfırlanır.

Key Concept

Sayım ve Tesellüm Noksanlarının Tasfiyesi

Hints

1
Noksanlık ilk saptandığında yapılan kaydı hatırlayın: 197 hesabı borçlu, 100 Kasa hesabı alacaklıdır.
2
Neden bulunduğunda, 197 hesabının bakiyesinin sıfırlanması gerektiğini unutmayın.
3
Gider kaydı yapılırken KDV tutarını 191 hesabında göstermeniz gerekir.

Practice More

Noksanlığın nedeni dönem sonuna kadar bulunamasaydı yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 12Question

İşletmenin 20252025 yılı dönem sonu mizanında 193193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabının borç kalanı 165.000165.000 TL, 691691 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabının borç kalanı ise 130.000130.000 TL olarak görülmektedir. İşletme dönem sonunda gerekli vergi karşılığı ayırma ve mahsup işlemlerini mevzuata uygun olarak tamamlamıştır.

Buna göre, hazırlanan dönem sonu bilançosunda ilgili hesapların durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri hesabı 130.000130.000 TL ve 136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabı 35.00035.000 TL olarak yer alır.

Answer

Dönem sonu bilançosunda 371 nolu hesap 130.000130.000 TL ve 136 nolu hesap 35.00035.000 TL borç bakiyesi ile yer almalıdır.
Doğru seçenek, 371 nolu hesabın vergi karşılığı (130.000130.000 TL) kadar bakiye vermesini ve aşan 35.00035.000 TL'nin alacak niteliği kazandığı için 136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabına aktarılmasını ifade etmektedir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre peşin ödenen vergilerin karşılık tutarını aşan kısmı, iade edilecek vergi mahiyetinde olduğu için 136 hesabına devredilerek kapatılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Vergi karşılığı tutarının belirlenmesi
370370 nolu hesap tutarı 130.000130.000 TL'dir.
691691 nolu gelir tablosu hesabı, dönem sonunda 370370 nolu hesaba aktarılarak karşılık ayrıldığını gösterir.
2
Peşin ödenen verginin mahsup edilmesi
130.000130.000 TL tutarındaki peşin ödenen vergi 371371 hesaba aktarılır.
Tekdüzen Hesap Planı gereği 371371 hesabı, 370370 hesabın tutarını aşamaz. Bu nedenle 165.000165.000 TL'nin sadece 130.000130.000 TL'lik kısmı mahsup edilebilir.
3
Aşan kısmın tasfiyesi
165.000130.000=35.000165.000 - 130.000 = 35.000 TL tutarı 136136 hesaba aktarılır.
Ödenen vergi, borçtan fazla olduğu için aradaki fark işletmenin devletten geri alacağı bir alacak haline gelir ve 136136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabında izlenir.

Key Concept

193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabının dönem sonunda 371 ve 136 hesapları aracılığıyla tasfiyesi ve mahsup sınırı.

Hints

1
371 nolu hesap, bilançonun pasifinde yer alan düzenleyici bir hesaptır ve ana hesabı olan 370'ten büyük olamaz.
2
193 nolu hesapta yer alan peşin ödenen vergiler, vergi borcundan fazlaysa aradaki fark bir alacak hesabına (136) aktarılmalıdır.

Practice More

Kurumlar vergisi beyannamesi verildikten sonra (Nisan ayında) 370, 371 ve 136 hesaplarının nasıl kapatıldığını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 13Question

Tekdüzen Hesap Planı'na göre; 1919 Diğer Dönen Varlıklar hesap grubunda yer alan varlık kalemlerinin (Peşin Ödenen Vergiler, İş Avansları, Personel Avansları vb.) değerinde bir azalma meydana gelmesi durumunda, ihtiyatlılık kavramı gereği ayrılan tutarların izlendiği pasif karakterli hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 199 Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-)

Answer

199 Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-) hesabı, bu gruptaki varlıkların değer düşüklüklerini izlemek için kullanılan doğru hesaptır.
Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-) hesabı, 1919 numaralı grupta yer alan ve diğer gruplara girmeyen dönen varlıkların değerinde meydana gelen azalmaları takip etmek amacıyla oluşturulmuş bir düzenleyici hesaptır.

Step-by-Step Solution

1
Varlık grubunu belirleyin
Soru 1919 Diğer Dönen Varlıklar grubunu sormaktadır.
Hesap planında her grup kendi içinde tutarlıdır.
2
Karşılık hesaplarının kodlama mantığını uygulayın
Tekdüzen Hesap Planı'nda ilgili grubun son hanesi genellikle '9' ile biten hesaplar o grubun karşılık hesaplarıdır.
Sistemli bir takip ve raporlama sağlamak için bu kodlama tercih edilmiştir.
3
Doğru hesabı eşleştirin
1919 grubunun karşılık hesabı 199199 kodlu hesaptır.
İhtiyatlılık kavramı gereği muhtemel değer kayıpları ilgili grubun karşılık hesabında izlenmelidir.

Key Concept

İhtiyatlılık Kavramı ve Karşılık Hesapları
Estimated Time:45s
Question 14Question

İşletme, bir pazarlama personeline işletme adına yapacağı ticari mal alımıyla ilgili çeşitli yol ve konaklama giderlerini karşılaması amacıyla 5.0005.000 TL nakit ödeme yapmıştır. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, personelden söz konusu harcamalara ilişkin belgeler gelene kadar bu tutarın kaydedilmesi gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 195195 İş Avansları

Answer

195195 İş Avansları hesabı kullanılmalıdır.
İşletme adına yapılacak mal veya hizmet alımı, yol giderleri gibi harcamalar için personele verilen tutarlar, harcama belgesi gelene kadar 'İş Avansları' hesabında izlenir. Bu hesap, bir varlık hesabı olup borç tarafına kayıt yapılır.

Step-by-Step Solution

1
Ödemenin amacını belirle
İşletme adına yapılacak harcamalar (yol, konaklama vb.) için verilmiş bir avans.
Paranın personelin kişisel ihtiyacı için mi yoksa işletme işleri için mi verildiğini ayırt etmek gerekir.
2
Uygun hesabı seç
195195 İş Avansları hesabı.
Tekdüzen Hesap Planı'nda işletme adına harcama yapmak üzere memur, işçi ve diğer personellere verilen tutarların izlendiği hesap budur.

Key Concept

İş Avansları ile Personel Avansları arasındaki temel fark (İşletme amaçlı vs. Kişisel amaçlı)

Hints

1
Paranın personelin kendi ihtiyacı için mi yoksa işletmenin bir işi için mi verildiğine dikkat edin.
2
İşletme adına yapılacak harcamalar için personele verilen tutarlar 195 kodlu hesapta izlenir.

Practice More

İş avansı kapatıldığında yapılacak yevmiye kaydını ve kullanılacak gider hesaplarını gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 15Question

İşletme, ihraç edilmek üzere bir ihracatçı firmaya 250.000250.000 TL tutarındaki ticari malı ihraç kayıtlı (tecil-terkin kapsamında) satmıştır. İşlem tarihinde mal teslimi için %20\%20 KDV hesaplanmış ancak Katma Değer Vergisi Kanunu'nun ilgili maddesi uyarınca ihracatçıdan tahsil edilmemiştir. Bu satış işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında, tahsil edilmeyen ancak tecil edilen KDV tutarının izlendiği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 192 Diğer Katma Değer Vergisi

Answer

İhraç kayıtlı satışlarda tahsil edilmeyen KDV tutarının izlendiği doğru hesap 192 Diğer Katma Değer Vergisi hesabıdır.
İhraç kayıtlı satışlarda, ihracatçının malı ihraç etmesi şartıyla KDV tahsil edilmez. Bu durumda işletme, hesapladığı vergiyi '391 Hesaplanan KDV' hesabının alacağına kaydederken, tahsil etmediği bu tutarı '192 Diğer Katma Değer Vergisi' hesabının borcuna kaydederek tecil edilen vergi olarak izler.

Step-by-Step Solution

1
KDV tutarını hesaplayınız.
250.000×0,20=50.000250.000 \times 0,20 = 50.000 TL.
Satış bedeli üzerinden yasal KDV oranının uygulanması gerekir.
2
İhraç kayıtlı satışın muhasebe mantığını kurunuz.
Mal bedeli alıcıdan istenirken, KDV bedeli tahsil edilmez ancak tecil (ertelenme) amacıyla kaydedilir.
Tecil-terkin sistemi gereği satıcı vergiyi tahsil etmez, vergi dairesinden terkin edilene kadar aktif bir hesapta bekletir.
3
İlgili hesabı Tekdüzen Hesap Planı'na göre belirleyiniz.
192 Diğer Katma Değer Vergisi hesabı borçlandırılır.
Mevzuat gereği tecil edilen KDV'nin izlendiği özel hesap 192 nolu hesaptır.

Key Concept

İhraç Kayıtlı Satışlarda Tecil-Terkin Mekanizması

Hints

1
İhraç kayıtlı satışlarda KDV beyan edilir ama tahsil edilmez.
2
Bu durum vergi dairesiyle olan bir alacak-borç ilişkisi doğurduğu için 'Diğer Dönen Varlıklar' grubundaki bir hesap kullanılır.
3
190 ve 191 hesapları dışında kalan, vergi mevzuatından doğan özel KDV durumları 192 nolu hesapta takip edilir.

Practice More

İhracat gerçekleştiğinde 192 nolu hesabın nasıl kapatılacağını (terkin işlemini) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 16Question

İşletmenin Ocak 20262026 dönemine ait Katma Değer Vergisi (KDV) hesaplarına ilişkin mizan bilgileri ve ek veriler aşağıda sunulmuştur:

Hesap AdıBorç ToplamıAlacak Toplamı
190190 Devreden KDV (01.01.202601.01.2026 bakiyesi)26.40026.400 TL-
191191 İndirilecek KDV98.70098.700 TL-
391391 Hesaplanan KDV-73.50073.500 TL

Ek Bilgi: İşletme, aynı dönemde gerçekleştirdiği tam istisna kapsamındaki teslimler (ihracat vb.) nedeniyle 35.00035.000 TL tutarında KDV iadesi talep etme hakkı kazanmış ve iade başvurusunda bulunmuştur.

Bu bilgilere göre, Ocak ayı sonu KDV mahsup kaydı yapıldıktan sonra hazırlanacak olan bilançoda "190190 Devreden KDV" ve "192192 Diğer KDV" hesaplarının bakiyeleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 16.60016.600 TL ve 35.00035.000 TL

Answer

190190 Devreden KDV hesabı 16.60016.600 TL, 192192 Diğer KDV hesabı ise 35.00035.000 TL bakiye verir.
İşletmenin toplam indirilebilir KDV'si (125.100125.100 TL), hesaplanan KDV'sinden (73.50073.500 TL) daha fazladır. Aradaki 51.60051.600 TL'lik farkın 35.00035.000 TL'lik kısmı için iade talebinde bulunulduğu için bu tutar Diğer KDV hesabına alınır. Geriye kalan 16.60016.600 TL ise bir sonraki döneme devredilmek üzere Devreden KDV hesabında bırakılır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam indirilebilir KDV tutarının belirlenmesi
26.400+98.700=125.10026.400 + 98.700 = 125.100 TL
Önceki dönemden devreden KDV ile dönem içi indirilecek KDV toplanarak mahsup işlemine esas toplam tutar bulunur.
2
Hesaplanan KDV ile mahsup işleminin yapılması ve KDV fazlasının bulunması
125.10073.500=51.600125.100 - 73.500 = 51.600 TL
Toplam indirilebilir KDV, hesaplanan KDV'den büyük olduğu için işletmenin ödenecek vergisi çıkmamış, sonraki döneme sarkan KDV fazlası oluşmuştur.
3
KDV fazlasının iade talebi ve devir arasında paylaştırılması
İade Talebi (192192): 35.00035.000 TL; Kalan Devreden (190190): 51.60035.000=16.60051.600 - 35.000 = 16.600 TL
Tekdüzen Hesap Planı'na göre iade hakkı doğuran işlemler nedeniyle talep edilen tutarlar iade gerçekleşene kadar 192192 Diğer KDV hesabında izlenir, kalan kısım ise 190190 hesabında devredilir.

Key Concept

KDV Mahsup İşlemi ve İade Taleplerinin Muhasebeleştirilmesi

Hints

1
Mahsup işlemi öncesinde tüm indirilebilir kalemleri (190190 ve 191191) toplamayı unutmayın.
2
İade talebi tutarı, toplam KDV fazlası içerisinden ayrıştırılarak ilgili hesaba aktarılır.
3
192192 hesabı iade taleplerini, 190190 hesabı ise sonraki aya devreden tutarı gösterir.

Practice More

İade talebi Vergi Dairesi tarafından onaylandığında hangi hesaba aktarım yapılacağını araştırınız (136136 Diğer Çeşitli Alacaklar).

Alternative Method

Mahsup kaydını doğrudan yevmiye maddesi şeklinde yazarak bakiyeleri görebilirsiniz: 391391 (B) 73.50073.500, 190Yeni190_{Yeni} (B) 16.60016.600, 192192 (B) 35.00035.000 / 191191 (A) 98.70098.700, 190Eski190_{Eski} (A) 26.40026.400.
Estimated Time:2m 30s
Question 17Question

İşletme, dönem içi envanter çalışmaları sırasında ticari mallarda 30.00030.000 TL tutarında bir noksanlık tespit etmiş ve bu tutarı "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına kaydetmiştir. Yapılan detaylı inceleme sonucunda; noksanlığın 20.00020.000 TL'lik kısmının yasal sınırlar dahilindeki "normal fire" olduğu, kalan 10.00010.000 TL'lik kısmın ise ambar memurunun kusurundan kaynaklandığı belirlenmiş ve bu tutarın ilgili personelden tahsil edilmesine karar verilmiştir. Söz konusu malların alışında %20\%20 KDV ödenmiştir. (Normal fireler için KDV düzeltmesi yapılmadığı varsayılacaktır.)

Buna göre, noksanlık nedeninin kesinleşmesi üzerine yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ 20.00020.000, Borç: 135 PERSONELDEN ALACAKLAR 12.00012.000 / Alacak: 197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI 30.00030.000, Alacak: 391 HESAPLANAN KDV 2.0002.000

Answer

Noksanlığın kesinleştiği tarihte, normal fire tutarı 621 nolu hesabın borcuna, personelden tahsil edilecek tutar (anapara + KDV) 135 nolu hesabın borcuna; 197 nolu hesap alacaklandırılarak kapatılırken ilgili KDV tutarı 391 nolu hesaba alacak kaydedilir.
Doğru yevmiye kaydı, noksanlığın işletme tarafından kabul edilen kısmını maliyete (621), personelin sorumlu olduğu kısmını ise personelin borcuna (135) yansıtmaktadır. Ayrıca ihmal edilen mallar için daha önce indirilen ancak malların zayi olması nedeniyle düzeltilmesi gereken KDV'nin "İlave Edilecek KDV" (391) olarak alacaklandırılması Tekdüzen Hesap Planı'na ve vergi mevzuatına uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Noksanlık tutarının bileşenlerini ve nedenlerini belirleme.
20.00020.000 TL normal fire (işletme katlanacak), 10.00010.000 TL personel kusuru.
Her bir nedenin muhasebeleşme mantığı farklıdır; fire maliyete eklenirken, kusur rücu edilir.
2
Normal fire tutarının muhasebeleştirilmesi.
621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ hesabına 20.00020.000 TL borç kaydı yapılır.
VUK ve MSUGT gereği, normal sınırlar içindeki fireler malın maliyetinin bir parçası kabul edilir.
3
Kusurlu paya ilişkin KDV düzeltmesinin hesaplanması.
10.000×0,20=2.00010.000 \times 0,20 = 2.000 TL KDV düzeltmesi (İlave Edilecek KDV).
KDV Kanunu Madde 30/c uyarınca, zayi olan malların alışında indirilen KDV'nin, malların satışının yapılamayacağı kesinleştiğinde düzeltilmesi gerekir.
4
Personele rücu edilecek toplam tutarın belirlenmesi ve 197 hesabının kapatılması.
135 hesabına 12.00012.000 TL borç; 197 hesabına 30.00030.000 TL alacak ve 391 hesabına 2.0002.000 TL alacak kaydı.
İşletme, ödediği KDV'yi de personelden talep eder ve geçici olan 197 hesabını sonuçlandırarak kapatır.

Key Concept

Sayım ve Tesellüm Noksanlarının Kesinleşmesi ve KDV Düzeltmesi
Question 18Question

İşletme, kasa sayımı sonucunda kasa mevcudunun 15.50015.500 TL olduğunu, kasa hesabının borç kalanının ise 15.85015.850 TL olduğunu tespit etmiştir. Söz konusu noksanlığın nedeni saptanıncaya kadar ilgili hesaba kaydı yapılmıştır. Daha sonra yapılan incelemelerde, noksanlığın bir satıcıya olan borcun nakden ödenmesine rağmen muhasebe kaydının unutulmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Buna göre, noksanlığın nedeninin saptanması durumunda yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 320 Satıcılar 350350 / Alacak: 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları 350350

Answer

Noksanlığın nedeni bir satıcıya ödeme yapılması olarak saptandığından, 320 Satıcılar hesabının borçlandırılması ve geçici olarak kullanılan 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının alacaklandırılarak kapatılması gerekir.
Kasa noksanlığı ilk tespit edildiğinde 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının borcuna kaydedilir. Daha sonra noksanlığın nedeninin bir satıcıya olan borcun ödenmesinden kaynaklandığı anlaşıldığında, bu geçici hesabın alacaklandırılarak kapatılması ve gerçek işlemin muhatabı olan 320 Satıcılar hesabının borçlandırılması (borcun azalması) gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Kasa noksan tutarının hesaplanması
15.85015.500=35015.850 - 15.500 = 350 TL
Kasa hesabının kayıtlı değeri ile fiili sayım sonucundaki fark noksanlığı oluşturur.
2
Noksanlığın nedeninin analiz edilmesi
Satıcıya yapılan ödemenin unutulması
Saptanan neden, noksanlığın bir aktif azalışı değil, bir borç (pasif) azalışı olduğunu gösterir.
3
Düzeltme kaydının oluşturulması
197 nolu hesabın alacaklandırılması ve 320 nolu hesabın borçlandırılması
Noksanlığın nedeninin saptanmasıyla, noksanlığı temsil eden geçici hesap tasfiye edilir ve gerçek işlem kayda alınır.

Key Concept

Sayım ve Tesellüm Noksanlarının Tasfiyesi

Hints

1
Noksanlık tespit edildiğinde hangi hesabın borcuna kayıt yapıldığını hatırlayın.
2
Noksanlığın nedeni saptandığında, noksanlığın izlendiği geçici hesap (197) ters kayıtla kapatılmalıdır.
3
Satıcıya yapılan ödeme bir borç azalışıdır; 320 Satıcılar hesabı borç tarafında çalışır.

Practice More

Kasa noksanlığının nedeninin dönem sonuna kadar saptanamaması durumunda yapılacak kaydı inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 19Question

İşletmenin bankadaki vadeli mevduat hesabına brüt 10.00010.000 TL faiz tahakkuk etmiş; banka, bu tutar üzerinden %15\%15 oranında gelir vergisi kesintisi (stopaj) yaptıktan sonra kalan tutarı işletmenin vadesiz mevduat hesabına aktarmıştır.

Buna göre, söz konusu faiz tahakkuku ve vergi kesintisine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin borçlandırılması doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabı

Answer

İşletmenin elde ettiği faiz geliri üzerinden kesilen vergiler, işletme adına önceden ödenmiş bir vergi olduğu için 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabının borç tarafına kaydedilmelidir.
İşletmelerin elde ettikleri finansal gelirler (faiz, kar payı vb.) üzerinden kaynağında kesilen vergiler, işletme için bir varlık niteliği taşır. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, mevzuat gereği peşin ödenen bu vergiler '193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabı'nda borç tarafında izlenir. Bu tutar, yıl sonunda tahakkuk edecek olan Kurumlar Vergisi borcundan mahsup edilecektir.

Step-by-Step Solution

1
Brüt faiz tutarını ve kesilecek vergi tutarını belirleyin.
Brüt Faiz: 10.00010.000 TL; Vergi Kesintisi: 10.000×0,15=1.50010.000 \times 0,15 = 1.500 TL.
Muhasebe kaydında brüt tutar gelir, kesinti ise varlık olarak kaydedilmelidir.
2
Gelir vergisi kesintisinin hangi hesapta izleneceğini saptayın.
193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabı kullanılmalıdır.
Gelecekte ödenecek vergilerden mahsup edilecek olan peşin ödemeler bu hesapta takip edilir.
3
Yevmiye kaydının borç ve alacak taraflarını oluşturun.
Borç: 102 Bankalar (8.5008.500 TL) ve 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar (1.5001.500 TL); Alacak: 642 Faiz Gelirleri (10.00010.000 TL).
Varlık artışları borç tarafına, gelir artışları alacak tarafına yazılır.

Key Concept

Peşin Ödenen Vergilerin Muhasebeleştirilmesi
Question 20Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında yer alan hesap bilgileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap AdıKalan (TL)
193193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar (Borç Kalanı)60.00060.000
370370 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları (Alacak Kalanı)50.00050.000

Buna göre, dönem sonu bilançosu düzenlenmeden önce yapılması gereken mahsup kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 371371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri 50.00050.000 / Alacak: 193193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar 50.00050.000

Answer

371371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri hesabının 50.00050.000 TL borçlandırılması ve 193193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar hesabının 50.00050.000 TL alacaklandırılması gerekmektedir.
Dönem sonunda peşin ödenen vergiler (193193), o dönem için ayrılan vergi karşılığına (370370) kadar olan kısmı için mahsup edilir. Bu işlemde 371371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri hesabı borçlandırılırken, 193193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar hesabı alacaklandırılır. Mahsup tutarı 370370 hesabının bakiyesi olan 50.00050.000 TL ile sınırlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Hesap kalanlarının karşılaştırılması
193193 Hesabı (60.00060.000 TL) > 370370 Hesabı (50.00050.000 TL)
Mahsup edilecek tutarın üst sınırını belirlemek.
2
Mahsup tutarının belirlenmesi
Mahsup Tutarı = 50.00050.000 TL
371371 hesabı, mali niteliği gereği bilançoda indirim kalemi olarak gösterildiği 370370 hesabının tutarını aşamaz.
3
Yevmiye kaydının yapılması
371371 (Borçlu) / 193193 (Alacaklı)
193193 hesabındaki peşin ödenen tutarların ilgili karşılık hesabına (370370) aktarılmak üzere mahsup edilmesi.

Key Concept

371371 Hesabının Sınırlandırılması
Estimated Time:1m 30s
Page 1 / 2Next
Diğer Dönen Varlıklar Practice Questions — KPSS Muhasebe | Examkin