Uluslararası ilişkiler teorilerindeki rasyonalizm (neorealizm ve neoliberalizm) ile inşacılık (konstrüktivizm) arasındaki tartışma; aktörlerin doğası, uluslararası sistemin yapısı ve eylemlerin ardındaki itici güçler üzerine odaklanır.
Buna göre, rasyonalizm-inşacılık tartışması bağlamında aşağıdakilerden hangisi inşacı (konstrüktivist) yaklaşımın temel tezlerini yansıtan doğru bir ifadedir?
- AUluslararası sistemdeki anarşi, devletlerin etkileşim pratiklerinden bağımsız olarak var olan ve tüm aktörlere rekabete dayalı kendi kendine yardım (self-help) ilkesini zorunlu kılan nesnel bir maddi gerçekliktir.
- BUluslararası etkileşime giren devletlerin çıkarları ve kimlikleri, sistem içindeki sosyal pratikler sonucunda içsel olarak inşa edilmek yerine; etkileşim öncesinde aktörlere dışsal (eksojen) olarak verilmiş ve değişmez unsurlardır.
- Devlet eylemleri yalnızca maddi çıkarların maksimizasyonunu hedefleyen 'sonuç odaklı mantık' ile açıklanamaz; davranışlar büyük ölçüde normların, kimliklerin ve sosyalleşmenin şekillendirdiği 'uygunluk mantığına' dayanır.Answer
- DRejimler ve kurumlar aracılığıyla sağlanan iş birliğinin sınırlarını kimliksel ve kültürel ayrışmalar değil; aktörlerin rasyonel olarak hesapladıkları mutlak kazanç ve göreli kazanç beklentileri arasındaki çelişki belirler.
- Eİnşacılığın rasyonalizme yönelttiği eleştiriler, disiplinin tarihsel gelişiminde idealizm ile realizm arasındaki birinci büyük tartışmanın yöntem bilimsel düzeyde günümüze uyarlanmış bir devamı niteliğindedir.
Answer
İnşacı yaklaşıma göre devlet eylemleri, maddi çıkarların maksimizasyonunu hedefleyen sonuç odaklı mantık yerine; normlar, kimlikler ve sosyalleşme süreçlerinin belirlediği uygunluk mantığına dayanır.
Doğru seçenek, inşacılığın rasyonalizme yönelttiği en temel eleştiriyi barındırmaktadır. Rasyonalist teoriler (neorealizm ve neoliberalizm) devletlerin fayda-maliyet hesabı yaparak maddi çıkarlarını maksimize etmeye çalıştıkları 'sonuç odaklı mantık' (logic of consequences) üzerinden hareket ettiklerini öngörür. Konstrüktivizm ise devletlerin uluslararası toplumun bir parçası olarak edindikleri kimliklere ve var olan kurallara uygun hareket etme güdüsüne sahip olduklarını, yani eylemlerin 'uygunluk mantığı' (logic of appropriateness) çerçevesinde şekillendiğini savunur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Rasyonalizm (Sonuç Odaklı Mantık ve Dışsal Çıkarlar) ile İnşacılık (Uygunluk Mantığı ve Sosyal İnşa) Tartışması