İnşaat ve Taahhüt İşletmeleri Muhasebesi Practice Questions — KPSS Muhasebe — Page 5

Question 81Question →

Yıllara yaygın bir inşaat ve onarım projesini yürütmek amacıyla iki veya daha fazla gerçek veya tüzel kişinin bir araya gelerek oluşturduğu "İş Ortaklığı" ( $Joint$ $Venture$ ) modelinde, vergilendirme ve sorumluluk esasları açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ortaklar taahhüt edilen işin tamamından işverene karşı müteselsilen sorumludur ve ortaklığın talebi üzerine kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilebilir.

Her bir ortak sadece kendine ayrılan kısımdan sorumlu olup iş ortaklığı adına kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmesi kanunen mümkün değildir.

İnşaat süresince tahsil edilen hakediş bedelleri, işin bitimi beklenmeksizin doğrudan

600

Yurtiçi Satışlar hesabına gelir olarak kaydedilir.

Ortaklığa ait müşterek giderlerin tamamı doğrudan

740

Hizmet Üretim Maliyeti hesabına aktarılır ve yıl sonunda

170

nolu maliyet hesaplarına dağıtım yapılmaz.

İş ortaklığının tasfiyesi durumunda,

350

nolu hesapta biriken tutarlar iş bitimi beklenmeden ortakların şahsi ticari kazançlarına dahil edilir.

Show answer & explanation

Answer: Ortaklar taahhüt edilen işin tamamından işverene karşı müteselsilen sorumludur ve ortaklığın talebi üzerine kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilebilir.

Answer

İş ortaklıklarında ortakların işverene karşı müteselsil sorumluluğu vardır ve

5520

sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca dilerlerse kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirebilirler.

İş ortaklıklarını konsorsiyumlardan ayıran en temel özellik, ortakların işin tamamından müteselsilen (zincirleme) sorumlu olmasıdır. Ayrıca, bu yapılar adi ortaklık niteliğinde olmalarına rağmen, ortakların talebiyle kurumlar vergisi mükellefi olma hakkına sahiptirler.

Step-by-Step Solution

1

Ortaklık yapısının sorumluluk rejimini belirle

Müteselsil Sorumluluk

İş ortaklıklarında ortaklar, işin bir kısmından değil tamamından birlikte sorumludur.

2

Vergi kanunları açısından mükellefiyet durumunu kontrol et

İsteğe Bağlı Kurumlar Vergisi Mükellefiyeti

5520

sayılı KVK'ya göre iş ortaklıkları, adi ortaklık statüsünde kalabileceği gibi talep halinde kurumlar vergisi mükellefi de olabilirler.

3

Yıllara yaygın inşaat muhasebesi kurallarını uygula

170

ve

350

nolu hesapların kullanımı

İş bitimine kadar maliyetler

170

, hakedişler

350

nolu hesapta izlenir ve vergilendirme iş bitiminde yapılır.

Key Concept

İş Ortaklığı ve Konsorsiyum Ayrımı

Estimated Time:1m 30s

Question 82Question →

Anadolu Restorasyon A.Ş., $15$ Ekim $2025$ tarihinde Vakıflar Genel Müdürlüğü ile tarihi bir kervansarayın restorasyonu için sözleşme imzalamıştır. Sözleşme konusu işin $2027$ yılı içerisinde tamamlanması planlanmaktadır. $20$ Mart $2026$ tarihinde düzenlenen birinci hakediş raporuna göre, yüklenici firmaya ödenecek brüt hakediş tutarı $1.200.000$ TL olarak belirlenmiştir.

Bu bilgilere göre, söz konusu hakediş ödemesi üzerinden yapılması gereken vergi kesintisi (stopaj) tutarı ve yüklenici firmanın bu kesintiyi kaydedeceği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

60.000

TL -

193

Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar

36.000

TL -

193

Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar

60.000

TL -

360

Ödenecek Vergi ve Fonlar

57.142,86

TL -

193

Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar

60.000

TL -

350

Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri

Show answer & explanation

Answer: $60.000$ TL - $193$ Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar

Answer

Vergi kesintisi tutarı

60.000

TL olup yüklenici firma tarafından

193

Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabına kaydedilmelidir.

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde hakediş ödemeleri yapıldığında, ödemeyi yapan (işveren) taraf brüt tutar üzerinden

\%5

oranında vergi kesintisi yapmakla yükümlüdür. Yüklenici firma ise kendisinden kesilen bu tutarı ileride hesaplanacak vergisinden mahsup etmek üzere bir varlık hesabı olan

193

Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabının borcuna kaydeder.

1.200.000 \text{ TL} \times \%5 = 60.000 \text{ TL}

hesaplaması doğrudur.

Step-by-Step Solution

1

İşin yıllara yaygın olup olmadığını tespit etmek.

İş

2025

yılında başlamış ve

2027

yılında bitecektir, dolayısıyla birden fazla takvim yılına sirayet eden (yıllara yaygın) bir inşaat işidir.

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakediş ödemeleri sırasında vergi kesintisi (stopaj) yapılması yasal bir zorunluluktur.

2

Uygulanacak vergi kesintisi oranını belirlemek.

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde güncel stopaj oranı

\%5

olarak uygulanmaktadır.

Gelir Vergisi Kanunu'nun

94

. maddesi ve Kurumlar Vergisi Kanunu'nun

15

. maddesi uyarınca belirlenen oran budur.

3

Vergi kesintisi tutarını hesaplamak.

1.200.000 \text{ TL} \times 0,05 = 60.000 \text{ TL}

Stopaj, hakedişin brüt tutarı üzerinden hesaplanır.

4

Kesintinin kaydedileceği hesabı belirlemek.

193

Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar

Yüklenici firma için bu kesinti, gelecekte tahakkuk edecek kurumlar vergisinden mahsup edilecek bir ön ödeme niteliğindedir.

Key Concept

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakediş bedelleri üzerinden brüt tutar baz alınarak

\%5

oranında vergi kesintisi yapılır ve bu tutar yüklenici firma tarafından

193

Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabında izlenir.

Hints

1

İşin başlangıç ve bitiş tarihlerine bakarak 'yıllara yaygın' olup olmadığını belirleyin.

2

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakedişlerden yapılan stopaj oranının

\%5

olduğunu hatırlayın.

3

Yüklenici firma açısından bu kesinti ileride ödenecek vergiden düşüleceği için bir varlık hesabında (193 nolu hesap) takip edilir.

Practice More

İşverenin (Vakıflar Genel Müdürlüğü) yapacağı muhasebe kaydında hangi hesapların alacaklandırılacağını düşünerek pekiştirme yapabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 83Question →

Körfez Altyapı Çözümleri A.Ş., $2024$ yılında başladığı ve yıllara yaygın inşaat işi kapsamında değerlendirilen "Kuzey Otoyolu Viyadük İnşaatı" projesini tamamlamıştır. Projeye ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / İşlem Detayı	Tutar / Tarih
$170$ Yıllara Yaygın İnşaat Maliyetleri Hesabı Bakiyesi	$7.450.000$ TL
$350$ Yıllara Yaygın İnşaat Hakediş Bedelleri Hesabı Bakiyesi	$9.200.000$ TL
Projeye Paylaştırılan Müşterek Genel Giderler Tutarı	$120.000$ TL
Geçici Kabul Tutanağının Düzenlenme Tarihi	$28.12.2025$
Geçici Kabul Tutanağının İdare Tarafından Onaylanma Tarihi	$15.01.2026$

Bu bilgilere göre, söz konusu inşaat işinden elde edilen kâr veya zarar tutarı ile bu tutarın hangi yılın gelir tablosuna yansıtılacağı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

1.630.000

TL kâr —

2026

yılı

1.630.000

TL kâr —

2025

yılı

1.750.000

TL kâr —

2026

yılı

1.750.000

TL kâr —

2025

yılı

1.630.000

TL zarar —

2026

yılı

Show answer & explanation

Answer: $1.630.000$ TL kâr — $2026$ yılı

Answer

1.630.000

TL kâr tutarının

2026

yılının gelir tablosunda raporlanması gerekmektedir.

Vergi kanunları uyarınca yıllara yaygın inşaat işlerinde geçici kabulün yapıldığı işlerde işin bittiği yıl, geçici kabul tutanağının idarece onaylandığı yıldır. Soruda onay tarihi

15.01.2026

olduğu için kâr/zarar

2026

yılına aittir. Kâr hesabı ise toplam hakediş tutarı olan

9.200.000

TL'den, doğrudan maliyetler (

7.450.000

TL) ve müşterek gider payının (

120.000

TL) toplamı olan

7.570.000

TL çıkarılarak

1.630.000

TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

İşin bitim tarihinin tespit edilmesi

15.01.2026

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde geçici kabul usulüne tabi olan işlerde işin bitim tarihi, geçici kabul tutanağının idarece onaylandığı tarihtir (GVK Madde 44).

2

İnşaatın toplam maliyetinin hesaplanması

7.570.000

TL

Toplam maliyet,

170

nolu hesapta biriken direkt maliyetler (

7.450.000

TL) ile bu projeye paylaştırılan müşterek giderlerin (

120.000

TL) toplamından oluşur.

3

İnşaat kâr/zararının hesaplanması

1.630.000

TL kâr

350

nolu hesapta takip edilen toplam hakediş bedelinden (

9.200.000

TL) toplam maliyet (

7.570.000

TL) çıkarılır.

Key Concept

Yıllara Yaygın İnşaat İşlerinde Kar/Zarar Tespiti ve Geçici Kabul Onay Tarihinin Önemi

Hints

1

Yıllara yaygın inşaat işlerinde işin bittiği yılı tayin ederken hangi belgenin onay tarihine bakıldığını hatırlayın.

2

Maliyet tutarını hesaplarken sadece

170

nolu hesaptaki rakamı değil, varsa diğer dağıtılan giderleri de hesaba katmalısınız.

Practice More

İşin bitiminde

170

ve

350

nolu hesapların hangi gelir tablosu hesaplarına aktarılarak kapatıldığını inceleyen yevmiye maddesi sorularını çözebilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 84Question →

Bir inşaat taahhüt işletmesi, bir belediye ile $15$ Ocak $2026$ tarihinde 'şehir parkı düzenleme ve peyzaj' işi için sözleşme imzalamıştır. Sözleşme hükümlerine göre yer teslimi aynı tarihte yapılmış ve işin $15$ Kasım $2026$ tarihinde tamamlanması kararlaştırılmıştır. İşletme; Mart, Haziran ve Ağustos aylarında üç adet ara hakediş tahsil etmiştir. Ancak belediyenin talebi üzerine yapılan proje değişikliği neticesinde $25$ Eylül $2026$ tarihinde ek bir protokol imzalanmış ve işin bitiş tarihi $20$ Mart $2027$ olarak güncellenmiştir. İşletme, Ekim $2026$ ve Ocak $2027$ aylarında da hakediş ödemeleri almaya devam etmiştir.

Gelir Vergisi Kanunu'nun $42$ . maddesi (Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşleri) ve ilgili genel tebliğler uyarınca, bu işin vergi ve muhasebe uygulamalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İş, süre uzatımının yapıldığı

25

Eylül

2026

tarihinden itibaren 'yıllara yaygın' nitelik kazanır; bu tarihten sonraki hakediş ödemelerinden vergi kesintisi yapılmalı, ancak bu tarihten önce yapılan ödemelerden kesinti aranmamalıdır.

İşin başlangıçta aynı takvim yılı içinde biteceği öngörüldüğünden, sonradan süre uzatılsa dahi bu iş GVK

42

. madde kapsamına girmez ve hiçbir ödemeden stopaj yapılmaz.

Süre uzatımı protokolünün yapıldığı tarihten itibaren, o güne kadar

740

No'lu hesapta izlenen tüm maliyetler doğrudan

622

No'lu hesaba devredilmeli ve

2026

yılı sonunda kar/zarar tablosuna yansıtılmalıdır.

İşin yıllara yaygın hale gelmesi nedeniyle, Ocak-Eylül döneminde tahsil edilen ilk üç hakediş için de geriye dönük olarak stopaj hesaplanmalı ve pişmanlıkla beyan edilmelidir.

Süre uzatımı işi 'yıllara yaygın' hale getirse de, belediye bir kamu kurumu olduğu için bu faaliyet 'hizmet işi' sayılır ve maliyetler

170

yerine doğrudan

150

No'lu hesapta takip edilir.

Show answer & explanation

Answer: İş, süre uzatımının yapıldığı $25$ Eylül $2026$ tarihinden itibaren 'yıllara yaygın' nitelik kazanır; bu tarihten sonraki hakediş ödemelerinden vergi kesintisi yapılmalı, ancak bu tarihten önce yapılan ödemelerden kesinti aranmamalıdır.

Answer

İşin süre uzatımı nedeniyle yıllara yaygın hale geldiği Eylül 2026 tarihinden itibaren yapılan hakedişlerden stopaj yapılmalı, önceki hakedişler ise bu kapsam dışında tutulmalıdır.

Doğru ifadeye göre, işin süre uzatımı protokolüyle takvim yılı sınırını aştığı

25

Eylül

2026

tarihinden itibaren GVK

42

. madde kapsamına girdiği kabul edilir. Bu tarihten sonraki ödemeler stopaja tabi olurken, önceki dönemde yasal olarak stopajsız ödenen hakedişler için bir düzeltme yapılmaz.

Step-by-Step Solution

1

İşin başlangıçtaki statüsünü değerlendir

Ocak 2026 - Kasım 2026 arası planlandığı için başlangıçta GVK 42 kapsamında değildir.

Aynı takvim yılı içinde başlayan ve biten işler yıllara yaygın sayılmaz.

2

Süre uzatımı etkisini analiz et

Bitiş tarihi Mart 2027'ye çekilmiştir; iş artık farklı takvim yıllarına yayılmaktadır.

Bir takvim yılında başlayıp sonraki takvim yıllarında devam eden inşaat taahhüt işleri GVK 42 kapsamına girer.

3

Yıllara yaygınlık statüsünün başladığı tarihi tespit et

Protokolün imzalandığı

25

Eylül

2026

tarihi başlangıç noktasıdır.

İşin niteliğinin değiştiği resmi tarih, süre uzatımının onaylandığı tarihtir.

4

Vergi stopajı (tevkifat) kurallarını uygula

Ekim

2026

ve Ocak

2027

hakedişlerinden stopaj yapılır; Mart, Haziran ve Ağustos ödemelerine dokunulmaz.

GVK Genel Tebliğleri uyarınca, sonradan yıllara sari olan işlerde stopaj yükümlülüğü geriye yürümez.

5

Muhasebe kayıt düzenini güncelle

Maliyetler

170

(Yıllara Yaygın İnşaat Maliyetleri), hakedişler ise

350

(Yıllara Yaygın İnşaat Hakediş Bedelleri) hesabına taşınır.

İş bitene kadar kar/zarar tespiti yapılmayacağı için maliyet ve gelirler bilanço hesaplarında bekletilmelidir.

Key Concept

Yıllara Yaygın İnşaat İşlerinde Süre Uzatımı ve GVK 42 Statüsüne Geçiş

Hints

1

GVK 42. maddesi sadece başlangıçta planlanan sürelere değil, fiilen takvim yılını aşan inşaat işlerine odaklanır.

2

Süre uzatımı durumunda stopajın (vergi kesintisi) hangi tarihten itibaren başlayacağına dair yasal tebliğlerde 'geriye yürümez' ilkesi mevcuttur.

3

İş yıllara yaygın hale geldiği an, dönem sonunda kar/zarar çıkarmak yerine tüm maliyet ve gelirlerin iş bitimine kadar ertelenmesi gerekir.

Practice More

İşin bitiminde (geçici kabul onayı) 170 ve 350 nolu hesapların nasıl kapatıldığını inceleyen bir soru çözülebilir.

Estimated Time:3m 0s

Question 85Question →

Ardıç İnşaat A.Ş., $15$ Eylül $2025$ tarihinde bir kamu kurumu ile 'Hizmet Binası Güçlendirme' işi için sözleşme imzalamıştır. İşin $2026$ yılı Kasım ayında tamamlanması öngörülmektedir. $2026$ yılının Mart ayında düzenlenen ve brüt tutarı $500.000$ TL olan hakediş raporu idare tarafından onaylanmıştır. (KDV oranı $\%20$ olarak dikkate alınacaktır.)

Bu bilgilere göre, söz konusu hakediş ödemesi sırasında yapılması gereken vergi kesintisi (stopaj) tutarı ve yüklenici firmanın bu kesintiyi kaydedeceği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

25.000

TL —

193

Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar

15.000

TL —

193

Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar

30.000

TL —

193

Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar

25.000

TL —

360

Ödenecek Vergi ve Fonlar

75.000

TL —

193

Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar

Show answer & explanation

Answer: $25.000$ TL — $193$ Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar

Answer

Vergi kesintisi tutarı

25.000

TL olup, yüklenici firma tarafından 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabında izlenmelidir.

İşin

2025

yılında başlayıp

2026

yılında tamamlanacak olması, onu GVK 42 kapsamında 'yıllara yaygın inşaat ve onarım işi' haline getirir. Bu tür işlerde hakediş bedelleri üzerinden yapılan vergi kesintisi oranı

\%5

’tir.

500.000

TL brüt hakedişin

\%5

’i olan

25.000

TL, yüklenici firma açısından peşin ödenen bir vergidir ve bu nedenle 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabının borcuna kaydedilmelidir.

Step-by-Step Solution

1

İşin yıllara yaygın olup olmadığını tespit etme

İş

2025

yılında başlayıp

2026

yılında biteceği için yıllara yaygın inşaat ve onarım işi kapsamındadır.

GVK Madde 42 uyarınca birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat işlerinde özel vergilendirme rejimi uygulanır.

2

Uygulanacak stopaj oranını belirleme

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakediş ödemeleri üzerinden yapılacak vergi kesintisi oranı

\%5

’tir.

Güncel yasal düzenlemeler uyarınca hakediş bedellerinden yapılacak tevkifat oranı bu şekilde belirlenmiştir.

3

Stopaj tutarını hesaplama

500.000 \text{ TL} \times 0,05 = 25.000 \text{ TL}

Vergi kesintisi, KDV hariç brüt hakediş bedeli üzerinden hesaplanır.

4

Muhasebe hesabını belirleme

193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabı.

Yüklenici firma, kendisinden kesilen bu vergileri işin bittiği yıl beyan edeceği vergiden mahsup etmek üzere geçici olarak aktif karakterli bir hesapta takip eder.

Key Concept

GVK 42 Kapsamında Tevkifat Uygulaması

Practice More

İşin geçici kabulü yapıldığında, 193 nolu hesaptaki tutarların nasıl mahsup edileceğini içeren bir soru çözmek konuyu pekiştirecektir.

Estimated Time:1m 30s

Question 86Question →

Akasya Altyapı A.Ş., Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) ile $10$ Ekim $2025$ tarihinde bir havalimanı pist aydınlatma sistemi yenileme işi için sözleşme imzalamıştır. Söz konusu işin $2026$ yılının Kasım ayında bitirilmesi planlanmaktadır. Mart $2026$ tarihinde onaylanan birinci hakediş raporunda brüt hakediş bedeli $1.800.000$ TL olarak belirlenmiştir. KDV oranı $\%20$ olarak uygulanmaktadır.

Buna göre, bu hakediş ödemesi üzerinden kesilmesi gereken gelir vergisi tevkifatı (stopaj) tutarı kaç TL'dir?

36.000

TL

54.000

TL

90.000

TL

108.000

TL

270.000

TL

Show answer & explanation

Answer: $90.000$ TL

Answer

90.000

TL tutarındaki tevkifat doğrudur.

Söz konusu iş

2025

yılında başlayıp

2026

yılında tamamlanacağı öngörüldüğü için 'yıllara yaygın inşaat ve onarım işi' niteliğindedir. Gelir Vergisi Kanunu'nun

42

. ve

94

. maddeleri uyarınca, bu tür işlerde ödenen hakediş bedellerinden

\%5

oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması zorunludur. Hesaplama

1.800.000

TL (Brüt Hakediş)

\times \%5 = 90.000

TL şeklinde gerçekleştirilir.

Step-by-Step Solution

1

İşin niteliğini belirle

Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşi

İş

2025

yılında başlamış ve

2026

yılında bitecektir; birden fazla takvim yılına sarktığı için GVK

42

. madde kapsamındadır.

2

Uygulanacak tevkifat (stopaj) oranını tespit et

\%5

GVK Madde

94/1

uyarınca yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde hakediş ödemelerinden yapılacak kesinti oranı

\%5

olarak belirlenmiştir.

3

Matrahı belirle ve hesaplama yap

1.800.000 \times 0,05 = 90.000

TL

Vergi kesintisi, KDV hariç brüt hakediş bedeli üzerinden hesaplanır.

Key Concept

Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşlerinde Gelir Vergisi Tevkifatı

Question 87Question →

Gelir Vergisi Kanunu'na ( $GVK$ Madde $42$ ) göre, bir inşaat ve onarım işinin "yıllara yaygın inşaat ve onarım işi" kapsamında değerlendirilerek özel vergilendirme rejimine tabi olabilmesi için aşağıdaki şartlardan hangisinin gerçekleşmesi zorunludur?

İşin başkası adına bir taahhüt sözleşmesine dayanması ve birden fazla takvim yılına sirayet etmesi

İnşaatın "yap-sat" (özel inşaat) kapsamında işletmenin kendi mülkiyetindeki bir arazi üzerinde yapılması

Alınan hakediş bedellerinin tahsil edildiği dönemde doğrudan "

600

Yurtiçi Satışlar" hesabına gelir kaydedilmesi

İşle ilgili ödenen hakedişlerden sadece işin bittiği yılın sonunda topluca vergi tevkifatı (stopaj) yapılması

Müşterek genel giderlerin tüm inşaat projelerine mutlaka eşit tutarlar kullanılarak paylaştırılması

Show answer & explanation

Answer: İşin başkası adına bir taahhüt sözleşmesine dayanması ve birden fazla takvim yılına sirayet etmesi

Answer

İşin bir başkası adına taahhüt sözleşmesine dayanması ve birden fazla takvim yılına sirayet etmesi bu tür işlerin kapsamını belirleyen zorunlu şarttır.

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinin vergilendirilmesi özel bir rejime (GVK Madde 42) tabidir. Bu rejimin uygulanabilmesi için işin; bir inşaat veya onarım işi olması, bir başkası adına taahhüde dayalı olarak yapılması ve başladığı yıldan sonraki bir takvim yılında sona ermesi (yıl aşması) gerekir. Bu iki şart bir arada gerçekleştiğinde kazanç, işin bittiği yılın geliri sayılır.

Step-by-Step Solution

1

GVK

Madde

42

kapsamındaki şartları analiz et.

İlgili madde; inşaat ve onarım işi olma, taahhüde dayanma ve birden fazla takvim yılına sirayet etme şartlarını arar.

Yasal tanımın unsurlarını belirlemek için.

2

"Taahhüt" kavramını değerlendir.

İşin bir işveren adına ve sözleşmeye dayalı yapılması gerekir (Özel/yap-sat inşaatlar bu kapsama girmez).

Özel inşaat ile taahhüt inşaat ayrımını yapmak için.

3

"Takvim yılına sirayet" kavramını değerlendir.

İşin başladığı tarih ile bittiği tarih arasında en az bir

31

Aralık tarihinin geçmesi gerekir.

Sürenin uzunluğundan ziyade yıl değişiminin önemini vurgulamak için.

Key Concept

GVK Madde 42 Kapsam Şartları

Hints

1

GVK

42

. madde, işin süresinin toplam gün sayısına değil, yıl değişimine bakar.

2

İşin mutlaka başkası için yapılması (taahhüt) gerekir; kendi malını yapanlar bu kapsamda değildir.

3

Doğru seçenek hem taahhüt hem de takvim yılı geçişi şartlarını içeren ifadedir.

Practice More

İşin bitiş tarihi olarak 'geçici kabul' tarihinin önemini araştırabilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 88Question →

Özel (kendi nam ve hesabına) inşaat faaliyeti yürüten bir işletmede, satılmak üzere inşa edilen ancak dönem sonu itibarıyla henüz tamamlanmamış olan konutların maliyetleri aşağıdaki hesapların hangisinde takip edilir?

151 Yarı Mamuller - Üretim

170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri

153 Ticari Mallar

258 Yapılmakta Olan Yatırımlar

740 Hizmet Üretim Maliyeti

Show answer & explanation

Answer: 151 Yarı Mamuller - Üretim

Answer

Özel inşaat işletmelerinde henüz tamamlanmamış konut maliyetleri 151 Yarı Mamuller - Üretim hesabında izlenir.

Özel (yap-sat) inşaat faaliyetleri, bir ürünün sıfırdan meydana getirilmesi süreci olduğu için 'üretim' faaliyeti sayılır. Bu kapsamda, inşaat süreci devam eden ve henüz tamamlanıp 'mamul' (152) vasfını kazanmamış olan fiziksel yapılar stoklar grubundaki 'Yarı Mamuller - Üretim' hesabında maliyet bedeli ile takip edilmelidir.

Step-by-Step Solution

1

İnşaatın niteliğini belirlemek

Özel (kendi nam ve hesabına) inşaat

Soruda işletmenin satmak amacıyla kendi namına inşaat yaptığı belirtilmiştir; bu bir üretim faaliyetidir.

2

Üretim sürecindeki aşamayı tespit etmek

Henüz tamamlanmamış inşaat

Dönem sonu itibarıyla inşaatın bitmediği belirtilmiştir.

3

Uygun stok hesabını seçmek

151 Yarı Mamuller - Üretim

Tekdüzen Hesap Planı'na göre, üretim sürecinde olan ancak henüz mamul haline gelmemiş unsurlar yarı mamul olarak sınıflandırılır.

Key Concept

Özel inşaat işlerinde maliyetlerin üretim (stok) hesaplarında izlenmesi

Hints

1

İşletmenin bu inşaatı satmak için mi yoksa kendi kullanımı için mi yaptığına dikkat edin.

2

Özel inşaat işlerinde inşaat bir 'mamul' üretimi olarak değerlendirilir.

3

Üretimi bitmemiş bir ürünün maliyeti hangi stok hesabında bekletilir?

Practice More

İnşaat tamamlandığında maliyetlerin hangi hesaba devredileceğini ve satış anında hangi maliyet hesabının (620 vs 622) kullanılacağını gözden geçirin.

Estimated Time:45s

Question 89Question →

Zirve İnşaat A.Ş., $2025$ yılında ihale yoluyla üstlendiği ve $2027$ yılında tamamlanması öngörülen bir halk kütüphanesi inşaatı projesi kapsamında, $2026$ yılının Temmuz ayında brüt $1.500.000$ TL tutarında bir hakediş raporu onaylatmıştır. Şirket, hakediş bedelini yasal vergi kesintileri düşüldükten sonra banka hesabına tahsil etmiştir. Yıllara yaygın inşaat ve onarım işi niteliğindeki bu projede, tahakkuk eden hakediş bedelinin işin bitimine (geçici kabule) kadar izlenmesi gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri

600 Yurtiçi Satışlar

170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri

380 Gelecek Aylara Ait Gelirler

340 Alınan Sipariş Avansları

Show answer & explanation

Answer: 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri

Answer

Hakediş bedellerinin iş bitimine kadar '350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri' hesabında izlenmesi gerekir.

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde, projenin başlangıcından geçici kabulün onaylandığı tarihe kadar tahakkuk eden ve tahsil edilen hakediş bedelleri, hasılatın henüz kesinleşmemesi nedeniyle bir pasif hesap olan '350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri' hesabında izlenir. Bu hesap, işin bitiminde ilgili gelir hesaplarına devredilerek kapatılır.

Step-by-Step Solution

1

Hakedişin mahiyetini belirleme

İş yıllara yaygın olduğu için hakediş bir peşin gelir niteliğindedir.

Yıllara yaygın inşaat işlerinde kar/zarar iş bittiğinde (geçici kabulde) tespit edilir.

2

Vergi kesintisini (Stopaj) hesaplama

1.500.000 \times 0,05 = 75.000

TL kesinti.

Yıllara yaygın inşaat işlerinde yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılması zorunludur.

3

Muhasebe kaydını kurgulama

102 Bankalar (Borçlu), 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar (Borçlu), 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri (Alacaklı).

Hakedişin brüt tutarı bilanço pasifinde bir yükümlülük olarak izlenmelidir.

Key Concept

Özel İnşaat ve Taahhüt Muhasebesinde Hakedişlerin Muhasebeleştirilmesi

Hints

1

Yıllara yaygın inşaat işlerinde kâr veya zarar ne zaman tespit edilir?

2

Hakedişler bir gelir kalemidir ancak iş bitene kadar geçici bir hesapta bekletilmesi gerekir.

3

Tek düzen hesap planında 170 nolu maliyet hesabının karşıtı olan pasif karakterli hesabı düşünün.

Practice More

Geçici kabul yapıldığında 350 ve 170 nolu hesapların nasıl kapatıldığını inceleyen bir soru çözebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 90Question →

Safir İnşaat Ltd. Şti., $2025$ yılında başladığı bir hastane ek bina inşaatı projesi kapsamında $2026$ yılı Mart ayında $800.000$ TL tutarında brüt hakediş bedeli tahakkuk ettirmiştir. Söz konusu işin birden fazla takvim yılına sirayet eden yıllara yaygın inşaat ve onarım işi kapsamında olduğu bilinmektedir.

Buna göre, Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca bu hakediş ödemesi üzerinden yapılması gereken vergi kesintisi (stopaj) tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

40.000

TL

24.000

TL

80.000

TL

160.000

TL

Vergi kesintisi yapılmaz

Show answer & explanation

Answer: $40.000$ TL

Answer

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde hakediş ödemeleri üzerinden yapılması gereken vergi kesintisi tutarı

40.000

TL'dir.

Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesi ve Kurumlar Vergisi Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca, yıllara yaygın inşaat ve onarım işi yapanlara ödenen hakediş bedellerinden

\%5

oranında vergi kesintisi yapılması zorunludur. Soru verisinde yer alan

800.000

TL brüt hakediş tutarına

\%5

oranı uygulandığında (

800.000 \times 0,05

) ortaya çıkan

40.000

TL doğru kesinti tutarıdır.

Step-by-Step Solution

1

İşin niteliğini ve hakedişin brüt tutarını belirleyin.

İş yıllara yaygındır ve brüt hakediş tutarı

800.000

TL'dir.

Vergi kesintisinin yapılabilmesi için işin yıllara yaygın inşaat ve onarım işi kapsamında olması gerekir.

2

Yıllara yaygın inşaat işlerinde geçerli olan gelir vergisi stopaj oranını uygulayın.

Stopaj oranı:

\%5

.

2021

yılından itibaren geçerli olan mevzuat uyarınca bu tür işlerde kesinti oranı

\%5

olarak belirlenmiştir.

3

Brüt hakediş tutarı ile vergi oranını çarparak kesinti tutarını bulun.

800.000 \times 0,05 = 40.000

TL.

Kesinti tutarı her zaman brüt hakediş bedeli üzerinden hesaplanır.

Key Concept

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde hakediş ödemeleri üzerinden yapılan

\%5

oranındaki vergi kesintisi (stopaj).

Hints

1

İşin 'yıllara yaygın inşaat' olması durumunda hakedişlerden stopaj yapılması gerektiğini hatırlayın.

2

Hakediş ödemelerinde brüt tutar üzerinden hesaplama yapılır ve güncel oran

\%5

'tir.

Practice More

Vergi kesintisi yapılan bu tutarın muhasebe kaydında '193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar' hesabında nasıl takip edildiğini inceleyin.

Estimated Time:45s

Question 91Question →

(S) İnşaat Taahhüt İşletmesi, $2026$ yılında eş zamanlı olarak iki farklı proje yürütmektedir. Birinci proje, bir kamu kurumu ile imzalanan yıllara yaygın "Baraj İnşaatı" (Proje A), ikinci proje ise işletmenin kendi nam ve hesabına yürüttüğü "Konut Yap-Sat" (Proje B) işidir.

$2026$ yılı sonu itibarıyla projelerle ilgili maliyet verileri şöyledir:

Gider Türü	Proje A (Taahhüt)	Proje B (Özel)	Müşterek (Ortak)
Direkt İlk Madde ve Malzeme	$5.000.000$ TL	$7.000.000$ TL	-
Direkt İşçilik Giderleri	$3.000.000$ TL	$5.000.000$ TL	-
Genel Üretim Giderleri	-	-	$2.000.000$ TL
Amortisman Giderleri	-	-	$1.500.000$ TL

İşletme, müşterek giderlerin dağıtımında Vergi Usul Kanunu (VUK) uyarınca "harcama tutarları" (direkt maliyetler) esasını kullanmaktadır. Buna göre, $2026$ yılı sonunda Proje A için "170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri" hesabına aktarılması gereken toplam tutar kaç TL'dir?

9.400.000

23.500.000

9.750.000

8.000.000

14.100.000

Show answer & explanation

Answer: $9.400.000$

Answer

Proje A için 170 nolu hesaba aktarılması gereken toplam tutar

9.400.000

TL'dir.

Doğru cevap

9.400.000

TL'dir. Bu tutar, Proje A'nın kendi direkt giderleri olan

8.000.000

TL ile toplam

3.500.000

TL tutarındaki müşterek giderlerin

\%40

lık payına isabet eden

1.400.000

TL'nin toplamıdır.

\%40

lık oran, Proje A'nın direkt giderinin (

8M

) toplam direkt giderlere (

20M

) bölünmesiyle elde edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1

Projelerin toplam direkt maliyetlerini hesapla.

Proje A:

5M + 3M = 8.000.000

TL; Proje B:

7M + 5M = 12.000.000

TL; Toplam:

20.000.000

TL.

Müşterek giderlerin dağıtım anahtarını (oranını) belirlemek için toplam harcama tutarı gereklidir.

2

Proje A'nın toplam harcamalar içindeki payını (dağıtım oranını) bul.

8.000.000 / 20.000.000 = 0,40

(yani

\%40

).

VUK uyarınca müşterek giderler, projelerin o yılki direkt harcamaları oranında dağıtılır.

3

Dağıtılacak toplam müşterek gider tutarını hesapla.

2.000.000

(GGE) +

1.500.000

(Amortisman) =

3.500.000

TL.

Hem genel giderler hem de ortak kullanılan varlıkların amortismanı maliyet havuzuna dahil edilir.

4

Müşterek giderlerden Proje A'ya düşen payı hesapla.

3.500.000 \times 0,40 = 1.400.000

TL.

Belirlenen dağıtım oranı toplam müşterek gidere uygulanır.

5

Proje A'nın toplam 170 nolu hesap maliyetini hesapla.

Direkt Giderler (

8.000.000

) + Müşterek Payı (

1.400.000

) =

9.400.000

TL.

Hesabın dönem sonu bakiyesi, o projeye ait tüm direkt ve dolaylı maliyetlerin toplamından oluşur.

Key Concept

Yıllara yaygın inşaat taahhüt işlerinde maliyetler 170 nolu hesapta takip edilirken, müşterek giderler VUK 43. madde gereği o yıl yapılan harcamalar oranında dağıtılmalıdır.

Hints

1

Öncelikle hangi projenin taahhüt (170) hangisinin özel inşaat (150-152) olduğunu ayırt edin.

2

Müşterek giderlerin (

3.500.000

TL) dağıtımı için Proje A'nın toplam direkt harcamalar içindeki yüzdesini hesaplayın.

3

Dağıtım oranı

\%40

tır. Bu oranı toplam ortak giderlere uygulayıp Proje A'nın direkt maliyetine ekleyin.

Practice More

Geçici kabul yapıldığında bu 170 nolu hesabın hangi hesaba devredilerek kapatılacağını düşünün.

Estimated Time:3m 0s

Question 92Question →

Bir otoyol projesini yürütmek üzere bir araya gelen (X) İnşaat A.Ş. ve (Y) Mühendislik Ltd. Şti., bir 'Konsorsiyum' sözleşmesi imzalamıştır. Konsorsiyum kapsamında (X) firması sadece tünel yapımını, (Y) firması ise sadece sinyalizasyon ve elektronik sistem işlerini üstlenmiştir. Sözleşmeye göre işin yıllara yaygın olduğu ve her ortağın kendi uzmanlık alanındaki kısımdan münhasıran sorumlu olduğu belirlenmiştir.

Buna göre, (X) İnşaat A.Ş.'nin üstlendiği tünel yapımı işi için elde ettiği hakediş bedelleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi muhasebe ve vergi mevzuatı açısından doğrudur?

Hakediş bedeli brüt tutar üzerinden '350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri' hesabına kaydedilmeli ve bu bedel üzerinden vergi kesintisi (stopaj) uygulanmalıdır.

Konsorsiyum yapısı gereği elde edilen hakediş bedeli, işin bitimi beklenmeksizin doğrudan '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına gelir olarak kaydedilmelidir.

(X) firması işin sadece bir bölümünü yaptığı için bu faaliyet 'özel inşaat' kapsamında değerlendirilmeli ve maliyetler 152 Mamuller hesabında izlenmelidir.

Geçici kabul yapıldığında, 170 ve 350 nolu hesaplar kapatılmadan doğrudan sonraki projenin açılış kayıtlarına aktarılmalıdır.

Konsorsiyum ortakları arasında kâr paylaşımı yapılmadığı için ödenen hakediş bedellerinden stopaj kesintisi yapılmasına gerek yoktur.

Show answer & explanation

Answer: Hakediş bedeli brüt tutar üzerinden '350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri' hesabına kaydedilmeli ve bu bedel üzerinden vergi kesintisi (stopaj) uygulanmalıdır.

Answer

Hakediş bedelinin brüt tutar üzerinden 350 nolu hesapta takip edilmesi ve stopaj kesintisine tabi tutulması gerekmektedir.

Konsorsiyumlarda ortaklar işin tamamını değil, sadece kendi üstlendikleri kısmı muhasebeleştirirler. İş yıllara yaygın olduğu için Gelir Vergisi Kanunu'nun 42. maddesi gereği hakedişler 350 nolu bilançoda yer alan pasif karakterli hesapta izlenmeli ve hakediş ödemesi sırasında yasal oran üzerinden stopaj kesintisi yapılmalıdır. Bu işlem, konsorsiyum üyesinin kendi defterlerinde gerçekleştireceği bir işlemdir.

Step-by-Step Solution

1

İş birliği modelinin (Konsorsiyum) hukuki ve mali niteliğini tespit edin.

Konsorsiyumda her ortak kendi uzmanlık alanından sorumludur ve bağımsız bir muhasebe birimi gibi hareket eder.

İş ortaklığının (Joint Venture) aksine, konsorsiyumda ortakların işin tamamı için müteselsil sorumluluğu yoktur ve her biri kendi kısmını beyan eder.

2

İşin niteliğine göre (Yıllara Yaygın İnşaat) kullanılacak hesapları belirleyin.

Maliyetler için '170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri', hakedişler için '350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri' hesapları seçilir.

GVK 42. Madde uyarınca, işin bitimine kadar kâr/zarar tespiti yapılmaz, bu hesaplarda bekletilir.

3

Hakediş ödemesi sırasındaki vergi kesintisi (Stopaj) yükümlülüğünü kontrol edin.

Hakediş brüt bedeli üzerinden (yürürlükteki oranda, örneğin %5) vergi kesintisi yapılır ve kalan tutar tahsil edilir.

Yıllara yaygın inşaat işlerinde stopaj, ileride doğacak vergilerin peşinen ödenmesi mahiyetindedir.

Key Concept

Konsorsiyumlarda Bağımsız Muhasebe ve Yıllara Yaygın İnşaat İlkeleri

Hints

1

Konsorsiyum ile İş Ortaklığı (JV) arasındaki en temel fark, ortakların sorumluluklarının ve muhasebe kayıtlarının ayrık olup olmamasıdır.

2

Yıllara yaygın bir inşaat işinde, işin bittiği yıla kadar maliyetler ve gelirler bilanço hesaplarında bekletilir. 170 ve 350 nolu hesapları hatırlayın.

Practice More

İş Ortaklığı (Joint Venture) durumunda Kurumlar Vergisi mükellefiyeti seçiminin sonuçlarını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 93Question →

Erciyes Baraj İnşaatı A.Ş., Devlet Su İşleri (DSİ) ile $2025$ yılında imzaladığı bir baraj gövdesi onarım sözleşmesi kapsamında $2026$ yılının Nisan ayında aşağıdaki hakediş belgesini düzenlemiştir:

Hakediş Detayı	Tutar / Oran
Brüt Hakediş Tutarı	$4.200.000$ TL
Katma Değer Vergisi (KDV)	$\%20$

Söz konusu iş yıllara yaygın inşaat ve onarım işi kapsamında değerlendirildiğine göre, kurumlar vergisi mükellefi olan işletmenin bu hakediş ödemesi sırasında maruz kalacağı gelir vergisi tevkifatı (stopaj) tutarı kaç TL'dir?

126.000

210.000

420.000

840.000

105.000

Show answer & explanation

Answer: $210.000$

Answer

Brüt hakediş tutarı olan

4.200.000

TL üzerinden

\%5

oranında hesaplanan

210.000

TL tutarındaki kesinti doğru cevaptır.

Doğru cevap olan seçenekte belirtilen

210.000

TL tutarı,

4.200.000

TL brüt hakediş bedeline mevzuatta öngörülen

\%5

stopaj oranının uygulanmasıyla (

4.200.000 \times 0,05

) elde edilmiştir. Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde, işin bitiminde kâr/zarar tespiti yapılana kadar devletin vergi alacağını güvence altına almak için her hakediş ödemesinden bu kesinti yapılmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Hakediş bedelinin tespit edilmesi

4.200.000

TL

Vergi kesintisi (stopaj), KDV hariç brüt tutar üzerinden hesaplanır.

2

Yıllara yaygın inşaat işlerinde uygulanacak stopaj oranının belirlenmesi

\%5

Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesi ve ilgili Cumhurbaşkanı Kararları uyarınca, yıllara yaygın inşaat işlerinde hakedişlerden yapılan kesinti oranı

\%5

'tir.

3

Stopaj tutarının hesaplanması

4.200.000 \times 0,05 = 210.000

TL

Brüt tutar ile vergi oranının çarpılması sonucu ödenecek vergi tutarı bulunur.

Key Concept

Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşlerinde (YYİOİ) Vergi Kesintisi

Hints

1

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakedişlerden yapılan kesinti, işin sonunda hesaplanacak vergiden mahsup edilmek üzere peşin ödenen bir vergidir.

2

Hesaplama yaparken brüt tutarı baz almalı ve KDV'yi dikkate almamalısınız.

3

Güncel mevzuata göre hakedişlerden yapılan vergi tevkifat oranı %5'tir.

Practice More

İş bittiğinde bu kesintilerin hangi hesapta takip edildiğini (295 nolu hesap) ve nasıl mahsup edildiğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kesintiyi bulmak için brüt tutarı önce 100'e bölüp sonra 5 ile çarpabilirsiniz (

42.000 \times 5 = 210.000

TL).

Estimated Time:1m 15s

Question 94Question →

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri ile birlikte ticari faaliyetleri de bulunan bir işletme, $2026$ yılında üç ayrı alanda faaliyet göstermektedir. Bu faaliyetlere ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

Faaliyet Türü	$2026$ Yılı Harcama Tutarı	Ortak İş Makinesi Kullanım Süresi
Proje A (Yıllara Yaygın)	$₺5.000.000$	$120$ Gün
Proje B (Yıllara Yaygın)	$₺10.000.000$	$180$ Gün
Ticari Mal Satış Faaliyeti	$₺5.000.000$	-

İşletmenin ilgili dönemdeki toplam müşterek genel giderleri $₺800.000$ , projelerde ortaklaşa kullanılan iş makinesinin yıllık toplam amortisman gideri ise $₺300.000$ olarak belirlenmiştir.

**Vergi kanunları uyarınca yapılacak dağıtım anahtarları dikkate alındığında, $2026$ yılı sonunda Proje A'ya yüklenmesi gereken toplam pay (müşterek gider + amortisman) kaç TL'dir?**

₺275.000

₺320.000

₺386.667

₺440.000

₺200.000

Show answer & explanation

Answer: $₺320.000$

Answer

Proje A'ya aktarılması gereken toplam tutar

₺320.000

olarak hesaplanmıştır.

Vergi mevzuatı (GVK 43) gereği, müşterek genel giderlerin dağıtımında tüm faaliyetlerin (Proje A, Proje B ve Ticari Faaliyetler) harcama toplamı olan

₺20.000.000

temel alınır. Proje A'nın harcama payı

\%25

olduğu için gider payı

₺200.000

olur. Amortismanlarda ise makinenin toplam kullanım süresi olan

300

gün esas alınır. Proje A'nın kullanım payı

\%40

olduğu için amortisman payı

₺120.000

olur. Toplamda

₺320.000

maliyet aktarımı yapılır.

Step-by-Step Solution

1

Toplam harcama tutarının belirlenmesi

5.000.000 + 10.000.000 + 5.000.000 = ₺20.000.000

GVK Madde 43 uyarınca müşterek genel giderler, yıllara yaygın inşaat işleri ile diğer işlerin harcama tutarları oranında dağıtılır.

2

Proje A'nın genel gider payının hesaplanması

(5.000.000 / 20.000.000) \times 800.000 = ₺200.000

Müşterek giderler harcama oranına (

0,25

) göre paylaştırılır.

3

Toplam iş makinesi kullanım süresinin belirlenmesi

120 + 180 = 300

Gün

Ortak kullanılan makinelerin amortismanı gün esasına göre dağıtılır.

4

Proje A'nın amortisman payının hesaplanması

(120 / 300) \times 300.000 = ₺120.000

Amortisman gideri kullanım süresi oranına (

0,40

) göre paylaştırılır.

5

Toplam payın toplanması

200.000 + 120.000 = ₺320.000

Gider ve amortisman payları toplanarak Proje A'nın ilgili dönem maliyetine eklenir.

Key Concept

Yıllara yaygın inşaat işlerinde müşterek giderler harcama (maliyet) tutarına göre, amortismanlar ise gün esasına göre dağıtılır.

Practice More

Dağıtım anahtarlarının dönem sonunda 170 nolu hesaplara borç, 7'li gider hesaplarına alacak kaydedilerek nasıl muhasebeleştirildiğini inceleyiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 95Question →

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri ile iştigal eden Aras Taahhüt A.Ş., $2023$ yılında başladığı bir liman inşaatı projesini $10.11.2025$ tarihinde geçici kabulün onaylanmasıyla tamamlamıştır. Projeye ilişkin muhasebe kayıtlarından elde edilen veriler şöyledir:

- $2023$ ve $2024$ yıllarına ait toplam inşaat maliyetleri: $11.000.000$ TL
- $2025$ yılında işin bitimine kadar yapılan doğrudan harcamalar: $6.000.000$ TL
- Toplam hakediş bedeli (KDV hariç): $22.000.000$ TL

Şirketin $2025$ yılına ait diğer mali verileri ise şu şekildedir:

- Şirketin $2025$ yılındaki tüm inşaat projeleri için yaptığı toplam harcamalar (liman projesi dahil): $15.000.000$ TL
- $2025$ yılı müşterek genel yönetim giderleri: $3.000.000$ TL
- $2025$ yılı müşterek amortisman giderleri: $1.000.000$ TL
- Hakediş ödemelerinden yapılan toplam gelir vergisi tevkifatı (stopaj): $1.100.000$ TL

Müşterek giderler, inşaat maliyetleri (harcamalar) esas alınarak dağıtılmaktadır. Bu bilgilere göre, Aras Taahhüt A.Ş.'nin söz konusu liman inşaatı projesinden $2025$ yılı sonunda elde edeceği brüt satış kârı ne kadardır?

3.400.000

TL

5.000.000

TL

2.300.000

TL

3.800.000

TL

1.100.000

TL

Show answer & explanation

Answer: $3.400.000$ TL

Answer

Aras Taahhüt A.Ş.'nin liman projesinden elde edeceği brüt satış kârı

3.400.000

TL'dir.

Doğru seçenek, projenin toplam hakediş geliri olan

22.000.000

TL'den, projenin doğrudan maliyetleri (

17.000.000

TL) ve cari yıldaki harcama payına göre hesaplanan müşterek gider payının (

1.600.000

TL) çıkarılmasıyla elde edilen kârı göstermektedir.

Step-by-Step Solution

1

İşin bitimine kadar olan toplam doğrudan maliyetlerin hesaplanması

11.000.000 + 6.000.000 = 17.000.000

TL

Yıllara yaygın inşaat işlerinde önceki yıllardan devreden ve cari yılda yapılan harcamalar toplanır.

2

Müşterek giderlerin dağıtım anahtarının (oranının) belirlenmesi

6.000.000 / 15.000.000 = 0,40

(\%40)

GVK Madde 43'e göre ortak giderler, o yılki harcamaların toplam harcamalara oranıyla dağıtılır.

3

Liman projesine düşen müşterek gider payının hesaplanması

(3.000.000 + 1.000.000) \times 0,40 = 1.600.000

TL

Hem genel yönetim hem de amortisman giderleri belirlenen pay oranında maliyete eklenmelidir.

4

Satılan hizmet maliyetinin ve brüt kârın tespiti

22.000.000 - (17.000.000 + 1.600.000) = 3.400.000

TL

Toplam hasılattan (350 nolu hesap), toplam maliyetin (170 nolu hesap) çıkarılmasıyla kâr tespit edilir.

Key Concept

GVK Madde 43 uyarınca müşterek giderlerin yıllık harcamalar oranında dağıtılması ve işin bitiminde 170-350 hesapların kapatılması.

Hints

1

Brüt satış kârını bulmak için projenin toplam maliyetini, toplam hakediş gelirinden çıkarmalısınız.

2

Müşterek giderleri dağıtırken, sadece

2025

yılında liman projesine yapılan harcamanın (

6

Milyon), o yılki tüm projelere yapılan harcamaya (

15

Milyon) oranını kullanın.

3

Dağıtılacak toplam müşterek gider

4

Milyon TL'dir (

3M + 1M

). Bu tutarın \%40'ı liman projesine aittir.

Practice More

İş bittikten sonraki yıl yapılan vergi mahsup işlemleri ve 193 nolu hesabın kapanış kaydı üzerine çalışabilirsiniz.

Estimated Time:3m 0s

Question 96Question →

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işi kapsamında bir kamu ihalesini kazanan (A) İnşaat A.Ş. ve (B) Teknoloji Ltd. Şti., işin teknik uzmanlık gerektiren farklı kısımlarını (altyapı ve yazılım entegrasyonu) müstakillen üstlenmek üzere bir 'Konsorsiyum' kurmuşlardır. Proje devam ederken (A) şirketinin taahhüt ettiği altyapı işleri fiziki olarak tamamlanmış ve ilgili kamu idaresi tarafından bu kısma ilişkin 'geçici kabul' onaylanmıştır. (B) şirketinin sistem entegrasyonu ve test işlemleri ise bir sonraki takvim yılına sarkacak şekilde devam etmektedir.

Bu bilgilere göre, konsorsiyum ortaklarının muhasebe kayıtları ve vergi yükümlülüklerinin dönem sonu işlemleri açısından değerlendirilmesine dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

(A) şirketi, üstlendiği kısmın geçici kabulü yapıldığı için bu işe ait

170

ve

350

nolu hesaplarını kapatarak ilgili kâr veya zararı, kabulün yapıldığı yılın gelir tablosunda raporlamalıdır.

Konsorsiyum sözleşmesi tek bir proje için düzenlendiğinden, (B) şirketinin işi bitmeden (A) şirketi kendi kısmına ait hesapları kapatamaz ve kâr/zarar tespiti yapamaz.

Konsorsiyumun ayrı bir tüzel kişiliği ve Kurumlar Vergisi mükellefiyeti olduğu için kâr dağıtımı yapılana kadar ortakların kendi mali tablolarında bir işlem yapmasına gerek yoktur.

(A) şirketi geçici kabulü yapılan işi için hakediş bedellerini doğrudan

600

nolu hesaba kaydetmeli, (B) şirketi ise işi devam ettiği için

350

nolu hesapta takip etmelidir.

Proje kapsamındaki tüm stopaj kesintileri konsorsiyum adına açılacak ortak bir vergi numarası üzerinden beyan edilmek zorundadır.

Show answer & explanation

Answer: (A) şirketi, üstlendiği kısmın geçici kabulü yapıldığı için bu işe ait $170$ ve $350$ nolu hesaplarını kapatarak ilgili kâr veya zararı, kabulün yapıldığı yılın gelir tablosunda raporlamalıdır.

Answer

Konsorsiyumlarda her bir ortak işin belirli bir bölümünü kendi nam ve hesabına yapmayı taahhüt ettiğinden, bir ortağın taahhüt ettiği kısmın geçici kabulünün yapılması o ortak için işin bittiği anlamına gelir ve ilgili yılın kâr/zarar hesaplarına aktarılmasını gerektirir.

Konsorsiyum yapısında ortaklar işin belirli bir bölümünü diğerlerinden bağımsız olarak üstlenirler. Bu nedenle, bir ortağın üstlendiği kısmın idare tarafından geçici kabulünün yapılması, o ortak için inşaat işinin bittiği anlamına gelir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 44. maddesi uyarınca, inşaat ve onarma işlerinde geçici kabul tutanağının onaylandığı tarih işin bitim tarihi olarak kabul edilir. Bu durumda (A) şirketi, biten işine ilişkin

170

nolu maliyet ve

350

nolu hakediş hesaplarını kapatarak o yılın kâr/zararını hesaplamak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1

İş modelinin analiz edilmesi

İş modeli 'Konsorsiyum' olarak belirlenmiştir.

Konsorsiyum ve İş Ortaklığı (Joint Venture) arasındaki temel fark, muhasebe ve vergi uygulamasını doğrudan etkiler.

2

Vergi mükellefiyeti ve sorumluluğun belirlenmesi

Ayrı bir vergi mükellefiyeti yoktur, ortaklar müstakildir.

Konsorsiyumlarda ortaklar işin bir bütününden değil, sadece kendi uzmanlık alanlarındaki kısımdan sorumludur.

3

İşin bitim tarihinin (geçici kabul) değerlendirilmesi

(A) ortağı için iş bitmiştir, (B) ortağı için devam etmektedir.

Yıllara yaygın inşaat işlerinde kâr/zarar, geçici kabulün yapıldığı yılın sonunda tespit edilir. Konsorsiyumda kısımlar ayrılabilir olduğu için bitiş tarihleri farklılaşabilir.

4

Muhasebe hesaplarının kapatılması

170

nolu maliyet hesabı

622

'ye,

350

nolu hakediş hesabı

600

'e devredilir.

İşi biten ortak (A), projeye ait hesaplarını kapatarak o dönemin sonuç hesaplarına aktarmakla yükümlüdür.

Key Concept

Konsorsiyumlarda İşin Bitimi ve Münferit Muhasebeleştirme

Hints

1

Konsorsiyum ve İş Ortaklığı arasındaki en temel fark, işin paylaşılarak (müstakillen) mı yoksa beraber (ortaklaşa) mi yapıldığıdır.

2

Gelir Vergisi Kanunu'na göre inşaat işinin bitimi, 'geçici kabul tutanağının onaylandığı tarih'tir. Konsorsiyumda bu tarih ortaklar için farklı olabilir mi?

3

Konsorsiyumda her ortağın kendi vergi numarası ve kendi muhasebe defteri vardır. Bir ortağın işi biterken diğerininki devam ediyorsa, bitiren ortak kârını hemen o yıl beyan etmelidir.

Practice More

İş ortaklığı olarak kurulan bir yapının Kurumlar Vergisi mükellefiyeti tesis ettirip ettirmemesinin, dönem sonu kâr dağıtımındaki stopaj (temettü stopajı) üzerindeki etkilerini inceleyiniz.

Alternative Method

İş ortaklıklarında (Joint Venture) proje tek bir birim olarak ele alınır ve

170/350

hesapları projenin tamamı bittiğinde kapatılır. Konsorsiyumda ise bu hesaplar her bir ortağın kendi uzmanlık alanındaki işin bitimine göre kapatılır.

Estimated Time:3m 0s

Question 97Question →

(M) İnşaat Taahhüt İşletmesi, $2026$ yılında eş zamanlı olarak üç farklı inşaat projesi yürütmektedir. Bu projelerden ikisi yıllara yaygın taahhüt işi (Proje X ve Proje Y), biri ise kendi arsası üzerine inşa ettiği özel (yap-sat) konut projesidir (Proje Z). İşletmenin dönem sonundaki maliyet verileri ve dağıtıma tabi tutulacak müşterek genel gider tutarı aşağıda verilmiştir:

Proje Adı	Proje Niteliği	Yıllık Harcama Tutarı
Proje X	Yıllara Yaygın Taahhüt	$6.000.000$ TL
Proje Y	Yıllara Yaygın Taahhüt	$4.000.000$ TL
Proje Z	Özel (Yap-Sat) İnşaat	$10.000.000$ TL

İşletmenin bu projeler için gerçekleştirdiği müşterek genel giderler toplamı $1.200.000$ TL'dir. Müşterek genel giderler, projelerin o yılki harcama tutarları oranında dağıtılmaktadır.

Buna göre, Proje X için paylaştırılan müşterek genel giderin kaydedileceği hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

151 Yarı Mamuller - Üretim -

360.000

TL

170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri -

360.000

TL

170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri -

720.000

TL

350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri -

360.000

TL

622 Satılan Hizmet Maliyeti -

360.000

TL

Show answer & explanation

Answer: 170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri - $360.000$ TL

Answer

Proje X bir yıllara yaygın taahhüt işi olduğu için müşterek gider payı olan

360.000

TL, 170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri hesabına kaydedilmelidir.

Proje X, 'Yıllara Yaygın Taahhüt İşi' olarak tanımlandığı için, bu projeye ilişkin tüm maliyet unsurları (direkt veya endirekt) işin geçici kabulü yapılana kadar '170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri' hesabında biriktirilmelidir. Hesaplanan

360.000

TL'lik tutar, toplam maliyet olan

20.000.000

TL içerisinde Proje X'in sahip olduğu %30'luk payın, toplam müşterek gider olan

1.200.000

TL'ye uygulanmasıyla elde edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1

Dağıtım anahtarı için toplam maliyet tutarını hesaplayınız.

6.000.000 + 4.000.000 + 10.000.000 = 20.000.000

TL

Müşterek giderlerin dağıtımında tüm aktif inşaat projelerinin (hem taahhüt hem özel) toplam maliyeti baz alınmalıdır.

2

Proje X'in toplam maliyet içindeki payını (oranını) bulunuz.

6.000.000 / 20.000.000 = 0,30

(yani %30)

Giderlerin adil dağıtımı için ilgili projenin toplam içindeki ağırlığı belirlenmelidir.

3

Ortak gider tutarını Proje X'in payı ile çarparak Proje X'e düşen gideri hesaplayınız.

1.200.000 \times 0,30 = 360.000

TL

Proje X'in payına düşen net gider tutarı bu şekilde hesaplanır.

4

Projenin niteliğine göre uygun muhasebe hesabını belirleyiniz.

170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri

Vergi Usul Kanunu uyarınca yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinin maliyetleri iş bitimine kadar 170-178 nolu hesaplarda takip edilir.

Key Concept

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde müşterek giderlerin dağıtımı ve 170 nolu hesabın kullanımı.

Hints

1

Giderlerin dağıtımı için önce tüm projelerin toplam maliyetini (harcamasını) bulmalısınız.

2

Proje X'in harcaması (

6.000.000

), toplam harcamanın (

20.000.000

) ne kadarlık bir kısmını oluşturuyor?

3

Yıllara yaygın taahhüt işlerinde kullanılan ana maliyet hesabı 170'li gruptur.

Practice More

İşin geçici kabulünün yapıldığı yıl, 170 nolu hesapta biriken maliyetlerin hangi hesaba devredildiğini araştırınız.

Alternative Method

Pay/Payda yöntemi yerine doğrudan yüzde hesaplayarak (

1.200.000 / 20.000.000 = 0,06

katsayısı) ve bu katsayıyı Proje X'in maliyeti olan

6.000.000

ile çarparak da sonuca ulaşabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 98Question →

(T) İnşaat Taahhüt A.Ş., $2025$ yılında bir belediye ile imzalamış olduğu "Atık Su Arıtma Tesisi" yapımı sözleşmesi kapsamında işe aynı yıl başlamıştır. İşin $2027$ yılı içerisinde tamamlanması ve geçici kabulün yapılması planlanmaktadır. İşletme, $2026$ yılı Mart ayında gerçekleştirdiği faaliyetler sonucunda hazırlanan ve idarece onaylanan ilk hakediş raporuna istinaden aşağıdaki verileri elde etmiştir:

Hakediş Detayı	Tutar (TL)
Brüt Hakediş Bedeli	$5.000.000$
Gelir Vergisi Tevkifatı (Stopaj) (\%5)	$250.000$
Hesaplanan KDV (\%20)	$1.000.000$

Söz konusu hakediş bedeli, tevkifat kesildikten sonra KDV dahil tutar üzerinden işletmenin banka hesabına yatırılmıştır. Bu bilgilere göre, hakedişin tahakkuk kaydında " $350$ Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri" hesabına yapılacak kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Hesabın alacağına

5.000.000

TL kayıt yapılır.

Hesabın borcuna

5.000.000

TL kayıt yapılır.

Hesabın alacağına

4.750.000

TL kayıt yapılır.

600

Yurtiçi Satışlar hesabının alacağına

5.000.000

TL kayıt yapılır.

380

Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabının alacağına

5.000.000

TL kayıt yapılır.

Show answer & explanation

Answer: Hesabın alacağına $5.000.000$ TL kayıt yapılır.

Answer

Hakediş tahakkuk kaydında 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabının alacağına 5.000.000 TL kayıt yapılır.

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde, işletmenin yaptığı iş karşılığında aldığı ilerleme ödemeleri (hakedişler), iş tamamlanıp geçici kabul yapılana kadar bir borç/yükümlülük gibi değerlendirilir ve pasif karakterli olan '350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri' hesabının alacağına kaydedilir. Kayıt, stopaj kesilmeden önceki brüt tutar üzerinden gerçekleştirilir.

Step-by-Step Solution

1

İşin niteliğini belirle

İş

2025

-

2027

yıllarını kapsadığı için "Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşi" statüsündedir.

Yıllara yaygın işlerde gelir ve maliyetler iş bittiğinde tanınır.

2

Hakediş bedelinin kaydedileceği hesabı seç

Alınan hakedişler iş bitimine kadar

350

Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabında takip edilir.

Tek Düzen Hesap Planı gereği bu işlerde hakedişler doğrudan gelir yazılmaz.

3

Kayıt tutarını hesapla

Hakediş kaydı brüt tutar olan

5.000.000

TL üzerinden yapılır.

Vergi kesintisi (stopaj)

193

nolu hesapta, KDV ise

391

nolu hesapta ayrıca gösterilir.

Key Concept

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakedişlerin pasif karakterli bir hesap olan 350 nolu hesapta iş bitimine kadar bekletilmesi.

Question 99Question →

İnşaat sektöründe faaliyet gösteren iki büyük anonim şirket, kamuya ait bir 'Metropol Hafif Raylı Sistem Hattı' projesini yürütmek amacıyla bir 'İş Ortaklığı' (Joint Venture) kurmuş ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu hükümleri çerçevesinde bu ortaklık için münferit bir kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirmişlerdir. Proje süresince tüm maliyetler iş ortaklığı adına $170$ Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri hesabında, hakedişler ise $350$ Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabında takip edilmektedir.

Söz konusu iş ortaklığının vergilendirilmesi ve muhasebe süreçleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İş ortaklığı, projeden doğan kazancı kendi adına düzenleyeceği kurumlar vergisi beyannamesi ile beyan eder ve yıl içinde hakedişlerinden kesilen stopajları kendi kurumlar vergisinden mahsup eder.

Ortaklar, projenin sadece kendi uzmanlık alanlarına giren kısımlarından sorumlu oldukları için maliyet ve hakedişler ortakların kendi yasal defterlerinde ayrı ayrı takip edilmelidir.

Kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edildiği için, inşaatın yıllara yaygın olup olmadığına bakılmaksızın kâr veya zarar her takvim yılı sonunda tespit edilerek beyan edilmelidir.

İş ortaklığının ayrı bir vergi mükellefiyeti bulunması nedeniyle, kamu kurumu tarafından ödenen hakediş bedelleri üzerinden vergi kesintisi (stopaj) yapılmasına gerek yoktur.

İşin tamamlandığı dönemde

170

ve

350

numaralı hesaplar kapatılmadan önce, bu hesaplardaki tutarların doğrudan ortakların cari hesaplarına virmanlanması zorunludur.

Show answer & explanation

Answer: İş ortaklığı, projeden doğan kazancı kendi adına düzenleyeceği kurumlar vergisi beyannamesi ile beyan eder ve yıl içinde hakedişlerinden kesilen stopajları kendi kurumlar vergisinden mahsup eder.

Answer

İş ortaklığı kurumlar vergisi mükellefi olduğunda kazancı kendi adına beyan eder ve stopaj mahsuplarını kendi vergisinden gerçekleştirir.

Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre, iş ortaklıkları bir kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirdiklerinde, projeye ilişkin tüm kâr/zarar tespiti bu ortaklık bünyesinde yapılır. Proje süresince ödenen hakedişlerden yapılan vergi tevkifatları da iş ortaklığı adına yatırıldığı için, bu stopajlar ortaklığın kendi kurumlar vergisi borcundan mahsup edilir. Bu durum, ortaklığın ayrı bir vergi kimliği olmasının doğal bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1

İş ortaklığı (JV) ve Kurumlar Vergisi (KV) ilişkisinin tespiti.

İş ortaklıkları istedikleri takdirde KV mükellefi olabilirler. Bu durumda ayrı bir vergi kimliğine sahip olurlar.

Mükellefiyet tesis edildiği için ortaklık artık ortaklarından bağımsız bir vergi süjesi haline gelmiştir.

2

Yıllara yaygın inşaat işi vergilendirme rejiminin uygulanması.

Kazanç iş bittiğinde (geçici kabul yılında) tespit edilir; yıl içinde alınan hakedişlerden stopaj kesilir.

GVK Madde 42-44 hükümleri uyarınca inşaat maliyetleri ve gelirleri iş bitimine kadar bilançoda (170/350) bekletilir.

3

Vergi mahsubu ve beyan sürecinin netleştirilmesi.

İş ortaklığı, geçici kabul yılında kendi beyannamesini verir ve ödenen stopajları kendi hesaplanan vergisinden düşer.

KV mükellefi olan iş ortaklığı, kazancı kendi bünyesinde vergilendirdiği için mahsupları da kendi adına yapar.

Key Concept

İş Ortaklıklarında Kurumlar Vergisi Mükellefiyeti ve Vergi Mahsup Rejimi

Alternative Method

Eleme yöntemi kullanılarak; 'Konsorsiyum' özellikli şıklar ve inşaat muhasebesinin 'İş bitimi' kuralına aykırı olan seçenekler elenerek doğru cevaba ulaşılabilir.

Estimated Time:2m 30s

Question 100Question →

$(\text{K})$ İnşaat Ltd. Şti., $2025$ yılının Kasım ayında bir belediye ile "Şehir içi Teleferik Hattı" yapımı sözleşmesi imzalamış ve işe aynı yıl başlamıştır. $2026$ yılının Mart ayında düzenlenen ve onaylanan birinci hakediş raporuna göre; brüt hakediş tutarı $3.000.000$ TL, KDV oranı $\%20$ ve gelir vergisi tevkifat (stopaj) oranı $\%5$ ’tir. Buna göre, işletmenin hakediş bedelinin tahakkukuna ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Borç: 120 ALICILAR

3.450.000

, 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR

150.000

/ Alacak: 350 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞ BEDELLERİ

3.000.000

, 391 HESAPLANAN KDV

600.000

Borç: 120 ALICILAR

3.450.000

, 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR

150.000

/ Alacak: 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

3.000.000

, 391 HESAPLANAN KDV

600.000

Borç: 120 ALICILAR

3.600.000

/ Alacak: 350 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞ BEDELLERİ

3.000.000

, 391 HESAPLANAN KDV

600.000

Borç: 120 ALICILAR

3.450.000

, 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR

150.000

/ Alacak: 170 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM MALİYETLERİ

3.000.000

, 391 HESAPLANAN KDV

600.000

Borç: 120 ALICILAR

3.300.000

, 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR

300.000

/ Alacak: 350 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞ BEDELLERİ

3.000.000

, 391 HESAPLANAN KDV

600.000

Show answer & explanation

Answer: Borç: 120 ALICILAR $3.450.000$ , 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR $150.000$ / Alacak: 350 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞ BEDELLERİ $3.000.000$ , 391 HESAPLANAN KDV $600.000$

Answer

Hakediş bedelinin 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabına alacak, 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar hesabına %5 stopaj tutarı kadar borç kaydedildiği seçenek doğrudur.

İşletme yıllara yaygın bir inşaat işi üstlendiği için, iş bitimine kadar düzenlenen hakedişler 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabında takip edilir. Brüt hakediş tutarı olan

3.000.000

TL üzerinden

\%5

oranında hesaplanan

150.000

TL stopaj, işletme için peşin ödenen bir vergi niteliğinde olduğundan 193 nolu hesabın borcuna kaydedilir.

\%20

KDV tutarı olan

600.000

TL ise 391 nolu hesabın alacağına yazılır.

Step-by-Step Solution

1

Gelir vergisi tevkifatını (stopaj) hesaplayınız.

3.000.000 \times 0,05 = 150.000

TL

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakediş ödemelerinden %5 oranında vergi kesintisi yapılması yasal zorunluluktur.

2

Hesaplanan KDV tutarını bulunuz.

3.000.000 \times 0,20 = 600.000

TL

Hakediş bedeli üzerinden güncel KDV oranı uygulanmalıdır.

3

Alıcılardan tahsil edilecek net tutarı hesaplayınız.

3.000.000 + 600.000 - 150.000 = 3.450.000

TL

Brüt tutara KDV eklenip stopaj düşülerek net alacak belirlenir.

4

Uygun hesapları kullanarak yevmiye kaydını oluşturunuz.

Borç tarafına 120 ve 193 hesaplar, alacak tarafına 350 ve 391 hesaplar yazılır.

İş yıllara yaygın olduğu için gelir henüz tahakkuk etmemiş sayılır ve 350 nolu hesapta bekletilir.

Key Concept

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde hakedişlerin dönem kâr/zararı ile ilişkilendirilmeden, iş bitimine kadar bilançonun pasifinde (350 nolu hesapta) izlenmesi kuralı.

Practice More

İşin tamamlandığı (geçici kabulün onaylandığı) tarihteki 350 ve 170 nolu hesapların kapatılma kaydını inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

İnşaat ve Taahhüt İşletmeleri Muhasebesi

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More