Banka Muhasebesi

Bir mevduat bankasının kayıtlarında 'Yakın İzlemedeki Krediler' ($II.$ Grup) hesabında izlenen ticari bir krediye ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Anapara tutarı: $2.000.000$ TL
* Cari dönemde tahakkuk ettirilerek gelirlere yansıtılan faiz: $300.000$ TL
* Mevcut karşılık oranı (II. Grup): $\%5$
* Teminat: $800.000$ TL tutarında konut ipoteği ($II.$ grup teminat olarak $\%75$ oranında dikkate alınmaktadır)

Banka, söz konusu krediyi vadesi üzerinden $90$ gün geçmesi nedeniyle 'Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler' ($III.$ Grup) hesabına aktarmıştır. $III.$ grup krediler için uygulanacak karşılık oranı $\%20$ olup, banka politikası gereği tahsil edilemeyen cari dönem faiz tahakkukları ters kayıtla iptal edilmektedir.

Buna göre, bu işlemlerin bankanın dönem net kârı üzerindeki toplam azaltıcı etkisi kaç TL'dir?

$(A)$ Bankası, $24$ Mart $2026$ tarihinde TCMB nezdindeki zorunlu karşılık (munzam) yükümlülüğünü $5.000.000$ TL artırmak üzere serbest hesabından gerekli aktarımı yapmıştır. Aynı gün likidite yönetimi kapsamında, Bankalararası Para Piyasası'nda (Interbank) TCMB aracılığıyla $(B)$ Bankası'ndan $12.000.000$ TL tutarında, gecelik (O/N) fon sağlamış; bu işlem için $14.000.000$ TL nominal değerli Devlet İç Borçlanma Senedini (DİBS) TCMB nezdinde teminat olarak bloke etmiştir. Bu bilgilere göre, $(A)$ Bankası'nın muhasebe kayıtları ve hesapların işleyişine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir banka, "Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Menkul Değerler" (FVOCI) portföyünde izlediği, nominal değeri $600.000$ TL olan bir devlet tahvilini, kupon ödeme tarihleri arasında $635.000$ TL (işlemiş faiz dahil) bedelle nakit karşılığında satmıştır. Satış tarihindeki güncel veriler aşağıdadır:

Buna göre, söz konusu satış işleminin Banka Tek Düzen Hesap Planı (BTP) ve TFRS 9 çerçevesinde kâr/zarar tablosu ve özkaynaklar üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir mevduat bankası, daha önce "Yakın İzlemedeki Krediler" ($II.$ Grup) hesabında izlediği $1.000.000$ TL anaparalı bir ticari krediyi, vadesi üzerinden $95$ gün geçmesi ve borçlunun ödeme gücünün zayıflaması nedeniyle "Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler" ($III.$ Grup) hesabına aktarmıştır. Söz konusu krediye ilişkin diğer bilgiler şöyledir:

* Kredi için daha önce $\%2$ oranında genel karşılık ayrılmıştır.
* Kredinin teminatı olarak alınan nakit blokajın ($I.$ Grup teminat) değeri $400.000$ TL'dir.
* Krediye ilişkin daha önceki dönemlerde tahakkuk ettirilmiş ancak tahsil edilmemiş $100.000$ TL tutarında faiz tahakkuku bulunmaktadır.
* Banka, $III.$ grup krediler için $\%20$ oranında özel karşılık ayırmaktadır.

Bu bilgilere göre, kredinin donuk alacak statüsüne alınması ve gerekli karşılıkların ayrılması sonucunda bankanın ilgili dönem kâr/zararı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir mevduat bankasının kayıtlarında 'Yakın İzlemedeki Krediler' ($II.$ Grup) hesabında izlenen $3.000.000$ TL tutarındaki ticari nakdi kredinin yanı sıra, aynı müşteri lehine düzenlenmiş $1.000.000$ TL tutarında bir banka teminat mektubu (gayrinakdi kredi) bulunmaktadır. Müşterinin yükümlülüğünü yerine getirememesi üzerine banka teminat mektubunu tazmin ederek ödemiş ve tüm riskleri (nakdi kredi ve tazmin edilen bedel) 'Tahsil İmkânı Şüpheli Krediler' ($IV.$ Grup) hesabına aktarmıştır. Kredilere ilişkin daha önce tahakkuk ettirilmiş ancak tahsil edilememiş faiz tutarı $600.000$ TL'dir. Bankanın bu riskler için elinde bulunan ve yasal sınırlar dâhilinde karşılık matrahından indirilmesi mümkün olan teminatların toplam değeri $1.400.000$ TL'dir.

Bankacılık Mevzuatı uyarınca $IV.$ Grup krediler için $\%50$ oranında özel karşılık ayrılması gerektiği dikkate alındığında; bankanın bu işlemler sonucunda ayıracağı toplam 'Özel Karşılık' tutarı kaç TL'dir?

$A$ Bankası, $1$ Ekim $2025$ tarihinde, "İtfa Edilmiş Maliyeti ile Değerlenen Menkul Değerler" portföyünde takip edilmek üzere nominal değeri $50.000$ USD olan, $2$ yıl vadeli ve yıllık $\%8$ kupon ödemeli bir Devlet Tahvili'ni $48.000$ USD bedelle satın almıştır. Satın alma tarihinde döviz kuru $1$ USD = $30$ TL iken, $31$ Aralık $2025$ tarihinde kur $1$ USD = $33$ TL'ye yükselmiştir. Söz konusu tahvilin yıllık etkin faiz oranı $\%10,4$ olduğuna göre, $31$ Aralık $2025$ tarihinde yapılacak değerleme ve faiz tahakkuk kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (Vergi etkileri ihmal edilecektir.)

Banka Tek Düzen Hesap Planı ve dönem sonu değerleme esaslarına göre, bir mevduat bankası dönem sonunda yabancı para cinsinden kullandırdığı kredilerin (döviz kredileri) değerlemesini yaparken Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından ilan edilen aşağıdaki kurlardan hangisini esas almalıdır?

$X$ Bankası, $1$ Aralık $2025$ tarihinde, "İtfa Edilmiş Maliyeti ile Değerlenen Menkul Değerler" portföyünde izlemek üzere aşağıdaki özelliklere sahip bir devlet tahvilini satın almıştır:

Tahvilin faiz ödemeleri her yılın sonunda yapılmaktadır. Banka Tek Düzen Hesap Planı (BTP) ve TFRS 9 hükümleri dikkate alındığında, $31.12.2025$ tarihinde yapılacak dönem sonu değerleme (itfa ve faiz tahakkuk) işlemi sonrasında, söz konusu tahvilin bilançoda raporlanacak yeni defter değeri kaç TL olur?

Bir mevduat bankası, müşterisi lehine düzenlediği $800.000$ TL tutarındaki gayrinakdi kredi (teminat mektubu) kapsamındaki yükümlülüğünü, müşterisinin vadesinde ödeme yapmaması üzerine $24.03.2026$ tarihinde lehtara ödeme yaparak tazmin etmiştir. Banka, bu kredi için müşterisinden daha önce $200.000$ TL tutarında nakit bloke (mevduat) almış olup, tazmin edilen tutarın kalan kısmı için aynı gün "Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler" ($III.$ Grup) hesabında özel karşılık ayırmaya karar vermiştir. Buna göre, bankanın tazmin işlemi ve karşılık ayırmasına ilişkin yapacağı muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir banka şubesinin $31$ Aralık tarihindeki mizanında "011 Efektif Deposu" ($\text{USD}$) hesabının borç kalanı $510.000$ $\text{TL}$'dir. Bu tutar $15.000$ $\text{USD}$ mevcuda karşılık gelmektedir. Şubede aynı gün yapılan envanter işlemlerinde kasada fiilen $14.800$ $\text{USD}$ bulunduğu görülmüş ve noksanlık tutarı nedeni belirlenene kadar "290 Muhtelif Borçlular" hesabına aktarılmıştır. $31$ Aralık tarihli TCMB döviz alış kuru $1$ $\text{USD} = 36,00$ $\text{TL}$ olarak ilan edilmiştir.

Bu bilgilere göre, banka şubesinin dönem sonu değerleme işlemleri neticesinde hesaplaması gereken toplam kambiyo kârı kaç $\text{TL}$'dir?

(A) Bankası, mevduat hacmindeki artış nedeniyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) nezdinde tutmakla yükümlü olduğu zorunlu karşılık tutarının $6.000.000$ TL arttığını saptamıştır. Banka, bu tutarın $4.000.000$ TL'sini TCMB nezdindeki serbest hesabından karşılamış; kalan $2.000.000$ TL'lik likidite ihtiyacı için ise aynı gün Interbank Para Piyasası'ndan borçlanarak ilgili tutarın doğrudan zorunlu karşılık hesabına aktarılmasını talep etmiştir. İşlem aynı gün içinde sonuçlandırılmıştır.

Bu verilere dayanarak, (A) Bankası'nın gerçekleştireceği muhasebe kaydına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Banka Tek Düzen Hesap Planı ($BTDHP$) sistematiğinde, bankaların yabancı para birimi üzerinden gerçekleştirdikleri işlemlerin hem yabancı para ($YP$) mizanında hem de Türk Lirası ($TL$) mizanında çift taraflı kayıt esasına göre denkleştirilmesini sağlayan "Yabancı Para Pozisyon Hesapları"nın işleyiş mantığı ve sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir banka şubesinin $31$ Aralık tarihindeki mizanında "011 Efektif Deposu (İsviçre Frangı - CHF)" hesabının borç kalanı $350.000$ $TL$ ($10.000$ $CHF$) olarak görülmektedir. Aynı gün gün sonunda yapılan sayımda kasa mevcudunun $10.200$ $CHF$ olduğu saptanmıştır. Banka, söz konusu sayım fazlasını ilgili hesaplara kaydederek efektif mevcudunu $1$ $CHF = 38$ $TL$ olan dönem sonu efektif alış kuru üzerinden değerlemeye tabi tutmuştur.

Buna göre, bankanın yapması gereken değerleme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir banka müşterisi, ithalat bedelini ödemek amacıyla bankasına başvurarak $20.000$ USD satın almıştır. İşlem tarihinde bankanın USD satış kuru $1$ USD = $33,00$ TL'dir. Banka, bu kambiyo işlemi üzerinden $\%0,2$ (binde iki) oranında Kambiyo Gider Vergisi (BSMV) tahsil etmiştir. Toplam bedel müşterinin vadesiz TL mevduat hesabından karşılandığına göre, bu işlemin banka kayıtlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir banka, müşterisinin vesaik mukabili ithalat bedeli olan $15.000$ USD tutarındaki transferini gerçekleştirmek amacıyla müşterisinin TL mevduat hesabından USD satışı yapmıştır. İşlem tarihinde bankanın USD satış kuru $1 \text{ USD} = 32,00 \text{ TL}$, bankanın kayıtlarında esas alınan (değerleme) kur ise $1 \text{ USD} = 31,50 \text{ TL}$'dir.

Bankalar Tekdüzen Hesap Planı'na (BTHP) göre, bu işlem sonucunda yapılacak muhasebe kaydında "646 Kambiyo Karları" hesabına yapılacak kayıtla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$X$ Bankası, $1$ Mart $2026$ tarihinde, nominal değeri $200.000$ TL olan bir hazine bonosunu $205.000$ TL bedelle (temiz fiyat + işlemiş faiz) nakit olarak satın almıştır. Söz konusu bono "Gerçeğe Uygun Değer Farkı Kâr veya Zarara Yansıtılan Menkul Değerler" portföyüne dahil edilmiştir. Bononun yıllık faiz oranı $\%18$ olup, en son kupon/faiz ödemesi $1$ Ocak $2026$ tarihinde yapılmıştır (Faiz hesaplamasında $1$ ay $30$ gün, $1$ yıl $360$ gün dikkate alınacaktır). Buna göre, bankanın satın alma tarihinde yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

$(A)$ Bankası nezdinde vadesiz mevduat hesabı bulunan bir müşteri, başka bir bankadaki alacaklısına $25.000$ TL tutarında EFT (Elektronik Fon Transferi) gönderilmesi talimatı vermiştir. Banka, bu işlem karşılığında müşterisinin hesabından $40$ TL komisyon ve bu komisyon üzerinden $\%5$ Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) tahsil etmiştir.

Buna göre, $(A)$ Bankası'nın yapacağı muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir banka şubesi, gişeden bir müşterisinden $8.000$ ABD Doları tutarında nakit (banknot) satın almıştır. İşlem anında bankanın ilan ettiği efektif alış kuru $32,40$ TL, döviz alış kuru ise $32,60$ TL'dir. Buna göre, bankanın yapacağı muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

(X) Bankası, ithalatçı müşterisi (A) A.Ş. lehine yurt dışındaki satıcı tarafından düzenlenen $60.000$ Euro tutarındaki poliçeyi kabul ederek imzalamıştır. Banka, bu işlemle ilgili üstlendiği kabul kredisi riskini nazım hesaplarda izlemeye karar vermiştir.

İşlem tarihindeki kur $1$ Euro = $35$ TL olduğuna göre, bankanın yapacağı muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Bir mevduat bankası, kayıtlarında "Yakın İzlemedeki Krediler" ($II.$ Grup) hesabında izlediği $600.000$ TL anaparalı bir ticari kredinin vadesi üzerinden $95$ gün geçmesi nedeniyle bu krediyi donuk alacak statüsüne devretmiştir. Banka, söz konusu kredi için dönem sonunda $18.000$ TL tutarında faiz tahakkuku (reeskont) hesaplayarak gelir kaydetmiştir.

Buna göre, bankanın kredinin ilgili gruba devri ve faiz tahakkukunun iptali ile ilgili yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?