Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi

220 questions

Question 141Question

Transit ticaret rejimi kapsamında gerçekleştirilen bir ticari işlemi, muhasebe kayıt düzeni ve vergi mevzuatı açısından genel ithalat ve ihracat işlemlerinden ayıran temel karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Malların Türkiye gümrük bölgesine (serbest dolaşıma) sokulmaksızın, antrepolar veya serbest bölgeler üzerinden ya da doğrudan bir dış ülkeden diğerine gönderilmesi

Answer

Transit ticaretin temel özelliği, malların Türkiye gümrük bölgesine (serbest dolaşıma) giriş yapmaksızın bir dış ülkeden diğerine sevk edilmesidir.
Doğru cevap, malların Türkiye gümrük bölgesine sokulmadan satılmasını ifade eden hükümdür. Transit ticaretin ayırt edici niteliği, malların fiilen Türkiye'ye ithal edilmemesi ve gümrük vergisi ile KDV ödenerek millileştirme işleminin yapılmamasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Transit ticaret tanımını analiz etme
Transit ticaret, yurt dışından alınan bir malın millileştirilmeden başka bir ülkeye satılmasıdır.
İşlemin yasal mahiyetini belirlemek için gümrük hattı ile ilişkisini kurmak gerekir.
2
Gümrük rejimi ile karşılaştırma
Standart ithalatta mal millileştirilirken, transit ticarette mal antrepoda veya serbest bölgede bekletilir ya da doğrudan sevk edilir.
Vergisel yükümlülüklerin (KDV, Gümrük Vergisi) doğup doğmadığını anlamak için bu ayrım kritiktir.
3
Muhasebe ve KDV etkisini değerlendirme
Mal gümrük bölgesine girmediği için KDV hesaplanmaz ve 601601 Yurtdışı Satışlar hesabında takip edilir.
Doğru kayıt düzenini ve vergi istisnasını doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Transit Ticaret ve Gümrük Hattı İlişkisi

Hints

1
Transit kelimesinin kelime anlamı üzerinden malın Türkiye'deki gümrük statüsünü düşünün.
2
Malın Türkiye'ye 'millileştirilmek' üzere mi yoksa sadece başka bir yere 'aktarılmak' üzere mi geldiğini değerlendirin.

Practice More

Transit ticaretin muhasebe kayıtlarında hangi gelir hesabının kullanıldığını (600600 vs 601601) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 142Question

Ege Dış Ticaret İşletmesi, 1010 Ocak 20262026 tarihinde ihraç edeceği mallar için 15.00015.000 ABD Doları tutarında peşin avansı banka aracılığıyla tahsil etmiştir. İşletme, 2525 Ocak 20262026 tarihinde toplam 20.00020.000 ABD Doları tutarındaki malın ihracatını gerçekleştirmiş (GÇB kapanış tarihi), kalan tutar için alıcı ile "mal mukabili" ödeme şeklinde anlaşılmıştır.

Döviz kurları şu şekildedir:

TarihİşlemKur (11 USD)
1010 Ocak 20262026Avans Tahsili30,0030,00 TL
2525 Ocak 20262026Fiili İhracat (GÇB Kapanış)32,0032,00 TL

Buna göre, fiili ihraç tarihinde yapılacak muhasebe kaydında "601 Yurtdışı Satışlar" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 640.000640.000

Answer

İhracatın gerçekleştiği tarihteki toplam satış bedeli olan 640.000640.000 TL tutarı "601 Yurtdışı Satışlar" hesabına kaydedilmelidir.
Dış ticaret işlemlerinde, ihracat bedelinin ne zaman tahsil edildiğine bakılmaksızın (peşin veya mal mukabili), satış hasılatı malların fiili ihraç tarihindeki (Gümrük Çıkış Beyannamesi kapanış tarihi) kurlar üzerinden hesaplanır. Soruda verilen verilere göre toplam ihracat 20.00020.000 ABD Dolarıdır ve fiili ihraç tarihindeki kur 32,0032,00 TL'dir. Bu durumda 20.000×32,00=640.00020.000 \times 32,00 = 640.000 TL tutarı '601 Yurtdışı Satışlar' hesabına alacak kaydedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
İhracat gelirinin hesaplanacağı temel kuru belirlemek
Fiili ihraç tarihi (GÇB kapanış tarihi) olan 2525 Ocak 20262026 tarihindeki 32,0032,00 TL kuru esas alınır.
Muhasebe standartları ve vergi mevzuatı gereği, ihracat hasılatı fiili ihraç tarihindeki kur üzerinden TL'ye çevrilerek kaydedilmelidir.
2
Toplam ihracat bedelini TL cinsinden hesaplamak
20.00020.000 USD ×\times 32,0032,00 TL = 640.000640.000 TL.
İhracatın toplam hacmi, tahsilat şekline bakılmaksızın fiili ihraç tarihindeki kurla çarpılır.
3
Yevmiye kaydında hesapların dağılımını kontrol etmek
601 Yurtdışı Satışlar hesabı 640.000640.000 TL alacaklandırılırken; 340 Alınan Sipariş Avansları (450.000450.000 TL) ve 120 Alıcılar (160.000160.000 TL) borçlandırılır, aradaki 30.00030.000 TL fark kur artışından dolayı 656 Kambiyo Zararları hesabına borç yazılır.
Avansın tahsil edildiği tarihteki kur ile satış tarihi arasındaki fark, satış hasılatını değil, kambiyo kar veya zararını etkiler.

Key Concept

İhracat İşlemlerinde Hasılatın Belirlenmesi ve Kur Değerlemesi
Estimated Time:1m 30s
Question 143Question

Dış ticaretle uğraşan bir işletme, akreditifli ithalat işlemi kapsamında banka aracılığıyla yurt dışındaki satıcıya mal bedelini ödetmiştir. Malların mülkiyeti işletmeye geçmiş olmasına rağmen, mallar henüz yoldadır ve işletme gümrüğüne veya deposuna ulaşmamıştır.

Buna göre, banka tarafından satıcıya ödenen bu tutar Tek Düzen Hesap Planı'na göre aşağıdaki hesaplardan hangisinin borcuna kaydedilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: 159159 Verilen Sipariş Avansları

Answer

Akreditif bedelinin ödendiği ancak malların henüz işletmeye ulaşmadığı aşamada tutar 159159 Verilen Sipariş Avansları hesabında izlenir.
Doğru cevap, akreditifli ithalat işlemlerinde mal bedelinin banka tarafından ödenmesiyle birlikte mülkiyetin işletmeye geçtiği ancak malın henüz depoya girmediği 'yoldaki mallar' durumunu yansıtmaktadır. Tek Düzen Hesap Planı uyarınca, ithalat işlemi tamamlanıp mallar millileşene kadar yapılan tüm ödemeler ve katlanılan giderler 159159 Verilen Sipariş Avansları hesabının borcuna kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin niteliğini belirlemek
İşlem bir akreditifli ithalat ödemesidir.
Muhasebe kaydının hangi aşamada yapıldığını anlamak için gereklidir.
2
Malın konumunu kontrol etmek
Mallar yoldadır, henüz işletme stoklarına girmemiştir.
Fiili ithalat gerçekleşene kadar maliyetlerin geçici bir hesapta izlenmesi gerekir.
3
Hesap seçimi yapmak
Tek Düzen Hesap Planı'na göre ithalat süreci tamamlanana kadar tüm maliyetler 159159 nolu hesapta toplanır.
İthalat maliyetinin tam ve doğru oluşmasını sağlamak.

Key Concept

İthalat sürecindeki maliyetlerin (yoldaki mallar dahil) aktifleştirilmesi ve 159159 nolu hesapta takibi.

Hints

1
İthalat işlemlerinde malın maliyetine girecek unsurlar mal depoya girene kadar geçici bir hesapta toplanır.
2
Tek Düzen Hesap Planı'nda 'Stoklar' grubu içindeki 'Avanslar' ile ilgili hesabı düşünün.

Practice More

İthalat tamamlandığında 159159 nolu hesaptaki bakiyenin hangi hesaba devredildiğini çalışabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 144Question

İmalatçı (K) İşletmesi, sanayi sicil belgesini haiz olup, 20262026 yılı Nisan ayında bir dış ticaret sermaye şirketine ihraç edilmek şartıyla 800.000800.000 TL tutarında (KDV hariç, KDV oranı %20\%20) mal teslim etmiştir. İlgili dönemde işletmenin iade hakkı doğuran işlemleri dışında ödenecek vergisi çıkmamıştır. KDV Kanunu'nun 11/1c11/1-c maddesi kapsamındaki bu işlemle ilgili olarak, işletmenin yapacağı muhasebe kaydında "tecil edilecek" KDV tutarı ve borç kaydedilecek hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 160.000160.000 TL - 192 Diğer KDV

Answer

160.000160.000 TL tutarındaki KDV'nin 192 Diğer KDV hesabına borç kaydedilmesi
KDV Kanunu'nun 11/1-c maddesi uyarınca, imalatçılar tarafından ihraç edilmek şartıyla dış ticaret firmalarına yapılan teslimlerde KDV hesaplanır ancak tahsil edilmez. Bu tutar işletme tarafından 192 Diğer KDV (Tecil Edilebilir KDV) hesabına borç, 392 Diğer KDV (Tecil Edilen KDV) hesabına alacak kaydedilir. Soru senaryosunda 800.000800.000 TL üzerinden hesaplanan %20\%20 KDV tutarı olan 160.000160.000 TL, bu doğrultuda 192 nolu hesaba borç kaydedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
KDV tutarının hesaplanması
800.000×0,20=160.000800.000 \times 0,20 = 160.000 TL
İşlem KDV'ye tabi bir teslimdir ancak tecil-terkin mekanizması çalışacaktır.
2
Tecil edilecek tutarın belirlenmesi
160.000160.000 TL
Ödenecek vergi çıkmadığı için hesaplanan KDV'nin tamamı tecil edilebilir.
3
Muhasebe hesabının tespiti
192 Diğer KDV (Tecil Edilebilir KDV alt hesabı)
MSUGT ve KDV genel tebliğleri uyarınca tecil edilen KDV'nin takip edildiği geçici borç hesabıdır.

Key Concept

İhraç Kayıtlı Teslimlerde Tecil-Terkin Muhasebesi
Estimated Time:1m 30s
Question 145Question

İşletme, pazarlama müdürünün yurt dışı fuar katılımı harcamalarında kullanılmak üzere, bankadaki TL vadesiz mevduat hesabını kullanarak 1.0001.000 USD tutarında nakit yabancı para (efektif) satın almıştır.

İşlem tarihindeki banka kurları şu şekildedir:

Kur TürüDeğer (TL)
Döviz Alış33,5033,50
Döviz Satış33,7033,70
Efektif Alış33,4033,40
Efektif Satış33,9033,90

Bu bilgilere göre, söz konusu işlemin muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 100 Kasa Hesabı 33.90033.900 TL

Answer

İşletme nakit yabancı para (efektif) satın aldığı için '100 Kasa Hesabı' efektif satış kuru olan 33,9033,90 TL üzerinden hesaplanan 33.90033.900 TL tutarı ile borçlandırılmalıdır.
İşletme fiziksel olarak 1.0001.000 USD nakit (efektif) satın almaktadır. Banka bu parayı işletmeye sattığı için bankanın 'Efektif Satış' kuru (33,9033,90 TL) kullanılmalıdır. Yapılan hesaplama sonucunda (1.000×33,901.000 \times 33,90) 33.90033.900 TL tutarına ulaşılır. Nakit artışı nedeniyle '100 Kasa Hesabı' borçlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
İşlem türünü ve uygun kuru belirleyin.
İşletme nakit yabancı para aldığı için 'Efektif' işlemi söz konusudur. Banka işletmeye döviz sattığı için 'Efektif Satış' kuru (33,9033,90 TL) seçilir.
Efektif kurlar nakit yabancı para işlemlerinde, döviz kurları ise kaydi (banka hesabı) işlemlerinde kullanılır.
2
TL karşılığını hesaplayın.
1.000 USD×33,90 TL/USD=33.900 TL1.000 \text{ USD} \times 33,90 \text{ TL/USD} = 33.900 \text{ TL}
Yabancı para işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde işlem tarihindeki kur üzerinden TL karşılığı esas alınır.
3
Yevmiye kaydını oluşturun.
100 Kasa Hesabı (Borçlu): 33.90033.900 TL, 102 Bankalar Hesabı (Alacaklı): 33.90033.900 TL
İşletmenin nakit döviz varlığı arttığı için Kasa borçlandırılır, bankadaki TL varlığı azaldığı için Bankalar hesabı alacaklandırılır.

Key Concept

Nakit yabancı para (efektif) alımlarında bankanın 'Efektif Satış' kuru kullanılır.

Hints

1
İşlem fiziksel banknot (nakit) alımı mı yoksa banka hesabına transfer mi? 'Efektif' kelimesine dikkat edin.
2
Banka işletmeye döviz satıyor. Bu durumda bankanın 'satış' kurlarından hangisi nakit işlemler için uygundur?

Practice More

Bankadaki vadesiz döviz hesabından nakit çekilmesi (dövizden efekte dönüşüm) durumunda hangi kurların karşılaştırılacağını inceleyin.
Estimated Time:45s
Question 146Question

İşletmenin 01.12.202601.12.2026 tarihinde kasasında 33,0033,00 TL/USD kuru ile kayıtlara alınmış 10.00010.000 USD tutarında efektif mevcudu bulunmaktadır. İşletme, 15.12.202615.12 .2026 tarihinde nakit güvenliğini sağlamak amacıyla bu tutarın 4.0004.000 USD'lik kısmını bankada açtırdığı vadesiz döviz hesabına yatırmıştır. İşlem tarihindeki kur ve dönem sonu (31.12.202631.12.2026) değerleme kurları aşağıda sunulmuştur:

TarihDurum / İşlemKur (TL/USD)
15.12.202615.12.2026İşlem Tarihi Spot Kur34,0034,00
31.12.202631.12 .2026Efektif Alış Kuru35,0035,00
31.12.202631.12 .2026Döviz Alış Kuru34,5034,50

Buna göre, işletmenin söz konusu işlemler ve dönem sonu değerlemesi sonucunda elde edeceği toplam kambiyo kârı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 18.00018.000

Answer

İşletmenin elde edeceği toplam kambiyo kârı 18.00018.000 TL'dir.
Toplam kâr üç bileşenden oluşmaktadır: İlk olarak 15 Aralık'ta 4.0004.000 USD'lik nakit efektifin bankaya yatırılması sırasında, kayıtlı kur (33,0033,00) ile işlem kuru (34,0034,00) arasındaki farktan dolayı 4.0004.000 TL kâr oluşur. İkinci olarak kasada kalan 6.0006.000 USD efektif, dönem sonunda 35,0035,00 TL kuru üzerinden değerlendiğinde 12.00012.000 TL (6.000×26.000 \times 2) ek kâr sağlar. Son olarak bankadaki 4.0004.000 USD döviz mevcudu, 34,0034,00 TL'lik kayıt değerinden 34,5034,50 TL'lik döviz alış kuruna değerlendiğinde 2.0002.000 TL (4.000×0,504.000 \times 0,50) kâr yaratır. Bu üç kalemin toplamı 18.00018.000 TL'dir.

Step-by-Step Solution

1
Efektif dövizin bankaya yatırılması sırasındaki kur farkı kârının hesaplanması
4.0004.000 USD ×(34,0033,00)=4.000\times (34,00 - 33,00) = 4.000 TL
Efektif nakit, daha yüksek bir kurdan banka hesabına (döviz) aktarıldığında işlem tarihinde kâr realize olur.
2
Kasada kalan efektif mevcudunun dönem sonu değerlemesi
6.0006.000 USD ×(35,0033,00)=12.000\times (35,00 - 33,00) = 12.000 TL
Kasadaki nakit yabancı paralar (efektif), dönem sonunda efektif alış kuru üzerinden değerlenir.
3
Bankadaki döviz mevcudunun dönem sonu değerlemesi
4.0004.000 USD ×(34,5034,00)=2.000\times (34,50 - 34,00) = 2.000 TL
Bankadaki kaydi yabancı paralar (döviz), dönem sonunda döviz alış kuru üzerinden değerlenir. Değerlemede esas alınacak baz kur, bankaya yatış tarihindeki kurdur.
4
Toplam kârın hesaplanması
4.000+12.000+2.000=18.0004.000 + 12.000 + 2.000 = 18.000 TL
Tüm aşamalarda oluşan kârlar toplanarak net sonuç bulunur.

Key Concept

Efektif (nakit) ile Döviz (kaydi) kurlarının ayrımı ve değerleme süreçlerinde realizasyon ilkesi.

Hints

1
Soruyu çözerken hem işlem tarihindeki (15 Aralık) hem de dönem sonundaki (31 Aralık) kur değişimlerini ayrı ayrı değerlendirmelisiniz.
2
Nakit yabancı paralar için 'Efektif', bankadaki hesaplar için 'Döviz' kurlarının kullanılması gerektiğini unutmayın.
3
Hesaplamayı şu parçalara bölün: 1. İşlem anındaki kâr, 2. Kasada kalan mevcudun değerlemesi, 3. Bankaya geçen mevcudun değerlemesi.

Practice More

Dövizden efektif nakit çekilmesi durumunda oluşacak kur farkı zararı ve kambiyo giderleri ile ilgili bir örnek çözmek pekiştirici olacaktır.
Estimated Time:2m 30s
Question 147Question

Bir dış ticaret işletmesi, 20.12.202520.12.2025 tarihinde "Vesaik Mukabili" ödeme yöntemiyle 80.00080.000 USD tutarında bir ihracat gerçekleştirmiş ve ilgili belgeleri tahsil edilmek üzere bankasına teslim etmiştir. İşlemle ilgili diğer bilgiler şu şekildedir:

Tarihİşlem / DurumKur (11 USD)
20.12.202520.12.2025İhracatın gerçekleşmesi ve belgelerin bankaya teslimi31,5031,50 TL
31.12.202531.12.2025Dönem sonu değerleme işlemi32,8032,80 TL
15.01.202615.01.2026İhracat bedelinin %1 banka komisyonu kesildikten sonra tahsil edilmesi33,5033,50 TL

Bu bilgilere göre, işletmenin 15.01.202615.01.2026 tarihinde yapması gereken tahsilat kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Borç: 102 Bankalar Hesabı 2.653.2002.653.200 TL / Borç: 653 Komisyon Giderleri Hesabı 26.80026.800 TL / Alacak: 120 Alıcılar Hesabı 2.624.0002.624.000 TL / Alacak: 646 Kambiyo Karları Hesabı 56.00056.000 TL

Answer

Tahsilat kaydında; bankaya giren net tutar ve komisyon gideri borçlandırılmalı, alacak hesabının değerlenmiş bakiyesi ile son dönemde oluşan kur farkı alacaklandırılmalıdır.
Tahsilat kaydı yapılırken, banka hesabına giren net tutar (2.653.2002.653.200 TL) ve kesilen banka komisyonu (26.80026.800 TL) borç tarafa yazılır. Alacak tarafında ise, 31.12.202531.12.2025 tarihinde değerlenmiş olan Alıcılar hesabı bakiyesi (2.624.0002.624.000 TL) kapatılır ve son değerlemeden tahsilata kadar geçen sürede oluşan kur farkı geliri (56.00056.000 TL) Kambiyo Karları hesabına kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
İhracat tarihindeki ilk kayıt tutarını hesapla
80.00080.000 USD ×31,50\times 31,50 TL = 2.520.0002.520.000 TL
İhracat gerçekleştiğinde alacak hesabı bu tutar üzerinden borçlandırılmıştır.
2
Dönem sonu (31.12.202531.12.2025) değerleme farkını ve yeni bakiyeyi belirle
Değerleme Farkı: 80.000×(32,8031,50)=104.00080.000 \times (32,80 - 31,50) = 104.000 TL. Yeni Bakiye: 2.624.0002.624.000 TL
Dönemsellik kavramı gereği yabancı paralı alacaklar dönem sonunda güncel kurla değerlenir ve alacak hesabının defter değeri güncellenir.
3
Tahsilat tarihindeki (15.01.202615.01.2026) brüt tutarı ve kur farkını hesapla
Brüt Tutar: 80.000×33,50=2.680.00080.000 \times 33,50 = 2.680.000 TL. 20262026 yılı Kur Farkı: 2.680.0002.624.000=56.0002.680.000 - 2.624.000 = 56.000 TL
Tahsilat anındaki kur ile son değerleme kuru arasındaki fark cari dönemin kambiyo karını oluşturur.
4
Banka komisyonunu ve net tahsilat tutarını hesapla
Komisyon: 80.000×0,01=80080.000 \times 0,01 = 800 USD. TL Karşılığı: 800×33,50=26.800800 \times 33,50 = 26.800 TL. Net Tahsilat: 2.680.00026.800=2.653.2002.680.000 - 26.800 = 2.653.200 TL
Bankanın kestiği hizmet bedeli gider yazılmalı ve banka hesabına net tutar girişi yapılmalıdır.

Key Concept

Yabancı paralı alacakların izleyen dönemdeki tahsilatında, bir önceki dönem sonunda yapılan değerleme işleminin defter değerine etkisi dikkate alınmalıdır.

Hints

1
Alacak hesabının 1.1.20261.1.2026 tarihindeki devreden bakiyesini 31.12.202531.12.2025 kuruna göre belirleyin.
2
Tahsilat tarihindeki toplam TL tutarı ile Alıcılar hesabının değerlenmiş bakiyesi arasındaki farkı bulun.
3
Banka komisyonunu brüt USD tutarı üzerinden hesaplayıp tahsilat tarihindeki kurla TL'ye çevirerek gider kaydedin.

Practice More

Benzer bir işlemi teyitli akreditifli ihracat için, teyit komisyonu ve muhabir banka masraflarını dahil ederek çözmeyi deneyin.
Estimated Time:2m 30s
Question 148Question

Yakamoz Dış Ticaret İşletmesi, yurt dışındaki bir tedarikçiden 650.000650.000 TL fatura bedeli ile ticari mal ithal etmiştir. İthalat sürecine ve sonrasına ilişkin veriler şu şekildedir:

İşlem KalemiTutarı (TL)
Fatura Bedeli650.000650.000
Navlun (Uluslararası Taşıma) Bedeli35.00035.000
Sigorta Poliçe Bedeli20.00020.000
Gümrük Vergisi80.00080.000
Gümrük Sahasındaki Ardiye ve Antrepo Giderleri15.00015.000
Malların Gümrükten İşletme Deposuna Nakliyesi10.00010.000
İthal Edilen Malların Tanıtımı İçin Reklam Harcaması30.00030.000
Mallar Depoya Girdikten Sonra Tahakkuk Eden Bir Aylık Kira12.00012.000
İşlemle İlgili Ödenen İndirilebilir KDV162.000162.000

Bu bilgilere göre, işletmenin '153 Ticari Mallar' hesabına kaydedeceği ithalat maliyeti toplam kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 810.000810.000

Answer

İşletmenin '153 Ticari Mallar' hesabına kaydedeceği toplam ithalat maliyeti 810.000810.000 TL'dir.
İthalat maliyeti hesaplanırken fatura bedeline; malın millileştirilmesi için ödenen gümrük vergisi, uluslararası taşıma (navlun) ve sigorta bedelleri ile malın işletme deposuna ulaşana kadar yapılan gümrük içi ardiye ve gümrükten depoya nakliye giderleri eklenir. Bu işlemler sonucunda toplam maliyet 810.000810.000 TL (650.000+35.000+20.000+80.000+15.000+10.000650.000 + 35.000 + 20.000 + 80.000 + 15.000 + 10.000) olarak gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Maliyete dahil edilecek unsurların belirlenmesi
Fatura (650.000650.000), Navlun (35.00035.000), Sigorta (20.00020.000), Gümrük Vergisi (80.00080.000), Ardiye (15.00015.000) ve Gümrükten Depoya Nakliye (10.00010.000)
VUK ve TMS uyarınca stokların mevcut konumuna ve durumuna getirilmesi için yapılan tüm doğrudan harcamalar maliyete eklenir.
2
Maliyete dahil edilmeyecek (dönem gideri sayılacak) unsurların elenmesi
Reklam harcaması (30.00030.000), Depoya giriş sonrası kira (12.00012.000) ve İndirilebilir KDV (162.000162.000)
Satış/pazarlama harcamaları ve varlık stoklara girdikten sonraki depolama giderleri dönem gideridir; indirilebilir KDV ise maliyet unsuru değildir.
3
Toplam maliyet hesaplaması
650.000+35.000+20.000+80.000+15.000+10.000=810.000650.000 + 35.000 + 20.000 + 80.000 + 15.000 + 10.000 = 810.000 TL
Tanımlanan tüm geçerli maliyet unsurlarının aritmetik toplamı alınır.

Key Concept

Stokların Maliyet Bedeli ve İthalat Harcamaları
Estimated Time:2m 30s
Question 149Question

İşletme, 1515 Kasım 20252025 tarihinde yurt dışındaki bir müşterisine 10.00010.000 USD\text{USD} tutarındaki ticari malı kredili olarak ihraç etmiştir. İşleme ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Tarihİşlem Aşaması / DurumKur (11 USD\text{USD})
1515 Kasım 20252025Fatura Düzenleme Tarihi33,2033,20 TL\text{TL}
2020 Kasım 20252025Fiili İhracat (Gümrük Beyannamesi Kapanış) Tarihi33,8033,80 TL\text{TL}
3131 Aralık 20252025Dönem Sonu Değerleme Tarihi34,5034,50 TL\text{TL}

Vergi Usul Kanunu ve Tek Düzen Hesap Planı çerçevesinde, işletmenin 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapması gereken değerleme kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 7.0007.000 TL\text{TL} tutarında "646 Kambiyo Kârları" hesabı alacaklandırılır.

Answer

7.000 TL tutarında "646 Kambiyo Kârları" hesabı alacaklandırılır.
İhracat işlemlerinde muhasebe kaydı fiili ihraç tarihindeki (2020 Kasım) kur olan 33,8033,80 TL\text{TL} üzerinden yapılır. 3131 Aralık değerlemesinde ise kur 34,5034,50 TL\text{TL}'ye yükseldiği için işletmenin 10.00010.000 USD\text{USD} tutarındaki alacağında 7.0007.000 TL\text{TL} artış meydana gelmiştir. Bu tutar kambiyo kârı olarak kaydedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
İhracatın kayda alınacağı esas kurun belirlenmesi.
11 USD=33,80\text{USD} = 33,80 TL\text{TL} (Fiili İhracat Tarihi)
Muhasebe standartları ve vergi mevzuatına göre ihracat geliri, malların gümrük hattını geçtiği tarihteki kur üzerinden TL'ye çevrilir.
2
Dönem sonu değerleme farkının hesaplanması.
(34,5033,80)×10.000=7.000(34,50 - 33,80) \times 10.000 = 7.000 TL\text{TL}
Yabancı para cinsinden alacaklar, dönem sonunda Merkez Bankası alış kuru ile değerlenerek oluşan fark kâr veya zarar olarak kaydedilir.
3
Muhasebe kaydının yönünün belirlenmesi.
7.0007.000 TL\text{TL} Kambiyo Kârı
Dönem sonu kurunun (34,5034,50), ihracat tarihindeki kurdan (33,8033,80) yüksek olması, işletmenin alacağının TL bazında değer kazandığını gösterir.

Key Concept

İhracat işlemlerinde hasılatın ve alacağın kaydı için gümrük beyannamesinin kapandığı (fiili ihraç) tarihindeki kur esas alınır; dönem sonlarında ise oluşan kur farkları kambiyo kâr/zararı olarak muhasebeleştirilir.

Practice More

İthalat işlemlerinde kur artışının maliyet veya gider üzerindeki etkisini inceleyen benzer bir soru çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 150Question

Dış ticaretle iştigal eden (A) İşletmesi'nin 20262026 yılı Nisan ayına ilişkin KDV beyannamesi verileri aşağıdaki gibidir:

İşlem DetayıTutar (TL)
Yurtiçi Satışlar (KDV hariç, %2020 KDV'ye tabi)1.500.0001.500.000
İhracat Teslimleri (KDV Kanunu Madde 11/1-a kapsamında)3.000.0003.000.000
Önceki Dönemden Devreden KDV120.000120.000
Dönem İçi İndirilecek KDV (İhracat dâhil toplam)580.000580.000
İhracat Konusu Malların Bünyesine Giren (Yüklenilen) KDV450.000450.000

Bu bilgilere göre, işletmenin ilgili dönem KDV beyannamesinde talep edebileceği "iade edilebilir KDV" tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 400.000400.000

Answer

İade edilebilir KDV tutarı 400.000400.000 TL'dir.
İşletmenin toplam indirilecek KDV'si (700.000700.000 TL), yurtiçi satışlar nedeniyle hesaplanan KDV'den (300.000300.000 TL) çıkarıldığında iade öncesi devreden KDV tutarı 400.000400.000 TL olarak hesaplanır. İhracat nedeniyle yüklenilen KDV 450.000450.000 TL olsa dahi, iade edilecek tutar işletmenin beyannamesindeki devreden KDV tutarını aşamayacağı için iade edilecek maksimum tutar 400.000400.000 TL'dir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam indirilecek KDV havuzunu hesaplayın.
120.000120.000 (Devreden) + 580.000580.000 (Dönem İçi) = 700.000700.000 TL.
İşletmenin kullanabileceği tüm KDV kredisini belirlemek için.
2
Yurtiçi satışlar üzerinden hesaplanan KDV'yi hesaplayın.
1.500.000×0,20=300.0001.500.000 \times 0,20 = 300.000 TL.
İstisna dışı işlemlerden doğan vergi borcunu bulmak için.
3
İade öncesi 'Sonraki Döneme Devreden KDV' tutarını belirleyin.
700.000700.000 (Toplam İndirilecek) - 300.000300.000 (Hesaplanan) = 400.000400.000 TL.
İade talebinde bulunulmasaydı bir sonraki aya devredecek olan tutarı bulmak için.
4
İade edilebilir tutarı yüklenilen KDV ile devreden KDV'yi kıyaslayarak belirleyin.
Min(450.000450.000 Yüklenilen, 400.000400.000 Devreden) = 400.000400.000 TL.
KDV mevzuatı uyarınca ihracat iadesi, ilgili dönemdeki devreden KDV tutarını aşamaz.

Key Concept

İhracatta KDV İadesi ve Devreden KDV Sınırı

Hints

1
İade tutarını hesaplamadan önce yurtiçi satışlardan doğan KDV borcunun, mevcut KDV alacaklarından düşülmesi gerektiğini unutmayın.
2
İhracat iadesi, yüklenilen KDV ile beyannamede bir sonraki döneme devreden KDV tutarının hangisi küçükse o tutar kadardır.
3
Toplam indirilecek KDV olan 700.000700.000 TL'den hesaplanan KDV olan 300.000300.000 TL'yi düştüğünüzde kalan tutarı yüklenilen KDV ile kıyaslayın.

Practice More

İndirimli orana tabi işlemlerde KDV iadesi ve iade alt sınırı (yıllık/aylık limit) konusunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 151Question

İşletme, 10.05.202610.05.2026 tarihinde 40.00040.000 USD tutarındaki malı "Vesaik Mukabili" ödeme yöntemiyle ihraç etmiş ve ilgili sevk belgelerini tahsil edilmek üzere bankasına teslim etmiştir (11 USD = 32,0032,00 TL). 28.05.202628.05.2026 tarihinde banka, ihracat bedelinin tahsil edildiğini, 200200 USD tutarındaki banka komisyonu kesildikten sonra kalan net tutarın işletmenin vadesiz döviz hesabına aktarıldığını bildirmiştir (11 USD = 33,0033,00 TL).

Buna göre, 28.05.202628.05.2026 tarihinde yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "Bankalar" hesabı 1.313.4001.313.400 TL tutarında borçlandırılır.

Answer

Bankalar hesabının 1.313.4001.313.400 TL tutarında borçlandırılması doğrudur.
Tahsilat tarihinde işletmenin banka hesabına giren TL tutarı, komisyon düşülmüş net döviz tutarının (39.80039.800 USD) o günkü cari kur (33,0033,00 TL) ile çarpılması sonucu elde edilen 1.313.4001.313.400 TL'dir. Bu tutar 102 Bankalar hesabının borç tarafına kaydedilerek işlemin nakit etkisi doğru yansıtılmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Net döviz tutarının hesaplanması
40.000200=39.80040.000 - 200 = 39.800 USD
Banka, komisyonu düştükten sonra kalan tutarı hesaba aktarmaktadır.
2
Bankaya yatan TL tutarının hesaplanması
39.800×33,00=1.313.40039.800 \times 33,00 = 1.313.400 TL
Döviz cinsinden varlıklar, işletme hesabına geçtiği tarihteki kur üzerinden TL'ye çevrilerek borç kaydedilir.
3
Komisyon giderinin TL tutarının hesaplanması
200×33,00=6.600200 \times 33,00 = 6.600 TL
Ödenen komisyon, tahsilat tarihindeki kurla giderleştirilmelidir.
4
Kapatılacak alacak tutarının (120 Alıcılar) belirlenmesi
40.000×32,00=1.280.00040.000 \times 32,00 = 1.280.000 TL
İhracat kaydında alacak olarak takip edilen tutar, tarihi maliyet kurundan (32,0032,00 TL) kapatılmalıdır.
5
Kambiyo karının hesaplanması
40.000×(33,0032,00)=40.00040.000 \times (33,00 - 32,00) = 40.000 TL
Alacak tutarı üzerindeki kur artışı işletme lehine oluştuğu için 646 Kambiyo Karları hesabına kaydedilir.

Key Concept

Vesaik mukabili ihracatta tahsilat ve kur farkı muhasebeleştirmesi

Hints

1
Bankaya yatan tutarı bulmak için önce döviz cinsinden net bakiyeyi hesaplamalısınız.
2
Döviz cinsinden işlemlerde kur farkı, brüt alacak tutarı üzerinden (Tahsilat Kuru - Satış Kuru) şeklinde hesaplanır.
3
Tahsilat yevmiye kaydında borçlu tarafta Bankalar ve Komisyon Giderleri, alacaklı tarafta ise Alıcılar ve Kambiyo Karları yer alır.

Practice More

Benzer bir soruyu 'Akreditifli İhracat' yöntemi için nazım hesapların kapanış tutarlarını dikkate alarak çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 152Question

Güneş Dış Ticaret İşletmesi, 2020 Mart 20262026 tarihinde yurt dışındaki bir alıcıya 20.00020.000 ABD Doları tutarındaki malı "mal mukabili" ödeme şekliyle sevk etmiştir. İşleme ilişkin kur bilgileri aşağıdadır:

- İhracat faturası tarihi (2020 Mart 20262026): 1$=33,001\$ = 33,00 TL
- Fiili ihraç tarihi (Gümrük beyannamesinin kapandığı tarih): 1$=33,501\$ = 33,50 TL
- Tahsilat tarihi (2525 Nisan 20262026): 1$=34,201\$ = 34,20 TL

Buna göre, işletmenin tahsilat tarihinde yapacağı muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 14.00014.000 TL tutarında Kambiyo Karı kaydedilir.

Answer

Tahsilat tarihinde 14.00014.000 TL tutarında Kambiyo Karı kaydedilir.
Tahsilat tarihinde kaydedilecek kambiyo karı, tahsilat tarihindeki kur (34,2034,20) ile fiili ihraç tarihindeki kur (33,5033,50) arasındaki farkın (0,700,70 TL) toplam döviz tutarı (20.00020.000) ile çarpılması sonucu bulunan 14.00014.000 TL'dir. Kur artışı alacaklı işletme için kar niteliğindedir.

Step-by-Step Solution

1
İhracat gelirinin ve alacağın hangi kur üzerinden muhasebeleştirileceğini belirle.
Fiili ihraç tarihindeki kur olan 33,5033,50 TL baz alınmalıdır.
Tekdüzen Muhasebe Sistemi ve vergi mevzuatı gereği, ihracat geliri malların gümrük hattını geçtiği (fiili ihraç) tarihteki kurla kaydedilir.
2
İhracat tarihindeki toplam alacak tutarını TL cinsinden hesapla.
20.000×33,50=670.00020.000 \times 33,50 = 670.000 TL.
İşletmenin 120 Alıcılar hesabına borç kaydedeceği tutarı bulmak için gereklidir.
3
Tahsilat tarihindeki toplam TL tutarını hesapla.
20.000×34,20=684.00020.000 \times 34,20 = 684.000 TL.
Bankaya girecek olan güncel TL tutarını belirlemek için gereklidir.
4
İhracat tarihi ile tahsilat tarihi arasındaki kur farkını hesapla.
684.000670.000=14.000684.000 - 670.000 = 14.000 TL (Olumlu fark).
Kur arttığı için işletme lehine oluşan bu fark 646 Kambiyo Karları hesabına kaydedilir.

Key Concept

İhracat işlemlerinde hasılatın ve alacakların fiili ihraç tarihi (gümrük beyannamesi kapanış tarihi) kuru üzerinden muhasebeleştirilmesi esastır.

Hints

1
İhracat işlemlerinde hasılatın hangi tarihteki kurla kaydedilmesi gerektiğini hatırlayın.
2
Fatura tarihi ile fiili ihraç tarihi arasındaki kur farkı alacak kaydını etkiler, ancak tahsilat anındaki kar/zarar fiili ihraç tarihinden itibaren hesaplanır.
3
Alacak tutarı 20.000×33,5020.000 \times 33,50 olarak defterlere geçer. Tahsilatta ise kasaya 20.000×34,2020.000 \times 34,20 girer. Aradaki farkı hesaplayın.

Practice More

Benzer bir soruda, ihracatın yapıldığı yıl ile tahsilatın yapıldığı yıl farklı olsaydı (dönem sonu değerlemesi gerekseydi) çözümün nasıl değişeceğini inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 153Question

(S) Sanayi İşletmesi, 2026 yılı Mayıs ayında bir dış ticaret firmasına ihraç edilmek kaydıyla 5.000.0005.000.000 TL tutarında mamul teslim etmiştir (KDV oranı %20). İşletmenin o aya ait başka bir satışı bulunmamaktadır. İşletmenin ilgili dönemdeki toplam indirilecek KDV tutarı 600.000600.000 TL'dir. Buna göre, işletmenin bu satış işlemini kaydederken "192 Diğer KDV" hesabının altında izleyeceği "Tecil Edilecek KDV" ve "İade Edilecek KDV" tutarları aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Tecil Edilecek KDV: 400.000400.000 TL, İade Edilecek KDV: 600.000600.000 TL

Answer

Tecil Edilecek KDV tutarı 400.000400.000 TL, İade Edilecek KDV tutarı 600.000600.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan Tecil Edilecek KDV: 400.000400.000 TL, İade Edilecek KDV: 600.000600.000 TL seçeneği, işletmenin KDV beyannamesindeki ödenecek tutarı (400.000400.000 TL) tecil olarak, geri kalan indirilecek KDV'ye isabet eden tutarı ise iade olarak doğru şekilde ayrıştırmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Satış tutarı üzerinden toplam KDV hesaplanır.
5.000.000×0,20=1.000.0005.000.000 \times 0,20 = 1.000.000 TL Toplam KDV.
İhraç kayıtlı teslimde faturada gösterilen KDV tutarının belirlenmesi gerekir.
2
KDV Beyannamesi verileriyle karşılaştırma yapılarak ödenecek KDV (Tecil edilebilir tutar) belirlenir.
1.000.0001.000.000 (Hesaplanan) - 600.000600.000 (İndirilecek) = 400.000400.000 TL Ödenecek/Tecil Edilebilir KDV.
İhraç kayıtlı teslimlerde sadece ödenecek KDV tutarı tecil edilebilir.
3
İade edilecek KDV tutarı belirlenir.
1.000.0001.000.000 (Toplam KDV) - 400.000400.000 (Tecil) = 600.000600.000 TL İade Edilecek KDV.
İşletmenin mahsup edemediği ve indirilecek KDV'si kadar olan kısım ihracat gerçekleştiğinde iade olarak talep edilir.

Key Concept

İhraç kayıtlı teslimlerde KDV tecil-iade ayrımı; ödenecek KDV varsa bu tutar tecil edilir, indirilecek KDV nedeniyle ödenemeyen kısım ise iade edilir.

Hints

1
Önce satış üzerinden hesaplanan toplam KDV tutarını bulun.
2
İndirilecek KDV tutarını, toplam KDV tutarından düşerek 'ödenecek KDV'nin çıkıp çıkmadığını kontrol edin.
3
Ödenecek KDV tutarı 'Tecil Edilecek KDV'dir. Toplam KDV'den tecil edilen kısım çıkarıldığında kalan kısım 'İade Edilecek KDV'dir.

Practice More

İhracatın 3 ay içinde gerçekleşmemesi durumunda tecil edilen verginin gecikme zammıyla birlikte nasıl tahsil edileceğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 154Question

İşletme, 55 Aralık 20252025 tarihinde yurt dışındaki bir müşterisine 15.00015.000 İngiliz Sterlini (GBP\text{GBP}) tutarında ticari mal satmış ve faturayı bu tarihte düzenlemiştir. Malların gümrük beyannamesi 1010 Aralık 20252025 tarihinde kapanmış (fiili ihraç gerçekleşmiş) ve gümrük hattını terk etmiştir. Kurlara ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

- 55 Aralık 20252025: 11 GBP=42,50\text{GBP} = 42,50 TL\text{TL}
- 1010 Aralık 20252025: 11 GBP=43,00\text{GBP} = 43,00 TL\text{TL}
- 3131 Aralık 20252025: 11 GBP=44,20\text{GBP} = 44,20 TL\text{TL}

Buna göre, işletmenin 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapması gereken dönem sonu değerleme kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "646 Kambiyo Kârları" hesabı 18.00018.000 TL\text{TL} alacaklandırılır.

Answer

"646 Kambiyo Kârları" hesabının 18.00018.000 TL\text{TL} alacaklandırılması doğrudur.
Doğru yanıt olan seçenek, fiili ihraç tarihindeki kur olan 43,0043,00 ile dönem sonu kuru olan 44,2044,20 arasındaki farkı (1,201,20 TL/GBP) doğru tespit ederek 18.00018.000 TL tutarında kambiyo kârı (646) oluştuğunu belirtmektedir. İhracatın gerçekleşme tarihi, gümrük beyannamesinin kapandığı tarihtir.

Step-by-Step Solution

1
Fiili ihraç tarihindeki (kayıt tarihindeki) alacak tutarını hesapla.
15.000 GBP×43,00 TL=645.000 TL15.000 \text{ GBP} \times 43,00 \text{ TL} = 645.000 \text{ TL}
İhracat işlemlerinde hasılat ve alacak kaydı, faturanın düzenlendiği tarihte değil, gümrük beyannamesinin kapandığı (intibak) tarihteki kur üzerinden yapılır.
2
Dönem sonu değerleme tarihindeki güncel alacak tutarını hesapla.
15.000 GBP×44,20 TL=663.000 TL15.000 \text{ GBP} \times 44,20 \text{ TL} = 663.000 \text{ TL}
Yabancı paralı alacaklar dönem sonunda Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden değerlenmelidir.
3
Kur farkını ve işlem yönünü tespit et.
663.000645.000=18.000 TL (Olumlu Fark)663.000 - 645.000 = 18.000 \text{ TL} \text{ (Olumlu Fark)}
Alacaklı olunan yabancı para birimi değer kazandığı için işletme lehine kambiyo kârı oluşmuştur.

Key Concept

İhracat İşlemlerinde Fiili İhraç Tarihi ve Değerleme

Practice More

Kur farklarının ithalat (borçlanma) durumundaki etkisini (656 Kambiyo Zararları) içeren bir örnek çözerek karşılaştırma yapınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 155Question

Dış ticaret faaliyetlerinde bulunan bir işletme, 1010 Kasım 20252025 tarihinde yurt dışındaki bir tedarikçiden 8.0008.000 Avro (EUR\text{EUR}) tutarında ticari malı kredili (veresiye) olarak ithal etmiştir. İşlem tarihindeki kur 11 EUR=34,50\text{EUR} = 34,50 TL\text{TL}'dir. İşletme, ilgili borcu 20252025 yılı içerisinde ödememiş ve 3131 Aralık 20252025 tarihinde dönem sonu değerlemesi yapmıştır. Değerleme tarihindeki kur 11 EUR=36,20\text{EUR} = 36,20 TL\text{TL} olarak belirlendiğine göre, işletmenin yapması gereken değerleme kaydına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: "656 Kambiyo Zararları" hesabı 13.60013.600 TL\text{TL} borçlandırılır.

Answer

İşletmenin borcu kur artışı nedeniyle arttığı için 13.60013.600 TL\text{TL} tutarında "656 Kambiyo Zararları" hesabı borçlandırılır.
İşletmenin yabancı para cinsinden olan borcu, kurun 34,5034,50'den 36,2036,20'ye çıkmasıyla TL bazında artmıştır. Borcun değerindeki bu artış (13.60013.600 TL\text{TL}), işletmenin maliyetini artırdığı için kambiyo zararı olarak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
İthalat tarihindeki borcun TL karşılığını hesaplayınız.
8.0008.000 EUR×34,50\text{EUR} \times 34,50 TL/EUR=276.000\text{TL/EUR} = 276.000 TL\text{TL}
İşlemin gerçekleştiği tarihteki maliyet bedelini belirlemek için.
2
Dönem sonu (değerleme) tarihindeki borcun TL karşılığını hesaplayınız.
8.0008.000 EUR×36,20\text{EUR} \times 36,20 TL/EUR=289.600\text{TL/EUR} = 289.600 TL\text{TL}
VUK ve muhasebe standartları gereği yabancı paraların dönem sonunda değerlenmesi gerektiği için.
3
Kur farkını hesaplayınız.
289.600276.000=13.600289.600 - 276.000 = 13.600 TL\text{TL}
Borçtaki artış miktarını tespit etmek için.
4
Kur farkının niteliğini belirleyiniz ve yevmiye kaydını yapınız.
Borç artışı olduğu için 656 Kambiyo Zararları (Borçlu) ve 320 Satıcılar (Alacaklı)
İthalat işlemlerinde kur artışı borcu artırarak işletme için zarar oluşturduğu için.

Key Concept

İthalat işlemlerinde borcun dönem sonu değerlemesi (Kur artışı = Kambiyo Zararı)

Hints

1
İşletmenin borçlu mu yoksa alacaklı mı olduğuna dikkat ediniz.
2
Kur arttığında işletmenin ödeyeceği toplam TL tutarının ne yönde değiştiğini bulunuz.
3
Kur 34,5034,50'den 36,2036,20'ye çıktığına göre 8.0008.000 Avro'luk borç kaç TL artmıştır?

Practice More

Kurun düştüğü bir senaryoda ithalat borcunun değerlemesini yaparak kambiyo kârı oluşumunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 156Question

Aras Dış Ticaret İşletmesi, 1515 Aralık 20252025 tarihinde ihraç edeceği mallar için 40.00040.000 ABD Doları tutarında peşin avansı banka aracılığıyla tahsil etmiştir. Avansın alındığı tarihte kur 1$=301\$ = 30 TL'dir. İşletme, 3131 Aralık 20252025 tarihinde dönem sonu değerlemesini yapmış olup bu tarihte kur 1$=321\$ = 32 TL'dir. Söz konusu mallar 1515 Ocak 20262026 tarihinde fatura edilmiş (1$=331\$ = 33 TL), 2020 Ocak 20262026 tarihinde ise fiili ihracat gerçekleşerek gümrük beyannamesi kapatılmıştır (1$=341\$ = 34 TL).

Buna göre, 2020 Ocak 20262026 tarihinde yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI 1.280.000 (B) / 656 KAMBİYO ZARARLARI 80.000 (B) / 601 YURT DIŞI SATIŞLAR 1.360.000 (A)

Answer

İhracatın gerçekleştiği tarihte (20.01.2026), hasılatın fiili ihraç kuru olan 3434 TL üzerinden (1.360.0001.360.000 TL) kaydedilmesi, avans hesabının ise son değerlenmiş bakiyesi olan 3232 TL üzerinden (1.280.0001.280.000 TL) kapatılması ve oluşan 80.00080.000 TL farkın Kambiyo Zararları hesabına borç yazılması gerekir.
Doğru yevmiye maddesinde, 601 Yurt Dışı Satışlar hesabı fiili ihraç tarihindeki (2020 Ocak) 3434 TL kuru üzerinden 1.360.0001.360.000 TL olarak alacaklandırılır. 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı, 3131 Aralık tarihinde 3232 TL kurundan değerlendiği için defterdeki 1.280.0001.280.000 TL'lik bakiyesiyle borçlandırılarak kapatılır. Aradaki 80.00080.000 TL tutarındaki aleyhte fark, kur artışı nedeniyle 656 Kambiyo Zararları hesabına borç kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Dönem sonu avans bakiyesinin belirlenmesi
40.000×32=1.280.00040.000 \times 32 = 1.280.000 TL
31.12.2025 tarihinde yapılan değerleme sonucu 340 Alınan Sipariş Avansları hesabının defter değeri bu tutara ulaşmıştır.
2
Fiili ihracat hasılatının hesaplanması
40.000×34=1.360.00040.000 \times 34 = 1.360.000 TL
İhracat işlemlerinde hasılat, faturanın düzenlendiği tarih değil, malların fiili ihraç edildiği (GÇB kapanış) tarihteki Merkez Bankası kuru üzerinden 601 Yurt Dışı Satışlar hesabına kaydedilir.
3
Kur farkının tespiti ve kaydı
1.360.0001.280.000=80.0001.360.000 - 1.280.000 = 80.000 TL (Zarar)
Yükümlülüğün (avansın) yerine getirilmesi aşamasında kurun değerleme gününe göre artması, işletmenin daha yüksek TL değerinde mal teslim etmesi anlamına geldiği için kambiyo zararı oluşur.

Key Concept

İhracatta hasılatın fiili ihraç tarihi kuruyla kaydı ve avans hesaplarının değerlenmiş bakiyeyle kapatılması.
Estimated Time:2m 30s
Question 157Question

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli geçici mizanında yer alan yabancı paralı varlıklarına ilişkin hesap bakiyeleri ve kayıtlı değerleri şu şekildedir:

- 100.02100.02 USD Kasası: 10.00010.000 USD (Kayıtlı Değer: 300.000300.000 TL)
- 102.02102.02 USD Banka Hesabı: 20.00020.000 USD (Kayıtlı Değer: 610.000610.000 TL)

TCMB tarafından değerleme günü için ilan edilen kurlar aşağıda sunulmuştur:

Kur TürüDeğer (11 USD)
Efektif Alış32,0032,00 TL
Efektif Satış32,1032,10 TL
Döviz Alış32,2032,20 TL
Döviz Satış32,3032,30 TL

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonu değerleme işlemleri sonucunda kaydedilmesi gereken toplam kambiyo karı tutarı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 54.00054.000 TL

Answer

İşletmenin dönem sonunda kaydetmesi gereken toplam kambiyo karı tutarı 54.00054.000 TL'dir.
Dönem sonu değerlemesinde, işletmenin kasasındaki nakit yabancı paralar (efektif) için TCMB Efektif Alış kuru, bankadaki mevduatları için ise TCMB Döviz Alış kuru kullanılır. Kasa için 10.000×32,00=320.00010.000 \times 32,00 = 320.000 TL (Kar: 20.00020.000 TL) ve banka için 20.000×32,20=644.00020.000 \times 32,20 = 644.000 TL (Kar: 34.00034.000 TL) değerlerine ulaşıldığında, toplam kambiyo karı 54.00054.000 TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Kasa hesabındaki efektif mevcudun değerlenmesi
10.000 USD×32,00 TL (Efektif Alıs¸)=320.000 TL10.000 \text{ USD} \times 32,00 \text{ TL (Efektif Alış)} = 320.000 \text{ TL}
Kasada bulunan nakit yabancı paralar (efektif), dönem sonunda TCMB Efektif Alış kuru ile değerlenir.
2
Banka hesabındaki döviz mevcudun değerlenmesi
20.000 USD×32,20 TL (Do¨viz Alıs¸)=644.000 TL20.000 \text{ USD} \times 32,20 \text{ TL (Döviz Alış)} = 644.000 \text{ TL}
Bankadaki vadesiz veya vadeli döviz hesapları, dönem sonunda TCMB Döviz Alış kuru ile değerlenir.
3
Hesap bazında değerleme farklarının (kambiyo karı) hesaplanması
Kasa: 320.000300.000=20.000 TL320.000 - 300.000 = 20.000 \text{ TL}; Banka: 644.000610.000=34.000 TL644.000 - 610.000 = 34.000 \text{ TL}
Yeni değer ile kayıtlı değer arasındaki olumlu fark kambiyo karını ifade eder.
4
Toplam kambiyo karının belirlenmesi
20.000+34.000=54.000 TL20.000 + 34.000 = 54.000 \text{ TL}
Her iki hesaptan elde edilen kar tutarları toplanarak toplam sonuca ulaşılır.

Key Concept

Efektif ve döviz ayrımına göre kur değerlemesi

Practice More

Benzer bir soruda yabancı paralı bir borcun (320 Satıcılar) değerlemesi sırasında Döviz Satış kurunun kullanılması gerektiğini unutmayınız.
Estimated Time:2m 30s
Question 158Question

(A) İşletmesi, Mayıs 2026 tarihinde transit ticaret rejimi çerçevesinde yurt dışındaki bir tedarikçiden satın aldığı malları, Türkiye'ye ithal etmeden doğrudan üçüncü bir ülkeye satmıştır. Gerçekleştirilen bu ticari işleme ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

İşlem TipiTutar (USD)Döviz Kuru
Mal Alışı (Vadeli)120.000120.000 USD11 USD = 3434 TL
Mal Satışı (Vadeli)160.000160.000 USD11 USD = 3434 TL

Bu bilgilere göre, işletmenin satış aşamasında yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 120 ALICILAR 5.440.000 / 601 YURTDIŞI SATIŞLAR 5.440.000

Answer

Satış hasılatının 120 Alıcılar borçlu ve 601 Yurtdışı Satışlar alacaklı olacak şekilde kaydedildiği işlem doğrudur.
Transit ticaret işlemlerinde, yurt dışından alınan malların Türkiye gümrük hattını geçmeden (veya antrepolar üzerinden millileştirilmeden) doğrudan başka bir ülkeye satılması söz konusudur. Bu durumda işlem KDV'den istisnadır. Satış işlemi yurt dışındaki bir alıcıya yapıldığı için gelir '601 Yurtdışı Satışlar' hesabında izlenmelidir. Satış tutarı olan 160.000160.000 USD, kur (3434 TL) ile çarpılarak 5.440.0005.440.000 TL hasılat olarak kaydedilir.

Step-by-Step Solution

1
Satış hasılatının Türk Lirası cinsinden değerini hesaplayınız.
160.000 USD×34 TL=5.440.000 TL160.000 \text{ USD} \times 34 \text{ TL} = 5.440.000 \text{ TL}
Muhasebe kayıtları ulusal para birimi (TL) üzerinden yapılır.
2
Transit ticaretin vergi ve hesap planı kurallarını belirleyiniz.
KDV muafiyeti uygulanır ve hasılat 601 nolu hesapta takip edilir.
Mallar Türkiye gümrük bölgesine girmediği için KDV doğmaz; yurt dışına teslim edildiği için yurtdışı satış olarak değerlendirilir.
3
Yevmiye kaydını oluşturunuz.
120 Alıcılar borçlu, 601 Yurtdışı Satışlar alacaklı.
Vadeli satış nedeniyle alacak doğmuş ve gelir elde edilmiştir.

Key Concept

Transit Ticaretin KDV Muafiyeti ve Hasılat Kaydı

Practice More

Transit ticaret kapsamında ödenen nakliye masraflarının malın maliyetine mi yoksa gider hesaplarına mı ekleneceğine dair kuralları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 159Question

(K) Mobilya Üretim İşletmesi, Ağustos 2026 tarihinde bir dış ticaret sermaye şirketine ihraç edilmek kaydıyla 600.000600.000 TL tutarında ofis mobilyası teslim etmiştir. İşletmenin bu satış işlemi ile ilgili KDV oranı %20\%20 olup, malların bedeli işletmenin banka hesabına yatırılmıştır.

KDV Kanunu'nun 11/1-c maddesi (Tecil-Terkin) kapsamında gerçekleştirilen bu işlemde, imalatçı işletmenin satış anında yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 102 BANKALAR 600.000600.000 (B), 192 DİĞER KDV 120.000120.000 (B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR 600.000600.000 (A), 392 DİĞER KDV 120.000120.000 (A)

Answer

İmalatçı işletme satış bedelini (KDV hariç) banka hesabına borç kaydederken, tahsil edilmeyen KDV tutarını '192 Diğer KDV' borcuna ve '392 Diğer KDV' alacağına kaydederek tecil işlemini muhasebeleştirmelidir.
Doğru yevmiye kaydı, bankaya giren net tutarı (600.000600.000), brüt satışı (600.000600.000) ve tahsil edilmeyip ertelenen (tecil edilen) KDV tutarını (120.000120.000) '192 Diğer KDV' ve '392 Diğer KDV' hesapları aracılığıyla göstermektedir. Bu yöntem, ihraç kayıtlı satışın temel özelliğini yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
KDV tutarının hesaplanması
600.000×0,20=120.000600.000 \times 0,20 = 120.000 TL
İşlem bedeli üzerinden yasal KDV oranı uygulanarak tecil edilecek tutar bulunur.
2
Tahsil edilen bedelin tespiti
600.000600.000 TL
İhraç kayıtlı teslimlerde alıcıdan sadece mal bedeli tahsil edilir, KDV tahsil edilmez.
3
Yevmiye maddesinin oluşturulması
Banka borçlandırılır, Satışlar alacaklandırılır; tecil edilen KDV için 192/392 hesaplar çalıştırılır.
Tecil-terkin sisteminin muhasebe standartlarına göre kaydedilmesi gerekir.

Key Concept

İhraç Kayıtlı Teslimlerde Tecil-Terkin Muhasebesi
Estimated Time:1m 30s
Question 160Question

Aras Dış Ticaret A.Ş., yurt dışındaki bir firmadan 500.000500.000 TL fatura bedeli ile ticari mal ithal etmiştir. İthalat süreciyle ilgili aşağıdaki harcamalar yapılmıştır:

Harcama TürüTutar (TL)
Navlun (Nakliye) gideri40.00040.000
Sigorta gideri10.00010.000
Gümrük vergisi60.00060.000
Malların depoya alınmasından sonraki bir aylık ardiye (depolama) gideri5.0005.000

İşletme, ayrıca bu işlemler için 122.000122.000 TL tutarında indirilebilir Katma Değer Vergisi (KDV) ödemiştir. Buna göre, işletmenin ithal ettiği bu malların toplam maliyeti kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 610.000610.000

Answer

İthal edilen malların toplam maliyeti 610.000610.000 TL'dir.
İthalat işlemlerinde bir malın stok maliyeti, malın satın alma bedeli ile malların işletme deposuna getirilmesine kadar yapılan gümrük vergisi, nakliye (navlun), sigorta ve benzeri doğrudan ilgili giderlerin toplamından oluşur. Bu soruda fatura bedeli (500.000500.000), navlun (40.00040.000), sigorta (10.00010.000) ve gümrük vergisi (60.00060.000) toplamı olan 610.000610.000 TL malın maliyetini oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Maliyete dahil edilecek unsurların belirlenmesi
Fatura Bedeli, Navlun, Sigorta ve Gümrük Vergisi
Tek Düzen Hesap Planı ve stok değerleme esaslarına göre, malların gümrükten çekilip depoya girene kadar yapılan tüm zorunlu harcamalar maliyete eklenir.
2
Maliyet hesaplamasının yapılması
500.000+40.000+10.000+60.000=610.000500.000 + 40.000 + 10.000 + 60.000 = 610.000 TL
Doğrudan malın elde edilmesiyle ilgili olan dış ticaret giderleri ve vergiler toplanır.
3
Dönem gideri ve indirilecek KDV'nin ayıklanması
Ardiye (5.0005.000 TL) ve KDV (122.000122.000 TL) hariç tutulur
Mallar depoya ulaştıktan sonraki depolama giderleri dönem gideridir (760/770). İndirilebilir KDV ise bir maliyet unsuru değil, vergi alacağıdır (191).

Key Concept

İthalat Maliyeti Oluşumu ve Stok Değerleme Esasları

Practice More

İthalat işlemlerinde akreditif masraflarının ve banka komisyonlarının maliyete mi yoksa finansman giderine mi yazılması gerektiğini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 8 / 11Next
Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 8 | Examkin