Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38/1-d maddesi, yargı kararlarını "hukuk kurallarının belirlenmesinde yardımcı araç" olarak tanımlamaktadır. Bu tanım, hem uluslararası mahkeme kararlarını hem de ulusal mahkeme kararlarını kapsamaktadır. Bu çerçevede, yargı kararlarının uluslararası hukuk kurallarının oluşumundaki rolüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu kaynağın "yardımcı" niteliğini en kapsamlı ve doğru şekilde yansıtmaktadır?
- Yargı kararları, kendi başlarına yeni bir hak veya yükümlülük doğurmaz; ancak mevcut bir teamülün veya genel hukuk ilkesinin varlığını ve sınırlarını ortaya koyan yetkin bir "ispat vasıtası" işlevi görür.Answer
- BUluslararası yargı organları, uyuşmazlığın tarafları arasında bağlayıcı karar verme yetkisine sahip oldukları için kararları uluslararası hukukun "şekli hukuk kaynağı" olarak kabul edilir.
- CUlusal mahkeme kararları, devletlerin iç hukuk tasarrufu olduklarından uluslararası hukuk kurallarının belirlenmesinde herhangi bir yardımcı araç niteliği taşımazlar.
- DDivan Statüsü'ndeki "yardımcı" nitelemesi, bu kararların ancak antlaşmaların veya teamülün eksik kaldığı durumlarda başvurulması gereken "ikincil asli kaynak" olduğu anlamına gelir.
- EYargı kararlarının yardımcı kaynak olması, bu kararların Divan tarafından uyuşmazlık çözülürken tarafların rızasıyla "hakkaniyet ve nisfet" çerçevesinde verilmiş olmasından kaynaklanır.
Answer
Yargı kararları, kendi başlarına kural yaratmayan ancak mevcut kuralların varlığını ve kapsamını belirlemeye yarayan yetkin bir ispat vasıtasıdır.
Uluslararası hukukta yargı kararları kural koyucu (constitutive) değil, açıklayıcı/tespit edici (declaratory) bir niteliğe sahiptir. Bu nedenle, mahkemeler yeni bir yükümlülük ihdas etmek yerine, mevcut antlaşmaların veya teamül kurallarının ne anlama geldiğini, bir teamül kuralının oluşup oluşmadığını ispatlayan bir 'kanıt' (evidence) merkezi gibi çalışırlar. Bu durum onların 'yardımcı araç' olma vasfının temelidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Hukuk Tespit Edici (Law-Determining) İşlev
Practice More
UAD Statüsü'nün 59. maddesindeki 'relatif etki' (göreceli bağlayıcılık) ile Anglo-Sakson hukukundaki emsal karara uyma zorunluluğu farkını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s