Devleti, Devleti ile olan sınır anlaşmasını ihlal ederek Devleti’nin egemenliğindeki bir bölgeye askeri birlik göndermiş ve burada bulunan bir sınır karakolunu tahrip etmiştir. Bu ihlal sonucunda hem karakolun yıkılmasıyla maddi hasar meydana gelmiş hem de Devleti'nin egemenlik hakları ve onuru ağır bir biçimde zedelenmiştir.
Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun (UHK) 2001 tarihli "Devletlerin Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu" hakkındaki Taslak Maddeleri uyarınca, bu olaydaki onarım (reparation) süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AMaddi zararların onarılması sadece 'jus cogens' (emredici hukuk) nitelikli kuralların ihlali durumunda zorunludur; sınır ihlalleri bu kapsamda değerlendirilmez.
- BSınır karakoluna yapılan saldırı askerlerin yetki aşımından (ultra vires) kaynaklanmışsa, bu fiil Devleti'ne isnat edilemeyeceği için herhangi bir onarım yükümlülüğü doğmaz.
- Sorumlu devlet; maddi zararları öncelikle eski hale getirme (restitutio in integrum) veya tazminat yoluyla, manevi zararları ise ihlalin tanınması veya özür dileme gibi yöntemleri içeren tarziye (satisfaction) yoluyla onarmakla yükümlüdür.Answer
- DZararın oluşmasında 'mücbir sebep' (force majeure) bulunduğu iddia edilirse, sorumlu devlet sadece manevi zararlar için tarziye (satisfaction) sunmakla yükümlü tutulur.
- EDevleti'nin bu ihlal için onarım talep edebilmesi için öncelikle kendi iç hukuk yollarını Devleti mahkemelerinde tüketmiş olması bir ön şarttır.
Answer
Sorumlu devletin maddi zararları eski hale getirme veya tazminatla, manevi zararları ise tarziye (özür, ihlali kabul vb.) yoluyla gidermekle yükümlü olduğunu belirten seçenek doğrudur.
Doğru olan seçenek, uluslararası hukukun temel prensibi olan 'Chorzów Fabrikası' davası ve 2001 UHK Taslak Maddeleri ile uyumludur. Bu kurallara göre, maddi zararlar (karakolun yıkılması) mümkünse eski hale getirme (restitutio), değilse tazminat ile; manevi zararlar (egemenlik ihlali) ise tarziye (satisfaction) ile onarılır. Tarziye; ihlalin kabulü, resmi özür veya pişmanlık beyanı gibi şekillerde olabilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Uluslararası Sorumlulukta Onarım Türleri
Practice More
UHK 2001 Taslak Maddeleri'nde 'eski hale getirme'nin (restitutio) hangi durumlarda istenemeyeceğine (imkânsızlık veya orantısız yük) dair istisnaları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s