Devlet , Devlet ’ye ait bir sivil araştırma gemisine uluslararası sularda hukuka aykırı şekilde müdahale ederek gemiyi ve mürettebatı bir ay süreyle alıkoymuştur. Bu müdahale sonucunda gemideki bilimsel cihazlar zarar görmüş, mürettebat kötü muameleye maruz kalmış ve Devlet ’nin egemenlik hakları ihlal edilmiştir. Devlet ; cihazların onarılmasını, geminin alıkonulduğu süre boyunca mahrum kalınan kârın ödenmesini ve devletin onurunun kırılması nedeniyle resmi bir özür dilenmesini talep etmektedir.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2001 tarihli "Devletlerin Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu" hakkındaki Taslak Maddeleri uyarınca, bu uyuşmazlığın onarımı (reparation) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AGeminin alıkonulduğu süre boyunca mahrum kalınan kâr (lucrum cessans), fiziki bir zarar olmadığı için ancak tarziye (satisfaction) yoluyla giderilebilir.
- BMürettebatın kötü muamele görmesinden kaynaklanan manevi zararlar, niteliği gereği maddi olarak hesaplanamadığı için tazminat konusu olamaz ve sadece tarziye ile giderilmelidir.
- Devlet ’nin onuru ve egemenlik haklarının ihlali nedeniyle başvurulacak tarziye (satisfaction) yöntemi; uyuşmazlığın mahiyetiyle orantısız olmamalı ve sorumlu devlet için aşağılayıcı (humiliating) bir nitelik taşımamalıdır.Answer
- DDevlet , doğrudan kendi haklarının ve gemisinin zarar gördüğü bu durumda onarım talep edebilmek için öncelikle mürettebatın Devlet iç hukuk yollarını tüketmesini beklemek zorundadır.
- EEski hale getirme (restitutio in integrum) yükümlülüğü, cihazların onarılmasının sorumlu devlet için tazminat ödemekten daha maliyetli olması durumunda kendiliğinden ortadan kalkar.