Question

Difficulty: Very hardDevletlerin Halefiyeti

Uluslararası hukukta devletlerin halefiyeti (state succession) ile devletlerin kimliğinin sürekliliği (identity/continuity) arasındaki ayrım ve 1978 ile 1983 tarihli Viyana Sözleşmeleri hükümleri dikkate alındığında; bir devletin ülkesinin bir kısmının ayrılması (separation), devletin parçalanması (dissolution) veya yeni bağımsız bir devletin (newly independent state) kurulması durumundaki halefiyet kurallarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bir devlette gerçekleşen devrim veya köklü rejim değişikliği, devletin uluslararası hukuk süjeliğini ve kişiliğini sona erdirdiği için "devletlerin halefiyeti" hukuku kapsamında değerlendirilir ve selef rejimin antlaşmalarını kural olarak geçersiz kılar.
  2. 1978 tarihli Viyana Sözleşmesi’ne göre; bir devletin ülkesinin bir kısmının ayrılması veya devletin parçalanması durumunda halef devletler selef devletin antlaşmalarıyla süreklilik (continuity) ilkesi gereği kural olarak bağlı kalırken; sömürge yönetiminden kurtularak kurulan "yeni bağımsız devletler" için temiz sayfa (tabula rasa) ilkesi öngörülmüştür.Answer
  3. C
    Temiz sayfa ilkesi gereği yeni bağımsız devletler, selef devletin taraf olduğu sınır antlaşmaları ile seyrüsefer hakları gibi yerelleşmiş (radicite) antlaşmaları, ulusal egemenlik ilkesi çerçevesinde tek taraflı irade beyanıyla geçmişe etkili olarak sona erdirebilirler.
  4. D
    1983 tarihli Viyana Sözleşmesi uyarınca, sömürgecilikten kurtulan yeni bağımsız devletler, selef devletin genel kamu borçlarını (national debts), bu borçların selefin tüm ülkesinde harcanmış olması kaydıyla herhangi bir anlaşma olmaksızın devralmakla yükümlüdürler.
  5. E
    Halefiyet durumunda, selef devlete ait olan ve üçüncü bir devletin ülkesinde bulunan taşınmaz mallar, halef devletlerin yüzölçümleri ve nüfus yoğunlukları oranında Uluslararası Adalet Divanı'nın bağlayıcı hakem kararı ile halef devletler arasında paylaştırılır.

Answer

1978 tarihli Viyana Sözleşmesi uyarınca, ayrılma veya parçalanma durumunda süreklilik ilkesi, yeni bağımsız devletler için ise temiz sayfa ilkesi geçerlidir.
1978 tarihli Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi, uluslararası hukukta ikili bir rejim öngörmüştür. Buna göre, sömürge yönetiminden kurtulan 'yeni bağımsız devletler' (newly independent states) için temiz sayfa (tabula rasa) ilkesi geçerlidir ve bu devletler kural olarak selef devletin antlaşmalarıyla bağlı değildir. Ancak bir devletin bir kısmının ayrılması (separation) veya bir devletin tamamen dağılarak birden fazla halef devletin ortaya çıkması (dissolution) durumunda, antlaşmaların sürekliliği (continuity) ilkesi esastır ve halef devletler bu antlaşmalarla bağlı kalmaya devam ederler.

Step-by-Step Solution

1
Devletin kimliği ile halefiyet arasındaki farkı ayırt etme
Hükümet veya rejim değişikliklerinin devletin kişiliğini değiştirmediğini, bu nedenle halefiyet kurallarına değil süreklilik ilkesine tabi olduğunu tespit etmek.
Halefiyet, bir devletin yerini başka bir devletin alması durumunda ortaya çıkar; oysa rejim değişikliğinde devlet aynı kalmaktadır.
2
1978 Viyana Sözleşmesi'ndeki antlaşma rejimlerini analiz etme
Sözleşmenin 16. maddesinde sömürge sonrası devletler için 'Temiz Sayfa', 34. maddesinde ise ayrılma/parçalanma durumları için 'Süreklilik' ilkesinin kabul edildiğini belirlemek.
Uluslararası hukuk, sömürge geçmişi olan devletlere kendi geleceklerini belirleme hakkı kapsamında antlaşmalardan muafiyet tanırken, diğer devletleşme süreçlerinde istikrarı korumak için sürekliliği esas alır.
3
Radicite (yerelleşmiş) antlaşma istisnasını değerlendirme
Sınır antlaşmaları ve toprak üzerindeki özel rejimlerin (örneğin geçiş hakları) temiz sayfa ilkesi kapsamında bile halef devleti bağladığını doğrulamak.
Sınırların istikrarı ilkesi (uti possidetis), uluslararası barış ve güvenlik açısından halefiyet kurallarının üzerinde tutulur.

Key Concept

Devletlerin Halefiyeti (Sömürge Sonrası vs. Diğer Durumlar)

Practice More

1978 ve 1983 Viyana Sözleşmeleri'nin 'yeni bağımsız devlet' tanımı ile 'ayrılma' arasındaki farkı uluslararası teamül hukuku örnekleri (örneğin Sovyetler Birliği'nin dağılması süreci) üzerinden inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question