Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 9

Question 161Question →

Bir işletme, yurt dışından ticari mal ithal etmek amacıyla bankası aracılığıyla akreditif açtırmıştır. Bu işleme ilişkin olarak banka tarafından işletmenin mevduat hesabından $2.500 \text{ TL}$ akreditif komisyonu ve $1.000 \text{ TL}$ haberleşme gideri kesilmiştir. Buna göre, söz konusu banka masraflarının muhasebeleştirilmesinde yapılacak yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

/------------------ / ------------------
159 VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI 3.500
102 BANKALAR 3.500
/ ------------------ / ------------------

/------------------ / ------------------
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 3.500
102 BANKALAR 3.500
/ ------------------ / ------------------

/------------------ / ------------------
780 FİNANSMAN GİDERLERİ 3.500
102 BANKALAR 3.500
/ ------------------ / ------------------

/------------------ / ------------------
153 TİCARİ MALLAR 3.500
102 BANKALAR 3.500
/ ------------------ / ------------------

/------------------ / ------------------
653 KOMİSYON GİDERLERİ 3.500
102 BANKALAR 3.500
/ ------------------ / ------------------

Show answer & explanation

Answer: /------------------ / ------------------
159 VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI 3.500
102 BANKALAR 3.500
/ ------------------ / ------------------

Answer

159 Verilen Sipariş Avansları hesabının borçlu, 102 Bankalar hesabının alacaklı olduğu kayıt doğrudur.

Dış ticaret işlemlerinde 'Maliyet Esası' ilkesi gereği, bir varlığın iktisap edilmesi için yapılan tüm zorunlu harcamalar o varlığın maliyetine eklenir. Akreditifli ithalatta ise malın siparişinden işletmeye ulaşmasına kadar geçen süreçte katlanılan banka komisyonları, sigorta, nakliye ve gümrük vergileri gibi giderler, malın maliyetini oluşturmak üzere geçici olarak 159 Verilen Sipariş Avansları hesabında toplanır. Ödeme banka mevduatından yapıldığı için 102 Bankalar hesabı alacaklandırılır.

Step-by-Step Solution

1

İthalat maliyet unsurlarını belirleme

Komisyon (

2.500 \text{ TL}

) + Haberleşme Gideri (

1.000 \text{ TL}

) =

3.500 \text{ TL}

VUK ve muhasebe standartları gereği ithalat masrafları malın maliyetine dahil edilmelidir.

2

Kullanılacak geçici stok hesabını seçme

159 Verilen Sipariş Avansları hesabı borçlandırılır.

Akreditifli ithalatta mal işletmeye girene kadar tüm maliyetler bu ara hesapta toplanır.

3

Ödeme kaynağını kaydetme

102 Bankalar hesabı alacaklandırılır.

Masraflar mevduat hesabından kesildiği için banka varlıklarında azalış gerçekleşmiştir.

Key Concept

İthalat Maliyetlerinin Aktifleştirilmesi ve 159 Nolu Hesabın Kullanımı

Practice More

İthalat tamamlandığında 159 nolu hesapta biriken toplam tutarın hangi hesaba devredilmesi gerektiğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 162Question →

Bir dış ticaret işletmesi, yurt dışındaki bir ithalatçı tarafından lehine açılan $50.000$ USD tutarındaki teyitli akreditife ilişkin bankadan $10.03.2026$ tarihinde (Kur: $1$ USD = $32,00$ TL) ihbar almıştır. İşletme, akreditif şartlarına uygun olarak hazırladığı malları $25.03.2026$ tarihinde (Kur: $1$ USD = $33,00$ TL) sevk etmiş ve ilgili belgeleri (vesaikleri) tahsil edilmek üzere bankaya teslim etmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin $25.03.2026$ tarihinde yapması gereken nazım hesap kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Borç: 946 Akreditifli Alacaklar

1.600.000

/ Alacak: 947 Akreditifli Alacaklar Karşılığı

1.600.000

Borç: 947 Akreditifli Alacaklar Karşılığı

1.600.000

/ Alacak: 946 Akreditifli Alacaklar

1.600.000

Borç: 947 Akreditifli Alacaklar Karşılığı

1.650.000

/ Alacak: 946 Akreditifli Alacaklar

1.650.000

Borç: 102 Bankalar

1.650.000

/ Alacak: 601 Yurtdışı Satışlar

1.650.000

Borç: 946 Akreditifli Alacaklar

1.650.000

/ Alacak: 947 Akreditifli Alacaklar Karşılığı

1.650.000

Show answer & explanation

Answer: Borç: 947 Akreditifli Alacaklar Karşılığı $1.600.000$ / Alacak: 946 Akreditifli Alacaklar $1.600.000$

Answer

İşletmenin

25.03.2026

tarihinde yapması gereken nazım hesap kaydı, başlangıçtaki tutar olan

1.600.000

TL üzerinden '947 Akreditifli Alacaklar Karşılığı' hesabının borçlandırılması ve '946 Akreditifli Alacaklar' hesabının alacaklandırılması şeklindedir.

Akreditifli ihracat işlemlerinde, ihracatçı lehine bir akreditif açıldığında bu durum nazım hesaplarda (bellek hesaplarında) ihbar tarihindeki kur üzerinden izlemeye alınır. Mallar sevk edilip vesaikler bankaya teslim edildiğinde, ihracatçı taahhüdünü yerine getirmiş sayılır ve bu nazım hesap takibine gerek kalmaz. Nazım hesaplar, kur farkı hesaplamasına dahil edilmeden, başlangıçtaki kayıt tutarı olan

1.600.000

TL (

50.000 \times 32,00

) üzerinden ters kayıtla kapatılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1

Akreditif ihbar tarihindeki nazım hesap tutarını hesaplayınız.

50.000

USD

\times 32,00

TL/

1

USD =

1.600.000

TL

Nazım hesaplar, işlemin izlenmesi amacıyla ihbar tarihindeki değer üzerinden kayda alınır.

2

Sevkiyat ve vesaik teslimi sonrası nazım hesapların durumunu analiz ediniz.

Akreditif şartı yerine getirildiği için nazım hesapların kapatılması gerekir.

Dış ticaret işlemlerinde taahhüt gerçekleştiğinde veya risk sona erdiğinde ilgili nazım hesaplar kapatılır.

3

Kapanış kaydını gerçekleştiriniz.

Borç: 947 / Alacak: 946 (Tutar:

1.600.000

TL)

Nazım hesaplar kapatılırken kur değerlemesi yapılmaz; başlangıçta hangi tutarla girildiyse o tutarla ters kayıt yapılarak çıkarılır.

Key Concept

Akreditifli İhracatta Nazım Hesapların Kapatılması

Estimated Time:1m 30s

Question 163Question →

Erguvan Dış Ticaret İşletmesi, yurt dışındaki bir tedarikçiden ticari mal ithal etmiş ve ithalat sürecine ilişkin aşağıdaki bilgiler kaydedilmiştir:

Harcama Kalemi	Tutar (TL)
Malın Fatura Bedeli	$800.000$
Uluslararası Nakliye (Navlun)	$40.000$
Nakliyat Sigortası	$15.000$
Gümrük Vergisi	$120.000$
Ardiye ve Tahmil-Tahliye Giderleri	$5.000$
İthalat KDV'si ( $\%20$ )	$196.000$

Verilen bilgilere göre, ithalat işlemleri tamamlanıp mallar işletme deposuna ulaştığında, Tek Düzen Hesap Planı'na göre yapılacak olan stok giriş kaydındaki toplam ithalat maliyeti kaç TL olmalıdır?

800.000

860.000

980.000

1.176.000

1.116.000

Show answer & explanation

Answer: $980.000$

Answer

İthalat maliyeti, malın fatura bedeli ile birlikte depoya girene kadar yapılan nakliye, sigorta, gümrük vergisi ve ardiye gibi tüm giderlerin toplamı olan

980.000

TL'dir.

İthalat maliyeti, ticari malın satın alma bedeline (fatura tutarı), malın işletmeye getirilmesi ve gümrükten çekilmesi için yapılan nakliye, sigorta, gümrük vergisi, ardiye, komisyon gibi tüm harcamaların eklenmesiyle oluşur. Bu senaryoda

800.000 + 40.000 + 15.000 + 120.000 + 5.000

işleminin sonucu olan

980.000

TL, doğru toplam maliyeti ifade eder.

Step-by-Step Solution

1

CIF değerinin hesaplanması

800.000

(Fatura) +

40.000

(Nakliye) +

15.000

(Sigorta) =

855.000

TL

Uluslararası ticarette maliyetin temelini mal bedeli, nakliye ve sigorta oluşturur.

2

Millileştirme giderlerinin eklenmesi

855.000

(CIF) +

120.000

(Gümrük Vergisi) +

5.000

(Ardiye) =

980.000

TL

Malların gümrükten çekilmesi için ödenen vergiler ve depolama giderleri maliyetin ayrılmaz bir parçasıdır.

3

KDV analizinin yapılması

İthalat KDV'si (

196.000

TL) maliyete dahil edilmez.

KDV, vergi mevzuatı gereği indirilecek bir unsurdur ve varlığın maliyet bedeline eklenmez.

Key Concept

İthalat maliyetinin oluşumu

Hints

1

İthalat maliyetini hesaplarken mallar işletmeye ulaşana kadar yapılan tüm harcamaları düşünün.

2

Ödenen vergilerin hangisinin maliyet, hangisinin indirim konusu olacağını ayırt edin.

3

İthalat KDV'si maliyet değildir, ancak gümrük vergisi maliyetin bir parçasıdır.

Practice More

Akreditifli ithalat işlemlerinde banka komisyonlarının ve faizlerin maliyet mi yoksa finansman gideri mi olduğuna dair kuralları inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 164Question →

İşletme, $12$ Aralık $2025$ tarihinde yurt dışındaki bir müşterisine $15.000 \text{ USD}$ tutarında ticari mal ihraç etmiş ve faturayı bu tarihte $1 \text{ USD} = 31,20 \text{ TL}$ kuru üzerinden düzenlemiştir. Söz konusu malların fiili ihraç (gümrük beyannamesinin kapanış/intibak) tarihi $20$ Aralık $2025$ olup, bu tarihteki Merkez Bankası döviz alış kuru $1 \text{ USD} = 32,40 \text{ TL}$ 'dir. İşletme, alacağını yıl sonuna kadar tahsil edememiştir. $31$ Aralık $2025$ tarihindeki değerleme kuru $1 \text{ USD} = 33,10 \text{ TL}$ olarak belirlenmiştir. Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapacağı dönem sonu değerleme kaydında "646 Kambiyo Kârları" hesabına kaydedilecek tutar kaç $\text{TL}$ 'dir?

10.500

28.500

18.000

15.000

7.500

Show answer & explanation

Answer: 10.500

Answer

İşletmenin dönem sonu değerlemesi sonucunda kaydetmesi gereken kambiyo kârı

10.500 \text{ TL}

'dir.

İhracat işlemlerinde alacağın muhasebe kayıtlarına girdiği tarih, malların gümrük hattını geçtiği fiili ihraç (intibak) tarihidir. Bu soruda intibak tarihindeki kur

32,40 \text{ TL}

olduğu için alacak bu bedel üzerinden defterlere kaydedilmiştir. Dönem sonunda ise kur

33,10 \text{ TL}

'ye yükseldiği için

(33,10 - 32,40) \times 15.000 = 10.500 \text{ TL}

tutarında bir değerleme kârı oluşmuştur.

Step-by-Step Solution

1

İhracat işleminin başlangıçtaki kayıt değerinin (intibak kuru) belirlenmesi.

15.000 \text{ USD} \times 32,40 \text{ TL} = 486.000 \text{ TL}

Dış ticarette ihracat geliri ve alacak, faturanın kesildiği tarihteki kurdan değil, gümrük beyannamesinin kapandığı fiili ihraç tarihindeki kurdan kaydedilir.

2

Dönem sonu (

31.12.2025

) değerleme tutarının hesaplanması.

15.000 \text{ USD} \times 33,10 \text{ TL} = 496.500 \text{ TL}

VUK hükümleri gereği yabancı paralar dönem sonunda Merkez Bankası döviz alış kuru ile değerlenir.

3

Kambiyo kârının hesaplanması.

496.500 - 486.000 = 10.500 \text{ TL}

Varlık hesaplarındaki kur artışı işletme lehine olduğundan kambiyo kârı olarak kaydedilir.

Key Concept

İhracat işlemlerinde hasılatın fiili ihraç tarihinde oluşması ve dönem sonu değerlemesinde intibak kurunun baz alınması.

Hints

1

İhracat işlemlerinde hasılatın hangi tarihteki kurla kaydedildiğini hatırlayın.

2

Fatura kuru ile fiili ihraç kuru farklıdır; değerleme yaparken fatura kurunu tamamen göz ardı etmelisiniz.

3

Dönem sonu değerlemesi, dönem sonu kuru ile fiili ihraç kuru arasındaki farkın işlem tutarıyla çarpılmasıdır.

Practice More

Benzer bir soruyu ithalat borcu (320 Satıcılar) için çözerek kur artışının kambiyo zararına yol açtığı senaryoyu inceleyin.

Estimated Time:1m 30s

Question 165Question →

İşletme, yurt dışından $50.000$ USD tutarında ticari mal ithal etmek amacıyla bankası aracılığıyla akreditif açtırmıştır. İşleme ilişkin detaylar aşağıdadır:

* Akreditif açılış tarihinde $\%20$ oranında nakit teminat (marj) işletmenin ticari mevduat hesabından bankaca tahsil edilmiştir (Kur: $1 \text{ USD} = 32 \text{ TL}$ ).
* Banka, akreditif açılış komisyonu olarak $4.500 \text{ TL}$ tutarı işletme hesabından çekmiştir.
* Mallara ilişkin belgeler bankaya ulaştığında, banka kalan tutarı satıcıya ödemiş ve işletme hesabından mahsup etmiştir (Kur: $1 \text{ USD} = 34 \text{ TL}$ ).

Buna göre, ithal edilen malların gümrükten çekilmesi (millileştirilmesi) aşamasında "153 Ticari Mallar" hesabına devredilecek olan "159 Verilen Sipariş Avansları" hesabının toplam borç bakiyesi kaç TL'dir?

1.604.500 \text{ TL}

1.680.000 \text{ TL}

1.684.500 \text{ TL}

1.704.500 \text{ TL}

1.364.500 \text{ TL}

Show answer & explanation

Answer: $1.684.500 \text{ TL}$

Answer

İthal edilen malların maliyeti, nakit teminat tutarı (

320.000 \text{ TL}

), banka komisyonu (

4.500 \text{ TL}

) ve bakiye ödemenin (

1.360.000 \text{ TL}

) toplamı olan

1.684.500 \text{ TL}

olarak hesaplanır.

İthalat sürecinde 159 Verilen Sipariş Avansları hesabında toplanan tutar, açılış tarihindeki kurla ödenen

10.000 \text{ USD}

tutarındaki marj (

320.000 \text{ TL}

), bankaya ödenen komisyon (

4.500 \text{ TL}

) ve belgeler ulaştığında güncel kurla ödenen

40.000 \text{ USD}

tutarındaki bakiyenin (

1.360.000 \text{ TL}

) toplamıdır. Bu kalemlerin birleşimi olan

1.684.500 \text{ TL}

malın doğru maliyet bedelidir.

Step-by-Step Solution

1

Akreditif açılışında ödenen nakit teminatın hesaplanması

50.000 \times 0,20 = 10.000 \text{ USD} \times 32 \text{ TL} = 320.000 \text{ TL}

Akreditif açılışında ödenen marj tutarı, ödeme tarihindeki kur üzerinden 159 hesabına borç kaydedilir.

2

Açılış komisyonunun belirlenmesi

4.500 \text{ TL}

İthalatla ilgili yapılan banka komisyon ve giderleri, malın maliyetine dahil edilmek üzere 159 hesabına kaydedilir.

3

Banka tarafından ödenen bakiye tutarın hesaplanması

50.000 \times 0,80 = 40.000 \text{ USD} \times 34 \text{ TL} = 1.360.000 \text{ TL}

Kalan bakiye, belgeler bankaya ulaştığı tarihteki kur üzerinden hesaplanarak 159 hesabına borç kaydedilir.

4

Toplam maliyetin (159 hesabı borç bakiyesi) toplanması

320.000 + 4.500 + 1.360.000 = 1.684.500 \text{ TL}

Tüm maliyet unsurları toplandığında malın millileştirme öncesi toplam maliyetine ulaşılır.

Key Concept

Akreditifli ithalatta tüm harcamalar (marj, komisyon, bakiye ödeme) malın maliyetine dahil edilmek üzere 159 Verilen Sipariş Avansları hesabında izlenir.

Hints

1

Akreditifli ithalatta ödenen nakit teminat bir avanstır ve ödendiği günkü kurla 159 hesabına borç kaydedilir.

2

Kalan bakiye ödenirken kur değişmişse, bu fark malın maliyetine (159 hesabına) yansıtılmalıdır.

3

Toplam maliyet = (Marj

\times

Açılış Kuru) + Komisyon + (Kalan Bakiye

\times

Ödeme Günü Kuru) formülüyle bulunur.

Practice More

Akreditifli ithalatta malların millileştirilmesi sonrası ortaya çıkan kur farklarının hangi hesaba kaydedileceğini inceleyin.

Estimated Time:1m 30s

Question 166Question →

Eylül Dış Ticaret İşletmesi, $10$ Nisan $2026$ tarihinde ihraç edeceği mallar için yurt dışındaki alıcısından banka aracılığıyla $8.000$ ABD Doları tutarında peşin avans almıştır. İşlem tarihindeki kur $1$ ABD Doları = $31$ TL olduğuna göre, bu peşin avansın tahsiline ilişkin yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

102 BANKALAR

248.000

(Borçlu) / 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI

248.000

(Alacaklı)

102 BANKALAR

248.000

(Borçlu) / 601 YURTDIŞI SATIŞLAR

248.000

(Alacaklı)

340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI

248.000

(Borçlu) / 102 BANKALAR

248.000

(Alacaklı)

102 BANKALAR

8.000

(Borçlu) / 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI

8.000

(Alacaklı)

102 BANKALAR

248.000

(Borçlu) / 120 ALICILAR

248.000

(Alacaklı)

Show answer & explanation

Answer: 102 BANKALAR $248.000$ (Borçlu) / 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI $248.000$ (Alacaklı)

Answer

İşletmenin banka hesabına giren TL tutarı (

8.000 \times 31 = 248.000

TL) bankalar hesabına borç, henüz yerine getirilmemiş yükümlülüğü temsil eden avans tutarı ise '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabına alacak kaydedilmelidir.

Peşin ihracat, mal bedelinin malın tesliminden önce tahsil edildiği ödeme şeklidir. Bu durumda işletme nakit girişi sağlar ancak henüz malı teslim etmediği için bir yükümlülük altına girer. Bu yükümlülük '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabında izlenir. İşlem tarihindeki kur olan

31

TL üzerinden hesaplanan

248.000

TL, banka hesabına giriş ve avans hesabına artış olarak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1

TL karşılığını hesaplayın

8.000 \text{ USD} \times 31 \text{ TL/USD} = 248.000 \text{ TL}

VUK uyarınca muhasebe kayıtları Türk Lirası üzerinden tutulmalıdır.

2

Hesapları belirleyin ve kaydedin

102 Bankalar (Borç), 340 Alınan Sipariş Avansları (Alacak)

Para bankaya girdiği için banka hesabı borçlandırılır; mal gönderilmeden alınan para bir borç/yükümlülük olduğundan avans hesabı alacaklandırılır.

Key Concept

Peşin İhracat Tahsilat Kaydı

Hints

1

Para tahsil edildiğinde hangi aktif hesap borçlandırılır ve bu para henüz teslim edilmemiş bir mal karşılığı ise hangi pasif hesap alacaklandırılır?

2

İhracat henüz gerçekleşmediği için satış gelirini (601) hemen kaydedemezsiniz. Bu tutarı bir 'avans' olarak düşünün.

Practice More

İhracat fiilen gerçekleştiğinde (Gümrük Beyannamesi kapandığında) avans hesabının nasıl kapatılacağını ve o günkü kur farkının nasıl kaydedileceğini inceleyiniz.

Estimated Time:45s

Question 167Question →

Poyraz Dış Ticaret İşletmesi, $5$ Nisan $2026$ tarihinde ihraç edeceği mallar için yurt dışındaki alıcıdan banka aracılığıyla $20.000$ ABD Doları tutarında peşin avans almıştır. Avansın alındığı tarihte kur $1 \$ = 31,50 TL$ 'dir. Mallar, $20$ Nisan $2026$ tarihinde gümrükten geçerek fiilen ihraç edilmiştir ve bu tarihteki kur $1 \$ = 32,50 TL$ olarak gerçekleşmiştir. Buna göre, işletmenin fiili ihraç tarihinde yapacağı muhasebe kaydında '601 Yurtdışı Satışlar' hesabına kaydedilecek tutar kaç $TL$ olmalıdır?

650.000

630.000

20.000

640.000

1.280.000

Show answer & explanation

Answer: 650.000

Answer

İhracat hasılatı olan 601 Yurtdışı Satışlar hesabına 650.000 TL kaydedilmelidir.

İhracat işlemlerinde hasılat (601 Yurtdışı Satışlar), malların fiilen ihraç edildiği tarihteki (Gümrük Çıkış Beyannamesinin kapandığı tarih) Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden hesaplanır. Bu soruda fiili ihraç tarihindeki kur

32,50 TL

olduğu için hasılat

20.000 \times 32,50 = 650.000 TL

olarak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1

Fiili ihraç tarihindeki döviz kurunu belirlemek.

1 $ = 32,50 TL

İhracat hasılatı, faturanın düzenlendiği veya avansın alındığı tarih değil, malların fiilen ihraç edildiği (GÇB kapanış tarihi) kur üzerinden kayda alınır.

2

Döviz tutarı ile fiili ihraç kuru çarpılır.

20.000 \times 32,50 = 650.000 TL

Yurt dışı satış hasılatının Türk Lirası cinsinden değerini bulmak.

Key Concept

İhracat işlemlerinde hasılatın fiili ihraç tarihindeki kur üzerinden muhasebeleştirilmesi esastır.

Estimated Time:45s

Question 168Question →

İşletmenin kasasında $1$ USD $= 32,50$ TL kuru üzerinden kayıtlara alınmış $10.000$ USD tutarında efektif mevcudu bulunmaktadır. İşletme, dönem içinde bu tutarın $6.000$ USD'sini bankadaki vadesiz döviz hesabına yatırmıştır. İşlem tarihindeki banka efektif alış kuru $33,00$ TL, banka döviz alış kuru ise $33,20$ TL'dir.

$31.12.2026$ tarihinde yapılan değerleme işlemlerinde TCMB kurları şu şekildedir:
- Efektif Alış Kuru: $34,00$ TL
- Döviz Alış Kuru: $34,50$ TL

Buna göre, işletmenin $31.12.2026$ tarihinde yapacağı değerleme (envanter) kayıtları sonucunda '646 Kambiyo Karları' hesabına alacak kaydedilecek toplam tutar kaç TL'dir?

13.800

TL

18.000

TL

15.000

TL

10.800

TL

15.800

TL

Show answer & explanation

Answer: $13.800$ TL

Answer

13.800

TL değerindeki tutar, kasa ve banka hesaplarının yıl sonu değerleme farklarının toplamıdır.

Doğru yanıt olan tutar, bankadaki

6.000

USD'nin

33,20

TL'den

34,50

TL'ye yükselmesinden doğan

7.800

TL'lik kar ile kasadaki

4.000

USD'nin

32,50

TL'den

34,00

TL'ye yükselmesinden doğan

6.000

TL'lik karın toplamıdır.

Step-by-Step Solution

1

Banka hesabının kayıtlı değerini (defter değeri) hesaplayınız.

6.000

USD

\times 33,20

TL

= 199.200

TL

Yabancı paralar bankaya yatırıldığında bankanın o günkü döviz alış kuru üzerinden kayda alınır.

2

Banka hesabının yıl sonu değerleme farkını hesaplayınız.

6.000

USD

\times (34,50 - 33,20) = 7.800

TL

Banka hesaplarındaki yabancı paralar yıl sonunda TCMB döviz alış kuru ile değerlenir.

3

Kasada kalan efektifin yıl sonu değerleme farkını hesaplayınız.

4.000

USD

\times (34,00 - 32,50) = 6.000

TL

Kasada bulunan nakit yabancı paralar (efektif) yıl sonunda TCMB efektif alış kuru ile değerlenir.

4

Dönem sonu değerleme kayıtlarında '646 Kambiyo Karları' hesabına yazılacak toplam tutarı bulunuz.

7.800 + 6.000 = 13.800

TL

Soru sadece envanter (değerleme) kayıtlarında oluşacak karı sormaktadır.

Key Concept

Efektif (nakit) ve döviz (kaydi) kurları arasındaki fark ve değerleme ilkeleri.

Question 169Question →

İşletme, bankadaki vadesiz USD hesabında bulunan $25.000$ USD tutarındaki mevduatın $10.000$ USD'lik kısmını $23.03.2026$ tarihinde nakit (banknot) olarak çekerek merkez kasasına almıştır. Söz konusu dövizlerin bankadaki kayıtlı değeri $1$ USD $= 33,60$ TL'dir. İşlem tarihindeki banka kurları ve masraflar şu şekildedir:

- Banka Döviz Alış Kuru: $1$ USD $= 34,10$ TL
- Banka Efektif Alış Kuru: $1$ USD $= 34,00$ TL
- Banka Efektif Satış Kuru: $1$ USD $= 34,40$ TL
- İşlem Komisyonu: Çekilen tutarın TL karşılığı üzerinden (efektif satış kuru esas alınarak) % $0,1$ oranındadır ve banka bu tutarı işletmenin TL hesabından tahsil etmiştir.

Bu bilgilere göre, efektif çekim işlemi sonucunda yapılacak muhasebe kaydı ve hesap tutarları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

100 Kasa hesabı

344.000

TL borçlandırılırken,

8.000

TL tutarında kambiyo karı oluşur.

100 Kasa hesabı

341.000

TL borçlandırılır ve

5.000

TL tutarında kambiyo karı kaydedilir.

100 Kasa hesabı

336.000

TL borçlandırılır ve herhangi bir kambiyo karı veya zararı oluşmaz.

646 Kambiyo Karları hesabı, komisyon gideri netleştirildikten sonra

7.656

TL tutarında alacaklandırılır.

100 Kasa hesabı

340.000

TL borçlandırılır ve

4.000

TL tutarında kambiyo karı oluşur.

Show answer & explanation

Answer: 100 Kasa hesabı $344.000$ TL borçlandırılırken, $8.000$ TL tutarında kambiyo karı oluşur.

Answer

İşletmenin kasasına giren efektif mevcudu bankanın efektif satış kuru (

34,40

TL) üzerinden

344.000

TL olarak borç kaydedilmeli ve kayıtlı değerle (

336.000

TL) arasındaki

8.000

TL fark kambiyo karı olarak alacaklandırılmalıdır.

İşletme bankadaki kaydi dövizini nakit (efektif) haline getirdiğinde, banka açısından bir efektif satışı söz konusu olur. Bu nedenle kasanın borçlandırılacağı tutar 'Banka Efektif Satış Kuru' (

34,40

TL) üzerinden

344.000

TL olarak hesaplanır. Bankadaki varlığın çıkışı ise kayıtlı değer (

33,60

TL) üzerinden

336.000

TL olarak yapılır. Aradaki

8.000

TL'lik olumlu fark '646 Kambiyo Karları' hesabına alacak kaydedilir. Komisyon ise brüt kar üzerinden düşülmeden ayrı bir gider kalemi olarak muhasebeleştirilir.

Step-by-Step Solution

1

Kasanın (efektif) giriş değerini hesapla

10.000 \text{ USD} \times 34,40 \text{ TL/USD} = 344.000 \text{ TL}

Banka, mevduatı nakit paraya çevirirken efektif satış kurunu uygular.

2

Bankadaki (döviz) mevduatın kayıtlı çıkış değerini hesapla

10.000 \text{ USD} \times 33,60 \text{ TL/USD} = 336.000 \text{ TL}

Bankadaki varlıklar çıkış anında defter değeri üzerinden kapatılır.

3

Kambiyo karını tespit et

344.000 \text{ TL} - 336.000 \text{ TL} = 8.000 \text{ TL}

Varlığın değerindeki artış kambiyo karı olarak kaydedilir.

4

Komisyon tutarını hesapla

344.000 \text{ TL} \times 0,001 = 344 \text{ TL}

Banka masrafları işlem tutarı üzerinden hesaplanarak gider yazılır.

Key Concept

Efektif ve Döviz Kuru Ayrımı

Hints

1

Bankadaki kaydi yabancı para ile kasadaki fiziksel yabancı paranın işlem kurları birbirinden farklıdır.

2

Banka bir müşterisine nakit yabancı para verdiğinde aslında efektif satmış olur. Hangi kuru kullanmanız gerektiğini buna göre düşünün.

3

Kasa hesabına giriş tutarı (Efektif Satış Kuru x Miktar) ile Bankalar hesabından çıkış tutarı (Kayıtlı Kur x Miktar) arasındaki fark kambiyo sonucunu verir.

Practice More

Değerleme döneminde (31.12) kasa mevcudunun 'Efektif Alış Kuru' ile değerlenmesi durumunda oluşacak kur farkı kayıtlarını inceleyiniz.

Estimated Time:3m 0s

Question 170Question →

Türkiye'de yerleşik (G) Dış Ticaret A.Ş., transit ticaret rejimi çerçevesinde Çin'deki bir üreticiden $200.000$ USD bedelle vadeli olarak satın aldığı güneş panellerini, Türkiye gümrük hattını geçirmeksizin ve millileştirmeksizin doğrudan Kenya'daki bir alıcıya $240.000$ USD bedelle vadeli olarak satmıştır. Malların satın alındığı tarihte $1$ USD $= 33$ TL, satışın gerçekleştiği tarihte ise $1$ USD $= 35$ TL'dir. İşletme, satış işlemi ile ilgili yurt dışındaki alıcı adına faturayı düzenlemiş ve yükleme belgelerini bankaya teslim etmiştir. Bu bilgilere göre, işletmenin satış kaydına ilişkin yapması gereken yevmiye maddesi aşağıdakilerden hangisidir?

120 ALICILAR 8.400.000 / 601 YURTDIŞI SATIŞLAR 8.400.000

120 ALICILAR 10.080.000 / 601 YURTDIŞI SATIŞLAR 8.400.000 / 391 HESAPLANAN KDV 1.680.000

120 ALICILAR 7.920.000 / 601 YURTDIŞI SATIŞLAR 7.920.000

120 ALICILAR 8.400.000 / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR 8.400.000

120 ALICILAR 1.400.000 / 601 YURTDIŞI SATIŞLAR 1.400.000

Show answer & explanation

Answer: 120 ALICILAR 8.400.000 / 601 YURTDIŞI SATIŞLAR 8.400.000

Answer

120 Alıcılar hesabının borçlandırılması ve 601 Yurtdışı Satışlar hesabının alacaklandırılmasıyla yapılan 8.400.000 TL tutarındaki kayıt doğrudur.

Doğru yevmiye kaydı, satış bedelinin satış tarihindeki kur (

35

TL) üzerinden hesaplanan toplam tutarı olan

8.400.000

TL'nin, yurt dışı satışları temsil eden 601 nolu hesaba gelir, 120 nolu hesaba ise alacak olarak kaydedilmesini içerir. Transit ticaret, KDV Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca Türkiye'de yapılan bir teslim sayılmadığından KDV doğmaz.

Step-by-Step Solution

1

Satış bedelinin Türk Lirası karşılığını hesapla.

240.000

USD

\times 35

TL/USD

= 8.400.000

TL

Muhasebe kayıtlarının ulusal para birimiyle yapılması esastır.

2

KDV durumunu analiz et.

KDV hesaplanmaz.

Transit ticarette mal Türkiye gümrük bölgesine girmediği için teslim Türkiye'de gerçekleşmemiş sayılır ve KDV'nin konusuna girmez.

3

İlgili hesapları belirle ve yevmiye kaydını oluştur.

120 ALICILAR (B) / 601 YURTDIŞI SATIŞLAR (A)

Dış ticaret kapsamındaki satışlar 601 nolu hesapta takip edilir.

Key Concept

Transit ticaret işlemlerinde hasılatın brüt değerle ve KDV hesaplanmadan kaydedilmesi.

Practice More

Transit ticaret işlemlerinde dönem sonu değerleme (kur farkı) kayıtlarını ve maliyet hesaplama yöntemlerini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:3m 0s

Question 171Question →

İmalatçı (S) İşletmesi, $2026$ yılı Mayıs ayında sanayi sicil belgesini haiz bir mükellef olarak, ihraç edilmek kaydıyla bir dış ticaret sermaye şirketine $3.200.000$ TL tutarında mal teslim etmiştir (KDV oranı % $20$ ). Aynı vergilendirme döneminde işletme, yurt dışındaki bir tedarikçiden $1.400.000$ TL bedelle satın aldığı malları Türkiye gümrük hattına sokmadan (millileştirmeden) doğrudan başka bir ülkedeki alıcıya $1.750.000$ TL bedelle satmıştır.

Buna göre işletmenin ihraç kayıtlı mal teslimine ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

120 ALICILAR

3.200.000

/ 192 DİĞER KDV

640.000

(Borçlu); 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

3.200.000

/ 392 DİĞER KDV

640.000

(Alacaklı)

120 ALICILAR

4.950.000

/ 192 DİĞER KDV

640.000

(Borçlu); 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

4.950.000

/ 391 HESAPLANAN KDV

350.000

/ 392 DİĞER KDV

640.000

(Alacaklı)

120 ALICILAR

3.200.000

/ 191 İNDİRİLECEK KDV

640.000

(Borçlu); 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

3.200.000

/ 391 HESAPLANAN KDV

640.000

(Alacaklı)

120 ALICILAR

3.200.000

/ 192 DİĞER KDV

320.000

(Borçlu); 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

3.200.000

/ 392 DİĞER KDV

320.000

(Alacaklı)

120 ALICILAR

3.840.000

(Borçlu); 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

3.200.000

/ 391 HESAPLANAN KDV

640.000

(Alacaklı)

Show answer & explanation

Answer: 120 ALICILAR $3.200.000$ / 192 DİĞER KDV $640.000$ (Borçlu); 600 YURTİÇİ SATIŞLAR $3.200.000$ / 392 DİĞER KDV $640.000$ (Alacaklı)

Answer

İhraç kayıtlı teslim tutarı olan

3.200.000

TL alıcılar hesabına, %

20

oranındaki

640.000

TL KDV tutarı ise tecil-terkin mekanizması gereği 192 ve 392 nolu hesaplara kaydedilmelidir.

KDV Kanunu'nun 11/1-c maddesine göre imalatçıların ihraç edilmek şartıyla yaptığı teslimlerde KDV tahsil edilmez. Bu işlemde hesaplanan KDV (

640.000

TL), vergi dairesi tarafından tecil edilir. Muhasebe standartları gereği bu tutar, imalatçının kayıtlarında '192 Diğer KDV (Tecil Edilebilir KDV)' hesabının borcuna ve '392 Diğer KDV (Tecil Edilen KDV)' hesabının alacağına kaydedilir. Alıcılardan ise sadece mal bedeli olan

3.200.000

TL talep edilir.

Step-by-Step Solution

1

İhraç kayıtlı teslimin KDV tutarını hesapla

3.200.000 \times 0,20 = 640.000

TL

KDV Kanunu 11/1-c maddesi uyarınca teslim bedeli üzerinden vergi hesaplanması zorunludur.

2

Tecil edilecek KDV için uygun hesapları belirle

192 Diğer KDV (Borç) ve 392 Diğer KDV (Alacak)

Mükellef tarafından tahsil edilmeyen ancak beyan edilen vergi, MSUGT uyarınca bu hesaplarda izlenir.

3

Transit ticaret işlemini değerlendir

KDV hesaplanmaz

Transit ticaret, malların millileştirilmeden satılması olduğundan KDV'nin konusuna girmez; bu nedenle yevmiye kaydında KDV yer almaz.

4

Yevmiye kaydını oluştur

120 ve 192 hesaplar borçlu, 600 ve 392 hesaplar alacaklı

Teslim anında yapılması gereken standart muhasebe kaydı budur.

Key Concept

İhraç Kayıtlı Teslimlerde Tecil-Terkin Mekanizması

Estimated Time:3m 0s

Question 172Question →

Bir dış ticaret işletmesi $15.12.2025$ tarihinde $75.000$ USD tutarındaki malı "Vesaik Mukabili" ödeme yöntemiyle ihraç etmiş ve ilgili belgeleri tahsil edilmek üzere bankaya teslim etmiştir. İhracat tarihindeki kur $1$ USD = $31,20$ TL'dir. İşletmenin dönem sonu envanter işlemlerini yaptığı $31.12.2025$ tarihinde kur $1$ USD = $32,80$ TL olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu bedel $25.01.2026$ tarihinde, kurun $1$ USD = $32,40$ TL olduğu gün banka aracılığıyla tahsil edilmiştir. Banka, tahsil edilen tutar üzerinden $\%1$ komisyon keserek kalan tutarı işletmenin hesabına aktarmıştır.

Buna göre, işletmenin $25.01.2026$ tarihinde yapacağı tahsilat kaydına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

"102 Bankalar" hesabı

2.405.700

TL borçlandırılırken "656 Kambiyo Zararları" hesabı

30.000

TL borçlandırılır.

"102 Bankalar" hesabı

2.430.000

TL borçlandırılırken "646 Kambiyo Karları" hesabı

90.000

TL alacaklandırılır.

"120 Alıcılar" hesabı

2.340.000

TL alacaklandırılırken "656 Kambiyo Zararları" hesabı

30.000

TL borçlandırılır.

"102 Bankalar" hesabı

2.405.700

TL borçlandırılırken "646 Kambiyo Karları" hesabı

65.700

TL alacaklandırılır.

"760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri" hesabı

24.600

TL borçlandırılırken "102 Bankalar" hesabı

2.405.400

TL borçlandırılır.

Show answer & explanation

Answer: "102 Bankalar" hesabı $2.405.700$ TL borçlandırılırken "656 Kambiyo Zararları" hesabı $30.000$ TL borçlandırılır.

Answer

"102 Bankalar" hesabı

2.405.700

TL borçlandırılırken "656 Kambiyo Zararları" hesabı

30.000

TL borçlandırılır.

Doğru seçenekte belirtilen değerler, 2025 yılı sonunda yapılan değerleme sonrası "120 Alıcılar" hesabının ulaştığı

2.460.000

TL'lik (

2.340.000 + 120.000

) bakiyenin,

32,40

kurundan tahsil edilmesiyle oluşan

30.000

TL'lik kambiyo zararını ve tahsil edilen tutar üzerinden kesilen

\%1

komisyon sonrası bankaya giren net tutarı (

2.405.700

TL) doğru yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

İhracat tarihindeki muhasebe kaydı ve alacak tutarını belirleyin.

75.000 \times 31,20 = 2.340.000

TL

İhracat geliri ve alacağı fiili ihraç tarihindeki kur üzerinden kaydedilir.

2

31.12.2025

tarihindeki dönem sonu değerleme farkını hesaplayın.

75.000 \times (32,80 - 31,20) = 120.000

TL (Kambiyo Karı)

Dönem sonundaki kura göre alacak tutarı güncellenir ve fark gelir olarak kaydedilir.

3

25.01.2026

tarihindeki tahsilat değerini ve banka komisyonunu hesaplayın.

Tahsilat Değeri:

75.000 \times 32,40 = 2.430.000

TL; Komisyon:

2.430.000 \times \%1 = 24.300

TL; Bankaya Net Giriş:

2.405.700

TL

Banka komisyonu tahsil edilen bedel üzerinden kesilir.

4

Tahsilat anındaki kambiyo zararını (önceki değerlemeye göre) hesaplayın.

75.000 \times (32,40 - 32,80) = -30.000

TL (Zarar)

Tahsilat tarihindeki kur, son bilanço günündeki kurdan düşük olduğu için kambiyo zararı oluşur.

Key Concept

İhracat işlemlerinde alacakların dönem sonunda değerlenmesi ve tahsilat aşamasında oluşan farkların son kayıtlı değer üzerinden hesaplanması.

Hints

1

Alacağın 2025 yılı sonundaki değerini bulmak için 31 Aralık kurunu kullanın.

2

2026 yılındaki tahsilat kaydında fark hesaplanırken ihracat kuru değil, 31 Aralık değerleme kuru baz alınmalıdır.

3

Banka komisyonu olan %1'i, fiili tahsilat tutarı olan

2.430.000

TL üzerinden hesaplayarak bankaya giren net tutarı bulun.

Practice More

Akreditifli ihracatta nazım hesapların hangi kurdan kapatılması gerektiğini inceleyin.

Estimated Time:3m 0s

Question 173Question →

Yakamoz Dış Ticaret A.Ş., $10$ Aralık $2025$ tarihinde ihraç etmeyi planladığı $80.000$ ABD Doları tutarındaki mallar için banka aracılığıyla $30.000$ ABD Doları tutarında peşin avans tahsil etmiştir. Şirket, kalan tutarı "mal mukabili" ödeme şekliyle gerçekleştirecektir. İşlemle ilgili tarihler ve TCMB döviz alış kurları aşağıdaki gibidir:

Tarih	İşlem / Durum	TCMB Döviz Alış Kuru (1 USD)
$10$ Aralık $2025$	Avansın Tahsil Edilmesi	$32,40$ TL
$31$ Aralık $2025$	Dönem Sonu Değerleme	$33,00$ TL
$10$ Ocak $2026$	İhracat Faturasının Düzenlenmesi	$33,40$ TL
$15$ Ocak $2026$	Malların Gümrük Hattını Geçmesi (İntibak)	$33,80$ TL

Buna göre, işletmenin $15$ Ocak $2026$ tarihinde gerçekleştirdiği ihracat işlemine ilişkin yevmiye kaydında ortaya çıkan kambiyo karı veya zararı tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

24.000

TL Kambiyo Zararı

24.000

TL Kambiyo Karı

12.000

TL Kambiyo Zararı

42.000

TL Kambiyo Zararı

12.000

TL Kambiyo Karı

Show answer & explanation

Answer: $24.000$ TL Kambiyo Zararı

Answer

İhracat işleminin gerçekleştiği tarihteki kayıtta

24.000

TL kambiyo zararı oluşmaktadır.

İhracat hasılatı gümrük çıkış (intibak) tarihindeki kur olan

33,80

TL üzerinden hesaplanır (

80.000 \times 33,80 = 2.704.000

TL). 2025 yılında alınan avans, yıl sonunda

33,00

TL üzerinden değerlendiği için 2026 yılındaki kayda bu değerle girer (

30.000 \times 33,00 = 990.000

TL). İhracat kaydında '120 Alıcılar' hesabı

50.000 \times 33,80 = 1.690.000

TL borçlandırılırken, '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabı

990.000

TL borçlandırılarak kapatılır. Toplam borç

2.680.000

TL iken '601 Yurtdışı Satışlar'

2.704.000

TL alacaklandırıldığı için aradaki

24.000

TL'lik fark '656 Kambiyo Zararları' hesabına borç kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1

2025 yılı sonu itibarıyla avans hesabının değerlenmiş bakiyesinin bulunması

30.000

USD

\times 33,00 = 990.000

TL

Dış para cinsinden alınan avanslar, dönem sonunda güncel kur üzerinden değerlenerek bilançoda gösterilmelidir.

2

Fiili ihraç tarihindeki (15 Ocak 2026) toplam hasılatın hesaplanması

80.000

USD

\times 33,80 = 2.704.000

TL

İhracat işlemlerinde hasılat, malların gümrük hattını geçtiği (intibak) tarihteki TCMB döviz alış kuru ile muhasebeleştirilir.

3

Kalan tutar için mal mukabili alacağın hesaplanması

50.000

USD

\times 33,80 = 1.690.000

TL

Henüz tahsil edilmemiş olan

50.000

dolarlık kısım, intibak tarihindeki kur üzerinden alıcılar hesabına kaydedilir.

4

Yevmiye kaydı dengesinin kurularak kambiyo farkının bulunması

Borç Toplamı (

120 + 340

) =

1.690.000 + 990.000 = 2.680.000

TL; Alacak (

601

) =

2.704.000

TL. Fark =

24.000

TL (Borç tarafına)

Hasılat değeri, avans ve alacak toplamından yüksek olduğu için dengeyi sağlamak adına borç tarafına kambiyo zararı yazılır.

Key Concept

İhracat işlemlerinde hasılatın intibak tarihi kuruyla kaydı ve kur farklarının dönemsellik esasına göre muhasebeleştirilmesi.

Hints

1

İhracat kaydını yaparken 'Yurtdışı Satışlar' hesabının hangi kurdan kaydedilmesi gerektiğini hatırlayın.

2

2025 yılında alınan avansın yıl sonu değerlemesi yapıldığına göre, 2026 başındaki bakiyesinin ne olduğunu hesaplayın.

3

Yevmiye kaydında borç ve alacak tarafını karşılaştırın; hasılat değeri, tahsil edilen avansın defter değeri ve beklenen alacağın toplamından yüksekse aradaki fark borç tarafına yazılır.

Practice More

İlerleyen tarihte alacak bakiyesi (

50.000

USD) tahsil edildiğinde oluşacak kur farkını hesaplayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Toplam farkı parça parça da hesaplayabilirsiniz: Avansın TL değerindeki artış (

33,80 - 33,00 = 0,80

TL)

\times 30.000

USD =

24.000

TL zarar. Alacak kısmı henüz doğduğu için o günkü kurla kaydedilir ve o anda fark yaratmaz.

Estimated Time:3m 0s

Question 174Question →

İmalatçı (M) İşletmesi, sanayi sicil belgesine haiz bir mükellef olarak $2026$ yılı Haziran ayında, bir dış ticaret sermaye şirketine ihraç edilmek şartıyla $2.000.000$ TL tutarında mal teslim etmiştir. İşletmenin ilgili döneme ait KDV oranı $\%20$ olup, diğer faaliyet verileri şu şekildedir:

- Diğer (Normal) Yurtiçi Satışlar: $500.000$ TL
- Dönem İçi İndirilecek KDV: $450.000$ TL
- Önceki Dönemden Devreden KDV: Yoktur.

Bu verilere göre, KDV Kanunu'nun $11/1-c$ maddesi kapsamında gerçekleştirilen bu işlem sonucunda, işletmenin KDV beyannamesinde ortaya çıkan "Tecil Edilecek KDV" ve "İade Edilecek KDV" tutarları aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Tecil Edilecek KDV:

50.000

TL; İade Edilecek KDV:

350.000

TL

Tecil Edilecek KDV:

400.000

TL; İade Edilecek KDV:

0

TL

Tecil Edilecek KDV:

0

TL; İade Edilecek KDV:

400.000

TL

Tecil Edilecek KDV:

50.000

TL; İade Edilecek KDV:

450.000

TL

Tecil Edilecek KDV:

100.000

TL; İade Edilecek KDV:

300.000

TL

Show answer & explanation

Answer: Tecil Edilecek KDV: $50.000$ TL; İade Edilecek KDV: $350.000$ TL

Answer

Tecil Edilecek KDV

50.000

TL ve İade Edilecek KDV

350.000

TL olarak hesaplanan seçenek doğrudur.

Doğru yanıt olan tutarlara ulaşmak için öncelikle işletmenin toplam hesaplanan KDV'si (

500.000

TL) bulunur. Bu tutardan indirilecek KDV (

450.000

TL) düşüldüğünde işletmenin o ayki ödenecek vergisi

50.000

TL olarak tespit edilir. KDV Kanunu'nun

11/1-c

maddesi gereği, ihraç kayıtlı teslime isabet eden KDV (

400.000

TL), ödenecek vergiden büyük olduğu için ödenecek olan

50.000

TL tecil edilir. Aradaki fark olan

350.000

TL ise ihraç gerçekleştiğinde iade edilmek üzere iade edilecek KDV olarak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1

Toplam Hesaplanan KDV'nin belirlenmesi

İhraç Kayıtlı:

2.000.000 \times 0,20 = 400.000

TL; Normal:

500.000 \times 0,20 = 100.000

TL; Toplam:

500.000

TL

KDV beyannamesinin ilk aşamasında tüm teslimlere ait hesaplanan KDV unsurları toplanır.

2

Net Ödenecek KDV tutarının (tecil öncesi) hesaplanması

500.000 - 450.000 = 50.000

TL

İndirilecek KDV, toplam hesaplanan KDV'den mahsup edilerek işletmenin vergi dairesine borcu olup olmadığı belirlenir.

3

Tecil edilecek ve iade edilecek tutarların kıyaslanması

Tecil Edilecek =

\min(400.000, 50.000) = 50.000

TL; İade Edilecek =

400.000 - 50.000 = 350.000

TL

Tecil edilecek tutar, ödenecek KDV'yi aşamaz. Kalan ihraç kayıtlı KDV tutarı ise iadeye konu edilir.

Key Concept

İhraç Kayıtlı Teslimlerde Tecil-Terkin ve İade Sınırı

Hints

1

Önce işletmenin normal ve ihraç kayıtlı satışlarını toplayarak toplam Hesaplanan KDV'yi bulun.

2

Toplam Hesaplanan KDV'den İndirilecek KDV'yi çıkarın. Çıkan sonuç pozitifse 'ödenecek KDV', negatifse 'devreden KDV'dir.

3

İhraç kayıtlı satışın KDV'si ile ödenecek KDV'yi kıyaslayın; küçük olan tecil edilir.

Practice More

İhracatın 3 ay içinde gerçekleşmemesi durumunda gecikme zammı ve vergi zıyaı cezası uygulamalarını içeren soruları inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

KDV Beyannamesi formatını bir tablo üzerinde simüle ederek 'Sonraki Döneme Devreden KDV'nin çıkıp çıkmadığını kontrol etmek, tecil tutarının üst sınırını belirlemek için hızlı bir yoldur.

Estimated Time:2m 30s

Question 175Question →

Vira Dış Ticaret İşletmesi, $20$ Kasım $2025$ tarihinde ihraç etmeyi planladığı $100.000$ ABD Doları tutarındaki ticari mallar için $40.000$ ABD Doları tutarında peşin avansı banka aracılığıyla tahsil etmiştir. Söz konusu malların tamamı $25$ Aralık $2025$ tarihinde ihraç edilmiş, kalan $60.000$ ABD Doları tutarındaki bakiye için "mal mukabili" ödeme şeklinde anlaşılmıştır.

İşlem tarihlerindeki kurlar şu şekildedir:

Tarih	İşlem	Kur ( $1$ ABD Doları)
$20$ Kasım $2025$	Avans Tahsili	$32,00$ TL
$25$ Aralık $2025$	Fiili İhraç	$34,00$ TL
$31$ Aralık $2025$	Dönem Sonu	$35,00$ TL

Buna göre, işletmenin $2025$ yılı gelir tablosunda bu işlemlere ilişkin raporlayacağı toplam net kambiyo karı veya zararı aşağıdakilerden hangisidir?

20.000

TL kambiyo zararı

20.000

TL kambiyo karı

80.000

TL kambiyo zararı

140.000

TL kambiyo zararı

60.000

TL kambiyo karı

Show answer & explanation

Answer: $20.000$ TL kambiyo zararı

Answer

İşletmenin 2025 yılı gelir tablosunda raporlayacağı net sonuç

20.000

TL kambiyo zararıdır.

İşlem süreci analiz edildiğinde; peşin alınan avansın ihraç tarihindeki kur artışı nedeniyle işletme

80.000

TL kambiyo zararına uğramıştır (

40.000 \times [34,00 - 32,00]

). Öte yandan, mal mukabili kalan

60.000

dolarlık alacak, dönem sonunda kurun

34,00

'dan

35,00

'a çıkmasıyla

60.000

TL değerleme karı sağlamıştır. Bu iki işlemin net sonucu (

80.000

TL Zarar +

60.000

TL Kar) gelir tablosuna

20.000

TL net zarar olarak yansır.

Step-by-Step Solution

1

Avans tahsil kaydının hesaplanması

40.000 \times 32,00 = 1.280.000

TL

20

Kasım tarihinde alınan peşin avans, o günün kuru üzerinden 340 Alınan Sipariş Avansları hesabına kaydedilir.

2

İhraç tarihinde satış hasılatının ve kur farkının belirlenmesi

Hasılat:

100.000 \times 34,00 = 3.400.000

TL; Avans farkı:

40.000 \times (34,00 - 32,00) = 80.000

TL (Zarar)

İhracat geliri fiili ihraç tarihindeki kurla kaydedilir. Avansın kapatılması sırasında oluşan kur artışı, işletme için bir kambiyo zararı yaratır.

3

Dönem sonu (31.12) mal mukabili alacağın değerlenmesi

60.000 \times (35,00 - 34,00) = 60.000

TL (Kar)

Mal mukabili kalan

60.000

dolarlık alacak, dönem sonu kuruyla değerlenir; kur arttığı için kambiyo karı oluşur.

4

Net kambiyo sonucunun hesaplanması

80.000

TL (Zarar) -

60.000

TL (Kar) =

20.000

TL Net Zarar

Gelir tablosundaki net etkiyi bulmak için dönem içindeki tüm kur farkı kalemleri birleştirilir.

Key Concept

İhracat işlemlerinde avans mahsubu ve mal mukabili alacakların değerleme esasları

Hints

1

İşlemi iki aşamaya bölün: İhraç tarihindeki avans mahsubu ve dönem sonu alacak değerlemesi.

2

Avans mahsubunda; aldığınız TL (

32,00

) ile faturayı kestiğiniz kur (

34,00

) arasındaki farkın bir maliyet/zarar olup olmadığını değerlendirin.

3

İhraç tarihinde

120

Alıcılar hesabına giren

60.000

doların, yıl sonunda

35,00

TL'den değerlenmesi gerektiğini unutmayın.

Practice More

İhracat bedelinin sonraki yıl tahsil edildiği ve kurun düştüğü bir senaryoyu çözerek kambiyo farkı uygulamalarını pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 176Question →

(M) Tekstil A.Ş., Mart 2026 tarihinde bir dış ticaret sermaye şirketine ihraç edilmek kaydıyla $3.000.000$ TL tutarında kumaş teslim etmiştir. Aynı dönemde işletmenin yurt içi satışları $1.000.000$ TL olarak gerçekleşmiştir (KDV oranı $\%20$ ’dir). İşletmenin bu döneme ait indirilecek KDV ve önceki dönemden devreden KDV toplamı $500.000$ TL'dir. Başka bir işlem bulunmadığına göre, işletmenin ilgili ay KDV beyannamesinde "Tecil Edilecek KDV" ve "İade Edilecek KDV" tutarları sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

300.000

TL ve

300.000

TL

600.000

TL ve

0

TL

0

TL ve

600.000

TL

200.000

TL ve

400.000

TL

500.000

TL ve

100.000

TL

Show answer & explanation

Answer: $300.000$ TL ve $300.000$ TL

Answer

Tecil edilecek KDV tutarı

300.000

TL, iade edilecek KDV tutarı ise

300.000

TL olarak belirlenmelidir.

İhraç kayıtlı teslimlerde, malın teslim edildiği dönemde hesaplanan KDV tahsil edilmez. Beyannamede, ihraç kayıtlı teslime ait KDV (

600.000

TL), dönem sonu KDV hesaplamasında (Ödenecek KDV bulunması halinde) bu tutarın ödenecek vergiye isabet eden kısmı tecil edilir. Bu örnekte ödenecek vergi

300.000

TL çıktığı için bu tutar tecil edilir. İhraç kayıtlı teslime ait olup tecil edilemeyen

300.000

TL (

600.000 - 300.000

) ise iade edilecek KDV olarak beyan edilir.

Step-by-Step Solution

1

Toplam hesaplanan KDV tutarlarını belirle.

İhraç kayıtlı teslim KDV:

3.000.000 \times 0,20 = 600.000

TL. Yurt içi satış KDV:

1.000.000 \times 0,20 = 200.000

TL. Toplam:

800.000

TL.

Tecil-terkin uygulaması için dönem içindeki tüm satışların toplam KDV'sinin bilinmesi gerekir.

2

Tecil edilecek (ödenecek) vergi tutarını hesapla.

Toplam Hesaplanan KDV (

800.000

TL) - Toplam İndirim (

500.000

TL) = Ödenecek KDV (

300.000

TL).

İhraç kayıtlı teslimlerde tecil edilecek tutar, o dönem beyannamesinde çıkan ödenecek vergi ile sınırlıdır.

3

Tecil ve İade ayrımını yap.

Tecil edilecek tutar:

\min(600.000, 300.000) = 300.000

TL. İade edilecek tutar:

600.000 - 300.000 = 300.000

TL.

İhraç kayıtlı teslime isabet eden KDV'nin ödenecek vergiyi aşan kısmı mükellefe iade edilir.

Key Concept

İhraç Kayıtlı Teslimlerde Tecil-Terkin ve İade Sınırı

Question 177Question →

Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu uyarınca gerçekleştirilen mal ihracatı işlemleri 'tam istisna' kapsamında yer almaktadır. Buna göre, ihracatçı bir işletmenin yurt dışındaki müşterisine yaptığı satış işlemi ve bu malın temini sırasında ödediği KDV ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İhracat satışında KDV hesaplanmaz; malın alımı veya üretimi sırasında ödenen KDV ise indirim konusu yapılır ve indirilemeyen kısım iade olarak talep edilebilir.

İhracat satışında

\%20

oranında KDV hesaplanır ancak bu vergi müşteriden tahsil edilmeyerek doğrudan devletten teşvik olarak istenir.

İhracat satışında KDV hesaplanmaz; ancak malın temini sırasında ödenen KDV indirim konusu yapılamaz, doğrudan maliyet veya gider olarak kaydedilir.

İhracat işlemleri sadece serbest bölgeler üzerinden yapıldığında KDV'den istisna tutulur, doğrudan yapılan ihracatlar genel KDV oranına tabidir.

İhracatçı işletme, satış bedelinin tamamı Türkiye'ye gelene kadar KDV beyannamesinde bu işlemi gösteremez ve iade talebinde bulunamaz.

Show answer & explanation

Answer: İhracat satışında KDV hesaplanmaz; malın alımı veya üretimi sırasında ödenen KDV ise indirim konusu yapılır ve indirilemeyen kısım iade olarak talep edilebilir.

Answer

İhracat satışında KDV hesaplanmaması ve alışlarda ödenen KDV'nin indirim veya iade yoluyla geri alınabilmesidir.

Mal ihracatı bir 'tam istisna' işlemidir. Tam istisnanın iki temel sonucu vardır: Birincisi, satış faturasında KDV hesaplanmaz (istisna). İkincisi, bu satış için daha önce ödenen KDV'ler indirim yoluyla mahsup edilir veya iade olarak geri alınır.

Step-by-Step Solution

1

İşlemin KDV Kanunu'ndaki yerini belirle

Mal ihracatı KDV Kanunu Madde 11 uyarınca 'Tam İstisna' kapsamındadır.

Dış ticaretin uluslararası rekabet gücünü artırmak için ihraç malları üzerindeki yerel vergi yükünün tamamen kaldırılması hedeflenir.

2

Satış aşamasını değerlendir

Yurt dışındaki müşteriye düzenlenen faturada KDV hesaplanmaz (

0

KDV).

KDV'de 'varış ülkesinde vergilendirme' ilkesi gereği, ihraç edilen mallar ihracatçı ülkede vergiden arındırılır.

3

Alış/Üretim aşamasını değerlendir

Malın bünyesine giren (tedarikçiye ödenen) KDV indirim konusu yapılır; ödenecek KDV çıkmaması durumunda ise nakden veya mahsuben iade alınır.

Tam istisnanın temel özelliği, yüklenilen vergilerin işletme üzerinde bir maliyet yükü olarak kalmamasını sağlamaktır.

Key Concept

Tam İstisna

Hints

1

İhracat işlemlerinde faturada KDV yer alıp almayacağını ve ödenen KDV'lerin geri alınıp alınamayacağını (tam istisna farkı) düşünün.

2

'Tam İstisna' kavramı, işletmenin ihraç edilen mal üzerindeki tüm KDV yükünden arındırılması anlamına gelir.

Practice More

Kısmi istisna ile tam istisna arasındaki farkları ve ihraç kayıtlı satışlardaki tecil-terkin mekanizmasını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 0s

Question 178Question →

İşletme, $20$ Ekim $2025$ tarihinde yurt dışındaki bir satıcıdan kredili olarak $5.000$ İsviçre Frangı ( $\text{CHF}$ ) tutarında ticari mal ithal etmiştir. İşlem tarihindeki kur $1$ $\text{CHF} = 35$ $\text{TL}$ 'dir. $31$ Aralık $2025$ tarihinde yapılan envanter işlemleri sırasında kurun $1$ $\text{CHF} = 38$ $\text{TL}$ olduğu tespit edilmiştir. Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken değerleme kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

"656 Kambiyo Zararları" hesabı,

15.000

\text{TL}

"646 Kambiyo Kârları" hesabı,

15.000

\text{TL}

"153 Ticari Mallar" hesabı,

15.000

\text{TL}

"320 Satıcılar" hesabı,

15.000

\text{TL}

"656 Kambiyo Zararları" hesabı,

5.000

\text{TL}

Show answer & explanation

Answer: "656 Kambiyo Zararları" hesabı, $15.000$ $\text{TL}$

Answer

Dönem sonunda "656 Kambiyo Zararları" hesabı

15.000

TL tutarında borçlandırılmalıdır.

İşletmenin yabancı para cinsinden borcu bulunmaktadır. Dönem sonunda kurun yükselmesi (

35 \text{ TL}

'den

38 \text{ TL}

'ye), işletmenin borcunun TL bazında artmasına neden olmuştur. Borçtaki bu artış işletme için bir kambiyo zararıdır ve "656 Kambiyo Zararları" hesabı borçlandırılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1

İşlem tarihindeki borç tutarının hesaplanması

5.000 \times 35 = 175.000

\text{TL}

Borcun başlangıçtaki TL değerini belirlemek için.

2

Dönem sonu tarihindeki borç tutarının hesaplanması

5.000 \times 38 = 190.000

\text{TL}

Güncel kura göre borcun TL karşılığını bulmak için.

3

Kur farkının tespit edilmesi

190.000 - 175.000 = 15.000

\text{TL}

(Artış)

Oluşan değer farkını hesaplamak için.

4

Muhasebe kaydının yönünün belirlenmesi

Borç: 656 Kambiyo Zararları, Alacak: 320 Satıcılar

Dövizli borcun artması işletme için gider (zarar) niteliğindedir.

Key Concept

Dövizli borçlarda dönem sonu kur artışı işletme için kambiyo zararı oluşturur.

Hints

1

Borcun mu yoksa alacağın mı değerlendiğine dikkat edin.

2

Dövizli bir borç varken kur artarsa ödeyeceğiniz TL miktarı artar mı azalır mı?

3

Borç miktarındaki artış pasif bir hesabın alacaklandırılmasını ve karşılığında bir gider hesabının borçlandırılmasını gerektirir.

Practice More

Benzer bir soruyu yabancı para birimindeki bir alacak (120 Alıcılar) için çözerek farkı görün.

Estimated Time:45s

Question 179Question →

Sanayi sicil belgesini haiz (A) İmalatçı İşletmesi, $2026$ yılı Nisan ayında bir dış ticaret sermaye şirketine ihraç edilmek kaydıyla $2.000.000$ TL tutarında mal teslim etmiştir (KDV oranı $\%20$ ). İşletmenin söz konusu aya ait KDV beyannamesinde yer alan diğer veriler şu şekildedir:

Veri Türü	Tutar (TL)
Hesaplanan KDV (İhraç kayıtlı teslim hariç)	$300.000$
İndirilecek KDV Toplamı	$450.000$

Buna göre, işletmenin ihraç kayıtlı bu teslimine ilişkin yapacağı muhasebe kaydında "192 Diğer KDV" ve "136 Diğer Çeşitli Alacaklar" hesaplarına kaydedilecek tutarlar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

192 Diğer KDV:

250.000

TL; 136 Diğer Çeşitli Alacaklar:

150.000

TL

192 Diğer KDV:

400.000

TL; 136 Diğer Çeşitli Alacaklar:

0

TL

192 Diğer KDV:

150.000

TL; 136 Diğer Çeşitli Alacaklar:

250.000

TL

192 Diğer KDV:

0

TL; İşlem KDV'den muaftır

192 Diğer KDV:

200.000

TL; 136 Diğer Çeşitli Alacaklar:

200.000

TL

Show answer & explanation

Answer: 192 Diğer KDV: $250.000$ TL; 136 Diğer Çeşitli Alacaklar: $150.000$ TL

Answer

192 Diğer KDV hesabına

250.000

TL, 136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabına ise

150.000

TL kaydedilmelidir.

KDV Kanunu'nun 11/1-c maddesi uyarınca, ihraç edilmek şartıyla yapılan teslimlerde hesaplanan KDV tahsil edilmez ancak tecil edilir. Tecil edilecek tutar, mükellefin ilgili dönem beyannamesinde ödenecek vergi çıkması halinde bu tutarla sınırlıdır. Bu soruda, ihraç kayıtlı teslim dahil toplam hesaplanan KDV

700.000

TL, indirilecek KDV ise

450.000

TL'dir. Aradaki fark olan

250.000

TL ödenecek vergi çıktığı için bu tutar '192 Diğer KDV' (Tecil Edilebilir KDV) hesabına alınır. İhraç kayıtlı teslimin toplam KDV'si olan

400.000

TL'den tecil edilemeyen

150.000

TL (

400.000 - 250.000

) ise ihracat gerçekleştikten sonra nakden veya mahsuben iade alınmak üzere '136 Diğer Çeşitli Alacaklar' (İade Edilecek KDV) hesabına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1

İhraç kayıtlı teslimden doğan hesaplanan KDV'yi belirle.

2.000.000 \times 0,20 = 400.000

TL

Teslim edilen malın üzerinden yasal oranda KDV hesaplanmalıdır.

2

Dönemin toplam Hesaplanan KDV ve İndirilecek KDV tutarlarını karşılaştırarak ödenecek KDV'yi bul.

(300.000 + 400.000) - 450.000 = 250.000

TL

İhraç kayıtlı teslim dahil edilerek işletmenin normal şartlarda ödemesi gereken vergi miktarı tespit edilir.

3

Tecil edilecek KDV tutarını belirle.

Tecil tutarı =

250.000

TL

KDV Kanunu Madde 11/1-c uyarınca tecil edilecek tutar, o dönem için tahakkuk eden ödenecek vergiden fazla olamaz.

4

İade edilecek KDV tutarını hesapla.

400.000 - 250.000 = 150.000

TL

İhraç kayıtlı teslimin KDV'sinden tecil edilemeyen kısım, ihracat gerçekleştiğinde iade alınmak üzere ilgili alacak hesabına kaydedilir.

Key Concept

İhraç Kayıtlı Teslimlerde Tecil-Terkin ve İade Sınırı

Practice More

İhracat 3 ay içinde gerçekleşmediğinde gecikme zammı ile birlikte tecil edilen verginin ödenmesi sürecini inceleyiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 180Question →

Mavi Çınar Dış Ticaret İşletmesi, yurt dışındaki bir tedarikçiden ticari mal ithal etmiştir. İthalat sürecine ilişkin gerçekleşen harcamalar aşağıda tablo halinde sunulmuştur:

Harcama Kalemi	Tutarı
Malın Fatura Bedeli	$400.000$ TL
Nakliye (Navlun) Gideri	$25.000$ TL
Sigorta Gideri	$10.000$ TL
Gümrük Vergisi	$45.000$ TL

Mallar gümrükten çekilerek işletme deposuna alındığında, "153 Ticari Mallar" hesabının borç tarafına kaydedilmesi gereken toplam ithalat maliyeti kaç TL'dir?

400.000

435.000

445.000

480.000

525.000

Show answer & explanation

Answer: $480.000$

Answer

İthalat maliyeti, malın fatura bedeli ile gümrükten çekilene kadar yapılan tüm zorunlu giderlerin toplamı olan

480.000

TL'dir.

İthalat işlemlerinde malın maliyeti; malın alış (fatura) bedeline, malın işletme stoklarına dahil edilinceye kadar yapılan nakliye, sigorta, gümrük vergisi, ardiye ve komisyon gibi zorunlu tüm giderlerin eklenmesiyle oluşur. Bu soruda

400.000

TL fatura bedeline

25.000

TL nakliye,

10.000

TL sigorta ve

45.000

TL gümrük vergisi eklendiğinde toplam maliyet

480.000

TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

İthalat maliyetini oluşturan kalemlerin belirlenmesi

Maliyet = Fatura Bedeli + Nakliye + Sigorta + Gümrük Vergisi

TMS 2 Stoklar standardı ve Tek Düzen Hesap Planı gereği, malların işletme stoklarına girene kadar yapılan tüm zorunlu harcamalar maliyete eklenmelidir.

2

Verilen tutarların toplanması

400.000 + 25.000 + 10.000 + 45.000 = 480.000

TL

İthal edilen malın millileştirme aşamasına kadarki toplam maliyet yükünün hesaplanması gerekir.

3

Muhasebe kaydı tutarının tespiti

153 Ticari Mallar Hesabı Borç:

480.000

TL

Mallar depoya alındığında, önceden 159 Verilen Sipariş Avansları hesabında takip edilen maliyet unsurları 153 Ticari Mallar hesabına devredilir.

Key Concept

İthalat Maliyeti Oluşumu

Hints

1

Malın stoklara girene kadar yapılan tüm masrafları düşünün.

2

Fatura bedeli, nakliye, sigorta ve gümrük vergisinin her biri maliyetin bir parçasıdır.

3

Sorudaki tüm kalemleri toplayarak işletmenin ödediği toplam bedeli bulun.

Practice More

İthalat maliyetine dahil edilen giderlerin ardından, ödenen ancak maliyete eklenmeyen KDV'nin muhasebe kaydını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept